Pytania pomocnicze - GIW.09

Organizacja i prowadzenie eksploatacji podziemnej złóż

Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 616.
Strona 9 z 10.

Co oznacza skrót ŁPP w oznaczeniu obudowy górniczej?

ŁPP oznacza obudowę łukową podatną podwyższoną. Jest to stalowa obudowa odrzwiowa stosowana do zabezpieczania wyrobisk korytarzowych.

Jak odczytać oznaczenie ŁPP11/V25/4/A?

Oznacza ono obudowę łukową podatną podwyższoną o wymiarze odrzwi 11, wykonaną z profilu V25, czteroelementową, z serii A.

Co oznacza profil V25 w obudowie łukowej?

V25 oznacza typ i wielkość stalowego kształtownika użytego do wykonania elementów obudowy. Profil wpływa na nośność i zastosowanie obudowy.

Czym są odrzwia w wyrobisku korytarzowym?

Odrzwia to pojedyncza rama obudowy ustawiona poprzecznie do osi wyrobiska. Kolejne odrzwia tworzą ciąg zabezpieczający strop i ociosy wyrobiska.

Co oznacza liczba 4 w oznaczeniu ŁPP11/V25/4/A?

Liczba 4 informuje, że odrzwia obudowy składają się z czterech elementów stalowych.

Dlaczego obudowę określa się jako podatną?

Obudowa podatna może w kontrolowany sposób odkształcać się lub przesuwać w złączach pod wpływem nacisku górotworu. Zwiększa to jej zdolność do pracy w trudnych warunkach geologiczno-górniczych.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze poprawnego oznaczenia obudowy w zadaniu egzaminacyjnym?

Trzeba kolejno odczytać rodzaj obudowy, wymiar odrzwi, profil, liczbę elementów i serię. Wszystkie te informacje muszą zgadzać się z opisem technicznym.

Dlaczego wysokość pokładu jest ważna przy doborze kombajnu ścianowego?

Wysokość pokładu decyduje, czy organy urabiające kombajnu obejmą całą wysokość ściany. Maszyna musi mieć odpowiedni zakres pracy wysokościowej.

Do czego służy kombajn ścianowy?

Kombajn ścianowy służy do mechanicznego urabiania węgla w ścianie eksploatacyjnej oraz ładowania urobku na przenośnik ścianowy.

Jaka maszyna jest właściwa do urabiania ściany o wysokości 4,2 m w podanym pytaniu?

Właściwą maszyną jest KGE-750 F, ponieważ jest to kombajn ścianowy przystosowany do pracy w wysokiej ścianie.

Czym różni się kombajn ścianowy od kombajnu chodnikowego?

Kombajn ścianowy urabia złoże wzdłuż długiego frontu ścianowego. Kombajn chodnikowy służy głównie do drążenia wyrobisk korytarzowych.

Z jakimi urządzeniami współpracuje kombajn ścianowy?

Kombajn ścianowy współpracuje przede wszystkim z obudową zmechanizowaną, przenośnikiem ścianowym oraz systemem odstawy urobku.

Na co zwracać uwagę w pytaniach egzaminacyjnych o dobór maszyny do ściany?

Należy sprawdzić przeznaczenie maszyny, jej symbol oraz parametry, szczególnie zakres wysokości urabiania i rodzaj wyrobiska.

Kto zapisuje wyniki pomiarów stężenia metanu w raportowej książce?

Wyniki zapisują osoby nadzorujące ruch. Jest to czynność związana z formalnym nadzorem nad bezpieczeństwem i organizacją pracy.

Czym różni się metaniarz od osoby nadzorującej ruch?

Metaniarz wykonuje pomiary i kontrole stężenia metanu. Osoba nadzorująca ruch odpowiada za nadzór organizacyjny i wpisy wyników do raportowej książki.

Dlaczego wyniki pomiarów metanu muszą być dokumentowane?

Dokumentacja pozwala kontrolować zagrożenie metanowe, potwierdza wykonanie pomiarów i umożliwia podejmowanie decyzji dotyczących bezpieczeństwa pracy.

