Pytania pomocnicze - ELM.05
Eksploatacja urządzeń elektronicznych
Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 644.
Strona 2 z 10.
Dlaczego sprawny obraz z wejścia EUROSCART pomaga zawęzić miejsce usterki?
EUROSCART omija tor odbioru antenowego i podaje do telewizora gotowy sygnał audio-wideo. Jeśli obraz z tego wejścia jest prawidłowy, to wzmacniacz wizji, synchronizacja i odchylanie najprawdopodobniej działają poprawnie.
Jaką funkcję pełni głowica telewizyjna w odbiorniku?
Głowica wybiera żądany kanał z sygnału antenowego i przetwarza go na pośrednią częstotliwość. Jest jednym z podstawowych elementów toru wielkiej częstotliwości.
Czym różni się sygnał z anteny od sygnału podanego przez S-Video?
Sygnał antenowy jest sygnałem wysokiej częstotliwości i wymaga strojenia, demodulacji oraz obróbki w torze W.Cz./P.Cz. S-Video dostarcza już sygnał wizyjny, który omija część odbiorczą antenową.
Dlaczego usterka wzmacniacza wizji nie pasuje do opisanego przypadku?
Uszkodzony wzmacniacz wizji powodowałby problemy z wyświetlaniem obrazu niezależnie od źródła sygnału. Skoro obraz z tunera satelitarnego i kamery jest poprawny, wzmacniacz wizji prawdopodobnie jest sprawny.
Jakie objawy mogą wskazywać na uszkodzenie toru pośredniej częstotliwości?
Typowe objawy to brak odbioru kanałów z anteny, silne zakłócenia, brak fonii lub wizji mimo poprawnego sygnału antenowego. Wejścia zewnętrzne mogą przy tym działać prawidłowo.
Co oznacza, że wejścia zewnętrzne omijają tor antenowy telewizora?
Oznacza to, że sygnał z urządzenia zewnętrznego trafia do dalszych układów przetwarzania obrazu, bez użycia tunera, selektora kanałów i toru pośredniej częstotliwości.
Jak logicznie diagnozować usterkę na podstawie różnych źródeł sygnału?
Należy porównać, które źródła działają, a które nie. Jeśli nie działa tylko antena, problem leży przed wejściami AV, czyli w torze odbioru antenowego.
Po czym rozpoznać złącze RS-232 na rysunku?
Najczęściej jest to złącze D-Sub 9-pin, potocznie DB-9. Ma trapezowy kształt i 9 styków ułożonych w dwóch rzędach: 5 oraz 4.
Czym różni się złącze RS-232 od złącza VGA?
Oba mogą mieć kształt D-Sub, ale RS-232 zwykle ma 9 pinów w dwóch rzędach, a VGA ma 15 pinów w trzech rzędach. VGA służy do przesyłania sygnału wideo, a RS-232 do transmisji szeregowej danych.
Do czego służy interfejs RS-232?
RS-232 służy do szeregowej transmisji danych między urządzeniami. Spotyka się go m.in. w sprzęcie przemysłowym, serwisowym, pomiarowym i starszych komputerach.
Jakie podstawowe linie sygnałowe występują w RS-232?
Podstawowe linie to TXD, czyli nadawanie danych, RXD, czyli odbiór danych, oraz GND, czyli masa sygnałowa. Mogą występować także linie sterujące, np. RTS i CTS.
Dlaczego nazwy DB-9 i DE-9 bywają używane zamiennie?
W praktyce wiele osób mówi DB-9 na 9-pinowe złącze D-Sub używane w RS-232. Technicznie poprawniejsza nazwa dla tej wielkości obudowy to DE-9, ale określenie DB-9 jest bardzo rozpowszechnione.
Czy RS-232 jest tym samym co USB?
Nie. RS-232 i USB to różne standardy transmisji. USB jest nowsze, szybsze i ma inne złącza oraz sposób komunikacji.
Czym jest częstotliwość pośrednia w odbiorniku radiowym?
To stała częstotliwość uzyskiwana po przemianie częstotliwości sygnału wejściowego w mieszaczu. Ułatwia wzmacnianie i filtrowanie sygnału w odbiorniku.
Dlaczego w odbiornikach superheterodynowych pojawia się częstotliwość lustrzana?
Ponieważ dwa różne sygnały wejściowe mogą po zmieszaniu z generatorem lokalnym dać tę samą częstotliwość pośrednią. Jeden z nich jest sygnałem użytecznym, a drugi zakłócającym.
