Przejdź do głównej treści

Pytania pomocnicze - GIW.01

Eksploatacja otworowa złóż - pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Łącznie: 696. Strona 8 z 12.

Co oznacza określenie zbiornik bezciśnieniowy?

Jest to zbiornik przeznaczony do przechowywania cieczy przy ciśnieniu atmosferycznym lub bardzo małym nadciśnieniu. W tym pytaniu granicą jest 0,035 bara, czyli 3,5 kPa.

Dlaczego odpowiedź z wartością 0,35 bara jest błędna?

Ponieważ 0,35 bara to 35 kPa, czyli wartość dziesięciokrotnie większa od dopuszczalnej dla zbiornika bezciśnieniowego. Poprawna granica to 0,035 bara.

Czy zbiornik bezciśnieniowy może pracować przy nadciśnieniu?

Tak, ale tylko przy bardzo małym nadciśnieniu. W tym przypadku dopuszczalne jest nadciśnienie do 0,035 bara.

Jak przeliczyć 0,035 bara na kilopaskale?

1 bar = 100 kPa, więc 0,035 bara = 3,5 kPa. To przeliczenie jest kluczowe w rozpoznaniu poprawnej odpowiedzi.

Do czego służą zawory oddechowe w zbiornikach bezciśnieniowych?

Umożliwiają wyrównywanie ciśnienia podczas napełniania, opróżniania lub zmian temperatury. Chronią zbiornik przed nadmiernym nadciśnieniem lub podciśnieniem.

Czym zbiornik bezciśnieniowy różni się od ciśnieniowego?

Zbiornik bezciśnieniowy pracuje przy ciśnieniu atmosferycznym lub minimalnym nadciśnieniu. Zbiornik ciśnieniowy jest projektowany do pracy przy znacznie wyższym ciśnieniu roboczym.

Jak pobiera się próbkę ropy naftowej ze zbiornika zamkniętego?

Próbkę pobiera się za pomocą specjalnego urządzenia zamontowanego na zbiorniku. Umożliwia ono pobór bez konieczności otwierania włazów i bez naruszania bezpieczeństwa pracy.

Dlaczego nie należy pobierać próbki ropy ze zbiornika zamkniętego przez właz?

Otwieranie włazu może powodować emisję par węglowodorów, ryzyko zapłonu oraz kontakt pracownika z substancją niebezpieczną. W zbiorniku zamkniętym stosuje się do tego przeznaczone urządzenie pobierające.

Czy zawór spustowy ropy służy do reprezentatywnego pobierania próbek?

Zawór spustowy zwykle pobiera ciecz z dolnej części zbiornika, więc próbka może zawierać wodę, osady lub zanieczyszczenia. Nie daje to reprezentatywnej próbki całej objętości ropy.

Co oznacza, że próbka ropy jest reprezentatywna?

Próbka reprezentatywna odzwierciedla rzeczywisty skład ropy znajdującej się w zbiorniku. Nie powinna pochodzić wyłącznie z jednej warstwy, np. tylko z dna zbiornika.

Jakie zagrożenia występują podczas pobierania próbek ropy naftowej?

Najważniejsze zagrożenia to łatwopalne pary węglowodorów, możliwość powstania mieszaniny wybuchowej, kontakt skóry z ropą oraz narażenie na toksyczne składniki, np. siarkowodór.

Jaki jest cel pobierania próbek ropy ze zbiornika?

Próbki pobiera się do oceny jakości ropy, zawartości wody i zanieczyszczeń, gęstości oraz innych parametrów wymaganych w eksploatacji i rozliczeniach produkcji.

Co oznacza temperatura zapłonu ropy naftowej?

Temperatura zapłonu to najniższa temperatura, przy której pary cieczy tworzą z powietrzem mieszaninę zdolną do zapłonu od źródła ognia. Im niższa temperatura zapłonu, tym większe zagrożenie pożarowe.

Dlaczego ropa naftowa o temperaturze zapłonu 35°C należy do klasy II?

Klasa II obejmuje ciecze palne o temperaturze zapłonu powyżej 21°C do 55°C. Wartość 35°C mieści się w tym zakresie.

