Pytania pomocnicze - GIW.01
Eksploatacja otworowa złóż - pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Łącznie: 696. Strona 10 z 12.
Jak przelicza się megapaskale na bary?
Należy użyć zależności: 1 MPa = 10 bar. Dlatego wartość w MPa mnoży się przez 10, np. 12,5 MPa = 125 bar.
Dlaczego w technice gazowniczej i naftowej często stosuje się jednostkę bar?
Bar jest praktyczną jednostką ciśnienia używaną w instalacjach przemysłowych, armaturze, manometrach i dokumentacji technicznej. Łatwo odnosi się do typowych wartości ciśnień roboczych.
Czym różni się MPa od bar jako jednostka ciśnienia?
Obie jednostki opisują ciśnienie, ale mają inną skalę. 1 MPa odpowiada 10 bar, więc wartości podane w MPa są liczbowo 10 razy mniejsze niż te same ciśnienia zapisane w barach.
Jak uniknąć błędu przy przeliczaniu ciśnienia z MPa na bar?
Trzeba zapamiętać kierunek przeliczenia: z MPa na bar mnożymy przez 10, a z bar na MPa dzielimy przez 10. Błąd najczęściej wynika z przesunięcia przecinka w złą stronę.
Co oznacza wskazanie manometru na odcinku redukcyjno-pomiarowym?
Wskazanie manometru informuje o aktualnym ciśnieniu medium w danym punkcie instalacji. Na odcinku redukcyjno-pomiarowym jest to ważne do kontroli pracy układu i bezpieczeństwa eksploatacji.
Do czego służy śluza pomiarowa na odwiercie gazowym?
Śluza pomiarowa umożliwia bezpieczne wprowadzenie przyrządów pomiarowych do odwiertu znajdującego się pod ciśnieniem. W tym pytaniu chodzi o pomiar ciśnienia dennego statycznego.
Czym jest ciśnienie denne statyczne?
To ciśnienie mierzone na dnie odwiertu po jego zamknięciu i ustabilizowaniu warunków. Odzwierciedla stan energetyczny złoża bez wpływu bieżącego przepływu.
Dlaczego pomiar ciśnienia dennego statycznego wykonuje się po zamknięciu odwiertu?
Zamknięcie odwiertu eliminuje przepływ, dzięki czemu ciśnienie może się wyrównać. Pomiar jest wtedy bardziej reprezentatywny dla ciśnienia złożowego.
Jaka jest różnica między ciśnieniem dennym statycznym a dynamicznym?
Ciśnienie statyczne mierzy się przy braku przepływu, a dynamiczne podczas pracy odwiertu. Dynamiczne jest zwykle niższe z powodu oporów przepływu.
Dlaczego śluza pomiarowa nie służy głównie do pobierania próbek gazu?
Pobieranie próbek gazu odbywa się zwykle z odpowiednich punktów instalacji technologicznej. Śluza pomiarowa jest przeznaczona przede wszystkim do wprowadzania narzędzi i przyrządów wgłębnych.
Jakie przyrządy mogą być opuszczane przez śluzę pomiarową?
Przez śluzę można opuszczać między innymi ciśnieniomierze wgłębne, termometry wgłębne lub inne narzędzia pomiarowe. Pozwala to prowadzić pomiary bez rozszczelniania odwiertu.
Dlaczego w odwiercie gazowym szczególnie ważna jest szczelność podczas pomiarów?
Gaz znajduje się pod ciśnieniem i może tworzyć atmosferę wybuchową. Śluza pomiarowa ogranicza ryzyko niekontrolowanego wypływu gazu podczas prac pomiarowych.
Do czego służy elewator przy pracach z żerdziami pompowymi?
Elewator służy do chwytania, podnoszenia i opuszczania żerdzi pompowych podczas prac wyciągowych i zapuszczania przewodu pompowego.
Dlaczego wkładka elewatora musi być dopasowana do średnicy żerdzi?
