Pytania pomocnicze - GIW.02
Eksploatacja podziemna złóż
Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 607.
Strona 5 z 10.
Jaką funkcję pełni spłonka w robotach strzałowych?
Spłonka służy do zainicjowania detonacji materiału wybuchowego. Wytwarza impuls wybuchowy potrzebny do pobudzenia ładunku zasadniczego.
Dlaczego lont prochowy nie jest poprawną odpowiedzią na pytanie o środek inicjujący?
Lont prochowy przenosi ogień z określoną prędkością, ale sam nie inicjuje detonacji materiału wybuchowego w rozumieniu tego pytania.
Czym różni się zapalacz lontowy od spłonki?
Zapalacz lontowy służy do zapalenia lontu. Spłonka jest elementem inicjującym wybuch materiału wybuchowego.
Co oznacza określenie środek inicjujący?
Jest to element używany do zapoczątkowania wybuchu materiału wybuchowego. W tym kontekście środkiem inicjującym jest spłonka.
Dlaczego zapalnik elektryczny nieostry nie pasuje jako odpowiedź?
Zapalnik nieostry nie ma działania detonującego właściwego dla środka inicjującego. Dlatego w tym pytaniu poprawną odpowiedzią jest spłonka.
Jak zapamiętać różnicę między zapaleniem a inicjowaniem wybuchu?
Zapalenie dotyczy podania ognia, np. na lont. Inicjowanie oznacza zapoczątkowanie detonacji materiału wybuchowego.
Czym jest wyrobisko wybierkowe?
To wyrobisko wykonywane w celu bezpośredniego wybierania kopaliny użytecznej ze złoża. Jest związane z zasadniczym procesem eksploatacji.
Dlaczego komora może być wyrobiskiem wybierkowym?
Ponieważ w komorze może odbywać się urabianie i wybieranie kopaliny. Dlatego w klasyfikacji wyrobisk komora jest typowym przykładem wyrobiska wybierkowego.
Dlaczego przecznica nie jest wyrobiskiem wybierkowym?
Przecznica służy głównie do udostępnienia złoża, transportu, komunikacji lub wentylacji. Nie jest zasadniczym miejscem wybierania kopaliny.
Czym różnią się wyrobiska przygotowawcze od wybierkowych?
Wyrobiska przygotowawcze przygotowują złoże do eksploatacji, np. przez wykonanie chodników i przecznic. Wyrobiska wybierkowe służą już bezpośrednio do wydobywania kopaliny.
Czy szyb pionowy jest wyrobiskiem wybierkowym?
Nie. Szyb pionowy jest wyrobiskiem udostępniającym, które umożliwia połączenie powierzchni z wyrobiskami podziemnymi, transport ludzi, materiałów, urobku lub przewietrzanie.
Jakie wyrobiska najczęściej mylone są z wybierkowymi?
Najczęściej mylone są przecznice, chodniki główne i szyby. Są one ważne dla funkcjonowania kopalni, ale nie służą bezpośrednio do wybierania kopaliny.
Do czego służy taśmociąg w kopalni podziemnej?
Taśmociąg służy do ciągłej odstawy urobku, np. węgla lub skały, z miejsca wydobycia do dalszych punktów transportu.
Jak odróżnić taśmociąg od lutniociągu na mapie wyrobisk?
Taśmociąg dotyczy transportu urobku, natomiast lutniociąg jest elementem wentylacji lutniowej i służy do doprowadzania lub odprowadzania powietrza.
Czym różni się taśmociąg od rurociągu w wyrobisku?
Taśmociąg transportuje materiał stały na taśmie, a rurociąg służy do przesyłania cieczy, gazów lub mieszanin, np. wody, sprężonego powietrza albo podsadzki.
Jakie elementy tworzą podstawową budowę przenośnika taśmowego?
Podstawowe elementy to taśma, napęd, bębny, krążniki, konstrukcja nośna oraz urządzenia zabezpieczające.
