Pytania pomocnicze - GIW.02

Eksploatacja podziemna złóż

Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 607.
Strona 2 z 10.

Do czego służy stojak Valent w wyrobisku podziemnym?

Stojak Valent służy do podpierania stropu jako element indywidualnej obudowy podporowej. Przenosi obciążenia górotworu na spąg.

Na czym polega rozpieranie stojaka Valent?

Rozpieranie polega na doprowadzeniu stojaka do mocnego kontaktu ze stropem i spągiem oraz nadaniu mu wstępnej siły podporowej.

Po czym można rozpoznać sprzęt do rozpierania stojaka Valent?

Najczęściej ma dźwignię, mechanizm zapadkowy lub zębaty oraz uchwyt obejmujący element stojaka. Służy do stopniowego zwiększania rozparcia.

Dlaczego sprzętu do stojaka Valent nie należy kojarzyć z obudową ŁP?

Obudowa ŁP jest obudową łukową podatną, wykonywaną z łuków i strzemion. Stojak Valent jest indywidualnym stojakiem podporowym, więc stosuje się do niego inny osprzęt.

Jakie znaczenie ma prawidłowe rozparcie stojaka?

Prawidłowe rozparcie zapewnia skuteczne podparcie stropu i stabilność obudowy. Zbyt słabo rozparty stojak może nie spełniać swojej funkcji ochronnej.

Do czego służy kombajn chodnikowy w wyrobisku podziemnym?

Kombajn chodnikowy służy głównie do mechanicznego urabiania calizny oraz ładowania urobku na urządzenia odstawy. Stosuje się go przy drążeniu wyrobisk korytarzowych.

Jaką funkcję pełni urządzenie WUK 11 AU przy kombajnie AM-50z?

Urządzenie WUK 11 AU wspomaga prace związane z zabudową obudowy, między innymi podnoszenie stropnicy ŁP. Nie jest urządzeniem przeznaczonym do obrywki.

Czym jest stropnica w obudowie ŁP?

Stropnica to górny element łuku obudowy ŁP, podtrzymujący strop wyrobiska. Jest łączona ze stojakami tworzącymi boczne części obudowy.

Dlaczego obrywka czoła przodka i ociosów jest ważna?

Obrywka usuwa luźne i niebezpieczne fragmenty skał, które mogłyby odpaść. Jest istotna dla bezpieczeństwa ludzi i sprzętu pracujących w przodku.

Jaka jest różnica między urabianiem a obrywką?

Urabianie polega na celowym odspajaniu skały lub węgla od calizny w celu drążenia wyrobiska. Obrywka polega na usuwaniu już spękanych lub luźnych fragmentów, aby zabezpieczyć wyrobisko.

Jak kombajn chodnikowy ładuje urobek?

Urobek jest zgarniany przez mechanizm ładujący kombajnu, najczęściej łapy ładujące, a następnie kierowany na przenośnik kombajnowy i dalej do systemu odstawy.

Co to jest zabierka w górnictwie podziemnym?

Zabierka to część pokładu wybierana krótkim wyrobiskiem eksploatacyjnym. Ma określone wymiary, w tym szerokość, której nie wolno przekraczać ze względów bezpieczeństwa.

Jaka jest maksymalna szerokość zabierki przy wybieraniu pokładów węgla?

Szerokość zabierki nie powinna przekraczać 6,0 m. Jest to podstawowa wartość do zapamiętania przy systemie zabierkowym.

Dlaczego szerokość zabierki jest ograniczona?

Ograniczenie szerokości zmniejsza ryzyko obwału stropu i poprawia stateczność wyrobiska. Ułatwia też prawidłowe zastosowanie obudowy.

Czym system zabierkowy różni się od systemu ścianowego?

W systemie zabierkowym pokład wybiera się krótkimi zabierkami, natomiast w systemie ścianowym eksploatacja odbywa się długim frontem ścianowym. System ścianowy jest zwykle bardziej wydajny.

Jakie zagrożenia mogą wystąpić przy zbyt szerokiej zabierce?

