Przejdź do głównej treści
  1. Strona główna
  2. Słownik
  3. GIW.13
  4. Pytania pomocnicze

Pytania pomocnicze - GIW.13

Organizacja i prowadzenie prac wiertniczych - pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Łącznie: 633. Strona 3 z 10.

Jak oblicza się ciśnienie hydrostatyczne słupa płuczki wiertniczej?

Stosuje się wzór p = γ · h, gdzie γ to ciężar właściwy płuczki, a h to wysokość słupa płuczki. Wynik otrzymuje się w paskalach.

Dlaczego w tym zadaniu wynik wynosi 22 MPa?

Ciśnienie wynosi 11 000 N/m³ · 2 000 m = 22 000 000 Pa. Po przeliczeniu na megapaskale daje to 22 MPa.

Jaka jest różnica między paskalem a megapaskalem?

Paskal jest podstawową jednostką ciśnienia w układzie SI. Jeden megapaskal to 1 000 000 paskali.

Od czego zależy ciśnienie wywierane przez płuczkę na dno otworu?

Zależy głównie od wysokości słupa płuczki oraz jej ciężaru właściwego. Im większa głębokość lub ciężar właściwy, tym większe ciśnienie.

Jakie znaczenie ma ciśnienie hydrostatyczne płuczki podczas wiercenia?

Pomaga utrzymać kontrolę nad otworem i przeciwdziała dopływowi płynów złożowych. Jest jednym z kluczowych parametrów bezpieczeństwa wiercenia.

Co może się stać, gdy ciśnienie hydrostatyczne płuczki jest zbyt małe?

Może dojść do dopływu gazu, ropy lub wody złożowej do otworu. W skrajnym przypadku grozi to erupcją.

Co może się stać, gdy ciśnienie hydrostatyczne płuczki jest zbyt duże?

Może dojść do szczelinowania skał i ucieczki płuczki do formacji. Powoduje to straty płuczki i problemy technologiczne.

Jakim wzorem oblicza się naprężenie rozciągające?

Naprężenie rozciągające oblicza się ze wzoru σ = F / A, gdzie F to siła rozciągająca, a A to pole przekroju poprzecznego.

Dlaczego przed obliczeniem trzeba zamienić kiloniutony na niutony?

Ponieważ we wzorze na naprężenie w układzie SI siłę podstawia się w niutonach. 100 kN to 100 000 N.

Jak przeliczyć paskale na megapaskale?

Należy podzielić wartość w paskalach przez 1 000 000. Na przykład 40 000 000 Pa = 40 MPa.

Czy średnica nominalna rury zawsze jest potrzebna do obliczenia naprężenia?

Nie zawsze. Jeśli w zadaniu podano pole przekroju poprzecznego, można bezpośrednio użyć wzoru σ = F / A.

Co oznacza większe naprężenie w rurze płuczkowej?

Większe naprężenie oznacza większe obciążenie materiału rury na jednostkę powierzchni przekroju. Zbyt duże naprężenie może prowadzić do przekroczenia wytrzymałości materiału.

Jaki wpływ na naprężenie ma większe pole przekroju poprzecznego rury?

Przy tej samej sile większe pole przekroju powoduje mniejsze naprężenie. Wynika to bezpośrednio ze wzoru σ = F / A.

Jak oblicza się siłę rozciągającą działającą na przewód wiertniczy?

Siłę rozciągającą oblicza się jako iloczyn ciężaru jednostkowego przewodu i jego długości: F = q · L. Jest to ciężar zawieszonego odcinka przewodu.

Dlaczego pole przekroju trzeba przeliczyć z cm² na m²?

Ciężar jednostkowy podany jest w niutonach na metr, więc do uzyskania naprężenia w N/m² pole musi być wyrażone w m². Dla przykładu 30 cm² to 0,003 m².

Od czego zależy wartość naprężenia rozciągającego w przewodzie wiertniczym?

Zależy od siły rozciągającej oraz pola przekroju poprzecznego. Im większy ciężar przewodu i im mniejsze pole przekroju, tym większe naprężenie.

W którym miejscu przewodu wiertniczego naprężenie od ciężaru własnego jest największe?