Czy przodowy zapisuje wyniki pomiarów metanu w raportowej książce?

Nie. Przodowy kieruje pracą brygady w przodku, ale wpisy w raportowej książce wykonują osoby nadzorujące ruch.

Czy kombajnista odpowiada za prowadzenie raportowej książki pomiarów metanu?

Nie. Kombajnista obsługuje maszynę urabiającą, natomiast dokumentację wyników pomiarów prowadzą osoby nadzorujące ruch.

Jaką rolę pełni raportowa książka w profilaktyce zagrożenia metanowego?

Umożliwia bieżące śledzenie wyników pomiarów i ocenę, czy atmosfera kopalniana jest bezpieczna. Jest też podstawą do działań w przypadku wzrostu stężenia metanu.

Kto wchodzi w skład czteroosobowej załogi przodkowej przy drążeniu chodnika z użyciem ładowarki zgarniakowej?

Taka załoga składa się z przodowego, górnika strzałowego, operatora zgarniarki oraz górnika.

Jaką funkcję pełni przodowy w załodze przodkowej?

Przodowy kieruje pracą załogi w przodku, organizuje wykonywanie robót i odpowiada za ich bezpieczny przebieg.

Dlaczego w składzie załogi występuje górnik strzałowy?

Ponieważ przy drążeniu chodnika często wykonuje się roboty strzałowe, a czynności związane z materiałami wybuchowymi może wykonywać uprawniony górnik strzałowy.

Czym zajmuje się operator zgarniarki?

Operator zgarniarki obsługuje urządzenie zgarniakowe, które przemieszcza i ładuje urobek za pomocą zgarniaka oraz układu linowego.

Dlaczego odpowiedź z samym „operatorem ładowarki” może być niepoprawna?

W przypadku ładowarki zgarniakowej właściwa nazwa funkcji to operator zgarniarki. Egzamin sprawdza znajomość dokładnego składu załogi i poprawnego nazewnictwa.

Jaką rolę pełni górnik w czteroosobowej załodze przodkowej?

Górnik wykonuje prace pomocnicze i zasadnicze w przodku, m.in. przy przygotowaniu stanowiska, obudowie, porządkowaniu i transporcie materiałów.

Jakie gazy można mierzyć metanomierzem interferencyjnym?

Metanomierz interferencyjny służy do pomiaru stężenia metanu CH4 oraz dwutlenku węgla CO2 w powietrzu kopalnianym.

Na jakim zjawisku fizycznym opiera się działanie metanomierza interferencyjnego?

Działanie przyrządu opiera się na interferencji światła i zmianie współczynnika załamania światła przez różne gazy.

Dlaczego pomiar metanu w kopalni jest szczególnie ważny?

Metan tworzy z powietrzem mieszaniny wybuchowe, dlatego jego stężenie musi być stale kontrolowane w wyrobiskach górniczych.

Dlaczego dwutlenek węgla jest istotny w ocenie atmosfery kopalnianej?

Dwutlenek węgla wypiera tlen i w większych stężeniach pogarsza warunki oddychania, dlatego jego obecność wpływa na bezpieczeństwo pracy.

Czy metanomierz interferencyjny służy do pomiaru tlenu?

Nie. Tlen mierzy się odpowiednimi tlenomierzami lub analizatorami gazów, a nie metanomierzem interferencyjnym.

Czym różni się metanomierz interferencyjny od typowego detektora wielogazowego?

Metanomierz interferencyjny jest przyrządem opartym na optycznej metodzie pomiaru i kojarzy się głównie z CH4 oraz CO2, natomiast detektory wielogazowe mogą mierzyć kilka różnych gazów, np. O2, CO, H2S czy CH4.

Po czym najłatwiej rozpoznać wóz do kruszenia skał na ilustracji?

Najważniejszą cechą jest wysięgnik zakończony młotem hydraulicznym lub grotem udarowym. Taki osprzęt służy do rozbijania skał, a nie do wiercenia czy kotwienia.

Do czego służy młot hydrauliczny w górnictwie podziemnym?

