Pytania pomocnicze - INF.02

mSATA ma mały format i może być montowany wewnątrz laptopa poza standardową zatoką 2,5 cala. Dzięki temu pozwala dodać drugi nośnik, jeśli płyta główna ma odpowiednie gniazdo.

Oba wykorzystują technologię SATA, ale różnią się budową złącza i formatem fizycznym nośnika. mSATA jest znacznie mniejsze i przeznaczone głównie do kompaktowych dysków SSD.

USB umożliwia podłączenie dysku zewnętrznego, ale pytanie dotyczy instalacji dodatkowego dysku w notebooku. mSATA jest rozwiązaniem wewnętrznym.

Nie. mSATA może mieć podobny kształt do Mini PCIe, ale obsługa zależy od płyty głównej i BIOS/UEFI. Zawsze należy sprawdzić dokumentację urządzenia.

SSD mSATA może przyspieszyć uruchamianie systemu i programów, a jednocześnie nie zajmuje zatoki na główny dysk. Pozwala też pozostawić HDD jako magazyn danych.

ATAPI było używane głównie z napędami optycznymi w starszych komputerach, a SCSI częściej w serwerach i profesjonalnych systemach pamięci masowej. Nie są typowym rozwiązaniem do dodania dysku w notebooku z jedną zatoką HDD.

Windows Update to usługa systemu Windows służąca do wyszukiwania, pobierania i instalowania aktualizacji systemu, sterowników oraz poprawek bezpieczeństwa.

Oznacza, że system nie będzie samodzielnie pobierał i instalował aktualizacji. Nie musi to jednak blokować ręcznego uruchomienia aktualizacji przez użytkownika lub administratora.

Brak aktualizacji może pozostawić w systemie znane luki bezpieczeństwa. Zwiększa to ryzyko infekcji malware, przejęcia systemu lub utraty danych.

Przy aktualizacjach automatycznych system sam sprawdza, pobiera i instaluje poprawki. Przy ręcznych użytkownik lub administrator musi sam rozpocząć proces aktualizacji.

Nie. Blokuje samodzielne pobieranie aktualizacji przez system, ale w zależności od konfiguracji nadal możliwe może być ręczne sprawdzenie i instalowanie poprawek.

W firmach aktualizacje mogą być testowane przed wdrożeniem, aby uniknąć awarii programów, sterowników lub usług. Administrator decyduje wtedy, kiedy i na jakich komputerach zainstalować poprawki.

Złącze zasilania dostarcza energię elektryczną do dysku, a złącze danych służy do komunikacji dysku z płytą główną. W dysku IDE dane przesyła taśma IDE/PATA, a zasilanie dostarcza Molex.

Dyski IDE/PATA używały szerokiej taśmy danych, najczęściej 40- lub 80-żyłowej. Nie należy jej mylić ze złączem Molex, które służy tylko do zasilania.

SATA to nowszy standard połączenia dysków, obejmujący osobne złącze danych SATA i złącze zasilania SATA. Dyski IDE/PATA były zasilane klasycznym 4-pinowym złączem Molex.

W złączu Molex występują napięcia +12 V i +5 V oraz dwa przewody masy GND. Żółty przewód to zwykle +12 V, czerwony +5 V, a czarne to masa.

Złącze ATX służy głównie do zasilania płyty głównej z zasilacza komputerowego. Nie jest typowym złączem zasilającym dysk IDE.

PCIe kojarzy się głównie z kartami rozszerzeń, zwłaszcza kartami graficznymi. Dodatkowe przewody PCIe 6-pin lub 8-pin służą do zasilania wydajnych kart graficznych, nie dysków IDE.

SSH służy do bezpiecznego zdalnego logowania i zarządzania komputerem lub serwerem przez sieć. Cała transmisja jest szyfrowana.

SSH domyślnie korzysta z portu TCP 22. Administrator może jednak zmienić ten port w konfiguracji serwera SSH.

SSH szyfruje przesyłane dane, a Telnet przesyła je jawnym tekstem. Dlatego SSH jest rozwiązaniem bezpieczniejszym i obecnie zalecanym.

Z SSH powiązane są m.in. SCP i SFTP. Służą one do bezpiecznego przesyłania plików z użyciem szyfrowanego połączenia.

UDP to protokół transportowy, który sam w sobie nie zapewnia szyfrowania. Służy do przesyłania datagramów bez ustanawiania połączenia.

PPP to protokół używany do połączeń punkt-punkt, np. dawniej w połączeniach modemowych. Sam PPP nie jest grupą protokołów znaną ze wspólnej metody szyfrowania.

Opcja `-c` oznacza utworzenie nowego archiwum. Jest niezbędna, gdy chcemy spakować pliki lub katalogi do archiwum tar.

Opcja `-z` włącza kompresję gzip. Dzięki niej powstaje zwykle plik z rozszerzeniem `.tar.gz` lub `.tgz`.

Opcja `-x` oznacza rozpakowanie, czyli wyodrębnienie plików z archiwum. Do tworzenia archiwum używa się opcji `-c`.

Opcja `-t` wyświetla listę plików znajdujących się w archiwum. Nie tworzy ani nie rozpakowuje archiwum.

`tar -zcvf` tworzy archiwum z kompresją gzip. `tar -jxvf` zawiera opcję `-x`, więc służy do rozpakowywania archiwum kompresowanego bzip2.

Nie. `tar` sam łączy pliki w archiwum, a kompresję uruchamiają dodatkowe opcje, np. `-z` dla gzip lub `-j` dla bzip2.

