Pytania pomocnicze - GIW.02
Eksploatacja podziemna złóż
Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 607.
Strona 4 z 10.
Do czego służy termohigrometr w kopalni?
Termohigrometr służy do pomiaru temperatury i wilgotności powietrza. Dzięki temu można ocenić warunki klimatyczne w wyrobiskach górniczych.
Jakie wielkości fizyczne mierzy termohigrometr?
Mierzy temperaturę powietrza, zwykle w stopniach Celsjusza, oraz wilgotność względną powietrza, zwykle w procentach.
Czym różni się termohigrometr od pirometru?
Termohigrometr mierzy temperaturę i wilgotność powietrza. Pirometr mierzy temperaturę powierzchni obiektu, najczęściej bezdotykowo, ale nie mierzy wilgotności.
Czym różni się termohigrometr od manometru cieczowego?
Termohigrometr służy do pomiaru temperatury i wilgotności. Manometr cieczowy służy do pomiaru ciśnienia lub różnicy ciśnień.
Dlaczego pomiar wilgotności powietrza jest ważny w kopalni?
Wilgotność wpływa na odczuwanie temperatury, komfort pracy oraz ocenę warunków klimatycznych. Wysoka wilgotność przy wysokiej temperaturze zwiększa obciążenie cieplne pracowników.
Co oznacza wilgotność względna powietrza?
Wilgotność względna określa procentowo, ile pary wodnej zawiera powietrze w stosunku do maksymalnej ilości, jaką może zawierać w danej temperaturze.
Do czego służy kombajn ścianowy?
Kombajn ścianowy służy do mechanicznego urabiania calizny węglowej w ścianie wydobywczej. Urobek trafia zwykle na przenośnik ścianowy.
Czym różni się kombajn ścianowy od kombajnu chodnikowego?
Kombajn ścianowy pracuje w ścianie wydobywczej i urabia pokład wzdłuż frontu ściany. Kombajn chodnikowy służy do drążenia wyrobisk korytarzowych, np. chodników.
Jakie elementy współpracują z kombajnem ścianowym?
Najczęściej współpracuje on z przenośnikiem ścianowym oraz obudową zmechanizowaną. Tworzą one podstawowy zestaw maszynowy w ścianie.
Po czym rozpoznać maszynę do urabiania w ścianie na rysunku egzaminacyjnym?
Zwykle ma wydłużoną, niską budowę, organ urabiający oraz jest przedstawiona przy czole ściany. Nie przypomina maszyny do transportu ani ładowarki przodkowej.
Dlaczego kombajn ścianowy zwiększa wydajność eksploatacji?
Pozwala na ciągłe, mechaniczne urabianie węgla i szybkie przekazywanie urobku na przenośnik. Ogranicza pracę ręczną i konieczność stosowania robót strzałowych.
Jaką funkcję pełni przenośnik ścianowy przy pracy kombajnu?
Przenośnik ścianowy odbiera urobek od kombajnu i transportuje go dalej w kierunku odstawy. Często stanowi też tor prowadzenia kombajnu.
Do czego służy interferencyjny metanomierz?
Służy do pomiaru stężenia wybranych gazów w powietrzu kopalnianym. W tym pytaniu poprawnie wskazuje się stężenie CO₂.
Dlaczego poprawną odpowiedzią jest CO₂, a nie CO?
CO₂ to dwutlenek węgla, którego stężenie może być określane interferencyjnym metanomierzem. CO, czyli tlenek węgla, jest innym gazem i wymaga odpowiednich przyrządów pomiarowych.
Jakie zagrożenie powoduje dwutlenek węgla w wyrobiskach podziemnych?
Dwutlenek węgla wypiera tlen z powietrza, przez co może powodować duszność, osłabienie i utratę przytomności. Jest szczególnie niebezpieczny w miejscach słabo przewietrzanych.
Czym różni się CO₂ od CO?