Młot hydrauliczny służy do udarowego rozbijania skał i dużych brył urobku. Ułatwia dalszy transport, załadunek lub przeróbkę materiału.

Czym różni się wóz do kruszenia skał od wozu wiertniczego?

Wóz wiertniczy ma wiertarkę i prowadnicę do wykonywania otworów strzałowych lub technologicznych. Wóz do kruszenia ma młot hydrauliczny przeznaczony do rozbijania skały.

Czym różni się kruszenie skał od obrywki skał?

Kruszenie polega na rozbijaniu skał lub brył urobku, najczęściej młotem hydraulicznym. Obrywka polega na usuwaniu luźnych, niebezpiecznych fragmentów ze stropu i ociosów wyrobiska.

Dlaczego w kopalni podziemnej kruszy się ponadgabarytowe bryły urobku?

Zbyt duże bryły mogą blokować przesypy, utrudniać załadunek i transport oraz powodować przestoje. Ich rozkruszenie pozwala utrzymać ciągłość pracy.

Jakie zagrożenia występują podczas pracy wozu do kruszenia skał?

Główne zagrożenia to odpryski skał, hałas, drgania, zapylenie oraz ryzyko przebywania ludzi w strefie pracy wysięgnika. Konieczne jest zachowanie wyznaczonej strefy bezpieczeństwa.

Do czego służy penetrometr hydrauliczny w górnictwie?

Służy do badania wybranych cech mechanicznych skał, głównie ich oporu na wciskanie, twardości i zwięzłości.

Jaką zasadę działania wykorzystuje penetrometr hydrauliczny?

Końcówka pomiarowa jest wciskana w skałę za pomocą układu hydraulicznego, a wynik określa opór stawiany przez badany materiał.

Dlaczego penetrometr hydrauliczny jest właściwą odpowiedzią w tym pytaniu?

Ponieważ pytanie dotyczy badania cech mechanicznych skał, a właśnie do tego typu badań wykorzystuje się penetrometr.

Czym różni się penetrometr hydrauliczny od konwergometru?

Penetrometr bada właściwości mechaniczne skał, natomiast konwergometr mierzy zmiany odległości między punktami wyrobiska, czyli jego zaciskanie.

Do czego służy wziernik peryskopowy?

Wziernik peryskopowy służy do obserwacji miejsc trudno dostępnych, a nie do pomiaru cech mechanicznych skał.

Do czego służy dynamometr hydrauliczny?

Dynamometr hydrauliczny służy do pomiaru siły, np. naciągu lub obciążenia, ale nie jest podstawowym przyrządem do badania cech mechanicznych skał.

Jakie objawy w przodku mogą wskazywać na zagrożenie wyrzutami gazów i skał?

Charakterystyczne są trzaski i stuki w caliźnie, odpadanie węgla z ociosów i czoła przodka oraz wydmuchy zwiercin lub gazu z otworów badawczych.

Dlaczego wydmuch zwiercin podczas wiercenia jest ważnym sygnałem ostrzegawczym?

Oznacza, że w caliźnie może występować gaz pod podwyższonym ciśnieniem. Jego nagłe uwolnienie może doprowadzić do wyrzutu gazów i skał.

Czym różni się zagrożenie wyrzutowe od zagrożenia zawałowego?

Zagrożenie zawałowe dotyczy utraty stateczności stropu i obudowy, natomiast wyrzutowe wiąże się z gwałtownym wyrzuceniem gazu oraz mas skalnych lub węgla z calizny.

Dlaczego dźwięki dochodzące z głębi calizny węglowej są niepokojące?

Mogą świadczyć o naprężeniach i pękaniu struktury węgla. W warunkach wysokiego nasycenia gazem może to poprzedzać wyrzut.

Jaką rolę odgrywa metanonośność w zagrożeniu wyrzutami gazów i skał?

Im większa ilość gazu zawarta w węglu, tym większy potencjał gwałtownego uwolnienia gazu. Wysoka metanonośność może zwiększać ryzyko zjawisk gazodynamicznych.

Dlaczego opis wiercenia otworów badawczych pomaga rozpoznać poprawną odpowiedź w pytaniu egzaminacyjnym?

