Pytania pomocnicze - LES.02

Ponieważ najczęściej zasiedla drzewa osłabione, zamierające, świeżo ścięte lub leżące drewno. Nie jest typowym szkodnikiem pierwotnym atakującym zdrowe drzewa w dobrej kondycji.

Cetyniec większy zasiedla głównie dolne partie pnia, czyli strefę grubej kory. To kluczowa cecha odróżniająca go od cetyńca mniejszego.

Cetyniec większy wybiera miejsca z grubą korą, zwykle dolną część pnia. Cetyniec mniejszy zasiedla cieńszą korę, wyższe partie pnia oraz grubsze gałęzie.

Kambiofag to organizm żerujący w strefie łyka i miazgi, czyli pod korą drzewa. Do kambiofagów należą m.in. liczne korniki i cetyńce.

Różne gatunki owadów mają charakterystyczne okresy rójki i zasiedlania drzew. Cetyniec większy pojawia się wcześnie, już na początku wiosny, co jest ważną wskazówką diagnostyczną.

Najbardziej narażone są drzewa osłabione przez suszę, choroby, uszkodzenia mechaniczne, pożary, wiatr lub wcześniejsze żery owadów. Szkodniki wtórne wykorzystują obniżoną odporność drzewa.

Podstawą jest higiena lasu: szybkie usuwanie drzew zasiedlonych, właściwe postępowanie z drewnem pozyskanym oraz niedopuszczanie do pozostawiania atrakcyjnego materiału lęgowego w okresie rójki.

Największe zagrożenie dotyczy upraw i młodników sosnowych. Szkodnik uszkadza młode pędy i pączki sosny.

Szkodniki techniczne obniżają wartość użytkową drewna. Zwójka sosnóweczka szkodzi głównie żywym młodym drzewkom, deformując ich wzrost.

Larwy uszkadzają pączki i młode pędy sosny. Może to prowadzić do deformacji strzałki, wielowierzchołkowości i osłabienia wzrostu drzewka.

Szkodnik upraw i młodników atakuje młode, często zdrowe drzewka. Szkodnik wtórny zasiedla zwykle drzewa osłabione, chore lub zamierające.

Należy kojarzyć ją z młodą sosną. Hasło pomocnicze: zwójka sosnóweczka = uprawy i młodniki sosnowe.

To części drzewa odpowiedzialne za fotosyntezę, głównie liście u drzew liściastych i igły u drzew iglastych. Na tych organach żerują foliofagi.

Foliofagi odżywiają się liśćmi lub igłami. Kambiofagi żerują pod korą, w rejonie kambium i łyka.

Foliofagi uszkadzają aparat asymilacyjny, czyli liście i igły. Ksylofagi żerują w drewnie.

Silny żer foliofagów ogranicza fotosyntezę, osłabia drzewa i zmniejsza ich przyrost. Osłabione drzewa są bardziej podatne na choroby, suszę i szkodniki wtórne.

Do ważnych foliofagów należą m.in. brudnica mniszka, barczatka sosnówka, strzygonia choinówka i poproch cetyniak. Ich larwy mogą intensywnie zjadać igły drzew iglastych.

Typowe objawy to ubytki liści lub igieł, szkieletowanie liści, przebarwienia koron oraz częściowe albo całkowite ogołocenie drzew z aparatu asymilacyjnego.

Saprofity korzystają głównie z martwej materii organicznej. Nie są określane jako organizmy żerujące na aparacie asymilacyjnym żywych drzew.

To gęste skupienia licznych, skróconych pędów wyrastających w jednym miejscu. Powstają wskutek zaburzeń wzrostu, często wywołanych przez patogeny.

Czarcie miotły są typowym objawem raka jodły. To najważniejsze skojarzenie egzaminacyjne.

Oprócz czarcich mioteł mogą występować zgrubienia gałęzi, rakowate rany, deformacje pędów oraz osłabienie drzewa.

