Pytania pomocnicze - ELE.03

Wykonywanie robót związanych z montażem instalacji i urządzeń chłodniczych, klimatyzacyjnych oraz pomp ciepła

Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 648.
Strona 7 z 10.

Jaką funkcję pełni presostat niskiego ciśnienia w instalacji chłodniczej?

Chroni sprężarkę przed pracą przy zbyt niskim ciśnieniu po stronie ssawnej. Po spadku ciśnienia poniżej nastawy wyłącza sprężarkę.

Dlaczego presostat niskiego ciśnienia odnosi się do ciśnienia ssania?

Ciśnienie ssania występuje po stronie niskiego ciśnienia, między parownikiem a sprężarką. To właśnie tam presostat minimalny kontroluje warunki pracy sprężarki.

Jakie mogą być przyczyny nadmiernego spadku ciśnienia ssania?

Najczęstsze przyczyny to niedobór czynnika, przytkany filtr-odwadniacz, oblodzony parownik, zbyt mały przepływ powietrza przez parownik lub niewłaściwa praca zaworu rozprężnego.

Czym różni się ciśnienie ssania od ciśnienia skraplania?

Ciśnienie ssania występuje po stronie niskiego ciśnienia, przed sprężarką. Ciśnienie skraplania występuje po stronie wysokiego ciśnienia, za sprężarką i w skraplaczu.

Jaki presostat zabezpiecza układ przed nadmiernym wzrostem ciśnienia skraplania?

Do tego służy presostat wysokiego ciśnienia. Wyłącza sprężarkę, gdy ciśnienie po stronie tłocznej lub w skraplaczu przekroczy dopuszczalną wartość.

Co może się stać ze sprężarką podczas pracy przy zbyt niskim ciśnieniu ssania?

Sprężarka może się przegrzewać, mieć pogorszone warunki smarowania i pracować w niekorzystnych warunkach obciążenia. Dlatego stosuje się zabezpieczenie presostatem niskiego ciśnienia.

Które pozycje w kosztorysie montażu chłodnicy powietrza zalicza się do robocizny?

Do robocizny zalicza się czynności wykonywane przez instalatora, np. wykonanie połączeń, próby szczelności, napełnienie instalacji oraz regulację i uruchomienie.

Dlaczego ceny chłodnicy powietrza nie należy doliczać do kosztu robocizny?

Cena chłodnicy jest kosztem zakupu urządzenia, czyli kosztem materiałowym lub inwestycyjnym. Nie jest zapłatą za pracę montażysty.

Dlaczego koszt czynnika chłodniczego i koszt napełnienia instalacji to nie to samo?

Czynnik chłodniczy jest materiałem eksploatacyjnym, natomiast napełnienie instalacji to usługa wykonana przez montera. W kosztorysie mogą więc występować jako dwie oddzielne pozycje.

Jak obliczyć koszt robocizny dla wykonawcy IV w podanej tabeli?

Należy zsumować koszty prac: 20 zł za połączenia, 20 zł za próbę ciśnieniową, 15 zł za próbę próżniową, 40 zł za napełnienie i 10 zł za uruchomienie. Razem daje to 105 zł.

Który wykonawca ma najniższy koszt robocizny i dlaczego?

Najniższy koszt robocizny ma wykonawca IV, ponieważ suma jego kosztów za czynności montażowe i przygotowanie do pracy wynosi 105 zł, mniej niż u pozostałych wykonawców.

Jaki błąd można popełnić przy analizie takiej tabeli kosztorysowej?

Można błędnie zsumować wszystkie pozycje, w tym urządzenie, nakrętki i czynnik chłodniczy. Pytanie dotyczy jednak tylko robocizny, więc trzeba wybrać wyłącznie pozycje usługowe.

Gdzie w typowym sprężarkowym układzie chłodniczym montuje się wziernik?

Wziernik montuje się na przewodzie cieczowym, zwykle za filtrem-odwadniaczem i przed zaworem rozprężnym. Umożliwia kontrolę przepływu ciekłego czynnika.

Dlaczego wziernik montuje się przed zaworem rozprężnym?

Przed zaworem rozprężnym powinien dopływać czynnik w stanie ciekłym. Wziernik pozwala sprawdzić, czy w cieczy nie występują pęcherzyki gazu.

Co mogą oznaczać pęcherzyki widoczne we wzierniku?

