Przejdź do głównej treści

Pytania pomocnicze - GIW.02

Eksploatacja podziemna złóż - pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Łącznie: 688. Strona 11 z 12.

Dlaczego chalkozyn jest rudą miedzi?

Chalkozyn ma wzór Cu₂S, czyli zawiera miedź i siarkę. Ze względu na wysoką zawartość miedzi jest cennym surowcem do jej otrzymywania.

Do jakiej grupy minerałów należy chalkozyn?

Chalkozyn należy do grupy siarczków, ponieważ jest chemicznym połączeniem miedzi z siarką.

Czym różni się chalkozyn od galeny?

Chalkozyn jest siarczkiem miedzi Cu₂S, natomiast galena jest siarczkiem ołowiu PbS. Galena jest rudą ołowiu, a nie miedzi.

Dlaczego piryt nie jest poprawną odpowiedzią w tym pytaniu?

Piryt jest siarczkiem żelaza FeS₂. Należy do siarczków, ale nie jest typowym surowcem do uzyskiwania miedzi.

Dlaczego magnetyt nie pasuje do pytania o minerał siarczkowy?

Magnetyt ma wzór Fe₃O₄ i jest tlenkiem żelaza, a nie siarczkiem. Nie jest też rudą miedzi.

Jakie minerały mogą być surowcami miedzi?

Do minerałów miedzi należą m.in. chalkozyn, chalkopiryt, bornit, kowelin i malachit. Różnią się składem chemicznym i przynależnością do grup mineralnych.

Jak rozpoznać w zadaniu, że chodzi o minerał siarczkowy?

Warto zwrócić uwagę na skład chemiczny minerału. Siarczki zawierają siarkę, np. Cu₂S, PbS lub FeS₂.

Ile wynosi minimalna wysokość wyrobiska korytarzowego w kopalni podziemnej?

Minimalna wysokość wyrobiska korytarzowego powinna wynosić co najmniej 1,8 m, z wyjątkiem szczególnych przypadków przewidzianych przepisami.

Dlaczego określa się minimalną wysokość wyrobiska korytarzowego?

Minimalna wysokość zapewnia bezpieczne poruszanie się ludzi, prowadzenie transportu oraz wykonywanie robót górniczych. Ma też znaczenie dla wentylacji i ewakuacji.

Czym jest wyrobisko korytarzowe?

Wyrobisko korytarzowe to poziome lub nachylone wyrobisko o stosunkowo małym przekroju w stosunku do długości, np. chodnik, przecznica lub pochylnia.

Jakiego wyjątku dotyczy przepis o minimalnej wysokości 1,8 m?

Wyjątek dotyczy między innymi odcinków związanych z eksploatacją ścianową w pokładzie o mniejszej grubości, gdzie warunki geologiczne mogą ograniczać wysokość wyrobiska.

Z jakimi zagrożeniami wiąże się zbyt mała wysokość wyrobiska?

Zbyt mała wysokość utrudnia przejście, transport, ewakuację i pracę maszyn. Zwiększa też ryzyko urazów oraz kolizji z obudową lub wyposażeniem wyrobiska.

Czy minimalna wysokość wyrobiska ma znaczenie dla wentylacji?

Tak. Wysokość i przekrój wyrobiska wpływają na przepływ powietrza, opory wentylacyjne oraz skuteczność przewietrzania.

Do czego służy tama wodna bezpieczeństwa z drzwiami?

Służy do zabezpieczenia wyrobisk przed nagłym dopływem wody. Drzwi umożliwiają normalne przejście, ale w razie zagrożenia mogą zostać zamknięte.

Jak rozpoznać tamę wodną bezpieczeństwa na schemacie?

Najczęściej ma masywną konstrukcję zamykającą przekrój wyrobiska oraz widoczne drzwi lub wrota. Jest zabudowana szczelnie w ociosach, stropie i spągu.

Czym tama wodna różni się od tamy wentylacyjnej?

Tama wentylacyjna reguluje lub odgradza przepływ powietrza. Tama wodna ma zatrzymać wodę, dlatego musi być szczelna i odporna na ciśnienie hydrostatyczne.

Dlaczego w tamie wodnej stosuje się drzwi?

