Pytania pomocnicze - GIW.02
Eksploatacja podziemna złóż
Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 607.
Strona 9 z 10.
Po czym rozpoznać korek podsadzkowy na schemacie wyrobiska?
Najczęściej po obecności rury podsadzkowej, materiału podsadzkowego wypełniającego odcinek wyrobiska oraz konstrukcji ograniczających ten materiał z boków.
Do czego służy korek podsadzkowy w kopalni podziemnej?
Służy do zatrzymania podsadzki w wyznaczonym miejscu i zabezpieczenia czynnych wyrobisk przed jej wypływem.
Czym korek podsadzkowy różni się od tamy regulacyjnej?
Korek podsadzkowy jest związany z utrzymaniem materiału podsadzkowego, a tama regulacyjna służy do sterowania ilością powietrza przepływającego przez wyrobisko.
Jaką rolę pełni rura podsadzkowa widoczna na rysunku?
Rura podsadzkowa doprowadza mieszaninę podsadzkową do przestrzeni, która ma zostać wypełniona.
Dlaczego korek podsadzkowy musi być odpowiednio szczelny i wytrzymały?
Ponieważ musi utrzymać napór podsadzki oraz zapobiec jej przedostawaniu się do czynnych wyrobisk, co mogłoby powodować zagrożenie dla ludzi i ruchu zakładu.
W jakich systemach eksploatacji można spotkać korek podsadzkowy?
W systemach z podsadzką, np. przy eksploatacji ścianowej z podsadzką pełną lub w systemie komorowo-filarowym z podsadzką hydrauliczną.
Na czym polega rozcinanie złoża w kopalni podziemnej?
Polega na wykonaniu wyrobisk przygotowawczych, które dzielą złoże na części przeznaczone do eksploatacji. Umożliwia dojście do pokładów, transport, wentylację i dalsze roboty wybierkowe.
Czym różni się rozcinanie złoża od udostępniania złoża?
Udostępnianie zapewnia ogólny dostęp do złoża, np. przez szyby lub sztolnie. Rozcinanie polega na wykonaniu sieci wyrobisk wewnątrz złoża, aby przygotować je do eksploatacji.
Dlaczego w tym pytaniu poprawną odpowiedzią jest przecznica główna?
Ponieważ w modelu opartym na węglu z szybu wydobywczego na każdym poziomie wykonuje się przecznicę główną. Jest to wyrobisko umożliwiające dojście do pokładów i dalsze rozprowadzenie robót.
Czym jest przecznica główna?
To główne wyrobisko korytarzowe prowadzone zwykle poprzecznie do warstw lub pokładów. Łączy szyb albo rejon szybowy z pokładami i stanowi podstawowy element rozcięcia poziomu.
Czym różni się przecznica od chodnika podstawowego?
Przecznica przecina warstwy i prowadzi do pokładów, natomiast chodnik podstawowy jest prowadzony zazwyczaj w pokładzie, wzdłuż jego rozciągłości. Pełnią więc różne funkcje w układzie wyrobisk.
Jaką rolę pełni szyb wydobywczy w rozcinaniu złoża?
Szyb wydobywczy stanowi główne połączenie poziomów kopalni z powierzchnią. Od niego na poziomach można prowadzić główne wyrobiska, np. przecznice główne.
Dlaczego pochylnia w pokładzie nie jest właściwą odpowiedzią w tym pytaniu?
Pochylnia jest wyrobiskiem nachylonym, prowadzonym zwykle w pokładzie lub między poziomami. Nie jest typowym wyrobiskiem wykonywanym z szybu wydobywczego na każdym poziomie w ramach tego modelu rozcinania.
Do czego służą oznaczenia litologiczne na profilu geologicznym?
Oznaczenia litologiczne pozwalają rozpoznać rodzaje skał występujących w profilu geologicznym. Dzięki nim można szybko odczytać budowę geologiczną złoża i skał otaczających.
Jaką skałą jest łupek ilasty?
