Pytania pomocnicze - ELM.05

Eksploatacja urządzeń elektronicznych

Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 644.
Strona 3 z 10.

Co oznacza nazwa standardu 10BASE-T?

Liczba 10 oznacza przepustowość 10 Mb/s, BASE oznacza transmisję w paśmie podstawowym, a T oznacza skrętkę, czyli twisted pair.

Dlaczego do bezpośredniego połączenia dwóch komputerów stosowano kabel krosowy?

Ponieważ oba komputery mają takie same wyprowadzenia nadawania i odbioru. Kabel krosowy zamienia pary Tx i Rx, aby nadajnik jednego komputera był połączony z odbiornikiem drugiego.

Które piny złącza RJ45 są istotne w transmisji 10BASE-T?

W 10BASE-T używane są głównie piny 1 i 2 jako para nadawcza oraz piny 3 i 6 jako para odbiorcza.

Czym różni się kabel prosty od kabla krosowego?

Kabel prosty ma taki sam układ żył po obu końcach, np. T568B–T568B. Kabel krosowy ma zamienione pary nadawcze i odbiorcze, zwykle przez zastosowanie T568A z jednej strony i T568B z drugiej.

Dlaczego odpowiedzi 10BASE-2, 10BASE-5 i 10BASE-F nie pasują do pytania?

10BASE-2 i 10BASE-5 dotyczą kabla koncentrycznego, a 10BASE-F światłowodu. W pytaniu jest przewód z wtykami RJ45, czyli skrętka, dlatego pasuje 10BASE-T.

Czym jest Auto MDI-X i jaki ma związek z kablami krosowymi?

Auto MDI-X automatycznie rozpoznaje i dopasowuje pary nadawcze oraz odbiorcze. Dzięki temu nowoczesne urządzenia często mogą łączyć się poprawnie zarówno kablem prostym, jak i krosowym.

Co oznacza skrót RMS w pomiarach elektrycznych?

RMS oznacza wartość skuteczną przebiegu zmiennego. Jest to wartość równoważna napięciu lub prądowi stałemu pod względem wydzielanej mocy w obciążeniu.

Dlaczego multimetr z funkcją True RMS wskazuje wartość skuteczną?

Funkcja True RMS służy do obliczania rzeczywistej wartości skutecznej mierzonego przebiegu. Dzięki temu wynik jest poprawny także wtedy, gdy przebieg nie jest idealną sinusoidą.

Czym różni się wartość skuteczna od wartości maksymalnej napięcia?

Wartość maksymalna to największe chwilowe wychylenie przebiegu od zera. Wartość skuteczna opisuje równoważny efekt energetyczny przebiegu zmiennego.

Czym jest wartość międzyszczytowa napięcia?

Wartość międzyszczytowa to różnica między dodatnim i ujemnym szczytem przebiegu. Dla sinusoidy jest dwa razy większa od wartości maksymalnej.

Dlaczego w instalacji radiowęzłowej istotne jest mierzenie napięcia skutecznego?

Napięcie skuteczne pozwala ocenić rzeczywisty poziom zasilania obciążenia i moc dostarczaną do instalacji głośnikowej. Jest bardziej użyteczne praktycznie niż wartość chwilowa lub szczytowa.

Jak interpretować wskazanie 22,8 V na multimetrze True RMS?

Oznacza ono napięcie skuteczne równe 22,8 V. Nie jest to wartość maksymalna, średnia ani międzyszczytowa.

Jak oblicza się rezystancję zastępczą dwóch rezystorów połączonych równolegle?

Dla dwóch rezystorów stosuje się wzór Rz = (R1 · R2) / (R1 + R2). Rezystancja zastępcza jest zawsze mniejsza od najmniejszej rezystancji w gałęzi.

Dlaczego rezystory 600 Ω i 300 Ω połączone równolegle dają 200 Ω?

Po podstawieniu do wzoru otrzymujemy Rz = (600 · 300) / (600 + 300) = 200 Ω. Taka para może więc zastąpić rezystor o rezystancji 200 Ω.

Czy przy zamianie rezystora wystarczy sprawdzić tylko jego rezystancję?