Dlaczego symbole graficzne na mapach górniczych są ważne?
Pozwalają szybko rozpoznać przebieg wyrobisk, urządzenia, instalacje i zagrożenia. Dzięki nim osoby pracujące w kopalni mogą poprawnie interpretować dokumentację ruchową.
Jaką funkcję pełni przenośnik taśmowy w systemie odstawy urobku?
Jest jednym z głównych urządzeń odstawczych, ponieważ umożliwia ciągły transport dużej ilości urobku bez konieczności przewozu w pojedynczych wozach.
Czym jest wychodnia pokładu?
Wychodnia pokładu to miejsce, w którym pokład kopaliny dochodzi do powierzchni terenu lub do granicy nadkładu. Pokazuje zasięg i przebieg pokładu w budowie geologicznej.
Co oznacza określenie „przypuszczalna” na mapie górniczej?
Oznacza, że przebieg danego obiektu nie jest pewny i został wyznaczony na podstawie interpretacji danych. Na mapach często przedstawia się go linią przerywaną.
Dlaczego na mapach górniczych stosuje się umowne znaki?
Umowne znaki pozwalają jednoznacznie przedstawić elementy geologiczne, górnicze i techniczne. Dzięki nim mapa jest czytelna i zrozumiała dla osób pracujących w górnictwie.
Jak odróżnić wychodnię pokładu przypuszczalną od uskoku?
Wychodnia dotyczy miejsca wyjścia pokładu, a uskok oznacza przerwanie i przesunięcie warstw skalnych. Na mapie mają różne symbole i inne znaczenie geologiczne.
Jakie znaczenie ma znajomość wychodni pokładu w eksploatacji podziemnej?
Pozwala określić zasięg pokładu i lepiej rozpoznać budowę geologiczną złoża. Ma znaczenie przy planowaniu robót oraz analizie warunków eksploatacji.
Co najczęściej sugeruje linia przerywana w oznaczeniach geologicznych?
Linia przerywana zwykle wskazuje przebieg niepewny, przypuszczalny lub interpretowany. Nie oznacza takiego samego stopnia potwierdzenia jak linia ciągła.
Do czego służy stojak hydrauliczny w wyrobisku górniczym?
Służy do podpierania stropu i przenoszenia obciążeń górotworu na spąg. Najczęściej współpracuje ze stropnicą jako element obudowy podporowej.
Jak rozpoznać stojak hydrauliczny na rysunku technicznym lub zdjęciu?
Ma cylindryczny korpus, część wysuwaną oraz elementy hydrauliczne, takie jak zawory, króćce lub przewody. Nie ma charakterystycznego mechanizmu ciernego ani klinowego.
Czym różni się stojak hydrauliczny od stojaka ciernego?
Stojak hydrauliczny uzyskuje podporność dzięki ciśnieniu cieczy roboczej. Stojak cierny pracuje na zasadzie tarcia między elementami konstrukcji.
Z jakimi elementami obudowy najczęściej współpracuje stojak hydrauliczny?
Najczęściej współpracuje ze stropnicą, która rozkłada nacisk na większą powierzchnię stropu. Może być też częścią obudowy indywidualnej w wyrobisku.
Dlaczego prawidłowe rozpoznanie stojaka hydraulicznego jest ważne w pracy górnika?
Od poprawnego rozpoznania zależy właściwy sposób zabudowy, obsługi i kontroli obudowy. Błędy mogą prowadzić do utraty podporności i zagrożenia oberwaniem skał.
Jakie elementy stojaka hydraulicznego wymagają szczególnej kontroli przed użyciem?
Należy sprawdzić szczelność układu hydraulicznego, stan zaworów, korpusu, głowicy i stopy. Ważne jest też, czy stojak nie ma widocznych uszkodzeń mechanicznych.
Do czego służą okładziny w obudowie ŁP?
