Pytania pomocnicze - GIW.02

Kotwy wklejane wzmacniają strop lub ociosy przez związanie warstw skalnych z głębszą, stabilniejszą częścią górotworu. Ograniczają odspajanie i opad skał.

Żerdź podczas wsuwania i obracania rozrywa ładunki oraz miesza składniki kleju. Dzięki temu klej wypełnia przestrzeń między żerdzią a skałą.

Ładunek zostaje rozerwany, a jego składniki mieszają się. Po określonym czasie klej twardnieje i trwale mocuje żerdź w otworze.

Kotwę dokręca się po upływie wymaganego czasu wiązania kleju. Zbyt wczesne dokręcenie może osłabić zamocowanie.

Kotwa wklejana jest mocowana za pomocą kleju chemicznego na długości zakotwienia. Kotwa rozprężna działa przez mechaniczne rozpieranie elementu w otworze.

Otwór musi umożliwiać właściwe umieszczenie ładunków klejowych i żerdzi. Nieprawidłowe wymiary mogą obniżyć nośność kotwy.

Klucz dynamometryczny służy do dokręcania połączeń śrubowych z określonym momentem. Stosuje się go m.in. przy obudowie ŁP, kotwach oraz elementach wymagających kontrolowanego docisku.

W obudowie ŁP występują połączenia śrubowe, np. strzemiona, które muszą być dokręcone z odpowiednią siłą. Zbyt mały lub zbyt duży moment dokręcenia może obniżyć skuteczność obudowy.

Przy kotwach klucz dynamometryczny pozwala uzyskać wymagany moment dokręcenia nakrętki kotwy. Dzięki temu kotew prawidłowo współpracuje z górotworem i elementami oporowymi.

Stojak SHC jest stojakiem hydraulicznym, którego rozpieranie odbywa się hydraulicznie, a nie przez dokręcanie połączeń śrubowych kluczem dynamometrycznym. Do jego stawiania używa się osprzętu hydraulicznego.

Stojak SV jest stojakiem ciernym lub mechanicznym, przy którym mogą występować czynności wymagające użycia narzędzi do dokręcania. Stojak SHC pracuje hydraulicznie, więc jego rozparcie uzyskuje się przez podanie ciśnienia cieczy.

Nieprawidłowe dokręcenie może spowodować osłabienie pracy obudowy, przesuwanie się elementów lub utratę nośności połączeń. W wyrobisku zwiększa to ryzyko opadu skał i zagrożenie dla załogi.

Na kolejnych odrzwiach obudowy zawiesza się trzy piony. Jeżeli ich sznurki pokrywają się optycznie w jednej linii, wyrobisko jest prowadzone zgodnie z wyznaczonym kierunkiem.

Piony wyznaczają stałe punkty odniesienia w przekroju wyrobiska. Umożliwiają prostą kontrolę, czy przodek nie odchyla się od założonego kierunku.

Niwelator z łatą służy przede wszystkim do pomiaru różnic wysokości, spadków i poziomów. Nie jest podstawowym narzędziem do sprawdzania kierunku poziomego wyrobiska.

Planimetr służy do pomiaru pól powierzchni, najczęściej na mapach lub planach. Nie służy do kontroli kierunku drążenia wyrobiska.

Węgielnica pryzmatyczna służy do wyznaczania kątów prostych i tyczenia prostopadłych. Nie jest typowym przyrządem do bieżącej kontroli kierunku drążonego wyrobiska.

Oznacza, że wyrobisko może być prowadzone niezgodnie z założonym kierunkiem. W takiej sytuacji należy skorygować kierunek dalszego drążenia.

Służy do bezpiecznego przenoszenia zapalników elektrycznych w warunkach górniczych. Chroni je przed uszkodzeniem mechanicznym, przypadkowym pobudzeniem i oddziaływaniem czynników zewnętrznych.

Zapalniki są środkami inicjującymi i mogą być wrażliwe na bodźce mechaniczne, elektryczne lub elektrostatyczne. Przenoszenie luzem zwiększa ryzyko uszkodzenia przewodów, zwarcia lub przypadkowego zadziałania.