Są łatwo widocznym objawem w koronie drzewa i mogą wskazywać na konkretną chorobę. W przypadku jodły naprowadzają na raka jodły.

Nie jest to typowy objaw skrętaka sosny. Skrętak sosny wiąże się głównie z deformacjami i skręcaniem pędów sosny.

Rak jodły objawia się m.in. czarcimi miotłami i rakowatymi zmianami na jodle. Czyreń sosny jest związany głównie z rozkładem drewna sosny i obecnością owocników grzyba.

Żer silny oznacza usunięcie 61–90% liści lub igieł z koron drzew. Jest to poważny stopień uszkodzenia aparatu asymilacyjnego.

Żer silny obejmuje utratę 61–90% liści lub igieł. Gołożer oznacza usunięcie 91–100%, czyli prawie całkowite ogołocenie korony.

Liście i igły odpowiadają za fotosyntezę. Ich utrata ogranicza produkcję substancji odżywczych, osłabia drzewo i zmniejsza jego odporność.

Najczęściej są to foliofagi, czyli owady żerujące na aparacie asymilacyjnym drzew. Przykładami są m.in. brudnica mniszka, barczatka sosnówka czy strzygonia choinówka.

Żer średni oznacza usunięcie 31–60% liści lub igieł. Jest słabszy od żeru silnego, ale nadal może istotnie osłabiać drzewa.

Stopień żeru pomaga ocenić zagrożenie drzewostanu i podjąć decyzję o dalszej obserwacji lub zabiegach ochronnych. Jest też ważny przy prognozowaniu szkód.

To badania ściółki i wierzchniej warstwy gleby w drzewostanach sosnowych. Ich celem jest określenie liczebności stadiów zimujących szkodników i ocena ryzyka ich masowego pojawu.

Ponieważ jego gąsienice mogą żerować na igłach zdrowych sosen. Przy dużej liczebności powodują osłabienie drzewostanu przez defoliację.

W jesiennych poszukiwaniach zwraca się uwagę na stadia zimujące znajdujące się w ściółce lub glebie, szczególnie poczwarki. Ich liczebność pomaga prognozować zagrożenie w następnym sezonie.

Szeliniak sosnowiec jest groźny głównie dla upraw sosnowych i młodych odnowień. Nie jest typowym obiektem jesiennych badań szkodników pierwotnych sosny w drzewostanach.

Brudnica mniszka również jest groźnym szkodnikiem sosny, ale jej zagrożenie ocenia się innymi metodami, np. obserwacją samic, złóż jaj lub odłowami. Pytanie o jesienne badania w ściółce wskazuje na poprocha cetyniaka.

Może dojść do silnego uszkodzenia igieł, ograniczenia fotosyntezy i spadku przyrostu. Osłabione drzewa są bardziej podatne na suszę, choroby i szkodniki wtórne.

Prognoza pozwala wcześniej określić poziom zagrożenia i zaplanować działania ochronne. Dzięki temu można ograniczyć ryzyko gradacji i dużych strat w drzewostanach.

Wykorzystują feromony, czyli substancje zapachowe wabiące chrząszcze. Zwabione owady trafiają do pułapki, co pozwala monitorować ich liczebność i częściowo ją ograniczać.

Najczęściej atakuje świerki, zwłaszcza osłabione przez suszę, uszkodzenia mechaniczne, wiatrołomy lub niekorzystne warunki siedliskowe.

Widać brunatne trocinki, otwory wlotowe w korze, odpadanie kory oraz żółknięcie lub rudzenie korony. Pod korą występują charakterystyczne chodniki owadów.

Nie. Pułapki są elementem monitoringu i ograniczania liczebności, ale kluczowe jest szybkie usuwanie drzew zasiedlonych oraz utrzymywanie higieny lasu.

Kambiofagi to owady żerujące w strefie łyka i kambium pod korą drzew. Kornik drukarz drąży tam chodniki i przerywa przewodzenie asymilatów, co prowadzi do zamierania drzewa.