Łupek ilasty jest drobnoziarnistą skałą osadową zbudowaną głównie z minerałów ilastych. Ma wyraźną łupliwość, czyli rozpada się na cienkie warstewki.
Dlaczego rozpoznanie łupku ilastego jest ważne w górnictwie podziemnym?
Łupek ilasty może łatwo się rozwarstwiać i odspajać, co wpływa na stateczność stropu i ociosów. Jego obecność ma znaczenie przy doborze obudowy wyrobiska.
Czym łupek ilasty różni się od piaskowca?
Łupek ilasty jest drobnoziarnisty i ma budowę łupkową, natomiast piaskowiec składa się głównie z ziaren piasku. Piaskowiec zwykle jest bardziej ziarnisty i masywny.
Co oznaczają poziome linie w znaku umownym skały na profilu geologicznym?
Poziome linie mogą symbolizować skałę warstwowaną lub łupkową. W tym pytaniu taki znak odpowiada łupkowi ilastemu.
Jakie informacje można odczytać z profilu geologicznego?
Z profilu geologicznego można odczytać kolejność warstw skalnych, ich miąższość, rodzaj skał oraz położenie pokładów kopaliny. Jest to podstawowy materiał przy planowaniu robót górniczych.
Czym są wyrobiska przygotowawcze?
Są to wyrobiska wykonywane w celu przygotowania części złoża do eksploatacji. Umożliwiają rozcięcie pola wydobywczego i prowadzenie późniejszych robót wybierkowych.
Dlaczego chodnik nadścianowy zalicza się do wyrobisk przygotowawczych?
Ponieważ przygotowuje pole ścianowe do wybierania i obsługuje przyszłą lub czynną ścianę. Nie jest głównym wyrobiskiem udostępniającym ani miejscem bezpośredniego wybierania kopaliny.
Jaka jest różnica między wyrobiskiem udostępniającym a przygotowawczym?
Wyrobisko udostępniające zapewnia dostęp do złoża lub poziomu kopalni, np. szyb, przekop albo przecznica główna. Wyrobisko przygotowawcze rozcina już udostępnione złoże i przygotowuje je do eksploatacji.
Dlaczego przecznica główna nie jest najlepszą odpowiedzią w tym pytaniu?
Przecznica główna zwykle pełni funkcję wyrobiska udostępniającego, ponieważ łączy ważne rejony kopalni i umożliwia dostęp do złoża. Nie jest typowym wyrobiskiem przygotowującym bezpośrednio pole ścianowe.
Dlaczego zabierka nie jest wyrobiskiem przygotowawczym?
Zabierka jest wyrobiskiem wybierkowym, ponieważ służy do bezpośredniego urabiania i wybierania kopaliny. Należy więc do innej grupy niż chodniki przygotowawcze.
Jakie wyrobiska najczęściej współpracują ze ścianą wydobywczą?
Najczęściej są to chodnik nadścianowy i chodnik podścianowy. Zapewniają one obsługę ściany, przewietrzanie, transport, odstawę urobku oraz dojście załogi.
Do czego służy kruszarka kęsów w kopalni podziemnej?
Służy do rozdrabniania dużych brył urobku, aby mogły być bezpiecznie transportowane przenośnikami. Zapobiega zatorom i przeciążeniom urządzeń odstawczych.
Po czym można rozpoznać kruszarkę kęsów na rysunku lub zdjęciu?
Charakterystyczna jest masywna obudowa oraz element roboczy kruszący bryły urobku, zwykle umieszczony nad trasą przenośnika. Maszyna wygląda jak urządzenie włączone w ciąg odstawy.
Czym różni się kruszarka kęsów od napędu przenośnika?
Kruszarka rozdrabnia urobek, a napęd przenośnika wprawia w ruch taśmę lub łańcuch transportowy. Są to urządzenia o różnych funkcjach.
Dlaczego duże kęsy urobku są problemem w transporcie kopalnianym?
Mogą blokować przesypy, uszkadzać przenośniki i powodować przestoje. Rozdrobnienie kęsów poprawia ciągłość odstawy.