Zapalniki elektryczne służą do zainicjowania wybuchu, natomiast ładunki materiału wybuchowego wykonują zasadniczą pracę urabiania skały. Zapalnik jest elementem inicjującym, a MW jest ładunkiem głównym.

Najczęściej jest to specjalny, zamykany pojemnik lub futerał, przystosowany do bezpiecznego transportu niewielkich elementów inicjujących. Na ilustracjach egzaminacyjnych często ma formę cylindrycznego pojemnika z pokrywą i paskiem do noszenia.

Oddzielenie zapalników od ładunków MW ogranicza ryzyko przypadkowego zainicjowania całego ładunku. Jest to podstawowa zasada bezpieczeństwa przy robotach strzałowych.

Czynności związane ze środkami strzałowymi mogą wykonywać wyłącznie osoby uprawnione i przeszkolone, zgodnie z przepisami oraz dokumentacją robót strzałowych.

Badania stratygraficzne służą do określania wieku geologicznego skał oraz ustalania kolejności ich powstawania. Wykorzystuje się w nich m.in. układ warstw i skamieniałości przewodnie.

Stratygrafia bada następstwo warstw skalnych w czasie. Dzięki temu można określić, które skały są starsze, które młodsze oraz przypisać je do odpowiednich jednostek geologicznych.

Badania stratygraficzne dotyczą wieku i kolejności ułożenia warstw skalnych. Badania mineralogiczno-petrograficzne określają skład mineralny, strukturę i genezę skały, ale nie są podstawową metodą ustalania jej wieku geologicznego.

Przydatne są próbki skał pobrane z określonych warstw, zwłaszcza zawierające skamieniałości. Ważne jest dokładne określenie miejsca i głębokości pobrania próbki.

Skamieniałości przewodnie pozwalają przypisać skałę do konkretnego okresu geologicznego. Są szczególnie użyteczne, gdy występowały krótko w skali geologicznej, ale na dużym obszarze.

Badania chemiczne określają skład chemiczny skały lub minerałów. Mogą wspierać rozpoznanie skały, ale w klasycznym ujęciu egzaminacyjnym wiek geologiczny ustala się przede wszystkim na podstawie badań stratygraficznych.

Stosuje się 3 kg pyłu kamiennego na każdy otwór strzałowy. Jest to ilość przeznaczona do opylania przodka i strefy przyprzodkowej.

Pył kamienny ogranicza możliwość zapłonu i wybuchu pyłu węglowego. Działa jako niepalny składnik rozcieńczający pył węglowy.

W obszarach metanowych występuje dodatkowe zagrożenie wybuchem metanu. Roboty strzałowe mogą stworzyć warunki do zapłonu mieszaniny metanu, powietrza i pyłu węglowego.

Należy pomnożyć liczbę otworów strzałowych przez 3 kg. Na przykład dla 10 otworów potrzeba 30 kg pyłu kamiennego.

Strefa przyprzodkowa to odcinek wyrobiska znajdujący się bezpośrednio za czołem przodka. Jest szczególnie narażona na skutki robót strzałowych.

Podczas robót strzałowych powstaje płomień, wysoka temperatura i fala podmuchu. Mogą one wzniecić zalegający pył węglowy, dlatego stosuje się zabezpieczenia, między innymi opylanie pyłem kamiennym.

Należy sprawdzić zakres wysokości pracy obudowy zapisany w oznaczeniu, np. 08/22 oznacza około 0,8–2,2 m. Grubość pokładu musi mieścić się w tym zakresie.

Jej maksymalna wysokość pracy wynosi około 1,6 m, więc jest za niska dla pokładu o grubości 1,8 m.

Zakres 2,5–5,3 m wskazuje na obudowę przeznaczoną do znacznie wyższych pokładów. Dla pokładu 1,8 m byłaby niedopasowana.