Jakie znaczenie ma klasyfikacja pożarowa ropy naftowej w eksploatacji otworowej?

Pozwala dobrać odpowiednie zasady magazynowania, transportu, wentylacji, ochrony przeciwpożarowej i oznakowania stref zagrożenia.

Czym różni się ropa stabilizowana od niestabilizowanej pod względem bezpieczeństwa?

Ropa stabilizowana ma usuniętą część lekkich, lotnych węglowodorów, dzięki czemu zwykle ma wyższą temperaturę zapłonu i mniejszą prężność par niż ropa niestabilizowana.

Jak zmienia się niebezpieczeństwo pożarowe cieczy przy spadku temperatury zapłonu?

Im niższa temperatura zapłonu, tym łatwiej ciecz wytwarza palne pary w typowych warunkach pracy. Oznacza to większe ryzyko zapłonu i wybuchu.

Do jakiej klasy zaliczono by ropę o temperaturze zapłonu powyżej 55°C?

Ropa o temperaturze zapłonu powyżej 55°C, ale nieprzekraczającej zwykle 100°C, byłaby zaliczana do klasy III.

Do jakiej grupy pożarów zalicza się pożar ropy naftowej?

Pożar ropy naftowej zalicza się do grupy B, czyli pożarów cieczy palnych oraz substancji topiących się pod wpływem temperatury.

Dlaczego płonącej ropy nie powinno się gasić zwykłą wodą?

Woda może rozchlapać i roznieść palącą się ropę, zwiększając powierzchnię pożaru. Dodatkowo ropa unosi się na wodzie, więc ogień może się dalej rozprzestrzeniać.

Na czym polega działanie gaśnicy proszkowej ABC?

Proszek gaśniczy hamuje reakcję spalania i ogranicza dostęp tlenu do płomienia. Dzięki temu może skutecznie gasić pożary grup A, B i C.

Co oznaczają litery A, B i C na gaśnicy?

A oznacza pożary ciał stałych, B pożary cieczy palnych, a C pożary gazów palnych. Gaśnica ABC ma więc szerokie zastosowanie.

Jakie zagrożenia występują podczas wycieku ropy z rurociągu?

Najważniejsze zagrożenia to pożar, skażenie środowiska, poślizgnięcia, zatrucia oparami oraz możliwość utworzenia atmosfery wybuchowej.

Dlaczego odpowiedź z wodą jest błędna mimo że woda jest powszechnym środkiem gaśniczym?

Woda dobrze gasi wiele pożarów grupy A, ale nie jest właściwa do gaszenia rozlanej ropy. Przy cieczach palnych może pogorszyć sytuację przez rozprzestrzenienie ognia.

Czym jest kontrola wizualna zbiornika bezciśnieniowego?

To oględziny zbiornika i jego wyposażenia w celu wykrycia widocznych uszkodzeń, korozji, wycieków lub innych nieprawidłowości bez wykonywania pomiarów specjalistycznych.

Co oznacza symbol A w instrukcji kontroli zbiorników?

Symbol A oznacza kontrolę wizualną, czyli sprawdzenie stanu technicznego przez oględziny.

Na czym polega sprawdzenie szczelności armatury odcinającej podczas kontroli wizualnej?

Polega na sprawdzeniu, czy przy zaworach, zasuwach lub połączeniach nie widać wycieków, zawilgoceń, śladów medium albo uszkodzeń mechanicznych.

Czym różni się kontrola wizualna od pomiarowej?

Kontrola wizualna opiera się na oględzinach, a kontrola pomiarowa wymaga użycia przyrządów pomiarowych, np. do pomiaru grubości ścianek, poziomu cieczy lub parametrów technicznych.

Kto wykonuje comiesięczną kontrolę zbiornika według instrukcji?

Najczęściej wykonuje ją obsługa obiektu zakładu górniczego, np. mechanik, elektryk, operator obróbki lub wydobycia.

Dlaczego regularna kontrola armatury odcinającej jest ważna?