Okładziny podtrzymują skały między odrzwiami obudowy i przenoszą część obciążenia górotworu na łuki ŁP. Zabezpieczają też załogę przed opadaniem drobnych brył skalnych.
Jak odróżnić okładziny od samej obudowy ŁP?
Obudowa ŁP to zasadnicza stalowa konstrukcja łukowa, czyli odrzwia. Okładziny są elementami uzupełniającymi, układanymi na tej konstrukcji lub między odrzwiami.
Z jakich materiałów mogą być wykonane okładziny górnicze?
Okładziny mogą być drewniane, stalowe, żelbetowe lub wykonane z innych materiałów dopuszczonych do stosowania w wyrobiskach. Dobór zależy od warunków geologicznych i technologii obudowy.
Dlaczego okładziny są ważne dla bezpieczeństwa w wyrobisku?
Zmniejszają ryzyko obrywania się skał ze stropu i ociosów do przestrzeni roboczej. Dzięki temu poprawiają stateczność wyrobiska i bezpieczeństwo pracy ludzi.
Czym różnią się okładziny od zabezpieczenia stropu siatką MM?
Okładziny są zwykle sztywniejszymi elementami układanymi na obudowie, np. belkami lub płytami. Siatka MM jest elastycznym zabezpieczeniem powierzchni stropu lub ociosów przed odpadaniem drobnych fragmentów skał.
Czym różni się okładzina od stosu podporowego?
Stos podporowy jest samodzielną podporą budowaną najczęściej z drewna lub innych elementów w celu podparcia stropu. Okładzina nie jest samodzielną podporą, lecz współpracuje z obudową ŁP.
Do czego służy klucz dynamometryczny?
Służy do dokręcania połączeń śrubowych z określonym momentem. Pozwala kontrolować siłę dokręcenia zgodnie z wymaganiami technicznymi.
Dlaczego przy strzemionach SD ważny jest właściwy moment dokręcenia?
Zbyt mały moment może powodować poluzowanie połączenia, a zbyt duży może uszkodzić elementy lub nadmiernie je obciążyć. Właściwy moment wpływa na bezpieczeństwo i poprawną pracę obudowy.
Czym różni się klucz dynamometryczny od klucza płaskiego?
Klucz płaski tylko umożliwia dokręcenie lub odkręcenie nakrętki. Klucz dynamometryczny dodatkowo pozwala ustawić i kontrolować dokładny moment dokręcenia.
W jakich jednostkach podaje się moment dokręcenia?
Moment dokręcenia najczęściej podaje się w niutonometrach, oznaczanych jako Nm. Wartość ta określa siłę obrotową działającą na połączenie śrubowe.
Co może się stać przy zbyt mocnym dokręceniu strzemienia?
Może dojść do przeciążenia gwintu, deformacji elementów lub uszkodzenia połączenia. Nadmierne dokręcenie nie zawsze oznacza większe bezpieczeństwo.
Jak rozpoznać, że klucz dynamometryczny osiągnął ustawiony moment?
W wielu kluczach następuje charakterystyczne kliknięcie lub przeskok mechanizmu. Oznacza to, że należy zakończyć dokręcanie.
Na czym polega obrywka górnicza?
Obrywka górnicza polega na usunięciu luźnych, spękanych lub odspojonych fragmentów skał ze stropu i ociosów wyrobiska. Wykonuje się ją w celu poprawy bezpieczeństwa pracy.
Dlaczego obrywkę wykonuje się przed rozpoczęciem innych prac w wyrobisku?
Luźne skały mogą opaść na pracowników lub maszyny. Usunięcie ich przed dalszymi robotami zmniejsza ryzyko wypadku.
Jak rozpoznać oberwak na ilustracji egzaminacyjnej?
Oberwak ma długi trzonek oraz metalową, zakrzywioną lub ostro zakończoną część roboczą. Jego kształt umożliwia podważanie i strącanie luźnych skał.