Gdzie najczęściej instaluje się kruszarki kęsów?
Montuje się je w ciągach odstawy urobku, szczególnie przy przenośnikach zgrzebłowych i w rejonie przesypów. Pracują tam, gdzie mogą pojawiać się duże bryły węgla lub skały.
Czym kruszarka kęsów różni się od struga węglowego?
Strug węglowy służy do urabiania węgla w ścianie, natomiast kruszarka kęsów rozdrabnia już urobiony materiał. Strug jest maszyną urabiającą, a kruszarka urządzeniem pomocniczym w odstawie.
Do czego służy klucz dynamometryczny przy montażu kotew?
Służy do sprawdzenia lub ustawienia wymaganego momentu dokręcenia nakrętki kotwy. Dzięki temu można potwierdzić, że kotwa została dokręcona zgodnie z wymaganiami technicznymi.
Czym jest moment dokręcenia kotwy?
To wartość siły obrotowej przyłożonej podczas dokręcania nakrętki lub głowicy kotwy. Podaje się ją najczęściej w niutonometrach, czyli N·m.
Dlaczego nie używa się konwergometru do weryfikacji momentu dokręcenia kotew?
Konwergometr służy do pomiaru zbliżania się stropu, spągu lub ociosów, czyli deformacji wyrobiska. Nie mierzy momentu obrotowego.
Do czego służy penetrometr w badaniach technicznych?
Penetrometr służy do badania oporu penetracji, np. właściwości gruntu lub materiału. Nie jest narzędziem do kontroli dokręcenia śrub ani kotew.
Czym różni się klucz dynamometryczny od zwykłego klucza?
Zwykły klucz umożliwia dokręcanie, ale nie kontroluje dokładnej wartości momentu. Klucz dynamometryczny pozwala dokręcić element z określonym momentem lub sprawdzić jego wartość.
Dlaczego kontrola dokręcenia kotew jest ważna w wyrobisku górniczym?
Prawidłowe dokręcenie zapewnia właściwy docisk elementów obudowy do górotworu. Ma to bezpośredni wpływ na stateczność wyrobiska i bezpieczeństwo pracowników.
Co oznacza podporność stojaka górniczego?
Podporność to zdolność stojaka do przenoszenia obciążenia ze stropu na spąg. Im większa podporność, tym większą siłę stojak może bezpiecznie przejąć.
Na czym polega nadawanie podporności stojakowi ciernemu?
Polega na mechanicznym zaciśnięciu lub dokręceniu mechanizmu stojaka, aby uzyskał wymaganą siłę podparcia. Wykonuje się to specjalnym kluczem lub urządzeniem dźwigniowym.
Czym różni się stojak cierny od stojaka hydraulicznego?
Stojak cierny pracuje dzięki tarciu w mechanizmie zaciskowym. Stojak hydrauliczny uzyskuje podporność dzięki ciśnieniu cieczy roboczej.
Dlaczego sprzęt z rysunku nie służy do stawiania obudowy ŁP?
Obudowa ŁP składa się z łuków stalowych, strzemion i okładzin, a jej stawianie wymaga innego zestawu narzędzi. Pokazany sprzęt jest związany z obsługą stojaków ciernych.
Co oznacza rabowanie stojaka?
Rabowanie to demontaż lub zwalnianie stojaka z obudowy, zwykle po przejęciu funkcji podparcia przez inne elementy albo przy likwidacji wyrobiska. Nie jest tym samym co nadawanie podporności.
Po czym rozpoznać urządzenie do nadawania podporności stojakom ciernym?
Zwykle ma dźwignię oraz uchwyt lub głowicę zakładaną na mechanizm zaciskowy stojaka. Jego zadaniem jest wywołanie odpowiedniej siły zacisku.
Czym jest wyrobisko korytarzowe?
To podziemne wyrobisko o znacznej długości w stosunku do przekroju poprzecznego. Przykładami są chodnik, przecznica, pochylnia i upadowa.
Jaka jest minimalna wysokość wyrobiska korytarzowego?