Jak obliczyć częstotliwość lustrzaną dla wzoru fl = fs + 2fp?
Należy podwoić częstotliwość pośrednią, a następnie dodać ją do częstotliwości sygnału odbieranego. Dla fs = 1450 kHz i fp = 465 kHz wynik to 2380 kHz, czyli 2,38 MHz.
Jak przeliczyć kiloherce na megaherce?
1 MHz to 1000 kHz. Aby przeliczyć kHz na MHz, należy podzielić wartość przez 1000, np. 2380 kHz = 2,38 MHz.
Dlaczego sygnał lustrzany jest niepożądany?
Może powodować zakłócenia, ponieważ odbiornik może odebrać go tak, jakby był sygnałem właściwym. Pogarsza to selektywność i jakość odbioru.
Jak ogranicza się odbiór częstotliwości lustrzanej?
Stosuje się obwody wejściowe i filtry selektywne przed mieszaczem. Ich zadaniem jest tłumienie sygnałów spoza odbieranego pasma.
Co oznacza zapis wartości rezystora 1R5?
Zapis 1R5 oznacza rezystancję 1,5 Ω. Litera R zastępuje przecinek dziesiętny i wskazuje jednostkę omów.
Jak odczytuje się rezystor z czterema paskami barwnymi?
Pierwsze dwa paski oznaczają cyfry znaczące, trzeci pasek jest mnożnikiem, a czwarty określa tolerancję.
Dlaczego dla rezystora 1,5 Ω używa się złotego paska jako mnożnika?
Ponieważ cyfry brązowy i zielony dają liczbę 15, a aby uzyskać 1,5 Ω, trzeba pomnożyć ją przez 0,1. Mnożnik ×0,1 oznacza kolor złoty.
Co oznacza srebrny pasek tolerancji na rezystorze?
Srebrny pasek oznacza tolerancję ±10%. Rzeczywista wartość rezystora może więc różnić się od nominalnej o 10%.
Jaka jest różnica między paskiem złotym jako mnożnikiem a paskiem złotym jako tolerancją?
Jako mnożnik złoty oznacza ×0,1, a jako pasek tolerancji oznacza ±5%. Znaczenie zależy od położenia paska na rezystorze.
Jak obliczyć wartość rezystora oznaczonego kolorami brązowy, zielony, złoty, srebrny?
Brązowy to 1, zielony to 5, złoty to mnożnik ×0,1. Wynik to 15 × 0,1 = 1,5 Ω, a srebrny oznacza tolerancję ±10%.
Dlaczego nie należy dobierać rezystora wyłącznie na podstawie wyglądu spalonego elementu?
Zwęglenie może zniszczyć paski barwne i uniemożliwić poprawny odczyt. W takiej sytuacji należy korzystać z dokumentacji technicznej lub schematu.
Jak rozpoznać wzmacniacz ze wspólnym kolektorem na schemacie?
Kolektor tranzystora jest połączony z zasilaniem, wejście podawane jest na bazę, a wyjście odbierane z emitera. Taki układ nazywa się też wtórnikiem emiterowym.
Czy wzmacniacz ze wspólnym kolektorem odwraca fazę sygnału?
Nie. Sygnał wyjściowy jest zgodny w fazie z sygnałem wejściowym, czyli nie występuje przesunięcie o 180°.
Jakie jest typowe wzmocnienie napięciowe wtórnika emiterowego?
Wzmocnienie napięciowe jest bliskie 1 V/V, ale zwykle nieco mniejsze od jedności. Układ nie służy głównie do wzmacniania napięcia.
Dlaczego w tym układzie rezystancję wejściową można oszacować na około 100 kΩ?
Baza jest polaryzowana dzielnikiem rezystorowym 200 kΩ i 178 kΩ. Ich połączenie równoległe daje około 94 kΩ, czyli w przybliżeniu 100 kΩ.
Do czego praktycznie stosuje się wzmacniacz ze wspólnym kolektorem?
Stosuje się go jako bufor i układ dopasowujący impedancję. Ma dużą rezystancję wejściową i małą rezystancję wyjściową.
Czym różni się układ wspólnego kolektora od układu wspólnego emitera?
Wspólny emiter odwraca fazę i może mieć duże wzmocnienie napięciowe. Wspólny kolektor nie odwraca fazy, a jego wzmocnienie napięciowe jest bliskie jedności.