Nie. Trzeba sprawdzić także moc znamionową, aby rezystory zastępcze nie przegrzewały się podczas pracy.

Jak rozkłada się moc na rezystorach połączonych równolegle?

W połączeniu równoległym na każdym rezystorze jest to samo napięcie. Mniejszy rezystor pobiera większy prąd i zwykle wydziela większą moc.

Jak sprawdzić, czy rezystor 300 Ω / 0,5 W nie zostanie przeciążony przy napięciu 10 V?

Moc oblicza się ze wzoru P = U² / R. Dla 10 V i 300 Ω otrzymujemy P = 100 / 300 ≈ 0,333 W, czyli mniej niż 0,5 W.

Dlaczego odpowiedzi z innymi parami rezystorów są błędne?

Ponieważ ich rezystancje zastępcze nie wynoszą 200 Ω. Na przykład 600 Ω równolegle z 400 Ω daje 240 Ω, a 800 Ω równolegle z 400 Ω daje około 267 Ω.

Jak przeliczyć wskazanie multimetru analogowego, gdy skala nie ma takich samych wartości jak ustawiony zakres?

Należy użyć proporcji: odczyt ze skali dzieli się przez maksymalną wartość tej skali i mnoży przez ustawiony zakres pomiarowy.

Dlaczego na zakresie 0,6 A odczyt 25 działek ze skali 0–30 daje 500 mA?

Bo 25 działek z 30 to 25/30 zakresu. Po pomnożeniu przez 0,6 A otrzymujemy 0,5 A, czyli 500 mA.

Co oznacza zakres pomiarowy 0,6 A w multimetrze?

Oznacza, że maksymalne wskazanie na wybranej skali odpowiada wartości 0,6 A. Przekroczenie tego zakresu może spowodować błędny pomiar lub uszkodzenie miernika.

Jaką wartość prądu przemiennego pokazuje zwykle multimetr?

Multimetr przy pomiarze prądu przemiennego wskazuje zazwyczaj wartość skuteczną RMS, a nie wartość maksymalną ani międzyszczytową.

Czym jest błąd paralaksy przy odczycie miernika analogowego?

To błąd wynikający z patrzenia na wskazówkę pod kątem. Aby go uniknąć, należy patrzeć prostopadle na skalę, często pomagając sobie lusterkiem na podziałce.

Dlaczego pomiar jest dokładniejszy, gdy wskazówka znajduje się bliżej końca skali?

W tej części skali łatwiej odczytać wartość z mniejszym błędem względnym. Dlatego dobiera się możliwie najniższy bezpieczny zakres pomiarowy.

Jak rozpoznać złącze DVI na karcie graficznej?

DVI jest szerokim, prostokątnym złączem z wieloma pinami i charakterystyczną płaską blaszką z boku. Zwykle jest większe od VGA/D-SUB.

Czym różni się D-SUB/VGA od DVI?

D-SUB/VGA przesyła analogowy sygnał obrazu, natomiast DVI może przesyłać sygnał cyfrowy, analogowy albo oba, zależnie od odmiany. DVI zwykle zapewnia lepszą jakość obrazu przy połączeniu cyfrowym.

Po czym rozpoznać złącze D-SUB na rysunku technicznym?

D-SUB/VGA ma trapezowy kształt i 15 otworów ułożonych w trzech rzędach. Często przedstawiane jest jako duże gniazdo monitorowe.

Do czego służyło wyjście Composite Video w karcie graficznej?

Służyło do przesyłania analogowego obrazu do starszych telewizorów, magnetowidów lub urządzeń wideo. Najczęściej wykorzystywało pojedyncze gniazdo RCA/cinch.

Dlaczego S-Video dawało lepszy obraz niż Composite Video?

S-Video rozdziela sygnał jasności i koloru, a Composite Video przesyła wszystko jednym przewodem. Dzięki temu S-Video ograniczało zakłócenia i poprawiało jakość obrazu.

Jak podejść do pytania egzaminacyjnego z rysunkiem złączy karty graficznej?

Należy porównać widoczne kształty gniazd z nazwami interfejsów w odpowiedziach. Jeśli widać D-SUB, S-Video i Composite Video, a nie widać złącza DVI, brakującym interfejsem jest DVI.