Dlaczego oberwak ma długi trzonek?
Długi trzonek pozwala pracować z większej odległości od miejsca możliwego opadu skał. Zwiększa to bezpieczeństwo osoby wykonującej obrywkę.
Jakich prac nie należy wykonywać oberwakiem?
Nie używa się go do wciskania żerdzi kotew, dociskania materiałów wybuchowych ani wybijania sygnalizatorów drewnianych. Są to prace wymagające innych narzędzi i procedur.
Kto powinien zwracać uwagę na stan stropu i ociosów w wyrobisku?
Na stan stropu i ociosów powinni zwracać uwagę wszyscy pracownicy przebywający w wyrobisku, szczególnie osoby kierujące robotami i wykonujące prace przodkowe.
Czym jest przybitka w otworze strzałowym?
Przybitka to materiał wypełniający część otworu strzałowego po załadowaniu materiału wybuchowego. Jej zadaniem jest zamknięcie ładunku i poprawa skuteczności strzału.
Jaka jest minimalna długość przybitki w strzałach?
Minimalna długość przybitki w strzałach powinna wynosić co najmniej 30 cm. To kluczowa wartość egzaminacyjna.
Dlaczego przybitka jest ważna dla bezpieczeństwa robót strzałowych?
Przybitka ogranicza gwałtowne wydostawanie się gazów i płomienia z otworu. Zmniejsza to ryzyko niebezpiecznego przebiegu strzału.
Jak przybitka wpływa na skuteczność urabiania?
Dobrze wykonana przybitka zatrzymuje energię wybuchu w otworze, dzięki czemu energia lepiej oddziałuje na caliznę. Poprawia to rozkruszenie skały lub węgla.
Co może się stać, gdy przybitka jest zbyt krótka?
Zbyt krótka przybitka może spowodować ucieczkę gazów z otworu i osłabienie działania materiału wybuchowego. Może też zwiększyć zagrożenie płomieniem lub wyrzutem materiału.
Z jakich materiałów można wykonywać przybitkę?
Przybitkę wykonuje się z materiałów odpowiednich do robót strzałowych, np. gliny, materiałów piaskowo-gliniastych lub specjalnych przybitek dopuszczonych do stosowania.
Do czego służy wiertnica dołowa w kopalni podziemnej?
Wiertnica dołowa służy do wykonywania otworów w górotworze, np. otworów strzałowych, badawczych, odwadniających lub odmetanowujących.
Czym wiertnica dołowa różni się od wiertarki udarowej?
Wiertarka udarowa jest zwykle mniejszym narzędziem ręcznym lub półręcznym. Wiertnica dołowa jest większym urządzeniem przeznaczonym do stabilnego wiercenia w warunkach podziemnych.
Czym wiertnica dołowa różni się od wozu wiertniczego?
Wóz wiertniczy jest samojezdną maszyną na podwoziu, często z wysięgnikami wiertniczymi. Wiertnica dołowa nie musi być pojazdem samojezdnym i może być ustawiana lub mocowana w miejscu pracy.
Dlaczego wiertnice dołowe są ważne przy robotach strzałowych?
Przed użyciem materiałów wybuchowych trzeba wykonać otwory strzałowe o odpowiednim kierunku, średnicy i głębokości. Do tego wykorzystuje się urządzenia wiertnicze.
Jakie elementy mogą pomóc rozpoznać wiertnicę dołową na rysunku?
Pomocne są: długa prowadnica, mechanizm posuwu wiertła, przewody zasilające, masywna konstrukcja oraz brak typowego podwozia samojezdnego.
Do czego służy kotwiarka hydrauliczna i dlaczego nie należy jej mylić z wiertnicą dołową?
Kotwiarka hydrauliczna służy głównie do wykonywania otworów pod kotwy i montażu obudowy kotwowej. Wiertnica dołowa ma szersze zastosowanie w wierceniu otworów technologicznych i strzałowych.