Pytania pomocnicze - LES.02

Ocena produkcji szkółkarskiej jest dokonywana według stanu na dzień 15 listopada. To kluczowa data do zapamiętania w pytaniach egzaminacyjnych.

Komisję powołuje nadleśniczy. Komisja ocenia stan i jakość produkcji szkółkarskiej w nadleśnictwie.

Celem jest określenie ilości i jakości materiału sadzeniowego uzyskanego w szkółce. Wyniki służą do planowania odnowień, zalesień i sprzedaży sadzonek.

Ocenia się m.in. liczebność sadzonek, ich jakość, zdrowotność, przydatność do wysadzenia oraz zgodność z wymaganiami dla danego gatunku i wieku sadzonek.

Jesienią kończy się zasadniczy okres wegetacji, więc można wiarygodnie ocenić efekty produkcji szkółkarskiej. Sadzonki są wtedy przygotowywane do wykorzystania w kolejnym sezonie.

Liczbę sadzonek oblicza się ze wzoru: N = 10 000 / (a × b), gdzie a i b to odległości między sadzonkami wyrażone w metrach.

Ponieważ 1 hektar ma powierzchnię 10 000 m². Do tej powierzchni odnosi się zwykle obsadę sadzonek w odnowieniach leśnych.

Oznacza, że odległość między rzędami lub pasami wynosi 1,35 m, a odległość między sadzonkami w rzędzie 1,48 m.

Należy użyć wzoru: b = 10 000 / (N × a), gdzie N to liczba sadzonek na hektar, a a to odległość między pasami.

Należy obliczyć pole przypadające na jedną sadzonkę: 1,35 × 1,48 = 1,998 m². Następnie 10 000 / 1,998 daje około 5 000 szt./ha.

Są to odnowienia zakładane przez człowieka, najczęściej przez sadzenie sadzonek lub siew nasion, w przeciwieństwie do odnowień naturalnych.

Bór świeży ma lepsze warunki wilgotnościowe niż bór suchy. Bór suchy występuje na bardzo ubogich, suchych piaskach i ma uboższe runo.

Gajnik lśniący jest związany z siedliskami świeższymi, czyli mniej przesuszonymi niż bór suchy. Jego obecność pomaga odróżnić Bśw od Bs.

Dla boru suchego charakterystyczne są m.in. chrobotki, szczotlicha siwa i inne gatunki sucholubne. Wskazują one na ubogie i przesuszone siedlisko.

Bśw oznacza bór świeży, a Bs oznacza bór suchy. Są to typy siedliskowe lasu różniące się głównie wilgotnością i żyznością gleby.

Gatunki odróżniające to rośliny runa lub innych warstw lasu, które pomagają rozpoznać i odróżnić podobne typy siedliskowe. Ich obecność jest wskazówką diagnostyczną.

Chrobotek reniferowy jest bardziej związany z siedliskami suchymi i ubogimi. Wskazuje raczej na bór suchy, a nie na cechę odróżniającą bór świeży od suchego.

Najważniejsze wyróżniki to najmniejsza lesistość, dominacja gleb piaszczystych i piasków gliniastych, duży udział borów oraz brak buka, świerka i jodły.

Bory są typowe dla uboższych, lekkich i piaszczystych gleb. Takie warunki sprzyjają zwłaszcza drzewostanom sosnowym.

Nietypowe lub nieobecne naturalnie są buk, świerk i jodła. Ich brak jest ważną wskazówką przy rozpoznawaniu tego regionu.

Oznacza mały udział powierzchni leśnej w całkowitej powierzchni regionu. Kraina Mazowiecko-Podlaska wyróżnia się pod tym względem najmniejszą lesistością.

Gleba wpływa na żyzność siedliska, dostępność wody i dobór gatunków drzew. Gleby piaszczyste zwykle sprzyjają borom sosnowym, a nie żyznym lasom liściastym.

Regiony chłodniejsze lub górskie częściej wiążą się z udziałem świerka, jodły albo buka. W Krainie Mazowiecko-Podlaskiej te gatunki nie są cechą charakterystyczną.

Prawidłowa kolejność to: BGśw, BMGśw, LMGśw, LGśw. Oznacza to przejście od boru górskiego świeżego do lasu górskiego świeżego.

BGśw oznacza bór górski świeży. Jest to najuboższy z wymienionych świeżych typów siedliskowych lasu w górach.

BMGśw oznacza bór mieszany górski świeży. Jest żyźniejszy od boru górskiego świeżego, ale uboższy od lasu mieszanego górskiego świeżego.

LMGśw oznacza las mieszany górski świeży. Pod względem żyzności znajduje się między borem mieszanym górskim świeżym a lasem górskim świeżym.

LGśw oznacza las górski świeży. Spośród podanych typów siedliskowych jest najżyźniejszy.

Najprościej zapamiętać schemat: bór, bór mieszany, las mieszany, las. W górach dla siedlisk świeżych daje to: BGśw, BMGśw, LMGśw, LGśw.

Człon „św” oznacza siedlisko świeże, czyli o umiarkowanych warunkach wilgotnościowych. Nie jest ono ani suche, ani nadmiernie wilgotne.

Symbol IIIa oznacza pełną rębnię gniazdową. Jej cechą jest stosowanie odnowienia sztucznego zarówno w gniazdach, jak i na powierzchni międzygniazdowej.