Mogą wskazywać na niedobór czynnika, zbyt małe dochłodzenie cieczy, zapchany filtr-odwadniacz lub problemy ze skraplaniem. Wymagają dalszej diagnostyki układu.

Jaka jest różnica między wziernikiem a filtrem-odwadniaczem?

Wziernik służy do obserwacji przepływu czynnika i często kontroli wilgotności. Filtr-odwadniacz usuwa wilgoć oraz zanieczyszczenia z czynnika chłodniczego.

Dlaczego obecność wilgoci w instalacji chłodniczej jest niebezpieczna?

Wilgoć może powodować korozję, tworzenie kwasów oraz zamarzanie w elemencie rozprężnym. Może to prowadzić do spadku wydajności lub uszkodzenia układu.

Jakie elementy znajdują się zwykle na linii cieczowej układu chłodniczego?

Na linii cieczowej znajdują się m.in. skraplacz, zbiornik cieczy, filtr-odwadniacz, wziernik oraz zawór rozprężny. Jest to odcinek, którym płynie ciekły czynnik chłodniczy.

Dlaczego nadmierne chłodzenie skraplacza obniża ciśnienie skraplania?

Silniejsze chłodzenie powoduje obniżenie temperatury skraplania czynnika. Ponieważ ciśnienie skraplania zależy od temperatury nasycenia, spada również ciśnienie po stronie wysokiej.

Jakie objawy mogą wskazywać na zbyt niskie ciśnienie skraplania?

Można zaobserwować niskie ciśnienie tłoczenia, zbyt małą różnicę ciśnień w układzie oraz problemy z prawidłowym zasilaniem zaworu rozprężnego ciekłym czynnikiem.

Czym różni się zbyt mała od nadmiernej intensywności chłodzenia skraplacza?

Zbyt mała intensywność chłodzenia powoduje wzrost temperatury i ciśnienia skraplania. Nadmierna intensywność chłodzenia powoduje ich spadek.

Jak temperatura otoczenia wpływa na ciśnienie skraplania w skraplaczu chłodzonym powietrzem?

Wysoka temperatura otoczenia utrudnia oddawanie ciepła i podnosi ciśnienie skraplania. Niska temperatura otoczenia ułatwia chłodzenie skraplacza i może obniżyć ciśnienie skraplania.

Dlaczego zbyt duża ilość czynnika chłodniczego zwykle nie powoduje spadku ciśnienia skraplania?

Nadmiar czynnika często zmniejsza efektywną powierzchnię skraplania i powoduje wzrost ciśnienia po stronie wysokiej. Dlatego nie jest typową przyczyną zbyt niskiego ciśnienia skraplania.

Jak można regulować ciśnienie skraplania w urządzeniu chłodniczym?

Stosuje się regulację pracy wentylatorów skraplacza, regulację przepływu wody chłodzącej lub zawory utrzymujące odpowiednie ciśnienie skraplania.

Jak odczytywać numery zacisków na schemacie elektrycznym urządzenia chłodniczego?

Numery zacisków są opisane przy złączach, np. J1, J2, J3. Należy śledzić przewody od danego elementu na schemacie do punktów, w których wchodzą do odpowiedniego złącza.

Do czego służy termostat komory mroźniczej?

Termostat kontroluje temperaturę w komorze mroźniczej i załącza lub wyłącza obwód sterowania, gdy temperatura osiągnie określone wartości.

Dlaczego na schemacie ważne jest rozróżnianie złączy J1, J2 i J3?

Każde złącze ma własne zaciski i obsługuje inne elementy układu. Pomylenie złączy może spowodować błędne podłączenie termostatu, czujnika, lampki lub silnika.

Jak ustalić, że termostat komory mroźniczej jest podłączony do zacisków J1: 1 i 2?

Należy znaleźć symbol termostatu na schemacie i prześledzić oba przewody wychodzące z jego styków. W pokazanym schemacie prowadzą one do zacisków 1 i 2 złącza J1.

Czym różni się symbol termostatu od zwykłego wyłącznika na schemacie?

Termostat jest zwykle oznaczany jako styk sterowany temperaturą, często z dodatkowym symbolem czujnika lub elementu termicznego. Zwykły wyłącznik pokazuje tylko ręcznie sterowany zestyk.

Jakie skutki może mieć podłączenie termostatu do niewłaściwych zacisków?

Może dojść do braku załączania sprężarki, pracy ciągłej urządzenia, nieprawidłowej regulacji temperatury albo uszkodzenia elementów sterowania.