Dlaczego adres 192.168.0.0 nie może być adresem drukarki w sieci z maską 255.255.255.0?
Ponieważ jest to adres sieci, a nie adres pojedynczego urządzenia. Adresu sieci nie przypisuje się hostom.
Dlaczego adres 192.168.0.255 zwykle nie może być przypisany do urządzenia w podsieci /24?
Dla podsieci 192.168.0.0/24 jest to adres rozgłoszeniowy broadcast. Służy do komunikacji ze wszystkimi hostami w tej podsieci.
Co oznacza maska podsieci 255.255.255.0?
Oznacza, że pierwsze trzy oktety identyfikują sieć, a ostatni oktet identyfikuje hosta. W takiej podsieci typowo dostępne są adresy hostów od .1 do .254.
Dlaczego 192.168.255.1 jest poprawnym adresem IP dla drukarki sieciowej?
Należy do prywatnego zakresu 192.168.0.0–192.168.255.255 i nie jest ani adresem sieci, ani adresem rozgłoszeniowym dla podsieci 192.168.255.0/24.
Czym różni się adres prywatny od publicznego?
Adres prywatny jest przeznaczony do sieci lokalnych i nie jest bezpośrednio routowany w Internecie. Adres publiczny może być widoczny i routowany w sieci Internet.
Dlaczego adres 198.162.1.1 nie pasuje do prywatnej klasy C?
Prywatny zakres klasy C to 192.168.0.0–192.168.255.255. Adres 198.162.1.1 nie należy do tego zakresu.
Jakie adresy można przypisać urządzeniom w sieci 192.168.1.0/24?
Urządzeniom można przypisać adresy od 192.168.1.1 do 192.168.1.254. Adres 192.168.1.0 jest adresem sieci, a 192.168.1.255 adresem rozgłoszeniowym.
Jak rozpoznać funkcję XOR na podstawie tabeli prawdy?
Funkcja XOR przyjmuje wartość 1 wtedy, gdy wejścia są różne: dla 01 i 10. Dla 00 oraz 11 wynik wynosi 0.
Czym różni się XOR od XNOR?
XOR daje 1, gdy wejścia są różne. XNOR jest jego negacją i daje 1, gdy wejścia są takie same.
Dlaczego bramka NAND nazywana jest bramką uniwersalną?
Ponieważ za pomocą samych bramek NAND można zbudować każdą podstawową funkcję logiczną, np. NOT, AND, OR oraz funkcje złożone, takie jak XOR.
Jak z bramki NAND zrobić inwerter?
Należy połączyć oba wejścia bramki NAND z tym samym sygnałem. Wtedy na wyjściu otrzymuje się jego negację.
Jak analizować układ logiczny złożony z wielu bramek NAND?
Najlepiej oznaczyć wyjścia kolejnych bramek sygnałami pomocniczymi i zapisywać ich równania logiczne. Następnie upraszcza się wyrażenie, np. z użyciem praw de Morgana.
Jaki wzór opisuje funkcję XOR dwóch zmiennych?
Funkcję XOR opisuje wzór: Y = ¬A · B + A · ¬B. Oznacza to, że wynik jest równy 1 tylko dla różnych wartości wejść.
Czym jest uziemienie bezszumowe?
To specjalny punkt uziemienia stosowany w celu ograniczenia szumów i zakłóceń w układach elektronicznych, szczególnie małosygnałowych.
Czym różni się uziemienie bezszumowe od uziemienia ochronnego?
Uziemienie ochronne służy głównie bezpieczeństwu użytkownika, a uziemienie bezszumowe poprawia jakość pracy układów elektronicznych przez redukcję zakłóceń.
Dlaczego w sprzęcie elektronicznym stosuje się oddzielne oznaczenia uziemień?
Różne punkty masy i uziemienia pełnią różne funkcje: ochronną, sygnałową, ekranowania lub przeciwzakłóceniową. Ich pomylenie może prowadzić do błędnej pracy urządzenia.
Jakie objawy mogą świadczyć o problemach z uziemieniem w urządzeniu audio?
Typowe objawy to przydźwięk sieciowy, buczenie, trzaski, podwyższony poziom szumów lub zakłócenia zależne od pracy innych urządzeń.
Czy uziemienie bezszumowe może zastąpić przewód ochronny PE?
Nie. Uziemienie bezszumowe ma funkcję przeciwzakłóceniową, natomiast PE odpowiada za ochronę przeciwporażeniową i nie wolno go pomijać ani zastępować.