Dopasowanie zapewnia pewne podparcie żerdzi i zmniejsza ryzyko jej wysunięcia. Zbyt duża lub zużyta wkładka może być niebezpieczna.
Czym różni się wkładka do elewatora żerdziowego od wkładki do rur wydobywczych?
Wkładka do żerdzi jest dostosowana do mniejszych średnic żerdzi pompowych. Wkładka do rur wydobywczych ma większy wymiar roboczy i inną geometrię uchwytu.
Jakie cechy pomagają rozpoznać wkładkę do elewatora na ilustracji egzaminacyjnej?
Typowe cechy to stalowy, półkolisty kształt, centralne wycięcie na żerdź oraz otwory montażowe. Często widoczne są też oznaczenia rozmiaru.
Jakie zagrożenia powoduje użycie uszkodzonej wkładki elewatora?
Uszkodzona wkładka może nie utrzymać żerdzi, co grozi jej upadkiem, uszkodzeniem sprzętu oraz wypadkiem pracowników.
Kiedy stosuje się żerdzie pompowe w eksploatacji otworowej?
Żerdzie pompowe stosuje się głównie w układach z żerdziowymi pompami wgłębnymi, gdzie przenoszą ruch z urządzenia powierzchniowego na pompę w odwiercie.
Jak przelicza się temperaturę ze stopni Celsjusza na kelwiny?
Do temperatury w stopniach Celsjusza dodaje się 273,15. W zadaniach egzaminacyjnych najczęściej stosuje się uproszczenie: K = °C + 273.
Dlaczego temperatura w kelwinach nie ma znaku stopnia?
Kelwin jest jednostką podstawową układu SI, dlatego zapisuje się go jako K, bez symbolu stopnia. Poprawny zapis to np. 265 K, a nie 265°K.
Jak obliczyć temperaturę −8°C w kelwinach?
Stosując wzór K = °C + 273, otrzymujemy −8 + 273 = 265 K. Dokładniej byłoby 265,15 K.
Jak obliczyć temperaturę −2°C w kelwinach?
Stosując wzór K = °C + 273, otrzymujemy −2 + 273 = 271 K. Dlatego poprawna para wyników to 265 K i 271 K.
Czy temperatura wyrażona w kelwinach może być ujemna?
W praktycznych obliczeniach fizycznych temperatura w kelwinach nie jest ujemna, ponieważ skala Kelwina zaczyna się od zera bezwzględnego. Zero kelwinów odpowiada −273,15°C.
Na czym polega kwasowanie odwiertu eksploatacyjnego?
Polega na zatłoczeniu odpowiednio dobranego kwasu do strefy przyodwiertowej. Kwas rozpuszcza część osadów lub składników skały, poprawiając przepływ płynów złożowych.
Dlaczego kwasowanie zwiększa wydajność odwiertu?
Kwasowanie może udrożnić pory i kanały przepływu w skale. Dzięki temu ropa lub gaz łatwiej dopływają do odwiertu.
Czym różni się kwasowanie od szczelinowania hydraulicznego?
Kwasowanie poprawia przepuszczalność głównie przez rozpuszczanie osadów lub składników skały. Szczelinowanie hydrauliczne polega na wytworzeniu lub powiększeniu szczelin w skale złożowej.
Dlaczego odpowiedź o obniżeniu lepkości ropy nie jest poprawna?
Kwasowanie nie służy zasadniczo do zmiany właściwości samej ropy. Jego głównym celem jest poprawa przepuszczalności skał w pobliżu odwiertu.
Dlaczego rozpuszczanie parafiny w rurkach wydobywczych nie jest celem kwasowania złoża?
Osady parafinowe usuwa się innymi metodami, np. mechanicznymi, termicznymi lub chemicznymi rozpuszczalnikami. Kwasowanie dotyczy przede wszystkim skały złożowej i strefy przyodwiertowej.
Jakie znaczenie ma strefa przyodwiertowa dla eksploatacji odwiertu?
Jest to obszar bezpośrednio wokół odwiertu, przez który płyn złożowy dopływa do otworu. Jej zanieczyszczenie lub uszkodzenie może znacznie ograniczyć wydobycie.
