Pytania pomocnicze - LES.02

Samice składają jaja, więc ich liczba bezpośrednio wpływa na liczebność przyszłych gąsienic. To one decydują o potencjale rozrodczym populacji.

Najbardziej narażone są drzewostany iglaste oraz mieszane z dominacją gatunków iglastych, zwłaszcza w wieku powyżej 20 lat.

Pułapki feromonowe służą głównie do odławiania samców i sygnalizowania lotu motyli. Nie są jednak podstawą prognozy zagrożenia w tym przypadku.

Ponieważ pułapki feromonowe odławiają głównie samce, a prognozę zagrożenia opiera się na liczbie samic zauważonych na drzewach.

Bezpośrednie szkody powodują gąsienice, które żerują na igłach i liściach, osłabiając drzewa.

Gradacja to masowe pojawienie się szkodnika na dużym obszarze. Może prowadzić do silnego uszkodzenia drzewostanów.

Szkodnik wtórny zasiedla głównie drzewa osłabione, uszkodzone, zamierające albo świeżo ścięte drewno. Zwykle nie atakuje jako pierwszy zdrowych, silnych drzew.

Kornik drukarczyk jest gatunkiem związanym głównie ze świerkiem i rozwija się pod jego korą. Występuje szczególnie tam, gdzie znajduje osłabione drzewa lub odpowiedni materiał lęgowy.

Rójka to okres aktywnego lotu dorosłych owadów, podczas którego szukają miejsc do rozrodu i zasiedlenia. U kornika drukarczyka rójka przypada na sezon wiosenny.

Sprzyjają im osłabienie drzew przez suszę, wiatr, choroby, uszkodzenia mechaniczne oraz pozostawienie świeżego drewna i złomów. Taki materiał stanowi dogodne miejsce rozrodu.

Typowe objawy to trocinki przy otworach wejściowych, odpadająca kora, chodniki pod korą oraz przebarwianie i opadanie igliwia. Objawy te świadczą o żerowaniu podkorowym.

Polega na usuwaniu lub zabezpieczaniu materiału, w którym owady mogłyby się rozmnażać, np. złomów, wywrotów i nieokorowanego drewna. Zmniejsza to bazę lęgową szkodników.

Pułapki feromonowe służą do monitorowania lotu i liczebności wybranych owadów, w tym korników. Mogą wspierać ocenę zagrożenia, ale nie zastępują zabiegów sanitarnych.

Strzygonia choinówka zimuje w stadium poczwarki. Poczwarki znajdują się najczęściej w ściółce lub w powierzchniowej warstwie gleby.

Pozwala dobrać właściwy termin kontroli i ocenić zagrożenie dla drzewostanu. U strzygoni choinówki poszukuje się form zimujących, czyli poczwarek.

Szkody powodują gąsienice, które żerują na igłach sosny. Dorosłe motyle nie uszkadzają igliwia.

Poczwarki występują w ściółce leśnej lub w górnej warstwie gleby. Dlatego mogą być wykrywane podczas jesiennych poszukiwań szkodników sosny.

Jest to szkodnik pierwotny sosny. Oznacza to, że może atakować także drzewa żywe i pozornie zdrowe.

Należy zapamiętać stałą zależność: strzygonia choinówka zimuje jako poczwarka. Jaja, imago i gąsienica nie są prawidłową odpowiedzią w tym pytaniu.

Kambiofagi żywią się łykiem oraz miazgą, czyli tkankami znajdującymi się pod korą drzewa.

Uszkadzają tkanki odpowiedzialne za przewodzenie substancji pokarmowych i przyrost drzewa na grubość. Może to prowadzić do osłabienia lub zamierania drzewa.

Kambiofagi odżywiają się łykiem i miazgą, natomiast ksylofagi żywią się drewnem.

Kambiofagi żerują pod korą na łyku i miazdze, a foliofagi lub fylofagi odżywiają się liśćmi albo igłami.

Najczęściej są to owady żerujące pod korą, np. niektóre korniki i inne szkodniki uszkadzające tkanki przewodzące drzew.

Miazga, czyli kambium, to tkanka twórcza wytwarzająca drewno i łyko oraz odpowiadająca za przyrost drzewa na grubość.

Charakterystycznym objawem są tzw. suche wierzchołki, czyli zamieranie górnych części koron u sosen zwykle starszych niż 30 lat.

Grzyb uszkadza korę i miazgę, zakłócając przewodzenie wody oraz substancji odżywczych. Część drzewa znajdująca się powyżej miejsca silnego porażenia może wtedy zamierać.

Rdza kory sosny powoduje m.in. zrakowacenia kory i suche wierzchołki starszych sosen. Skrętak sosny atakuje głównie młode pędy i powoduje ich charakterystyczne wyginanie oraz deformacje.

Rdza kory sosny dotyczy kory, pnia i gałęzi, a jej typowym skutkiem są suche wierzchołki. Wiosenna osutka sosny objawia się głównie brunatnieniem i opadaniem igieł.

Choroba osłabia drzewa, obniża ich przyrost i wartość techniczną drewna. Może też zwiększać podatność sosen na inne czynniki szkodotwórcze.