Gniazda to niewielkie powierzchnie otwarte wykonane w drzewostanie, na których rozpoczyna się odnowienie nowego pokolenia lasu.

W gniazdach stosuje się odnowienie sztuczne, czyli najczęściej sadzenie sadzonek lub siew.

Na powierzchni międzygniazdowej również stosuje się odnowienie sztuczne. To najważniejsza cecha odróżniająca rębnię IIIa od niektórych innych odmian rębni gniazdowej.

W rębni gniazdowej pełnej odnowienie jest sztuczne w gniazdach i między gniazdami. W rębni gniazdowej częściowej odnowienie na powierzchni międzygniazdowej może być naturalne.

Odnowienie sztuczne pozwala leśnikowi kontrolować skład gatunkowy, jakość materiału sadzeniowego i rozmieszczenie młodego pokolenia lasu.

Kostur leśny służy do wykonania w glebie wąskiej szpary, w której umieszcza się korzenie sadzonki. Po posadzeniu szparę zamyka się przez dociśnięcie gleby.

Dociśnięcie gleby zapewnia kontakt korzeni z podłożem i ogranicza przesychanie sadzonki. Pozostawienie pustych przestrzeni może prowadzić do słabego przyjęcia się rośliny.

Nie wolno podwijać ani zawijać korzeni. Korzenie powinny być ułożone możliwie pionowo i swobodnie w dół.

Sadzenie w szparę polega na wykonaniu wąskiej szczeliny narzędziem takim jak kostur. Sadzenie w dołku wymaga wykonania szerszego otworu, zwykle łopatą lub innym narzędziem.

Najczęściej stosuje się je przy sadzonkach z odkrytym systemem korzeniowym. Metoda wymaga jednak, aby korzenie mieściły się w szparze bez zaginania.

Placówki oznaczają sposób przygotowania gleby lub miejsca sadzenia, a nie technikę wykonania otworu kosturem. Kosturem wykonuje się szparę, dlatego poprawna odpowiedź to „w szparę”.

Lśw oznacza las świeży. Jest to żyzne siedlisko leśne, na którym ważną rolę odgrywają gatunki liściaste, szczególnie dąb szypułkowy.

Dąb szypułkowy dobrze wykorzystuje żyzne i świeże gleby. Na Lśw ma korzystne warunki wzrostu, dlatego jest typowym gatunkiem głównym lub dominującym w odnowieniu.

Dąb szypułkowy lepiej rośnie na siedliskach żyznych i świeżych, często bardziej wilgotnych. Dąb bezszypułkowy częściej występuje na siedliskach nieco suchszych i uboższych.

Skład gatunkowy odnowienia decyduje o przyszłym drzewostanie. Powinien być dostosowany do siedliska, aby zapewnić dobrą zdrowotność, stabilność i produkcyjność lasu.

Brzoza brodawkowata jest zwykle gatunkiem pionierskim i pomocniczym. Może pojawiać się w odnowieniach, ale na lesie świeżym nie jest podstawowym gatunkiem docelowym.

Jarząb pospolity może występować jako domieszka biocenotyczna lub podszytowa. Nie jest jednak gatunkiem dominującym ani głównym w odnowieniu na Lśw.

Gatunkiem głównym jest zwykle gatunek zapisany na końcu symbolu. W przykładzie Gb Św Db będzie to Db, czyli dąb.

Ponieważ symbol Gb Św Db wskazuje, że dąb ma największe znaczenie w docelowym składzie odnowienia. Kolejność w symbolu nie oznacza kolejności malejących udziałów procentowych.

Db oznacza dąb, Św świerk, Gb grab, a Md modrzew. Są to typowe skróty stosowane w leśnictwie.

Gatunek główny ma zasadnicze znaczenie hodowlane i zwykle największy udział w składzie drzewostanu. Gatunek domieszkowy uzupełnia skład, poprawia warunki ekologiczne lub zwiększa odporność drzewostanu.

Pozwala to zaplanować, jakie gatunki i w jakich proporcjach mają tworzyć przyszły drzewostan. Dzięki temu odnowienie jest zgodne z siedliskiem i celem hodowlanym.

Są to gatunki uzupełniające, które zwiększają różnorodność biologiczną i stabilność drzewostanu. Ich udział jest zwykle niewielki.

Udatność uprawy to ocena, czy młode pokolenie lasu zostało skutecznie założone i czy ma szansę prawidłowo się rozwijać. Uwzględnia m.in. liczbę żywych drzewek, ich rozmieszczenie, zdrowotność i zgodność składu gatunkowego.

To uprawa założona przez człowieka, najczęściej przez sadzenie sadzonek lub siew nasion. Różni się od odnowienia naturalnego, które powstaje z samosiewu.

Taką uprawę określa się jako zadowalającą. Jest to kluczowa informacja egzaminacyjna.

Ponieważ mimo pewnych braków lub niedoskonałości nadal spełnia wymagania pozwalające ją dalej prowadzić. Uprawa przepadła nie rokuje prawidłowego rozwoju i zwykle wymaga ponownego odnowienia.

Ocenę mogą obniżyć m.in. duże ubytki sadzonek, nierównomierne rozmieszczenie drzewek, silne zachwaszczenie, uszkodzenia od zwierzyny, susza, przymrozki oraz choroby.

Ocena pozwala zdecydować, czy uprawa wymaga poprawek, uzupełnień lub dodatkowych zabiegów pielęgnacyjnych. Jest też podstawą do kontroli skuteczności odnowienia lasu.