Jak działa sprawny prostownik mostkowy?

W każdym półokresie napięcia przemiennego przewodzi inna para diod. Dzięki temu prąd przez obciążenie płynie zawsze w tym samym kierunku.

Jak wygląda napięcie wyjściowe sprawnego prostownika mostkowego?

Na wyjściu występuje napięcie pulsujące jednokierunkowe, czyli dodatnie impulsy dla obu połówek sinusoidy wejściowej.

Co oznacza brak co drugiego impulsu na wyjściu prostownika mostkowego?

Oznacza, że jedna para diod lub część jej obwodu nie przewodzi. Układ zaczyna zachowywać się jak prostownik jednopołówkowy.

Dlaczego w prostowniku mostkowym przewodzą zawsze dwie diody jednocześnie?

Jedna dioda doprowadza prąd do obciążenia, a druga zamyka drogę powrotną prądu do źródła. Taki układ zapewnia stały kierunek prądu przez rezystor.

Jak odróżnić przerwę od zwarcia diody na podstawie przebiegu wyjściowego?

Przerwa zwykle powoduje zanik jednej części przebiegu, np. brak co drugiego impulsu. Zwarcie może powodować silne zniekształcenia, przeciążenie lub zwarcie źródła zasilania.

Dlaczego oscyloskop jest przydatny przy diagnozowaniu prostownika?

Oscyloskop pozwala zobaczyć kształt napięcia w czasie. Dzięki temu można porównać przebieg wejściowy i wyjściowy oraz wykryć brak prostowania jednej połówki.

Co wskazuje oscylogram, na którym wejście jest sinusoidą, a wyjście zawiera tylko dodatnie impulsy co drugi półokres?

Wskazuje to na prostowanie jednopołówkowe zamiast dwupołówkowego. W mostku oznacza to uszkodzenie lub przerwę w jednej z gałęzi przewodzenia.

Jak obliczyć rezystancję odbiornika, znając jego napięcie znamionowe i moc?

Należy użyć wzoru R = U² / P. Napięcie podnosi się do kwadratu, a następnie dzieli przez moc odbiornika.

Dlaczego w zadaniu z żarówką 12 V/5 W wynik wynosi 28,8 Ω?

Ponieważ R = U² / P, czyli R = 12² / 5 = 144 / 5 = 28,8 Ω. Jest to rezystancja żarówki podczas pracy znamionowej.

Czym różni się rezystancja zimnego i rozgrzanego włókna żarówki?

Zimne włókno ma mniejszą rezystancję, a po rozgrzaniu jego rezystancja rośnie. Dlatego prąd rozruchowy żarówki może być większy niż prąd podczas normalnego świecenia.

Jak obliczyć prąd żarówki o parametrach 12 V/5 W?

Korzystamy ze wzoru I = P / U. Dla żarówki 5 W i 12 V prąd wynosi I = 5 / 12 ≈ 0,42 A.

Którego wzoru użyć, gdy znamy napięcie i rezystancję odbiornika?

Można użyć wzoru P = U² / R do obliczenia mocy albo I = U / R do obliczenia prądu. Wybór zależy od tego, jakiej wielkości szukamy.

Dlaczego odpowiedź 2,4 Ω nie pasuje do żarówki 12 V/5 W?

Rezystancja 2,4 Ω przy napięciu 12 V dałaby moc P = U² / R = 144 / 2,4 = 60 W. To znacznie więcej niż podane 5 W.

Co oznacza wejście C lub CLK w przerzutniku?

Jest to wejście zegarowe, które decyduje, kiedy przerzutnik może zmienić swój stan. Zmiana może następować poziomem sygnału albo jego zboczem.

Jak odróżnić wyzwalanie zboczem opadającym od narastającego na symbolu przerzutnika?

Zbocze narastające oznacza zwykle trójkąt przy wejściu zegarowym. Zbocze opadające oznacza trójkąt z małym kółkiem negacji przy tym wejściu.

Czym różni się wyzwalanie poziomem od wyzwalania zboczem?