Najważniejsze zagrożenia to utrata stateczności stropu, obwał skał, przeciążenie obudowy oraz zwiększone niebezpieczeństwo dla pracowników.

Jaką rolę pełni obudowa w zabierce?

Obudowa zabezpiecza strop i ociosy wyrobiska, chroniąc ludzi oraz sprzęt przed skutkami ciśnienia górotworu i opadania skał.

Do czego służą zapalniki elektryczne w robotach strzałowych?

Zapalniki elektryczne służą do zainicjowania detonacji ładunku materiału wybuchowego. Są uruchamiane impulsem elektrycznym z zapalarki lub obwodu strzałowego.

Dlaczego zapalniki elektryczne przenosi się oddzielnie od materiałów wybuchowych?

Oddzielne przenoszenie zmniejsza ryzyko przypadkowego zainicjowania materiału wybuchowego. Jest to podstawowa zasada bezpieczeństwa przy robotach strzałowych.

Czym różni się materiał wybuchowy od zapalnika?

Materiał wybuchowy stanowi główny ładunek wykonujący pracę urabiania skały. Zapalnik jest środkiem inicjującym, który powoduje rozpoczęcie detonacji tego ładunku.

Dlaczego pojemnik na zapalniki powinien być zamykany?

Zamknięcie chroni zapalniki przed wypadnięciem, uszkodzeniem mechanicznym, zanieczyszczeniem i wilgocią. Pomaga też kontrolować ich bezpieczne przenoszenie.

Czy pojemnik na zapalniki służy do przechowywania środków strzałowych przy przodku?

Nie. Jego zadaniem jest przenoszenie zapalników elektrycznych, a nie magazynowanie środków strzałowych w pobliżu przodka.

Jakie elementy wyposażenia mogą występować przy robotach strzałowych w wyrobisku?

Mogą to być między innymi pojemniki na zapalniki, torby lub skrzynki na materiały wybuchowe, zapalarka, przewody strzałowe oraz sprzęt do wykonywania przybitki.

Do czego służy teodolit w wyrobisku górniczym?

Teodolit służy do precyzyjnego pomiaru kątów i wyznaczania kierunku prowadzenia wyrobiska zgodnie z dokumentacją mierniczą.

Po co stosuje się trzy piony przy wyznaczaniu kierunku?

Trzy piony pomagają wyznaczyć i kontrolować linię kierunkową w wyrobisku. Ułatwiają sprawdzenie, czy roboty są prowadzone zgodnie z założonym kierunkiem.

Dlaczego niwelator i łata miernicza nie są właściwym zestawem do określania kierunku?

Niwelator i łata służą przede wszystkim do pomiarów wysokościowych, czyli do określania różnic poziomów, a nie do wyznaczania kierunku poziomego wyrobiska.

Dlaczego kompas nie jest podstawowym narzędziem do dokładnego wyznaczania kierunku pod ziemią?

Kompas może być zakłócany przez elementy metalowe, urządzenia i lokalne anomalie magnetyczne. W miernictwie górniczym wymagana jest większa dokładność.

Jakie znaczenie ma prawidłowe wyznaczenie kierunku drążenia wyrobiska?

Prawidłowy kierunek zapewnia zgodność robót z projektem, umożliwia bezpieczne połączenie wyrobisk i ogranicza ryzyko błędów przestrzennych w kopalni.

Czym różni się wyznaczanie kierunku od niwelacji?

Wyznaczanie kierunku dotyczy przebiegu wyrobiska w planie, czyli jego orientacji poziomej. Niwelacja dotyczy wysokości, spadków i różnic poziomów.

Do czego służy zapora przeciwwybuchowa w wyrobisku górniczym?

Zapora przeciwwybuchowa ogranicza rozprzestrzenianie się wybuchu pyłu węglowego lub mieszaniny gazowo-pyłowej. Działa przez rozproszenie pyłu kamiennego lub wody w strefie fali wybuchu.

Jak oblicza się ilość pyłu kamiennego na zaporze w polu niemetanowym?