Największe naprężenie występuje w górnej części zawieszonego przewodu, ponieważ przenosi ona ciężar całego odcinka znajdującego się poniżej.

Jak przeliczyć wynik naprężenia z N/m² na kN/m²?

Wynik w N/m² należy podzielić przez 1000, ponieważ 1 kN = 1000 N. Na przykład 200000000 N/m² to 200000 kN/m².

Co oznacza ciężar jednostkowy przewodu wiertniczego?

Ciężar jednostkowy określa ciężar jednego metra przewodu. W zadaniach jest zwykle podawany w N/m i pozwala obliczyć całkowity ciężar przewodu.

Jak obliczyć liczbę skoków pompy płuczkowej na minutę na podstawie wydatku?

Liczbę skoków oblicza się ze wzoru: n = Q / V, gdzie Q to wymagany wydatek pompy w l/min, a V to objętość rzeczywista jednego skoku w litrach.

Jaką objętość jednego skoku należy przyjąć dla tulei 6 cali w podanej tabeli?

Dla tulei o średnicy 6 cali z tabeli odczytuje się objętość rzeczywistą jednego skoku równą 10,9 l.

Dlaczego w tym zadaniu nie wykorzystuje się dopuszczalnego ciśnienia pompy?

Pytanie dotyczy wyłącznie uzyskania określonego wydatku pompy. Do obliczenia liczby skoków potrzebne są tylko wydatek i objętość jednego skoku.

Jak wykonać obliczenie dla wydatku 1200 l/min i objętości skoku 10,9 l?

Należy obliczyć 1200 / 10,9 = około 110,1 skoków/min. Po zaokrągleniu daje to około 110 skoków/min.

Co oznacza objętość rzeczywista dla jednego skoku pompy?

Jest to ilość płuczki faktycznie przetłaczana przez pompę podczas jednego skoku tłoka. Uwzględnia ona rzeczywiste warunki pracy pompy, a nie tylko objętość geometryczną.

Jak zmiana średnicy tulei wpływa na liczbę skoków potrzebnych do uzyskania tego samego wydatku?

Większa średnica tulei daje większą objętość jednego skoku, więc do uzyskania tego samego wydatku potrzeba mniej skoków na minutę.

Dlaczego przy zagrożeniu siarkowodorowym wymaga się dodatkowej głowicy uniwersalnej?

Ponieważ H₂S jest silnie toksyczny, a otwór musi dać się szybko i szczelnie zamknąć w różnych sytuacjach technologicznych. Głowica uniwersalna uszczelnia się wokół elementów o różnych kształtach i średnicach.

Czym różni się głowica uniwersalna od głowicy szczękowej?

Głowica uniwersalna zamyka otwór elastycznym elementem uszczelniającym, który zaciska się wokół przewodu. Głowica szczękowa wykorzystuje szczęki, zwykle dobrane do określonej średnicy lub funkcji.

Jakie zagrożenie dla załogi stanowi siarkowodór?

Siarkowodór jest gazem silnie toksycznym i może spowodować utratę przytomności lub śmierć. Jest też palny i cięższy od powietrza, więc może gromadzić się w zagłębieniach terenu.

Dlaczego nie wolno polegać wyłącznie na zapachu przy wykrywaniu H₂S?

H₂S ma zapach zgniłych jaj tylko przy niskich stężeniach. Przy wyższych stężeniach może porazić węch, dlatego konieczne są detektory gazu.

Jaką rolę pełni zestaw przeciwerupcyjny BOP podczas wiercenia?

Zestaw BOP służy do zamknięcia i opanowania otworu w przypadku dopływu płynów złożowych. Chroni załogę, urządzenie wiertnicze i środowisko przed erupcją.

Kiedy szczególnie ważna jest możliwość szybkiego zamknięcia otworu?

Jest to kluczowe przy objawach dopływu płynu złożowego, wzroście ciśnienia lub zagrożeniu gazowym. Przy H₂S liczy się każda chwila, ponieważ gaz jest bardzo niebezpieczny dla ludzi.

Do czego służy inklinometr w wiertnictwie?

Inklinometr służy do pomiaru odchylenia osi otworu wiertniczego od pionu. Pozwala kontrolować, czy otwór przebiega zgodnie z zaprojektowaną trajektorią.