W jakich skałach kwasowanie jest szczególnie skuteczne?
Jest szczególnie skuteczne w skałach węglanowych, np. wapieniach i dolomitach, ponieważ reagują one z kwasami. Dobór kwasu zależy od rodzaju skały i warunków złożowych.
Jak oblicza się masę piasku potrzebnego do szczelinowania hydraulicznego?
Masę piasku oblicza się ze wzoru m = c · V, gdzie c to koncentracja piasku w kg/m³, a V to objętość cieczy w m³.
Jak przeliczyć kilogramy piasku na tony?
Masę w kilogramach należy podzielić przez 1000. Na przykład 14 560 kg to 14,56 t.
Jaki wynik daje obliczenie dla 280 kg/m³ i 56 m³ cieczy szczelinującej?
280 · 56 = 15 680 kg, czyli 15,68 t. Taki wynik nie występuje w podanych odpowiedziach.
Do czego służy piasek w cieczy szczelinującej?
Piasek działa jako materiał podsadzkowy. Utrzymuje wytworzone szczeliny otwarte po zakończeniu tłoczenia cieczy.
Dlaczego w zadaniach egzaminacyjnych ważna jest kontrola jednostek?
Błędne pominięcie przeliczenia kg na tony może prowadzić do wyboru odpowiedzi różniącej się tysiąckrotnie. Jednostki pomagają też wykryć błędy w treści zadania.
Co oznacza koncentracja 280 kg/m³?
Oznacza, że na każdy 1 m³ cieczy szczelinującej przypada 280 kg piasku.
Co zrobić, gdy żadna odpowiedź nie zgadza się z poprawnym obliczeniem?
Należy ponownie sprawdzić dane, wzór i jednostki. Jeśli wynik nadal się nie zgadza, prawdopodobnie w zadaniu lub kluczu odpowiedzi występuje błąd.
Po co wykonuje się konserwację głowicy eksploatacyjnej odwiertu gazowego?
Konserwacja chroni głowicę przed korozją, zapewnia sprawność armatury i zmniejsza ryzyko nieszczelności. Jest elementem bezpiecznej eksploatacji odwiertu.
Jaki kolor środka konserwującego należy przygotować do konserwacji głowicy odwiertu gazowego?
Należy przygotować środek konserwujący w kolorze żółtym. To bezpośrednia informacja wymagana w pytaniu egzaminacyjnym.
Które elementy głowicy eksploatacyjnej wymagają szczególnej uwagi podczas konserwacji?
Szczególną uwagę zwraca się na zasuwy, połączenia kołnierzowe, śruby, króćce pomiarowe i miejsca narażone na korozję lub rozszczelnienie.
Dlaczego przy konserwacji głowicy odwiertu gazowego ważne jest przestrzeganie instrukcji?
Głowica pracuje pod ciśnieniem i ma kontakt z gazem ziemnym, który może tworzyć atmosferę wybuchową. Instrukcja ogranicza ryzyko awarii, nieszczelności i wypadku.
Jakie zagrożenia mogą wystąpić podczas prac przy głowicy odwiertu gazowego?
Najważniejsze zagrożenia to obecność gazu palnego, wysokie ciśnienie, możliwość rozszczelnienia armatury oraz kontakt ze środkami chemicznymi używanymi do konserwacji.
Dlaczego siarkowodór jest szczególnie niebezpiecznym składnikiem gazu ziemnego?
Siarkowodór jest toksyczny, palny i korozyjny. Z tego powodu stanowi zagrożenie dla ludzi, instalacji oraz bezpieczeństwa eksploatacji.
Które z wymienianych zanieczyszczeń gazu ziemnego są niepalne?
Dwutlenek węgla, azot i hel są gazami niepalnymi. Mogą pogarszać parametry gazu, ale same nie stanowią paliwa.
Jaki wpływ ma dwutlenek węgla na jakość gazu ziemnego?