Wiercenie badawcze pozwala ujawnić objawy ciśnienia gazu w caliźnie, np. wydmuchy zwiercin i gazu. To typowa przesłanka zagrożenia wyrzutami gazów i skał.

Dlaczego w wyrobiskach korytarzowych przewietrzanych wentylacją oddzielną powyżej 300 m wymagany jest sprzęt izolujący układ oddechowy?

Długie wyrobisko przewietrzane lutniociągiem może stwarzać trudniejsze warunki ewakuacji i większe ryzyko pogorszenia atmosfery kopalnianej. Sprzęt izolujący pozwala oddychać niezależnie od składu powietrza w wyrobisku.

Czym różni się sprzęt izolujący układ oddechowy od pochłaniacza?

Sprzęt izolujący dostarcza użytkownikowi powietrze lub tlen niezależnie od atmosfery otoczenia. Pochłaniacz działa tylko przez oczyszczanie powietrza z określonych zanieczyszczeń i nie zabezpiecza przy niedoborze tlenu.

Co oznacza przewietrzanie wyrobiska wentylacją oddzielną?

Oznacza doprowadzanie lub odprowadzanie powietrza z przodka za pomocą odrębnego układu, zwykle wentylatora lutniowego i lutniociągu. Stosuje się je głównie przy drążeniu wyrobisk.

Dlaczego metanomierz nie jest właściwą odpowiedzią w tym pytaniu?

Metanomierz służy do pomiaru stężenia metanu, ale nie chroni dróg oddechowych. Pytanie dotyczy wyposażenia osób w sprzęt umożliwiający bezpieczne oddychanie w razie zagrożenia.

Jaką rolę pełni lutniociąg w wentylacji oddzielnej?

Lutniociąg transportuje powietrze do przodka lub odprowadza z niego powietrze zanieczyszczone. Jest podstawowym elementem technicznym wentylacji oddzielnej.

Jakie zagrożenia mogą wystąpić w drążonych wyrobiskach węglowych?

Mogą wystąpić m.in. zagrożenie metanowe, pożarowe, pyłowe oraz niedobór tlenu lub obecność gazów szkodliwych. Dlatego wymagane są odpowiednie środki ochrony i kontrola atmosfery.

Dlaczego pył węglowy może być wybuchowy?

Drobny pył węglowy rozproszony w powietrzu może utworzyć mieszaninę wybuchową. Wystarczy odpowiednie stężenie pyłu, tlen i źródło zapłonu.

Na ile kategorii dzieli się zagrożenie wybuchem pyłu węglowego w kopalniach węgla kamiennego?

Zagrożenie to dzieli się na 2 kategorie. W pytaniach egzaminacyjnych należy zwrócić uwagę, że chodzi o kategorie, a nie poziomy, stopnie ani grupy.

Czym różni się zagrożenie wybuchem pyłu węglowego od zagrożenia metanowego?

Zagrożenie metanowe dotyczy wybuchowej mieszaniny metanu z powietrzem, a zagrożenie pyłem węglowym dotyczy rozproszonego pyłu węglowego. Oba zagrożenia mogą występować jednocześnie i wzajemnie zwiększać ryzyko.

Jakie środki ograniczają ryzyko wybuchu pyłu węglowego?

Stosuje się m.in. zraszanie, odpylanie, usuwanie pyłu, opylanie pyłem kamiennym oraz zapory przeciwwybuchowe. Celem jest niedopuszczenie do powstania lub rozprzestrzenienia się wybuchu.

Do czego służą zapory przeciwwybuchowe w wyrobiskach górniczych?

Zapory przeciwwybuchowe mają ograniczyć rozprzestrzenianie się wybuchu w wyrobisku. Mogą wykorzystywać pył kamienny lub wodę.

Dlaczego samo nagromadzenie pyłu węglowego w wyrobisku jest niebezpieczne?

Nagromadzony pył może zostać poderwany przez podmuch, np. przy wybuchu metanu, i utworzyć obłok wybuchowy. Wtedy wybuch może rozwinąć się na znacznie większą skalę.