Drzwi pozwalają na korzystanie z wyrobiska w normalnych warunkach. W sytuacji zagrożenia wodnego mogą zostać zamknięte, aby odciąć przepływ wody.

Gdzie w kopalni wykonuje się tamy wodne bezpieczeństwa?

Wykonuje się je w rejonach zagrożonych dopływem wody, np. przy zawodnionych zrobach, starych wyrobiskach lub strefach wodonośnych.

Dlaczego tama wodna musi być mocniejsza od zwykłej tamy oddzielającej?

Ponieważ działa na nią parcie wody, które może być bardzo duże. Konstrukcja musi zachować stateczność i szczelność nawet przy wzroście ciśnienia.

Na czym polega cykl drążenia chodnika?

To powtarzalny układ czynności wykonywanych w przodku, które prowadzą do postępu chodnika. Obejmuje m.in. urabianie, ładowanie urobku i wykonywanie obudowy.

Które czynności są podstawowe w cyklu drążenia chodnika?

Do czynności podstawowych należą urabianie, ładowanie i odstawa urobku oraz stawianie obudowy. Są one bezpośrednio związane z wykonaniem nowego odcinka wyrobiska.

Dlaczego transport i dostawa materiałów są czynnością wspierającą?

Nie powodują bezpośrednio postępu przodka, ale umożliwiają wykonanie robót zasadniczych. Bez dostarczenia obudowy, narzędzi i materiałów cykl drążenia nie może przebiegać sprawnie.

Czym różni się ładowanie urobku od transportu materiałów?

Ładowanie urobku dotyczy usuwania odspojonej skały lub węgla z przodka. Transport materiałów polega na dostarczaniu do przodka elementów potrzebnych do pracy, np. obudowy.

Jakie materiały dostarcza się do przodka chodnikowego?

Najczęściej dostarcza się elementy obudowy, okładziny, rozpory, siatki, kotwy, narzędzia oraz części zamienne. Ich rodzaj zależy od technologii drążenia i typu obudowy.

Dlaczego stawianie obudowy nie jest czynnością wspierającą?

Stawianie obudowy bezpośrednio zabezpiecza nowo wykonany odcinek chodnika i jest zasadniczym elementem cyklu technologicznego. Nie jest tylko pomocą organizacyjną, ale koniecznym etapem robót.

Do czego służą strzemiona dwujarzmowe w obudowie górniczej?

Strzemiona dwujarzmowe służą do łączenia elementów łukowej obudowy podatnej. Zaciskają zachodzące na siebie kształtowniki, umożliwiając ich kontrolowaną pracę pod naciskiem górotworu.

Dlaczego w obudowie o profilu V stosuje się specjalne śruby?

Śruby muszą zapewnić odpowiedni docisk jarzm do kształtownika o profilu V. Od ich wytrzymałości i dokręcenia zależy nośność oraz podatność połączenia.

Czym różni się śruba do strzemion obudowy od śruby do rynien przenośnika zgrzebłowego?

Śruba do strzemion pracuje w zacisku obudowy i przenosi siły od nacisku górotworu. Śruba do rynien przenośnika służy do łączenia elementów trasy przenośnika, czyli ma inne zastosowanie konstrukcyjne.

Jaką rolę pełni moment dokręcenia śrub w strzemionach?

Moment dokręcenia decyduje o sile zacisku połączenia. Zbyt mały docisk osłabia połączenie, a zbyt duży może ograniczyć podatną pracę obudowy.

Co oznacza, że obudowa łukowa jest podatna?

Obudowa podatna może w kontrolowany sposób odkształcać się lub przesuwać w połączeniach pod wpływem nacisku górotworu. Dzięki temu lepiej przejmuje obciążenia bez gwałtownego zniszczenia.

Jak rozpoznać komplet śrub do strzemion dwujarzmowych na ilustracji egzaminacyjnej?

Najczęściej pokazane są dwie masywne śruby z gwintem oraz odpowiadające im nakrętki. Taki zestaw kojarzy się z zaciskiem jarzm w obudowie o profilu V.

Na czym polega metoda komorowa w górnictwie podziemnym?

Polega na wybieraniu kopaliny w dużych wyrobiskach nazywanych komorami. Między komorami pozostawia się zwykle partie złoża lub filary zapewniające stateczność górotworu.