W kontekście tego typu obudów litera S wskazuje przystosowanie do pracy w ścianie strugowej. To ważne, ponieważ pytanie dotyczy właśnie ściany strugowej.

Oznacza sposób kierowania stropem, w którym po przejściu frontu ściany strop za obudową ulega kontrolowanemu zawałowi. Obudowa musi być do takiego systemu przystosowana.

Obudowa musi pasować nie tylko do miąższości pokładu, ale także do technologii urabiania i sposobu kierowania stropem. W tym pytaniu ważne są: ściana strugowa i zawał stropu.

Ponieważ zakres 0,8–2,2 m obejmuje pokład o grubości 1,8 m, a oznaczenie POzS wskazuje obudowę odpowiednią do ściany strugowej prowadzonej z zawałem stropu.

Należy pomnożyć przekrój wyrobiska przez wymaganą ilość pyłu na 1 m². Następnie dolicza się ewentualny zapas procentowy podany w zadaniu.

Pole metanowe wiąże się z większym zagrożeniem wybuchowym. Dlatego zabezpieczenia przeciwwybuchowe muszą mieć większą skuteczność.

W tym zadaniu przyjmuje się 400 kg pyłu kamiennego na 1 m² przekroju wyrobiska.

Obliczoną masę podstawową należy pomnożyć przez 1,10. Dla 4000 kg daje to 4400 kg.

Jest to powierzchnia poprzeczna wolnej przestrzeni wyrobiska liczona wewnątrz obudowy. Ten przekrój wykorzystuje się do obliczeń ilości pyłu.

Pominięcie 10% zapasu. Masa 4000 kg jest wartością podstawową, ale zadanie wymaga doliczenia zapasu.

Pył kamienny ma za zadanie zahamować rozwój wybuchu pyłu węglowego. Rozproszony w powietrzu działa obojętnie i ogranicza przenoszenie płomienia.

Pokłady narażone na tąpania w podziemnych kopalniach węgla kamiennego i miedzi klasyfikuje się według 3 poziomów.

Tąpnięcie to gwałtowne zjawisko dynamiczne w górotworze, polegające na nagłym uwolnieniu nagromadzonej energii sprężystej. Może powodować zniszczenie wyrobisk i zagrożenie dla załogi.

Klasyfikacja pozwala dobrać odpowiednie metody profilaktyki, organizację robót oraz zabezpieczenia techniczne. Im wyższy poziom zagrożenia, tym większe wymagania dotyczące kontroli i profilaktyki.

Zagrożenie tąpaniami jest istotne zwłaszcza w podziemnych kopalniach węgla kamiennego oraz rud miedzi. Wynika to z warunków geologicznych, głębokości eksploatacji i naprężeń w górotworze.

Do głównych czynników należą duża głębokość eksploatacji, wysokie naprężenia górotworu, właściwości skał, tektonika złoża oraz sposób prowadzenia robót górniczych.

Stosuje się profilaktykę techniczną i organizacyjną, np. odpowiedni dobór systemu eksploatacji, odprężanie górotworu, kontrolę sejsmiczną oraz ograniczanie przebywania ludzi w strefach zagrożenia.

Służy do emitowania sygnału umożliwiającego odnalezienie górnika pod ziemią, zwłaszcza podczas akcji ratowniczej.

Znajduje się w pokrywie lampy nahełmnej górnika.

Lampa nahełmna jest stałym elementem wyposażenia osobistego górnika, dlatego nadajnik umieszczony w jej pokrywie zwykle pozostaje przy pracowniku.

W pytaniu egzaminacyjnym poprawną lokalizacją nadajnika jest pokrywa lampy, a nie głowica. Głowica lampy jest odpowiedzią mylącą.

Nie. Aparat tlenowy ucieczkowy służy do ochrony dróg oddechowych podczas ewakuacji, ale nie jest poprawnym miejscem lokalizacji tego nadajnika.

Długi czas emisji sygnału, np. co najmniej 170 godzin, zwiększa możliwość odnalezienia górnika podczas przedłużającej się akcji ratowniczej.