Wyzwalanie poziomem trwa przez cały czas, gdy sygnał ma wymagany stan logiczny. Wyzwalanie zboczem następuje tylko w momencie przejścia sygnału z 0 na 1 albo z 1 na 0.

Co oznaczają wyjścia Q i Q̅ w przerzutniku?

Q to wyjście podstawowe przerzutnika, a Q̅ to wyjście zanegowane. Gdy Q = 1, zwykle Q̅ = 0, i odwrotnie.

Jak działa przerzutnik JK, gdy J = 1 i K = 1?

W takim przypadku przerzutnik JK przełącza się, czyli zmienia swój stan na przeciwny. Jeśli Q było równe 0, stanie się 1; jeśli było 1, stanie się 0.

Dlaczego w układach cyfrowych stosuje się przerzutniki wyzwalane zboczem?

Pozwalają dokładnie określić chwilę zmiany stanu, co ułatwia synchronizację pracy układu. Jest to szczególnie ważne w licznikach, rejestrach i układach sekwencyjnych.

Jak obliczyć częstotliwość sygnału z jego okresu?

Częstotliwość oblicza się ze wzoru f = 1 / T. Okres T musi być podany w sekundach.

Jak odczytać okres przebiegu z ekranu oscyloskopu?

Należy policzyć, ile działek poziomych zajmuje jeden pełny cykl sygnału, a następnie pomnożyć tę liczbę przez podstawę czasu, np. 1 ms/dz.

Co oznacza ustawienie podstawy czasu 1 ms/dz?

Oznacza, że jedna pozioma działka na ekranie oscyloskopu odpowiada czasowi 1 ms.

Dlaczego w tym zadaniu częstotliwość wynosi 250 Hz?

Jeden okres przebiegu zajmuje 4 działki, a każda działka to 1 ms. Okres wynosi więc 4 ms, czyli 0,004 s, a częstotliwość f = 1 / 0,004 s = 250 Hz.

Jaka jest różnica między okresem a częstotliwością?

Okres to czas jednego pełnego cyklu sygnału. Częstotliwość to liczba cykli występujących w ciągu jednej sekundy.

Czy ustawienie 5 V/dz wpływa na obliczenie częstotliwości?

Nie. Ustawienie 5 V/dz dotyczy skali pionowej, czyli napięcia. Do obliczenia częstotliwości potrzebna jest skala pozioma, czyli podstawa czasu.

Jak zamienić milisekundy na sekundy przy obliczaniu częstotliwości?

Wartość w milisekundach należy podzielić przez 1000. Na przykład 4 ms = 0,004 s.

Jak rozpoznać taśmę do dysku EIDE/PATA?

Jest szeroka, płaska i zakończona 40-pinowym żeńskim wtykiem IDC z dwoma rzędami otworów. Często ma trzy złącza: do płyty/rejestratora oraz do jednego lub dwóch dysków.

Czym różni się EIDE/PATA od SATA?

EIDE/PATA wykorzystuje szeroką taśmę i transmisję równoległą, natomiast SATA używa wąskiego przewodu i transmisji szeregowej. Złącza tych standardów nie są ze sobą kompatybilne.

Dlaczego do dysku EIDE nie stosuje się przewodu SATA?

Dysk EIDE ma inne złącze fizyczne i inny sposób transmisji danych niż SATA. Przewód SATA nie pasuje mechanicznie ani elektrycznie do złącza EIDE.

Co oznacza 40-pinowe złącze w kontekście dysków EIDE?

Oznacza złącze sygnałowe interfejsu PATA/EIDE. Wtyk taśmy ma 40 otworów, które łączą się z pinami na dysku lub płycie urządzenia.

Czy taśma EIDE zasila dysk twardy?

Nie. Taśma EIDE służy do transmisji danych, a zasilanie dysku jest doprowadzane osobnym przewodem, zwykle przez złącze Molex 4-pin.

Po co w starszych dyskach EIDE ustawiano zworki master/slave?

Na jednej taśmie EIDE mogły pracować dwa urządzenia, więc trzeba było określić, które jest nadrzędne, a które podrzędne. Służyły do tego zworki konfiguracyjne na dysku.