Lepowanie stosuje się głównie do odławiania owadów poruszających się po powierzchni pni. Kornik drukarz rozwija się pod korą, dlatego skuteczniejszą metodą są pułapki feromonowe i zabiegi sanitarne.

Uprawy i młodniki sosnowe mogą być źródłem zarodników grzybów powodujących osutkę. Bliskie sąsiedztwo zwiększa ryzyko infekcji siewek w szkółce.

Najbardziej narażone są młode sosny, zwłaszcza siewki i sadzonki w szkółkach oraz młode uprawy sosnowe.

Objawy to brunatnienie, zamieranie i opadanie igieł, szczególnie widoczne wiosną. Przy silnym porażeniu sadzonki są osłabione i mają niższą wartość hodowlaną.

Polega głównie na ograniczaniu źródeł infekcji i warunków sprzyjających chorobie. Ważne są właściwa lokalizacja szkółki, przewiewność, zdrowy materiał sadzeniowy i usuwanie porażonych roślin.

Usuwanie topoli osiki wiąże się z ograniczaniem skrętaka sosny, ponieważ topola osika jest jego żywicielem pośrednim. Wiosenna osutka sosny nie jest zwalczana w ten sposób.

Nie jest typowym elementem profilaktyki wiosennej osutki sosny. W tym pytaniu jej usuwanie jest odpowiedzią mylącą.

Aby ograniczyć wiosenną osutkę sosny, należy unikać hodowli siewek sosny w szkółkach położonych przy uprawach i młodnikach sosnowych.

Listwa mrozowa to podłużna blizna lub zgrubienie na pniu powstałe po uszkodzeniu mrozowym. Jest efektem pęknięcia tkanek i późniejszego zarastania rany.

Buk ma gładką i stosunkowo cienką korę, która słabiej chroni pień przed gwałtownymi zmianami temperatury. Dlatego jest bardziej wrażliwy na mróz niż wiele innych gatunków.

Najbardziej sprzyjają im silne mrozy oraz duże dobowe wahania temperatury. Szczególnie groźne są sytuacje, gdy pień nagrzewa się w dzień, a nocą gwałtownie się wychładza.

Listwa mrozowa obniża jakość techniczną drewna, ponieważ zaburza jego strukturę i może być miejscem wnikania patogenów. Drewno z taką wadą ma zwykle mniejszą wartość użytkową.

Listwa mrozowa ma zwykle postać długiej, pionowej blizny biegnącej wzdłuż pnia. Uszkodzenia mechaniczne częściej są nieregularne i zależą od miejsca uderzenia, otarcia lub zranienia.

Mróz może powodować przemarzanie pąków, zamieranie młodych pędów, uszkodzenia korzeni oraz pęknięcia kory i drewna. Szczególnie wrażliwe są młode rośliny i gatunki cienkokorowe.

Może stać się miejscem rozwoju szkodników wtórnych, zwłaszcza owadów żerujących pod korą. Po namnożeniu mogą one atakować także osłabione lub zdrowe drzewa w pobliżu.

Okorowanie usuwa środowisko rozwoju wielu kambiofagów. Dzięki temu ogranicza ich rozmnażanie i zmniejsza zagrożenie gradacją.

Należy je okorować do 15 maja. Jest to termin szczególnie ważny w pytaniach egzaminacyjnych z ochrony lasu.

Okorowanie polega na mechanicznym usunięciu kory, a zabezpieczenie chemiczne na zastosowaniu środków ochronnych. Oba działania mają ograniczyć rozwój szkodników w drewnie.

Najbardziej narażone jest drewno z drzew osłabionych, złamanych, wywróconych przez wiatr, świeżo pozyskanych lub pozostawionych w lesie przez dłuższy czas.

Zabieg powinien być wykonany przed intensywnym rozwojem i wylotem wielu szkodników spod kory. Po tym terminie skuteczność ochronna może być znacznie mniejsza.