CO₂ to dwutlenek węgla, gaz duszący przez wypieranie tlenu. CO to tlenek węgla, gaz silnie trujący, wiążący się z hemoglobiną i blokujący transport tlenu we krwi.
Dlaczego kontrola stężenia gazów w kopalni jest ważna?
Pozwala wykryć niebezpieczne zmiany składu atmosfery kopalnianej. Dzięki temu można zapobiegać zatruciom, uduszeniom oraz innym zagrożeniom dla pracowników.
Gdzie w wyrobisku może gromadzić się CO₂?
Ponieważ CO₂ jest cięższy od powietrza, może gromadzić się w niżej położonych miejscach, zagłębieniach oraz rejonach o słabej wentylacji.
Jakie czynności wykonuje się przed rozpoczęciem pracy kolejki szynowej podwieszanej?
Należy sprawdzić trasę przewozu, stan zawieszenia szyn, wózki nośne, hamulce, mocowanie ładunku oraz działanie sygnalizacji. Celem jest wykrycie usterek przed rozpoczęciem transportu.
Dlaczego przed jazdą kolejki podwieszanej sprawdza się trasę przewozu?
Sprawdzenie trasy pozwala upewnić się, że szyny są prawidłowo zawieszone, a w wyrobisku nie ma przeszkód. Zapobiega to wykolejeniu, uszkodzeniom sprzętu i zagrożeniu dla ludzi.
Jaką rolę pełnią wózki nośne w kolejce szynowej podwieszanej?
Wózki nośne przenoszą ciężar transportowanego ładunku i umożliwiają jego przemieszczanie po podwieszonej trasie szynowej. Ich zły stan może doprowadzić do awarii lub upadku ładunku.
Po co włącza się sygnalizację świetlną przed transportem kolejką podwieszaną?
Sygnalizacja ostrzega pracowników, że na danym odcinku odbywa się transport. Zwiększa bezpieczeństwo i ogranicza ryzyko wejścia osób w strefę ruchu kolejki.
Czym kolejka szynowa podwieszana różni się od przenośnika taśmowego?
Kolejka podwieszana służy głównie do przewozu ładunków lub elementów maszyn po trasie szynowej zawieszonej pod stropem. Przenośnik taśmowy transportuje urobek w sposób ciągły na taśmie.
Dlaczego sprawność hamulców jest ważna w obsłudze kolejki podwieszanej?
Hamulce pozwalają zatrzymać zestaw transportowy i zabezpieczyć go przed niekontrolowanym ruchem. Jest to szczególnie ważne na trasach pochyłych i przy przewozie ciężkich ładunków.
Na czym polega przewietrzanie wyrobiska ślepego?
Polega na wymuszonym doprowadzeniu świeżego powietrza do przodka i odprowadzeniu powietrza zużytego. Najczęściej wykonuje się je za pomocą wentylatora lutniowego i lutniociągu.
Jak rozpoznać wentylację lutniową tłoczącą na schemacie?
Strzałki w lutniociągu są skierowane w stronę przodka. Oznacza to, że świeże powietrze jest tłoczone lutniami do końca wyrobiska.
Czym różni się wentylacja lutniowa tłocząca od ssącej?
W tłoczącej świeże powietrze płynie lutniociągiem do przodka, a zużyte wraca wyrobiskiem. W ssącej lutniociąg odciąga powietrze z przodka, a świeże napływa wyrobiskiem.
Do czego służy lutniociąg w kopalni?
Lutniociąg służy do kierowania powietrza w wyrobiskach, zwłaszcza ślepych. Może doprowadzać świeże powietrze do przodka lub odprowadzać z niego powietrze zanieczyszczone.
Dlaczego wyrobisko ślepe jest trudniejsze do przewietrzania niż wyrobisko przelotowe?
Wyrobisko ślepe ma tylko jedno połączenie z siecią wentylacyjną, więc nie powstaje w nim naturalny przepływ powietrza przez całą długość. Trzeba zastosować wentylację pomocniczą, najczęściej lutniową.
