Pytania pomocnicze - ELE.03

Zawór zwrotny przepuszcza czynnik tylko w jednym kierunku. Zapobiega cofaniu się czynnika chłodniczego, oleju lub innego medium w instalacji.

Najczęściej ma przelotowy korpus i strzałkę pokazującą dopuszczalny kierunek przepływu. Zwykle nie ma pokrętła ani dźwigni do ręcznej obsługi.

Zawór działa tylko w jednym kierunku. Zamontowany odwrotnie może zablokować przepływ lub spowodować nieprawidłową pracę układu.

Zawór zwrotny działa samoczynnie i blokuje przepływ wsteczny. Zawór kulowy służy do ręcznego otwierania lub zamykania przepływu za pomocą dźwigni.

Zawór odcinający jest obsługiwany ręcznie i służy do zamknięcia fragmentu instalacji. Zawór zwrotny nie wymaga obsługi i reaguje na kierunek przepływu.

Stosuje się je w obiegach, w których trzeba wymusić określony kierunek przepływu, np. przy obejściach, rozdzieleniu obiegów lub zabezpieczeniu elementów układu przed przepływem wstecznym.

TZR dozuje ilość czynnika dopływającego do parownika. Jego zadaniem jest utrzymywanie właściwego przegrzania par czynnika na wyjściu z parownika.

Zawór musi zapewnić wystarczający przepływ czynnika przy największym zapotrzebowaniu na chłód. Zbyt mały zawór ograniczy wydajność parownika.

Temperatura parowania odpowiada ciśnieniu po stronie niskiego ciśnienia. Wpływa na różnicę ciśnień na zaworze i na jego rzeczywistą wydajność.

Temperatura skraplania określa ciśnienie cieczy przed zaworem. Im inne ciśnienie skraplania, tym inna różnica ciśnień i inny przepływ czynnika przez zawór.

Jest to obniżenie temperatury cieczy poniżej temperatury nasycenia przy danym ciśnieniu. Pomaga zapewnić dopływ cieczy bez pęcherzyków pary do zaworu.

Parownik będzie niedostatecznie zasilany czynnikiem, co obniży wydajność chłodniczą. Może też wzrosnąć przegrzanie na wyjściu z parownika.

Zawór może pracować niestabilnie, powodując wahania przegrzania. W skrajnych przypadkach może dojść do zalewania sprężarki ciekłym czynnikiem.

Nie opisują one bezpośrednio wymaganej wydajności parownika ani warunków przepływu przez zawór. Dobór TZR opiera się głównie na obciążeniu parownika oraz temperaturach parowania i skraplania.

Sprężarka jest przeznaczona do sprężania pary, a nie cieczy. Zassanie cieczy może spowodować uderzenie hydrauliczne, uszkodzenie zaworów i wypłukanie oleju.

Strona ssawna to część niskiego ciśnienia, którą para czynnika wraca z parownika do sprężarki. Strona tłoczna to część wysokiego ciśnienia za sprężarką, prowadząca do skraplacza.

Na stronę ssawną podaje się czynnik w postaci pary. Dzięki temu sprężarka nie zasysa cieczy.

Na stronę tłoczną można podawać czynnik w postaci ciekłej. Jest to strona wysokiego ciśnienia, oddzielona od bezpośredniego ssania sprężarki.

Przed napełnieniem należy wykonać próbę szczelności, usunąć wilgoć i powietrze przez próżniowanie oraz sprawdzić, czy układ jest przygotowany do pracy.

Zbyt mała ilość czynnika obniża wydajność chłodniczą, a zbyt duża może powodować wzrost ciśnienia i nieprawidłową pracę układu. Ilość czynnika powinna być zgodna z dokumentacją urządzenia.

Oznacza ryzyko przedostania się cieczy do sprężarki. Może to doprowadzić do awarii mechanicznej, ponieważ ciecz jest praktycznie nieściśliwa.