Mnoży się powierzchnię przekroju wyrobiska przez 200 kg/m². Dla przekroju 14 m² daje to 14 × 200 = 2800 kg.

Dlaczego w zaporach przeciwwybuchowych stosuje się pył kamienny?

Pył kamienny jest niepalny i zmniejsza zdolność pyłu węglowego do zapłonu oraz przenoszenia wybuchu. Rozproszony w powietrzu działa inertyzująco.

Co oznacza powierzchnia wyrobiska w obrębie obudowy?

Jest to pole przekroju poprzecznego wyrobiska liczone w świetle obudowy, czyli wewnątrz obudowy. Ta wartość służy m.in. do obliczania wymaganej ilości pyłu na zaporze.

Dlaczego odpowiedź 1400 kg jest błędna dla przekroju 14 m²?

1400 kg odpowiadałoby przelicznikowi 100 kg/m². W tym przypadku należy zastosować 200 kg/m², więc poprawna masa to 2800 kg.

Co oznacza określenie „co najmniej” w pytaniach o zapory przeciwwybuchowe?

Oznacza minimalną wymaganą ilość zabezpieczenia. Na zaporze nie może być mniej pyłu kamiennego niż wynika z obliczeń.

Jak odczytać zapis 15/32 w oznaczeniu obudowy ścianowej?

Oznacza on zakres wysokości pracy obudowy od około 1,5 m do 3,2 m. Ściana o wysokości 3,0 m mieści się w tym zakresie.

Dlaczego do ściany o wysokości 3,0 m nie pasuje obudowa Glinik 13/29 Pz?

Jej zakres wysokości kończy się na około 2,9 m, więc jest za niska dla ściany 3,0 m. Dodatkowo oznaczenie nie wskazuje właściwego przeznaczenia dla ściany podsadzkowej.

Jakie dwa warunki trzeba sprawdzić przy doborze obudowy do ściany podsadzkowej?

Trzeba sprawdzić, czy wysokość ściany mieści się w zakresie pracy obudowy oraz czy obudowa jest przeznaczona do ścian podsadzkowych.

Co oznacza, że ściana jest podsadzkowa?

Oznacza to, że przestrzeń po wybraniu kopaliny wypełnia się podsadzką. Wymaga to zastosowania obudowy dostosowanej do takiego sposobu prowadzenia eksploatacji.

Dlaczego odpowiedzi egzaminacyjne z podobnym zakresem wysokości mogą być błędne?

Ponieważ sam zakres wysokości nie wystarcza. Obudowa musi mieć także właściwe przeznaczenie konstrukcyjne, np. do ściany podsadzkowej, a nie zawałowej.

Dlaczego Tagor-15/32-Pp jest poprawnym wyborem dla ściany podsadzkowej o wysokości 3,0 m?

Ma zakres pracy od około 1,5 m do 3,2 m, więc obejmuje wysokość 3,0 m. Oznaczenie Pp wskazuje przeznaczenie do ściany podsadzkowej.

Czym jest tąpnięcie w górnictwie podziemnym?

Tąpnięcie to gwałtowne zniszczenie górotworu lub wyrobiska spowodowane nagłym rozładowaniem naprężeń w skałach. Może prowadzić do uszkodzenia obudowy i zagrożenia życia pracowników.

Dlaczego wyciskanie spągu może świadczyć o zagrożeniu tąpaniami?

Wyciskanie spągu oznacza, że skały wokół wyrobiska są silnie obciążone i ulegają deformacji. Jest to typowy objaw zwiększonego ciśnienia górotworu.

Co oznacza łamanie obudowy w wyrobisku górniczym?

Łamanie obudowy świadczy o tym, że nacisk górotworu przekracza wytrzymałość elementów obudowy. Może być sygnałem niebezpiecznego zaciskania wyrobiska.

Jakie objawy mogą wskazywać na wzrost naprężeń w górotworze?

Do objawów należą wyciskanie spągu, pękanie lub wyginanie obudowy, trzaski w górotworze, odpryski skał oraz zaciskanie wyrobiska.