Dwutlenek węgla obniża wartość opałową gazu. W obecności wody może również sprzyjać korozji instalacji.
Na czym polega odsiarczanie gazu ziemnego?
Odsiarczanie polega na usuwaniu z gazu związków siarki, głównie siarkowodoru. Często stosuje się do tego absorpcję w roztworach amin, np. MEA.
Dlaczego azot w gazie ziemnym jest traktowany jako zanieczyszczenie?
Azot nie pali się i nie dostarcza energii podczas spalania. Jego obecność rozcieńcza gaz i obniża jego wartość opałową.
Czy hel w gazie ziemnym jest składnikiem palnym?
Nie. Hel jest gazem szlachetnym, chemicznie mało reaktywnym i niepalnym.
Na czym polega odgazolinowanie gazu ziemnego?
Odgazolinowanie polega na usuwaniu z gazu ziemnego cięższych węglowodorów, głównie składników od propanu wzwyż. Proces poprawia jakość gazu i zapobiega wykraplaniu się cieczy w instalacji.
Dlaczego poprawną odpowiedzią jest etan?
Odgazolinowanie usuwa węglowodory o masie cząsteczkowej większej od etanu. Oznacza to, że usuwane są przede wszystkim propan, butan i cięższe składniki.
Jakie węglowodory zalicza się do frakcji C3+?
Do frakcji C3+ zalicza się propan oraz węglowodory cięższe, np. butan, pentan i wyższe składniki. Są to składniki bardziej skłonne do skraplania niż metan i etan.
Czym różni się metan od cięższych węglowodorów w gazie ziemnym?
Metan jest najlżejszym składnikiem gazu ziemnego i stanowi jego podstawowy składnik palny. Cięższe węglowodory, takie jak propan i butan, łatwiej ulegają skropleniu i mogą być odzyskiwane jako cenne frakcje ciekłe.
Jaki związek ma odgazolinowanie z punktem rosy gazu?
Usunięcie cięższych węglowodorów obniża węglowodorowy punkt rosy gazu. Dzięki temu zmniejsza się ryzyko wykraplania cieczy podczas transportu lub rozprężania gazu.
Dlaczego w instalacjach gazowych usuwa się propan i cięższe składniki?
Propan i cięższe węglowodory mogą wykraplać się w rurociągach i urządzeniach, co utrudnia eksploatację. Ich odzysk ma też znaczenie ekonomiczne, ponieważ mogą stanowić wartościowe produkty.
Dlaczego azot w gazie ziemnym jest niepożądany?
Azot jest składnikiem niepalnym, więc obniża wartość opałową gazu. Duża zawartość azotu pogarsza jakość gazu i może utrudniać spełnienie wymagań przesyłowych.
Po czym rozpoznać odazotowanie gazu ziemnego w opisie procesu?
Charakterystyczne są kilkakrotne rozprężanie gazu oraz jego intensywne schładzanie. Wskazuje to na proces niskotemperaturowego rozdziału składników gazu.
Czym odazotowanie różni się od osuszania gazu ziemnego?
Odazotowanie usuwa azot, czyli składnik niepalny obniżający wartość energetyczną gazu. Osuszanie usuwa parę wodną, aby ograniczyć korozję, tworzenie hydratów i problemy eksploatacyjne.
Czym odazotowanie różni się od odsiarczania gazu?
Odsiarczanie polega na usuwaniu siarkowodoru i innych związków siarki, często metodami aminowymi. Odazotowanie dotyczy usuwania azotu i zwykle wiąże się z procesami niskotemperaturowymi.
Dlaczego w odazotowaniu wykorzystuje się schładzanie gazu?
Schładzanie pozwala wykorzystać różnice właściwości fizycznych składników gazu, głównie metanu i azotu. Dzięki temu możliwe jest ich rozdzielenie.
Czy odgazolinowanie jest tym samym co odazotowanie?
Nie. Odgazolinowanie służy do odzysku cięższych węglowodorów, takich jak propan, butan i benzyna gazowa, natomiast odazotowanie usuwa azot z gazu ziemnego.