Dlaczego w kopalni soli Kłodawa stosuje się metodę komorową?

Złoże soli ma charakter masywny i pozwala na wykonywanie dużych komór eksploatacyjnych. Metoda ta umożliwia efektywne wybieranie soli przy kontroli stateczności wyrobisk.

Czym komora górnicza różni się od chodnika?

Komora jest zwykle dużym wyrobiskiem wybierkowym przeznaczonym do eksploatacji kopaliny. Chodnik jest wyrobiskiem korytarzowym, najczęściej służącym do udostępnienia, transportu, wentylacji lub przygotowania złoża.

Czym metoda komorowa różni się od metody ścianowej?

W metodzie komorowej kopalinę wybiera się w oddzielnych komorach. W metodzie ścianowej eksploatacja prowadzona jest długim frontem wybierkowym, typowo w pokładach węgla.

Jaką rolę pełnią filary pozostawiane między komorami?

Filary podtrzymują strop i pomagają utrzymać stateczność wyrobisk. Ich wymiary muszą być dobrane do warunków geologiczno-górniczych.

Jakie zagrożenia należy kontrolować przy eksploatacji komorowej?

Najważniejsze są zagrożenia związane ze statecznością stropu, ociosów i filarów. Konieczna jest regularna kontrola wyrobisk oraz właściwy dobór parametrów komór.

Jak zapamiętać poprawną odpowiedź na pytanie o kopalnię Kłodawa?

Najprostsze skojarzenie egzaminacyjne to: Kłodawa, sól kamienna, metoda komorowa. Odpowiedzi typu ścianowa lub zabierkowa są w tym pytaniu dystraktorami.

Czym jest system wentylacyjny w kopalni podziemnej?

System wentylacyjny to układ wyrobisk, urządzeń i obiektów służących do doprowadzania świeżego powietrza oraz odprowadzania powietrza zużytego z kopalni.

Czym jest bocznica w sieci wentylacyjnej?

Bocznica to odcinek sieci wentylacyjnej, którym przepływa powietrze między dwoma węzłami. Jest podstawowym elementem opisu przepływu powietrza w kopalni.

Czym jest węzeł w sieci wentylacyjnej?

Węzeł to punkt połączenia co najmniej dwóch bocznic wentylacyjnych. W takim miejscu strumienie powietrza mogą się rozdzielać lub łączyć.

Dlaczego sprzęt wentylacyjny jest elementem systemu wentylacyjnego?

Sprzęt wentylacyjny, np. wentylatory, lutniociągi czy tamy, wpływa na przepływ, kierunek lub ilość powietrza. Dlatego należy do elementów systemu wentylacyjnego.

Jaka jest rola stacji pomiarowej powietrza?

Stacja pomiarowa powietrza służy do kontroli parametrów atmosfery kopalnianej, np. prędkości przepływu, ilości powietrza i składu gazowego. Nie tworzy jednak samego układu wentylacyjnego.

Jak odróżnić element sieci wentylacyjnej od miejsca pomiaru?

Element sieci bierze udział w prowadzeniu lub regulacji przepływu powietrza. Miejsce pomiaru służy tylko do kontroli parametrów powietrza.

Do czego służy przenośnik zgrzebłowy w wyrobisku chodnikowym?

Przenośnik zgrzebłowy służy do odstawy urobku z przodka lub z miejsca załadunku wzdłuż chodnika. Urobek przesuwany jest rynną za pomocą łańcucha ze zgrzebłami.

Czym jest chodnik górniczy?

Chodnik to poziome lub prawie poziome wyrobisko korytarzowe w kopalni podziemnej. Może służyć do transportu, wentylacji, dojścia załogi lub przygotowania pola eksploatacyjnego.

Jak odróżnić transport urobku w chodniku od transportu w szybie?

W chodniku transport odbywa się poziomo lub po niewielkim nachyleniu, np. przenośnikami albo kolejką. W szybie transport jest pionowy i odbywa się urządzeniami wyciągowymi, np. skipami lub klatkami.

Jakie urządzenia najczęściej stosuje się do odstawy urobku w chodnikach?