Dlaczego zawór rozprężny powinien być zasilany ciekłym czynnikiem chłodniczym?

Zawór rozprężny reguluje dopływ cieczy do parownika. Jeśli przed zaworem pojawi się para, przepływ staje się niestabilny, a parownik może być niedostatecznie zasilany.

W jaki sposób zapchany odwadniacz powoduje odparowanie czynnika?

Zapchany odwadniacz zwiększa opory przepływu i powoduje spadek ciśnienia w przewodzie cieczowym. Po spadku ciśnienia część ciekłego czynnika może odparować jeszcze przed zaworem rozprężnym.

Jakie objawy mogą wskazywać na zapchanie filtra lub odwadniacza?

Objawami mogą być pęcherzyki we wzierniku, spadek wydajności chłodniczej, różnica temperatur przed i za filtrem lub odwadniaczem oraz zbyt niskie ciśnienie ssania.

Czym różni się prawidłowe odparowanie w parowniku od odparowania przed zaworem rozprężnym?

Prawidłowe odparowanie zachodzi w parowniku, gdzie czynnik odbiera ciepło od chłodzonego medium. Odparowanie przed zaworem rozprężnym jest zjawiskiem niepożądanym i świadczy o problemie w przewodzie cieczowym.

Dlaczego krótkie przewody cieczowe nie są typową przyczyną odparowania czynnika przed zaworem?

Krótkie przewody cieczowe zwykle powodują mniejsze opory przepływu i mniejszy spadek ciśnienia. Nie sprzyjają więc odparowaniu czynnika przed zaworem rozprężnym.

Jaką rolę pełni dochłodzenie ciekłego czynnika?

Dochłodzenie zmniejsza ryzyko powstawania pęcherzyków pary w przewodzie cieczowym. Im większy zapas dochłodzenia, tym trudniej o odparowanie czynnika przed zaworem rozprężnym.

Dlaczego pęcherzyki we wzierniku mogą świadczyć o problemie w przewodzie cieczowym?

Pęcherzyki mogą oznaczać, że czynnik częściowo odparował przed zaworem rozprężnym. Przyczyną może być spadek ciśnienia, niedobór czynnika lub zapchany element przewodu cieczowego.

Co oznacza skrót GWP?

GWP oznacza Global Warming Potential, czyli potencjał tworzenia efektu cieplarnianego. Określa wpływ substancji na ocieplenie klimatu względem CO₂.

Dlaczego CO₂ jest punktem odniesienia dla GWP?

Dla CO₂ przyjęto umownie wartość GWP równą 1. Inne substancje porównuje się z CO₂, aby określić, ile razy silniej wpływają na efekt cieplarniany.

Czym różni się GWP od ODP?

GWP dotyczy wpływu substancji na efekt cieplarniany. ODP dotyczy niszczenia warstwy ozonowej.

Jak interpretować czynnik chłodniczy o wysokim GWP?

Wysokie GWP oznacza, że wyciek czynnika do atmosfery ma duży wpływ na ocieplenie klimatu. Dlatego takie czynniki są ograniczane lub zastępowane czynnikami o niższym GWP.

Czym różni się GWP od TEWI?

GWP opisuje właściwość samej substancji. TEWI uwzględnia całkowity wpływ urządzenia na ocieplenie, czyli zarówno emisje czynnika, jak i emisje związane ze zużyciem energii.

Dlaczego znajomość GWP jest ważna dla montera instalacji chłodniczych?

Monter musi znać wpływ czynników chłodniczych na środowisko oraz prawidłowo zapobiegać ich emisji. Ma to znaczenie przy montażu, serwisie, odzysku i doborze czynnika.

Do czego służy rotametr w instalacjach chłodniczych i klimatyzacyjnych?

Rotametr służy do pomiaru natężenia przepływu medium, np. wody lub glikolu. Pozwala sprawdzić, czy przepływ przez wymiennik lub obieg jest prawidłowy.

Po czym można rozpoznać rotametr na rysunku technicznym lub zdjęciu?

Najczęściej ma przezroczystą pionową rurkę ze skalą oraz pływak znajdujący się wewnątrz. Skala jest opisana jednostkami przepływu, np. l/h lub l/min.

Jak działa rotametr pływakowy?

Przepływające medium unosi pływak w rurce pomiarowej. Im większy przepływ, tym wyżej znajduje się pływak na skali.

Dlaczego rotametr zwykle montuje się pionowo?