Wilgoć może zamarzać w elementach dławiących, powodować korozję oraz reagować z olejem i czynnikiem chłodniczym. Skutkiem mogą być kwasy, zatory i uszkodzenie sprężarki.

Zaślepki chronią wnętrze elementów przed kurzem, wilgocią i ciałami obcymi. Zdejmuje się je dopiero bezpośrednio przed połączeniem elementu z instalacją.

Do układu mogą trafić opiłki metalu, pył, resztki topnika, zgorzeliny, wilgoć lub fragmenty uszczelnień. Mogą one zatkać zawory i uszkodzić sprężarkę.

Nawet woda destylowana jest wilgocią, a wilgoć w układzie chłodniczym jest szkodliwa. Może powodować zamarzanie, korozję i reakcje chemiczne.

Nie. Olej maszynowy nie jest właściwym środkiem zabezpieczającym elementy układu chłodniczego i może zanieczyścić instalację. Części powinny być suche, czyste i zaślepione.

Zaślepki należy usuwać możliwie najpóźniej, czyli bezpośrednio przed montażem. Ogranicza to czas kontaktu wnętrza elementu z powietrzem i wilgocią.

Oznacza to, że podczas wrzenia i skraplania jej skład oraz temperatura przemiany fazowej pozostają praktycznie stałe przy danym ciśnieniu.

Olej chłodniczy nie jest składnikiem czynnika azeotropowego. Służy głównie do smarowania sprężarki i może krążyć w układzie razem z czynnikiem.

Mieszanina azeotropowa zachowuje się prawie jak jeden czynnik i nie ma istotnego poślizgu temperaturowego. Mieszanina zeotropowa zmienia skład faz podczas parowania i skraplania, co powoduje poślizg temperaturowy.

To różnica między temperaturą początku i końca parowania lub skraplania mieszaniny. Jest charakterystyczna głównie dla mieszanin zeotropowych.

Od tego zależą warunki pracy parownika, skraplacza i elementu rozprężnego. Stabilna temperatura przemiany fazowej ułatwia regulację i diagnostykę układu.

Oznacza to, że mieszanina nie rozdziela się w sposób istotny na składniki o różnych właściwościach. Jej zachowanie robocze jest przewidywalne.

Skraplacz oddaje ciepło z czynnika chłodniczego do otoczenia. W jego wnętrzu para czynnika po sprężeniu ulega skropleniu, czyli przechodzi w ciecz.

Najczęściej ma postać wężownicy z lamelami i współpracuje z wentylatorem. Jest umieszczony po stronie wysokiego ciśnienia, za sprężarką.

Skraplacz oddaje ciepło do otoczenia i skrapla czynnik. Parownik pobiera ciepło z chłodzonej przestrzeni i powoduje odparowanie czynnika.

Zabrudzenia ograniczają przepływ powietrza i wymianę ciepła. Powoduje to wzrost ciśnienia skraplania, spadek sprawności oraz ryzyko przeciążenia sprężarki.

Skraplacz znajduje się za sprężarką, a przed elementem rozprężnym. Należy do strony wysokiego ciśnienia układu.

W agregacie można zwykle rozpoznać sprężarkę, skraplacz, wentylator, przewody czynnika, elementy automatyki oraz skrzynkę elektryczną. Skraplacz jest najczęściej wymiennikiem z lamelami przy wentylatorze.

Kapilara łączy czujkę temperatury z komorą nad membraną zaworu. Przenosi zmianę ciśnienia ładunku termostatycznego, dzięki czemu zawór reguluje przepływ czynnika do parownika.

Po rozszczelnieniu ucieka ładunek termostatyczny, który steruje membraną zaworu. Zawór traci zdolność prawidłowego otwierania i regulacji przegrzania.

Lutowanie nie przywróci fabrycznego napełnienia układu termostatycznego. Dodatkowo wysoka temperatura może uszkodzić elementy zaworu.

Tylko wtedy, gdy producent przewidział zawór z wymiennym zespołem termostatycznym. W typowych zaworach nierozbieralnych wymienia się cały zawór.