Jakie parametry mogą być określane podczas pomiaru przebiegu otworu?

Najczęściej określa się kąt nachylenia otworu oraz azymut, czyli kierunek odchylenia. Razem pozwalają one opisać przestrzenny przebieg otworu.

Dlaczego kontrola odchylenia osi otworu jest ważna?

Zbyt duże lub niekontrolowane odchylenie może spowodować minięcie zaplanowanej strefy geologicznej albo problemy techniczne podczas dalszego wiercenia i rurowania.

Czym różni się inklinometr od ciężarowskazu?

Inklinometr mierzy odchylenie osi otworu, natomiast ciężarowskaz wskazuje obciążenie na haku lub ciężar przewodu wiertniczego. Są to urządzenia do zupełnie różnych pomiarów.

Dlaczego echosonda nie jest właściwym urządzeniem do pomiaru odchylenia otworu?

Echosonda służy do pomiarów głębokości, zwykle w środowisku wodnym, z wykorzystaniem fal akustycznych. Nie określa przebiegu osi otworu wiertniczego.

W jakich rodzajach otworów szczególnie ważne są pomiary inklinometryczne?

Są szczególnie ważne w otworach kierunkowych i horyzontalnych, ale wykonuje się je także w otworach pionowych w celu kontroli niezamierzonego skrzywienia.

Czym różni się rdzeń skalny od zwiercin?

Rdzeń skalny jest ciągłą, walcową próbką skały zachowującą układ warstw. Zwierciny to rozdrobniony materiał skalny wynoszony przez płuczkę z dna otworu.

Dlaczego zwykły świder PDC lub gryzowy nie służy do pobierania rdzenia?

Ponieważ rozdrabnia skałę na całej powierzchni dna otworu. W efekcie uzyskuje się zwierciny, a nie ciągłą próbkę skalną.

Jakie narzędzie stosuje się do pobierania próbek skalnych w postaci rdzenia?

Stosuje się koronkę rdzeniową wraz z aparatem rdzeniowym lub rdzeniówką. Narzędzie wycina skałę pierścieniowo, pozostawiając rdzeń wewnątrz zestawu.

Po co wykonuje się rdzeniowanie otworu wiertniczego?

Rdzeniowanie wykonuje się, aby uzyskać dokładną próbkę skały do badań geologicznych, złożowych i geomechanicznych. Rdzeń daje więcej informacji niż same zwierciny.

Jak wygląda próbka pobrana podczas rdzeniowania?

Ma najczęściej kształt walca, czyli cylindrycznego fragmentu skały. Taki kształt wynika ze sposobu pracy koronki rdzeniowej.

Jakie informacje można uzyskać z analizy rdzenia?

Można określić litologię, spękania, porowatość, przepuszczalność, nasycenie płynami oraz wytrzymałość skały. Są to dane ważne przy ocenie warstw geologicznych i złóż.

Po czym rozpoznać platformę półzanurzalną na ilustracji?

Ma pokład roboczy nad wodą, pionowe kolumny oraz elementy wypornościowe częściowo zanurzone. Nie posiada nóg opartych o dno jak platforma samopodnośna.

Czym różni się platforma półzanurzalna od samopodnośnej?

Platforma samopodnośna opuszcza nogi na dno i podnosi kadłub nad wodę. Półzanurzalna pozostaje jednostką pływającą, stabilizowaną przez zanurzone pontony.

Dlaczego platformy półzanurzalne są stosowane na większych głębokościach?

Nie muszą opierać się nogami o dno morskie, dlatego mogą pracować tam, gdzie platformy samopodnośne byłyby niepraktyczne. Utrzymują pozycję kotwiczeniem lub systemem dynamicznego pozycjonowania.

Jaką funkcję pełnią zanurzone pontony w platformie półzanurzalnej?

Zapewniają wyporność i stateczność konstrukcji. Ich zanurzenie ogranicza wpływ falowania na ruchy platformy.

Czym jest platforma palowana?

To platforma trwale posadowiona na dnie morskim za pomocą pali lub stałej konstrukcji nośnej. Nie jest jednostką pływającą.

Kiedy stosuje się platformę zanurzalną?