Jego działanie zależy od równowagi między siłą przepływu a ciężarem pływaka. Montaż pionowy zapewnia poprawny odczyt.

Czym różni się rotametr od anemometru?

Rotametr mierzy natężenie przepływu cieczy lub gazu w przewodzie. Anemometr mierzy głównie prędkość przepływu powietrza, np. w kanałach wentylacyjnych.

Czym różni się rotametr od areometru?

Rotametr mierzy przepływ medium. Areometr służy do pomiaru gęstości cieczy, np. roztworu glikolu lub elektrolitu.

Jakie jednostki mogą występować na skali rotametru?

Na skali rotametru mogą występować jednostki natężenia przepływu, np. l/h, l/min, m³/h. Jednostka zależy od zakresu pomiarowego i rodzaju medium.

Dlaczego przed uruchomieniem sprężarki trzeba otworzyć zawór tłoczny?

Zamknięty zawór tłoczny uniemożliwia odprowadzenie sprężonych par czynnika do skraplacza. Może to spowodować gwałtowny wzrost ciśnienia i przeciążenie sprężarki.

Dlaczego zawór ssawny otwiera się dopiero po włączeniu silnika sprężarki?

Ogranicza to obciążenie rozruchowe silnika i zmniejsza ryzyko gwałtownego napływu czynnika do sprężarki. Zawór ssawny należy otwierać powoli.

Jakie zagrożenie powoduje zassanie ciekłego czynnika przez sprężarkę?

Ciecz jest praktycznie nieściśliwa, dlatego może dojść do uderzenia cieczowego. Grozi to uszkodzeniem zaworów, tłoków, korbowodów lub innych elementów sprężarki.

Jaką rolę pełni skraplacz podczas pracy sprężarkowego urządzenia chłodniczego?

Skraplacz odbiera ciepło od gorących par czynnika tłoczonych ze sprężarki. W skraplaczu para czynnika ulega skropleniu.

Na co należy zwracać uwagę podczas uruchamiania urządzenia amoniakalnego?

Należy kontrolować ciśnienia, szczelność instalacji, wentylację oraz prawidłowe położenie zaworów. Amoniak R717 jest toksyczny i wymaga zachowania szczególnych zasad bezpieczeństwa.

Czym różni się strona ssawna od strony tłocznej sprężarki?

Strona ssawna doprowadza pary czynnika o niższym ciśnieniu z parownika do sprężarki. Strona tłoczna odprowadza pary sprężone o wyższym ciśnieniu do skraplacza.

Jakie objawy mogą świadczyć o nieprawidłowym rozruchu sprężarki?

Typowe objawy to nadmierny hałas, drgania, szybki wzrost ciśnienia tłoczenia, spadek ciśnienia ssania, przeciążenie silnika lub zadziałanie zabezpieczeń.

Po czym rozpoznać zamrażarkę płytową na schemacie?

Charakterystyczne są równoległe płyty zamrażalnicze, produkt umieszczony między nimi oraz często siłownik hydrauliczny dociskający płyty. Taki układ wskazuje na zamrażanie kontaktowe.

Na czym polega zamrażanie kontaktowe?

Produkt styka się bezpośrednio z zimną powierzchnią, zwykle metalową płytą. Ciepło jest odbierane przez przewodzenie.

Czym zamrażanie kontaktowe różni się od fluidyzacyjnego?

W zamrażaniu kontaktowym produkt dotyka zimnych płyt. W zamrażaniu fluidyzacyjnym drobne produkty są unoszone i zamrażane w strumieniu zimnego powietrza.

Dlaczego w zamrażarce płytowej stosuje się docisk hydrauliczny?

Docisk poprawia kontakt produktu z płytami chłodzącymi. Dzięki temu opór cieplny jest mniejszy, a zamrażanie przebiega szybciej.

Jakie produkty najlepiej nadają się do zamrażania kontaktowego?

Najlepiej sprawdzają się produkty płaskie, porcjowane lub pakowane w bloki, np. ryby, mięso, warzywa w blokach i produkty w tackach.

Czym jest zamrażanie immersyjne?

To metoda, w której produkt zanurza się w zimnej cieczy lub roztworze chłodzącym. W pytaniu egzaminacyjnym nie pasuje ona do urządzenia z płytami zamrażalniczymi.

Czym jest zamrażanie komorowe?

Zamrażanie komorowe odbywa się w komorze chłodniczej, gdzie produkt jest schładzany zimnym powietrzem. Nie wymaga bezpośredniego docisku płyt do produktu.