Najczęściej stosuje się rozszerzenie `.tar.gz` albo skrócone `.tgz`. Oznacza ono archiwum tar skompresowane algorytmem gzip.

S.M.A.R.T. odnosi się przede wszystkim do dysków HDD i SSD. Służy do monitorowania ich stanu technicznego i wykrywania możliwych awarii.

Nie. S.M.A.R.T. tylko monitoruje parametry pracy dysku i zgłasza ostrzeżenia, ale nie usuwa fizycznych uszkodzeń nośnika.

Należy jak najszybciej wykonać kopię zapasową ważnych danych. Następnie warto przeprowadzić dokładniejszą diagnostykę i rozważyć wymianę dysku.

W Windows popularny jest CrystalDiskInfo, a w Linuxie narzędzie smartctl z pakietu smartmontools. Często dostępne są też programy diagnostyczne producentów dysków.

Niepokojące są m.in. realokowane sektory, sektory oczekujące, błędy odczytu oraz zbyt wysoka temperatura. Ich wzrost może oznaczać pogarszający się stan dysku.

Nie. Technologia S.M.A.R.T. jest stosowana również w dyskach SSD, choć część parametrów jest inna, np. poziom zużycia komórek pamięci.

Opaska odprowadza ładunek elektrostatyczny z ciała serwisanta do uziemienia. Dzięki temu zmniejsza ryzyko wyładowania ESD na delikatne elementy elektroniczne.

ESD to nagłe przemieszczenie ładunku elektrostatycznego między obiektami o różnym potencjale. Może uszkodzić podzespoły komputerowe nawet wtedy, gdy człowiek nie czuje wyładowania.

Szczególnie wrażliwe są układy scalone, procesory, moduły RAM, płyty główne, karty graficzne i inne karty rozszerzeń. Należy je chwytać za krawędzie.

Takie rękawiczki nie zapewniają kontrolowanego odprowadzania ładunków elektrostatycznych. Do ochrony elektroniki przed ESD stosuje się opaskę antystatyczną i stanowisko antystatyczne.

Należy odłączyć zasilanie, używać opaski antystatycznej, unikać dotykania styków i układów scalonych oraz odkładać elementy na matę lub do woreczka antystatycznego.

Oznacza 4. generację procesora Intel Core. W tym przypadku jest to procesor z generacji Haswell.

Nie. Oznaczenie i7 określa segment procesora w ofercie Intela, a nie dokładną liczbę rdzeni.

W numerze modelu, np. 4790, pierwsza cyfra zwykle wskazuje generację. Model 4790 należy więc do 4. generacji.

Pozostałe cyfry określają konkretny model w danej generacji. Mogą sugerować pozycję wydajnościową, ale nie są prostym parametrem technicznym.

Generacja wpływa na zgodność z płytą główną, chipsetem, gniazdem procesora i obsługiwaną pamięcią RAM. Nowsza generacja może też oznaczać lepszą efektywność energetyczną i nowszą architekturę.

Nie zawsze. Wydajność zależy także od liczby rdzeni, taktowania, pamięci cache, limitów mocy i konkretnego zastosowania.

To mechanizm kontroli dostępu do plików i folderów w systemie Windows na partycjach NTFS. Określają, co użytkownik lub grupa może zrobić z danym obiektem.

Zmiana nazwy pliku jest operacją ingerującą w istniejący obiekt i jego wpis w katalogu. Uprawnienie „Zapis” pozwala zapisywać dane, ale nie daje pełnych praw do zmiany lub usunięcia istniejącego pliku.

„Zapis” pozwala tworzyć lub zapisywać dane, natomiast „Modyfikacja” pozwala dodatkowo zmieniać i usuwać pliki oraz foldery. Dlatego „Modyfikacja” daje szersze możliwości.

„Modyfikacja” pozwala pracować na plikach, zmieniać je i usuwać. „Pełna kontrola” dodatkowo umożliwia zmianę uprawnień oraz przejmowanie obiektów na własność.

Nie. Szczegółowe uprawnienia dostępu są funkcją systemu plików NTFS, a FAT32 ich nie obsługuje.

Pliki i podfoldery mogą automatycznie otrzymywać uprawnienia z folderu nadrzędnego. Ułatwia to zarządzanie dostępem w większych strukturach katalogów.

Jawna odmowa dostępu zwykle ma pierwszeństwo przed zezwoleniem. Dlatego należy ostrożnie używać uprawnień typu „Odmów”.

Grenware pozwala korzystać z programu za darmo pod warunkiem dbania o środowisko. Donationware również może być darmowe, ale użytkownik jest zachęcany do dobrowolnej wpłaty dla autora.

Grenware wiąże się z warunkiem proekologicznym. Adware to oprogramowanie, które zwykle wyświetla reklamy jako formę finansowania programu.

Licencja OEM dotyczy oprogramowania przypisanego do konkretnego sprzętu, najczęściej komputera. Nie ma związku z warunkiem dbania o środowisko.

Najprościej skojarzyć ją z angielskim słowem green, czyli zielony. Zielony oznacza ekologię, więc Grenware/Greenware łączy darmowe używanie programu z troską o środowisko.

Nie. Freeware oznacza program darmowy, natomiast Grenware dodaje warunek związany z postawą proekologiczną użytkownika.

Przykładem jest oszczędzanie energii, ograniczanie drukowania, segregowanie elektroodpadów lub odpowiedzialne korzystanie ze sprzętu komputerowego.