Może wystąpić niedostateczne zasilanie parownika, zbyt duże przegrzanie, spadek wydajności chłodniczej, szronienie w nietypowych miejscach lub niestabilna praca instalacji.

Należy bezpiecznie odzyskać czynnik chłodniczy z odpowiedniej części instalacji, rozszczelnić układ zgodnie z procedurą, wymienić zawór, wykonać próbę szczelności, próżnię i ponownie napełnić instalację.

Najczęściej po cylindrach, głowicach, masywnym kadłubie oraz pokrywach zaworowych. Jej wygląd przypomina blok silnika spalinowego.

Tłok zasysa parę czynnika chłodniczego, a następnie zmniejsza jej objętość, powodując wzrost ciśnienia i temperatury. Sprężony czynnik trafia dalej do skraplacza.

Sprężarka tłokowa wykorzystuje tłok poruszający się posuwisto-zwrotnie, a spiralna dwie spirale, z których jedna wykonuje ruch mimośrodowy. Spiralna zwykle pracuje ciszej i ma mniej drgań.

Sprężarka tłokowa spręża gaz w cylindrze za pomocą tłoka, a śrubowa za pomocą dwóch wirników śrubowych. Sprężarki śrubowe są często stosowane przy większych wydajnościach.

Sprężarka zasysa parę czynnika z parownika i podnosi jej ciśnienie oraz temperaturę. Dzięki temu możliwe jest oddanie ciepła w skraplaczu.

Wynika to z ruchu posuwisto-zwrotnego tłoków i zmiennych sił bezwładności. Dlatego często stosuje się amortyzatory drgań i elastyczne połączenia.

Tłok zmienia objętość przestrzeni roboczej cylindra. Dzięki temu umożliwia zasysanie, sprężanie i tłoczenie par czynnika chłodniczego.

Tłok ma zwykle kształt krótkiego walca, rowki na pierścienie tłokowe oraz boczny otwór na sworzeń. Często widoczne są też denko i płaszcz tłoka.

Tłok jest elementem ruchomym, który przesuwa się wewnątrz cylindra. Cylinder jest nieruchomą komorą prowadzącą tłok i ograniczającą przestrzeń sprężania.

Sworzeń tłokowy łączy tłok z korbowodem. Przenosi siły między tłokiem a mechanizmem korbowym, umożliwiając jednocześnie ruch przegubowy.

Pierścienie uszczelniają przestrzeń między tłokiem a cylindrem. Ograniczają przecieki sprężanego czynnika i pomagają utrzymać prawidłowe ciśnienie sprężania.

Podczas suwu ssania czynnik napływa do cylindra, a podczas suwu sprężania jego ciśnienie i temperatura rosną. Następnie czynnik jest tłoczony do przewodu tłocznego.

Kielichowanie służy do stożkowego rozszerzenia końca rury, aby można było wykonać szczelne połączenie skręcane. Jest często stosowane w instalacjach chłodniczych i klimatyzacyjnych.

Kielicharka ma zwykle listwę lub zacisk z otworami na różne średnice rur oraz stożek dociskany śrubą. To odróżnia ją od giętarki, obcinaka czy szczypiec.

Rurę należy równo uciąć, usunąć zadziory i oczyścić krawędź. Przed wykonaniem kielicha trzeba też pamiętać o założeniu nakrętki kielichowej.

Najczęstsze błędy to pęknięty kielich, nierówna krawędź, zbyt mały lub zbyt duży kielich oraz pozostawione zadziory. Takie wady mogą powodować nieszczelność połączenia.

Kielicharka formuje końcówkę rury do połączenia skręcanego. Giętarka służy do wyginania rury pod określonym kątem bez jej załamania.

Nieszczelny kielich może doprowadzić do ucieczki czynnika chłodniczego i spadku sprawności układu. Może też spowodować konieczność naprawy i ponownego napełnienia instalacji.