Armatura odcinająca odpowiada za możliwość zamknięcia przepływu medium. Jej nieszczelność lub uszkodzenie może prowadzić do wycieku, zagrożenia pożarowego albo awarii instalacji.

Do czego służy listwa pomiarowa w zbiorniku ropy naftowej?

Listwa pomiarowa służy do określania ilości ropy naftowej znajdującej się w zbiorniku. Umożliwia odczyt poziomu cieczy, który następnie przelicza się na objętość.

Dlaczego listwa pomiarowa nie służy do pomiaru ilości gazu ziemnego?

Gaz ziemny nie tworzy stałego poziomu cieczy w zbiorniku jak ropa. Jego ilość określa się zwykle na podstawie objętości, ciśnienia, temperatury i warunków odniesienia.

Jak na podstawie poziomu ropy w zbiorniku określa się jej ilość?

Odczytany poziom cieczy porównuje się z tabelą pojemności zbiornika. Tabela pozwala przeliczyć wysokość napełnienia na objętość ropy.

Czym różni się pomiar poziomu cieczy od pomiaru ilości cieczy w zbiorniku?

Pomiar poziomu określa wysokość słupa cieczy, np. w centymetrach. Ilość cieczy to objętość lub masa, którą wyznacza się po przeliczeniu poziomu z uwzględnieniem geometrii zbiornika.

Jakie znaczenie ma kształt zbiornika przy pomiarze ilości ropy?

Kształt zbiornika wpływa na zależność między poziomem cieczy a jej objętością. Dlatego dla różnych zbiorników stosuje się odpowiednie tabele pojemności lub wzory obliczeniowe.

Dlaczego poprawna odpowiedź dotyczy ropy naftowej, a nie gazu płynnego?

Listwa pomiarowa jest typowym przyrządem do pomiaru poziomu cieczy w zbiornikach ropy. Przy napełnianiu zbiorników gazu płynnego stosuje się inne urządzenia i procedury kontrolne.

Co oznacza zapis „od 1-go” w raporcie dobowym wydobycia?

Oznacza wydobycie narastające od pierwszego dnia miesiąca lub okresu rozliczeniowego do dnia sporządzenia raportu włącznie.

Jak oblicza się wydobycie narastające gazu w raporcie dobowym?

Do wydobycia gazu wykazanego do dnia poprzedniego dodaje się wydobycie gazu z ostatniej doby.

Dlaczego w tym zadaniu nie należy dodawać ilości ropy do ilości gazu?

Ropa i gaz są różnymi mediami, mają też różne jednostki: ropa jest podana w kg, a gaz w m³. W jednej kolumnie sumuje się tylko dane dotyczące tego samego medium.

Co oznacza kolumna „dziś” w raporcie wydobycia?

Kolumna „dziś” pokazuje ilość ropy, gazu lub wody wydobytą w ostatniej dobie raportowej.

Jaką wartość należy wpisać do kolumny „gaz od 1-go”, jeśli wcześniej wydobyto 2 523 m³ gazu, a dziś 247 m³?

Należy wpisać 2 770 m³, ponieważ 2 523 + 247 = 2 770.

Na co trzeba zwrócić uwagę przy odczytywaniu numerów kolumn w tabeli raportu?

Trzeba sprawdzić nagłówki nadrzędne i podrzędne kolumn, ponieważ numer kolumny sam w sobie nie mówi, czy dotyczy ropy, gazu czy wody.

Na czym polega suw ssania w pompie tłokowej jednostronnego działania?

Tłok zwiększa objętość cylindra, przez co spada w nim ciśnienie. Otwiera się zawór ssący i ciecz wpływa do cylindra.

Co dzieje się z zaworem tłoczącym podczas suwu ssania?

Zawór tłoczący jest zamknięty. Zapobiega to cofaniu się cieczy z przewodu tłocznego do cylindra.

Kiedy otwiera się zawór tłoczący w pompie tłokowej?

Zawór tłoczący otwiera się podczas suwu tłoczenia, gdy ciśnienie cieczy w cylindrze wzrośnie powyżej ciśnienia w przewodzie tłocznym.

Dlaczego zawór ssący otwiera się podczas cofania tłoka?