Gdzie najczęściej spotyka się uziemienie bezszumowe?
W sprzęcie audio, urządzeniach pomiarowych, aparaturze komunikacyjnej oraz innych układach, w których zakłócenia mogą pogorszyć jakość sygnału.
Jak z wartości 46 dB obliczyć wzmocnienie napięciowe w V/V?
Dla napięć stosuje się wzór ku = 10^(dB/20). Dla 46 dB otrzymujemy około 200 V/V, bo 40 dB to 100 razy, a dodatkowe 6 dB to około 2 razy.
Dlaczego w tym pytaniu poprawna jest odpowiedź o za małym wzmocnieniu?
Z wykresu maksymalne wzmocnienie wynosi około 55–60 V/V, a wymagane ku max = 46 dB odpowiada około 200 V/V. Zmierzona wartość jest więc wyraźnie za mała.
Co oznacza charakterystyka amplitudowo-częstotliwościowa wzmacniacza?
Pokazuje zależność wzmocnienia od częstotliwości sygnału. Pozwala ocenić maksymalne wzmocnienie, pasmo przenoszenia oraz częstotliwości graniczne.
Jak rozpoznać zbyt wysoką dolną częstotliwość graniczną?
Wzmocnienie dla niskich częstotliwości zaczynałoby spadać zbyt wcześnie, czyli układ gorzej przenosiłby tony niskie. Należy to oceniać względem wymaganej dolnej granicy pasma.
Jak rozpoznać zbyt małą górną częstotliwość graniczną?
Wzmocnienie dla wysokich częstotliwości spadałoby zbyt wcześnie. Oznaczałoby to zawężenie pasma od strony wysokich częstotliwości.
Co oznacza spadek o 3 dB na charakterystyce wzmacniacza?
Spadek o 3 dB odpowiada zmniejszeniu napięcia do około 0,707 wartości maksymalnej. Punkty te często przyjmuje się jako dolną i górną częstotliwość graniczną.
Dlaczego nie wystarczy ocenić samego kształtu charakterystyki?
Kształt może wyglądać poprawnie, ale wartość maksymalnego wzmocnienia może być niezgodna z wymaganiami. W tym zadaniu kluczowe jest porównanie 46 dB z odczytanym wzmocnieniem liniowym.
Jak tuner satelitarny wybiera polaryzację V lub H w konwerterze LNB?
Tuner zmienia napięcie podawane przewodem koncentrycznym do LNB. Typowo około 13 V wybiera polaryzację pionową V, a około 18 V poziomą H.
Dlaczego przy poprawnych napięciach sterujących podejrzewa się uszkodzenie konwertera?
Skoro tuner podaje właściwe napięcia, to sygnał sterujący dociera do układu. Brak odbioru jednej polaryzacji wskazuje na niesprawny układ przełączania lub odbioru polaryzacji w LNB.
Jaką funkcję pełni konwerter LNB w instalacji satelitarnej?
LNB odbiera sygnał mikrofalowy z ogniska anteny, wzmacnia go i przemienia na niższą częstotliwość pośrednią przesyłaną do tunera przewodem koncentrycznym.
Dlaczego uszkodzenie modulatora w.cz. tunera SAT nie pasuje do opisanego objawu?
Modulator w.cz. dotyczy wyjścia sygnału z tunera do telewizora. Nie decyduje o tym, czy tuner odbiera transpondery w polaryzacji V lub H.
Jakie objawy mogłoby dawać uszkodzenie przewodu koncentrycznego między LNB a tunerem?
Uszkodzony przewód może powodować brak zasilania LNB, duże tłumienie, przerwy w odbiorze albo całkowity brak sygnału. Rzadziej powoduje selektywny brak tylko jednej polaryzacji przy poprawnych napięciach.
Co oznacza, że programy są nadawane w polaryzacji pionowej V?
Oznacza to, że fala elektromagnetyczna sygnału ma określony kierunek polaryzacji, zgodny z wejściem V konwertera. LNB musi być przełączony na tę polaryzację, aby poprawnie odebrać dany transponder.
Jak odróżnić usterkę tunera od usterki konwertera LNB?
Należy sprawdzić napięcia sterujące na wyjściu tunera oraz działanie instalacji z innym LNB lub innym tunerem. Jeżeli napięcia są poprawne, a problem znika po wymianie LNB, uszkodzony był konwerter.