Platformy zanurzalne stosuje się zwykle na płytkich akwenach. Ich konstrukcja może być kontrolowanie osadzana na dnie.

Jakie znaczenie ma stabilność platformy podczas wiercenia morskiego?

Stabilność jest konieczna do bezpiecznego prowadzenia przewodu wiertniczego i utrzymania położenia nad otworem. Nadmierne ruchy platformy mogą utrudniać wiercenie i zwiększać ryzyko awarii.

Dlaczego z platformy wiertniczej często wykonuje się otwory kierunkowe?

Platforma ma stałe położenie, a złoże może rozciągać się na boki pod dnem morskim. Otwory kierunkowe pozwalają dotrzeć do różnych części złoża bez budowania kolejnych platform.

Czym różni się wiercenie pionowe od kierunkowego?

Wiercenie pionowe prowadzi otwór zasadniczo w dół, wzdłuż pionu. Wiercenie kierunkowe zakłada celowe odchylenie otworu i prowadzenie go po zaprojektowanej trajektorii.

Dlaczego w tym pytaniu nie pasuje odpowiedź „wielkośrednicowe”?

Rozwiercanie złoża ropy naftowej wykonuje się zwykle otworami o typowych średnicach eksploatacyjnych. Wielkośrednicowe otwory dotyczą raczej zastosowań specjalnych lub konstrukcyjnych.

Co oznacza określenie „normalnośrednicowe kierunkowe”?

Oznacza otwór o typowej średnicy stosowanej w wiertnictwie naftowym, ale prowadzony nie pionowo, lecz po zaplanowanej, odchylonej trajektorii.

Jakie elementy rysunku wskazują na wiercenie kierunkowe?

Na rysunku otwór nie biegnie pionowo pod platformą, lecz odchyla się w stronę złoża ropy. Taki przebieg jest charakterystyczny dla wiercenia kierunkowego.

Do czego służy inklinometr w wierceniu kierunkowym?

Inklinometr służy do pomiaru kąta odchylenia otworu od pionu. Dzięki temu można kontrolować, czy otwór przebiega zgodnie z zaprojektowaną trajektorią.

Jaką zaletę daje rozwiercanie złoża kilkoma otworami z jednej platformy?

Pozwala ograniczyć koszty i ingerencję w środowisko, ponieważ nie trzeba budować wielu platform. Z jednego miejsca można udostępnić większą część złoża.

Dlaczego odcinek nieorurowany otworu jest szczególnie wrażliwy podczas prób ciśnieniowych?

W odcinku nieorurowanym ściany otworu są bezpośrednio utworzone przez skały. Zbyt wysokie ciśnienie może spowodować ich szczelinowanie, osłabienie lub utratę płuczki.

Co może się stać po przekroczeniu ciśnienia szczelinowania skał?

Może dojść do pęknięcia skał i odpływu płuczki do szczelin. Skutkiem bywa utrata cyrkulacji, niestabilność otworu i problemy z dalszym wierceniem.

Czym różni się ciśnienie szczelinowania od ciśnienia złożowego?

Ciśnienie złożowe to naturalne ciśnienie płynów w skale. Ciśnienie szczelinowania to graniczne ciśnienie, przy którym skała zaczyna pękać.

Czym jest ciśnienie denne statyczne?

To ciśnienie na dnie otworu wywołane głównie ciężarem słupa płuczki, gdy nie ma cyrkulacji. Zależy od gęstości płuczki i głębokości.

Czym jest ciśnienie denne dynamiczne?

To ciśnienie na dnie otworu podczas cyrkulacji płuczki. Jest większe od statycznego o straty ciśnienia związane z przepływem.

Po co wykonuje się próby ciśnieniowe w otworze wiertniczym?

Służą do sprawdzenia szczelności i wytrzymałości określonego odcinka otworu lub elementów jego konstrukcji. Muszą być prowadzone w granicach bezpiecznych dla górotworu.

Jaka zasada bezpieczeństwa obowiązuje przy próbach ciśnieniowych w skałach nieorurowanych?

Nie należy stosować ciśnienia większego niż ciśnienie szczelinowania tych skał. Jest to granica, której przekroczenie może uszkodzić formację.