Cofanie tłoka zwiększa objętość przestrzeni roboczej i powoduje spadek ciśnienia w cylindrze. Różnica ciśnień powoduje otwarcie zaworu ssącego.

Czym różni się pompa jednostronnego działania od dwustronnego działania?

W pompie jednostronnego działania ciecz jest pompowana tylko przez jedną stronę tłoka. W pompie dwustronnego działania obie strony tłoka biorą udział w ssaniu i tłoczeniu.

Jak rozpoznać na schemacie, że pompa znajduje się w fazie ssania?

Trzeba sprawdzić kierunek ruchu tłoka i stan zaworów. Jeśli zawór ssący jest otwarty, a ciecz wpływa do cylindra, pompa wykonuje suw ssania.

Po czym rozpoznać sprężarkę dwustopniową na schemacie?

Sprężarka dwustopniowa ma dwa kolejne stopnie sprężania: pierwszy spręża gaz do ciśnienia pośredniego, a drugi do ciśnienia końcowego. Często między stopniami znajduje się chłodnica międzystopniowa.

Dlaczego w sprężarce dwustopniowej cylindry mogą mieć różne średnice?

Po pierwszym stopniu gaz ma mniejszą objętość, ponieważ został już sprężony. Dlatego cylinder drugiego stopnia zwykle ma mniejszą średnicę niż cylinder pierwszego stopnia.

Jaką funkcję pełni chłodnica międzystopniowa w sprężarce?

Chłodnica obniża temperaturę gazu po pierwszym stopniu sprężania. Zmniejsza to pracę potrzebną do dalszego sprężania i poprawia sprawność układu.

Czym różni się sprężarka dwucylindrowa jednostopniowa od dwucylindrowej dwustopniowej?

W sprężarce dwucylindrowej jednostopniowej oba cylindry pracują na tym samym stopniu sprężania. W dwustopniowej gaz przechodzi kolejno przez pierwszy i drugi cylinder, osiągając coraz wyższe ciśnienie.

Dlaczego przedstawiona sprężarka nie jest sprężarką rotacyjną?

Na schemacie widać cylindry i tłoki wykonujące ruch posuwisto-zwrotny. Sprężarki rotacyjne wykorzystują elementy wirujące, np. łopatki, śruby lub rotory.

Co oznacza określenie sprężarka tłokowa dwustronna?

Sprężarka tłokowa dwustronna spręża gaz po obu stronach tłoka w jednym cylindrze. Nie jest to to samo co sprężarka dwucylindrowa dwustopniowa.

Do czego służy zawór bezpieczeństwa w gazociągu?

Służy do automatycznego upuszczenia nadmiaru gazu lub ciśnienia, gdy przekroczona zostanie dopuszczalna wartość. Chroni instalację przed uszkodzeniem lub rozerwaniem.

Czym zawór bezpieczeństwa różni się od zaworu regulacyjnego?

Zawór bezpieczeństwa działa awaryjnie i otwiera się po przekroczeniu nastawy ciśnienia. Zawór regulacyjny służy do bieżącego sterowania przepływem lub ciśnieniem w procesie.

Dlaczego zawór bezpieczeństwa jest szczególnie ważny w instalacjach gazowych?

Gaz pod ciśnieniem może stwarzać zagrożenie wybuchem, pożarem lub gwałtownym rozszczelnieniem instalacji. Zawór bezpieczeństwa ogranicza skutki nadciśnienia.

Co oznacza ciśnienie nastawy zaworu bezpieczeństwa?

Jest to wartość ciśnienia, przy której zawór zaczyna się otwierać. Dobiera się ją tak, aby zabezpieczyć instalację przed przekroczeniem dopuszczalnego ciśnienia roboczego.

Jak odróżnić na schemacie zawór bezpieczeństwa od wskaźnika temperatury lub przepływu?

Wskaźniki pomiarowe są zwykle oznaczane symbolami przyrządów kontrolno-pomiarowych, często z opisem literowym. Zawór bezpieczeństwa ma symbol armatury zabezpieczającej, związany z odciążeniem instalacji przy nadciśnieniu.