Stosuje się przenośniki zgrzebłowe, przenośniki taśmowe, wozy odstawcze oraz czasem transport szynowy. Dobór zależy od długości wyrobiska, ilości urobku i warunków górniczych.

Jaka jest różnica między komorą, zabierką i chodnikiem?

Komora to wyrobisko o większych wymiarach, często przeznaczone na urządzenia lub magazynowanie. Zabierka to wyrobisko wybierkowe w systemie zabierkowym, a chodnik to wyrobisko korytarzowe służące m.in. do transportu i wentylacji.

Dlaczego na egzaminie ważne jest rozpoznawanie urządzeń transportowych ze zdjęć?

W kwalifikacji GIW.02 często sprawdza się praktyczną znajomość maszyn i ich zastosowania. Rozpoznanie urządzenia pozwala wskazać właściwe miejsce pracy, np. chodnik, ścianę, szyb lub komorę.

Do czego najczęściej służy kolejka podwieszana w kopalni podziemnej?

Kolejka podwieszana służy głównie do transportu ludzi, materiałów, maszyn, elementów obudowy i wyposażenia. Nie jest typowym środkiem masowego transportu urobku.

Jakie środki transportu urobku są najczęściej stosowane w kopalniach podziemnych?

Najczęściej stosuje się przenośniki taśmowe, kolej podziemną, wozy odstawcze oraz urządzenia szybowe, takie jak skipy lub skipoklatki.

Czym różni się transport urobku od transportu pomocniczego?

Transport urobku dotyczy przemieszczania wydobytej kopaliny. Transport pomocniczy obejmuje przewóz ludzi, materiałów, części maszyn, narzędzi i wyposażenia.

Dlaczego przenośniki taśmowe są często używane do odstawy urobku?

Pozwalają na ciągły transport dużych ilości materiału na znaczne odległości. Są wydajne i dobrze sprawdzają się w systemach ścianowych.

Do czego służy skipoklatka w transporcie kopalnianym?

Skipoklatka jest urządzeniem wyciągowym w szybie, które może służyć do pionowego transportu urobku oraz w określonych rozwiązaniach także do transportu ludzi lub materiałów.

Czy wyciąg klatkowy może mieć związek z transportem urobku?

Tak, wyciąg klatkowy może transportować wozy kopalniane z urobkiem w szybie. Częściej kojarzy się jednak także z transportem ludzi i materiałów.

Dlaczego do bezpośredniej współpracy z kombajnem AM-50z stosuje się przenośnik zgrzebłowy?

Ponieważ dobrze odbiera urobek bezpośrednio z rejonu urabiania i jest odporny na ciężkie warunki pracy przy przodku. Zgrzebła przesuwają urobek po rynnach, co sprawdza się przy nieregularnych bryłach.

Czym różni się przenośnik zgrzebłowy od taśmowego?

Przenośnik zgrzebłowy przesuwa urobek po rynnach za pomocą łańcucha ze zgrzebłami. Przenośnik taśmowy transportuje urobek na taśmie i jest częściej używany do dalszej odstawy na dłuższych odcinkach.

Jaką rolę pełni przenośnik w pracy kombajnu chodnikowego?

Przenośnik odbiera urobek powstający podczas urabiania i przekazuje go do dalszego systemu transportowego. Dzięki temu kombajn może pracować ciągle, bez konieczności ręcznego usuwania urobku.

Dlaczego przenośnik taśmowy nie jest najlepszym wyborem do bezpośredniego odbioru urobku spod kombajnu AM-50z?

Taśma może być bardziej narażona na uszkodzenia od dużych brył, uderzeń i trudnych warunków przy przodku. Lepiej sprawdza się jako element dalszego transportu urobku.

Jakie elementy robocze odpowiadają za przemieszczanie urobku w przenośniku zgrzebłowym?

Za transport odpowiadają zgrzebła zamocowane do poruszającego się łańcucha. Przesuwają one urobek po rynnach przenośnika.

Gdzie w ciągu transportowym może znajdować się przenośnik zgrzebłowy?

Może pracować bezpośrednio przy kombajnie jako urządzenie odbierające urobek z przodka. Następnie urobek może być przekazywany na przenośnik taśmowy lub do innego środka odstawy.

Potwierdzenie

Informacja