Co oznacza wentylacja lutniowa kombinowana?
Jest to układ łączący cechy wentylacji tłoczącej i ssącej. Stosuje się go w trudniejszych warunkach, gdy trzeba skuteczniej doprowadzać i usuwać powietrze z rejonu przodka.
Od czego zależy dopuszczalna prędkość przepływu powietrza w wyrobisku?
Zależy głównie od rodzaju wyrobiska, jego przeznaczenia oraz od tego, czy występuje w nim regularny ruch ludzi.
Dlaczego w tunelach bez regularnego ruchu ludzi dopuszcza się większą prędkość powietrza?
Ponieważ ludzie nie przebywają tam stale, więc mniejsze znaczenie mają przeciągi, wychładzanie i utrudnienia w poruszaniu się.
Jaka maksymalna prędkość powietrza może być ustalona w tunelach bez regularnego ruchu ludzi?
Maksymalna prędkość przepływu powietrza w takich tunelach może wynosić 10 m/s.
Jak oblicza się prędkość przepływu powietrza w wyrobisku?
Prędkość oblicza się ze wzoru v = Q / S, gdzie Q to ilość powietrza, a S to pole przekroju wyrobiska.
Jakie skutki może powodować zbyt duża prędkość powietrza w wyrobisku?
Może powodować unoszenie pyłu, przeciągi, wychładzanie pracowników, hałas oraz pogorszenie komfortu i bezpieczeństwa pracy.
Dlaczego zbyt mała prędkość powietrza również jest niebezpieczna?
Może prowadzić do niedostatecznego przewietrzania, nagromadzenia gazów szkodliwych lub wybuchowych oraz pogorszenia warunków klimatycznych.
Dlaczego czujnik metanu montuje się pod stropem wyrobiska?
Metan jest lżejszy od powietrza, dlatego ma tendencję do gromadzenia się w górnych partiach wyrobiska. Umieszczenie czujnika pod stropem zwiększa szansę szybkiego wykrycia zagrożenia.
Co oznacza powietrze wpływające do ściany?
Jest to prąd świeżego powietrza doprowadzany do rejonu ściany eksploatacyjnej. Kontrola jego składu pozwala ocenić, czy do ściany nie trafia powietrze z nadmiernym stężeniem metanu.
Jaka odległość obowiązuje dla czujnika kontrolującego metan w powietrzu wpływającym do ściany?
Czujnik powinien być zamontowany pod stropem w odległości nieprzekraczającej 10 m od wyrobiska przyścianowego.
Dlaczego w tym pytaniu niepoprawne są odpowiedzi odnoszące się do skrzyżowania chodnika ze ścianą?
Przepis dotyczący czujnika powietrza wpływającego do ściany podaje odległość od wyrobiska przyścianowego. Zmiana punktu odniesienia na skrzyżowanie chodnika ze ścianą oznacza inną lokalizację.
Jaką funkcję pełni metanometria automatyczna w kopalni?
Metanometria automatyczna stale mierzy stężenie metanu i może uruchamiać sygnalizację alarmową lub wyłączać urządzenia elektryczne. Jej celem jest ograniczenie ryzyka wybuchu metanu.
Czym różni się czujnik metanometrii automatycznej od pomiaru ręcznego metanomierzem?
Czujnik automatyczny działa stale w określonym miejscu i przekazuje wyniki do systemu kontroli. Pomiar ręczny wykonuje pracownik okresowo za pomocą przenośnego metanomierza.
Do czego służy zapora regulacyjna w kopalnianej sieci wentylacyjnej?
Służy do regulowania ilości powietrza przepływającego przez dane wyrobisko. Umożliwia właściwy rozdział powietrza między rejony kopalni.
Jaką funkcję pełni zasuwa w zaporze regulacyjnej?
Zasuwa zmienia wielkość otwarcia okna regulacyjnego. Dzięki temu zwiększa się lub zmniejsza przekrój, przez który przepływa powietrze.