Minimalna wysokość wyrobiska korytarzowego wynosi 1,8 m. Jest to wymóg związany głównie z bezpieczeństwem pracy.
Dlaczego określa się minimalną wysokość wyrobiska?
Minimalna wysokość zapewnia bezpieczne poruszanie się ludzi, możliwość transportu oraz odpowiednie warunki pracy. Zmniejsza też ryzyko urazów i kolizji z obudową lub wyposażeniem.
Czy chodnik górniczy jest wyrobiskiem korytarzowym?
Tak, chodnik górniczy jest jednym z podstawowych rodzajów wyrobisk korytarzowych. Może służyć do transportu, wentylacji lub przygotowania złoża do eksploatacji.
Co oznacza wysokość wyrobiska w świetle obudowy?
Jest to rzeczywista dostępna wysokość wewnątrz wyrobiska po wykonaniu obudowy. To właśnie ta przestrzeń decyduje o możliwości bezpiecznego przejścia i pracy.
Dlaczego spłonka górnicza jest środkiem wybuchowym inicjującym?
Ponieważ zawiera materiał wybuchowy inicjujący, który po pobudzeniu może zapoczątkować detonację ładunku zasadniczego.
Czym różni się lont prochowy od spłonki górniczej?
Lont prochowy przenosi płomień, natomiast spłonka górnicza inicjuje wybuch. Dlatego lont nie jest samodzielnym środkiem wybuchowym inicjującym.
Do czego służy zapalacz lontowy?
Zapalacz lontowy służy do zapalenia lontu prochowego. Nie jest traktowany jako środek wybuchowy inicjujący ładunek.
Co oznacza określenie „inicjowanie wybuchu”?
Oznacza zapoczątkowanie reakcji wybuchowej w materiale wybuchowym, zwykle przez element o dużej wrażliwości, taki jak spłonka.
Dlaczego w robotach strzałowych rozróżnia się materiały wybuchowe zasadnicze i inicjujące?
Materiały zasadnicze wykonują główną pracę wybuchu, a inicjujące służą do ich pobudzenia. Różnią się przeznaczeniem i wrażliwością na bodźce.
Jak rozpoznać poprawną odpowiedź w pytaniu o środek wybuchowy inicjujący?
Należy wskazać element, który bezpośrednio rozpoczyna wybuch. W typowych pytaniach egzaminacyjnych będzie to spłonka górnicza.
Po co stosuje się obudowę tymczasową w wyrobisku górniczym?
Stosuje się ją, aby zabezpieczyć świeżo odsłonięty strop i ociosy przed obwałem. Chroni załogę do czasu wykonania obudowy zasadniczej.
Dlaczego obudowa tymczasowa jest szczególnie ważna po odstrzale?
Po odstrzale górotwór w przodku może być spękany i niestabilny. Luźne bryły skał mogą odpaść, dlatego konieczne jest szybkie zabezpieczenie miejsca pracy.
Czym różni się obudowa tymczasowa od obudowy ostatecznej?
Obudowa tymczasowa zabezpiecza wyrobisko na krótki czas podczas prowadzenia robót. Obudowa ostateczna jest przewidziana jako docelowe zabezpieczenie wyrobiska.
Jakie czynności wykonuje się po odstrzale przed dalszą pracą w przodku?
Należy przewietrzyć przodek, sprawdzić atmosferę, usunąć luźne fragmenty skał przez obrywkę i zabezpieczyć wyrobisko. Dopiero potem można kontynuować ładowanie urobku i zabudowę.
Dlaczego odpowiedź dotycząca ściany zmechanizowanej nie pasuje do tego pytania?
W ścianie zmechanizowanej strop zabezpieczają sekcje obudowy zmechanizowanej przesuwane wraz z postępem ściany. Nie jest to typowe stawianie obudowy tymczasowej jak przy drążeniu chodnika metodą strzałową.
Co oznacza skrót MW w górnictwie?
MW oznacza materiały wybuchowe. W drążeniu chodników służą do urabiania skał przez wykonywanie robót strzałowych.