Dlaczego zwiększone wydzielanie gazów nie jest podstawowym objawem tąpania?

Wydzielanie gazów wiąże się głównie z zagrożeniem metanowym lub wentylacją po robotach strzałowych. Tąpania dotyczą przede wszystkim naprężeń i deformacji górotworu.

Jakie działania są ważne po zauważeniu deformacji spągu i uszkodzeń obudowy?

Należy traktować takie objawy jako potencjalnie niebezpieczne, powiadomić osoby dozoru i postępować zgodnie z instrukcjami obowiązującymi w kopalni.

Czym zajmuje się analiza mineralogiczna skały?

Określa, jakie minerały wchodzą w skład skały, np. kwarc, skalenie, kalcyt lub minerały ilaste. Pozwala ocenić właściwości skały wynikające z jej składu mineralnego.

Czym zajmuje się analiza petrograficzna skały?

Opisuje budowę skały, czyli jej strukturę, teksturę oraz sposób rozmieszczenia składników mineralnych. Pomaga rozpoznać typ skały i warunki jej powstania.

Jaka jest różnica między strukturą a teksturą skały?

Struktura dotyczy cech składników skały, np. wielkości i kształtu ziaren. Tekstura opisuje sposób ich rozmieszczenia, np. warstwowanie, uporządkowanie lub bezładność.

Dlaczego w tym pytaniu poprawna jest odpowiedź mineralogiczno-petrograficzne?

Ponieważ pytanie dotyczy składu mineralnego, struktury i tekstury skały. To właśnie te cechy są przedmiotem analiz mineralogiczno-petrograficznych.

Czym analiza mineralogiczno-petrograficzna różni się od analizy chemicznej?

Analiza chemiczna określa skład chemiczny, np. zawartość pierwiastków lub związków. Analiza mineralogiczno-petrograficzna określa minerały oraz budowę skały.

Czym analiza stratygraficzna różni się od petrograficznej?

Analiza stratygraficzna dotyczy następstwa, wieku i korelacji warstw skalnych. Petrograficzna skupia się na budowie i składnikach konkretnej skały.

Jakie znaczenie ma znajomość składu mineralnego skały w górnictwie?

Skład mineralny wpływa na twardość, zwięzłość, urabialność i ścieralność skały. Ma to znaczenie przy doborze technologii urabiania i ocenie warunków geologiczno-górniczych.

Dlaczego codzienny przegląd kombajnu wykonuje się według instrukcji fabrycznej?

Instrukcja fabryczna jest opracowana przez producenta maszyny i zawiera wymagania właściwe dla danego typu kombajnu. Określa, co należy sprawdzić, jak często i w jaki sposób.

Czym różni się instrukcja fabryczna maszyny od Planu Ruchu?

Instrukcja fabryczna dotyczy obsługi i eksploatacji konkretnej maszyny. Plan Ruchu opisuje ogólne zasady prowadzenia ruchu zakładu górniczego i organizacji robót.

Jakie elementy kombajnu najczęściej kontroluje się podczas codziennego przeglądu?

Sprawdza się m.in. organ urabiający, noże, układy hydrauliczne i elektryczne, zabezpieczenia, zraszanie, smarowanie oraz elementy odstawy urobku.

Jaki jest główny cel codziennego przeglądu kombajnu?

Celem jest zapewnienie bezpiecznej i bezawaryjnej pracy maszyny. Przegląd pozwala wcześnie wykryć uszkodzenia lub nieprawidłowości.

Czy technologia drążenia wyrobiska może zastąpić instrukcję obsługi kombajnu?

Nie. Technologia drążenia opisuje sposób wykonywania wyrobiska, natomiast instrukcja fabryczna określa zasady obsługi i kontroli maszyny.

Kto powinien znać wymagania instrukcji fabrycznej kombajnu?

Powinni je znać pracownicy obsługujący kombajn, osoby dozoru oraz pracownicy odpowiedzialni za utrzymanie maszyny w sprawności technicznej.