Czym różni się zapora regulacyjna od zapory izolacyjnej?
Zapora regulacyjna kontroluje przepływ powietrza, ale go całkowicie nie odcina. Zapora izolacyjna służy przede wszystkim do odizolowania określonego rejonu lub wyrobiska.
Dlaczego w zaporze regulacyjnej stosuje się drzwi?
Drzwi umożliwiają przejście ludzi przez zaporę bez konieczności jej demontażu. Powinny być użytkowane tak, aby nie zaburzać nadmiernie wentylacji.
Jak zmiana pola otwarcia okna wpływa na przepływ powietrza?
Zwiększenie pola otwarcia zwykle umożliwia przepływ większej ilości powietrza. Zmniejszenie otwarcia ogranicza przepływ i zwiększa opór wentylacyjny.
Dlaczego prawidłowa regulacja przepływu powietrza jest ważna w eksploatacji podziemnej?
Zapewnia dopływ świeżego powietrza, rozrzedzanie gazów szkodliwych i utrzymanie bezpiecznych warunków pracy. Ma też znaczenie dla ograniczania zagrożeń wentylacyjnych i gazowych.
Jaka powinna być odległość między półkami zapory przeciwwybuchowej?
Poszczególne półki zapory przeciwwybuchowej powinny być rozmieszczone w odległości od 2,0 m do 3,0 m od siebie.
Do czego służy zapora przeciwwybuchowa w wyrobisku górniczym?
Zapora przeciwwybuchowa służy do ograniczenia lub zatrzymania rozprzestrzeniania się wybuchu pyłu węglowego albo mieszaniny metanu z powietrzem.
Dlaczego zachowanie właściwych odległości między półkami zapory jest ważne?
Prawidłowy rozstaw półek zapewnia skuteczne zadziałanie zapory podczas fali wybuchu. Zbyt mała lub zbyt duża odległość może obniżyć skuteczność zabezpieczenia.
Co znajduje się na półkach zapory pyłowej?
Na półkach zapory pyłowej umieszcza się pył kamienny, który podczas wybuchu zostaje poderwany i hamuje proces spalania pyłu węglowego.
Jakie zagrożenie ograniczają zapory przeciwwybuchowe pyłowe?
Zapory pyłowe ograniczają zagrożenie wybuchem pyłu węglowego, szczególnie w wyrobiskach, gdzie może dojść do nagromadzenia pyłu i jego zapłonu.
Do czego służy tama regulacyjna w wyrobisku górniczym?
Tama regulacyjna służy do zmiany i ograniczania ilości powietrza przepływającego przez wyrobisko. Umożliwia właściwy rozdział powietrza w sieci wentylacyjnej kopalni.
Po czym można rozpoznać tamę regulacyjną na rysunku?
Najważniejszą cechą są otwory, zasuwy, klapy lub okienka regulacyjne. Elementy te pozwalają zmieniać przekrój przepływu powietrza.
Czym różni się tama regulacyjna od tamy pełnej?
Tama pełna ma przede wszystkim odgrodzić przepływ powietrza. Tama regulacyjna nie zamyka go całkowicie, lecz umożliwia jego kontrolowane dozowanie.
Jaką funkcję pełni tama podsadzkowa?
Tama podsadzkowa zatrzymuje materiał podsadzkowy w wyznaczonej przestrzeni. Jednocześnie może umożliwiać odpływ wody z podsadzki.
Czym charakteryzuje się tama filtrująca?
Tama filtrująca przepuszcza wodę, ale zatrzymuje materiał stały. Może być wykonana z materiałów tworzących przegrodę o właściwościach filtracyjnych, np. z okrąglaków.
Dlaczego w kopalni stosuje się regulację przepływu powietrza?
Regulacja przepływu zapewnia właściwe przewietrzanie wyrobisk, rozrzedzanie gazów niebezpiecznych i odpowiednie warunki pracy. Pomaga też kierować powietrze tam, gdzie jest najbardziej potrzebne.