Stosuje się przede wszystkim obserwację zdrowotności drzew, usuwanie silnie porażonych egzemplarzy oraz utrzymywanie dobrej higieny lasu. Ważne jest też ograniczanie czynników osłabiających sosny.

Wykonuje się je w celu monitorowania liczby szkodników glebowych, szczególnie tych uszkadzających korzenie sadzonek. Pozwala to ocenić zagrożenie i zaplanować ochronę szkółki.

Prawidłowe wymiary takiego dołu próbnego to 1,00 × 0,50 m. Jest to kluczowa informacja egzaminacyjna.

Najczęściej wykrywa się pędraki chrabąszczy, drutowce, larwy rolnic oraz inne larwy owadów żerujące w glebie. Mogą one uszkadzać systemy korzeniowe sadzonek.

Młode sadzonki mają delikatny system korzeniowy, dlatego nawet niewielkie uszkodzenia mogą osłabić roślinę lub doprowadzić do jej zamierania. Straty dotyczą bezpośrednio jakości i ilości materiału sadzeniowego.

Kontrolę wykonuje się przed rozpoczęciem produkcji, przed siewem lub sadzeniem oraz w razie podejrzenia występowania szkodników. Regularny monitoring pozwala szybciej reagować na zagrożenia.

Należy ocenić poziom zagrożenia i dobrać odpowiednie działania ochronne, np. zabiegi agrotechniczne, zmianowanie, mechaniczne niszczenie larw lub inne metody dopuszczone w ochronie szkółek.

Ponieważ gąsienice barczatki przemieszczają się po pniach między ściółką a koroną drzewa. Opaski lepowe pozwalają stwierdzić ich obecność i liczebność.

Największe szkody powodują gąsienice, które żerują na igłach sosny. Przy masowym wystąpieniu mogą doprowadzić do silnego osłabienia drzewostanu.

Barczatka sosnówka nie jest standardowo oceniana przez szukanie kokonów w koronach lub runie. W jej przypadku ważne jest wykrywanie przemieszczających się gąsienic.

Lepowanie zatrzymuje owady lub larwy przemieszczające się po pniu. Pułapki feromonowe wabią głównie owady dorosłe określonych gatunków za pomocą substancji zapachowych.

Najbardziej zagrożone są drzewostany sosnowe, zwłaszcza na siedliskach borowych. Szkodnik ten jest związany przede wszystkim z sosną.

Zabiegi kontrolne służą ocenie liczebności szkodnika i skali zagrożenia. Na tej podstawie podejmuje się decyzje o dalszym monitoringu lub zabiegach ochronnych.

Może dojść do silnego ubytku igliwia, osłabienia drzew i zwiększenia podatności na inne czynniki szkodotwórcze. W skrajnych przypadkach możliwy jest gołożer.

Topola osika jest żywicielem pośrednim grzyba wywołującego skrętaka sosny. Jej obecność w pobliżu młodych sosen ułatwia rozwój i rozprzestrzenianie się choroby.

Najbardziej typowym objawem jest wygięcie i deformacja młodych pędów sosny. Może dojść także do osłabienia wzrostu i zamierania porażonych części.

Największe znaczenie ma w uprawach i młodnikach sosnowych, gdzie porażenie młodych pędów może zaburzać prawidłowy wzrost drzewek.

Profilaktyka polega głównie na ograniczaniu obecności topoli osiki w sąsiedztwie młodych sosen oraz na obserwacji upraw pod kątem objawów choroby.

Porzeczka czarna nie jest typowym żywicielem pośrednim skrętaka sosny. Może występować w cyklach rozwojowych innych rdzy, ale nie jest właściwą odpowiedzią dla tej choroby.

Rdze dwudomowe to grzyby chorobotwórcze, które do pełnego cyklu rozwojowego potrzebują dwóch różnych gatunków roślin żywicielskich.

Modrzew ma delikatną korę i pędy, które są atrakcyjne dla zwierzyny. Jeleniowate mogą go spałować, obłamywać lub uszkadzać podczas wycierania poroża.

Palikowanie polega na wbiciu palika przy młodym drzewku, aby utrudnić zwierzynie dostęp do pnia i pędów. Jest to metoda mechaniczna, niewymagająca środków chemicznych.

Chroni głównie przed spałowaniem, czemchaniem oraz mechanicznym łamaniem lub uszkadzaniem młodych drzewek przez jeleniowate.

Palikowanie jest ochroną mechaniczną, natomiast repelenty działają odstraszająco przez zapach lub smak. Obie metody mogą ograniczać szkody od zwierzyny, ale działają w inny sposób.

Lepienie i lepowanie są związane głównie z ochroną drzew przed owadami lub kontrolą szkodników. Nie są typową metodą zabezpieczania modrzewia przed jeleniowatymi.

Kontrolę wykonuje się po okresach intensywnej aktywności zwierzyny, po silnym wietrze oraz w czasie przeglądów upraw i młodników. Obluzowane lub przewrócone paliki trzeba poprawić.

Chodniki macierzyste to korytarze drążone pod korą przez owady dorosłe, najczęściej samice. Wzdłuż nich składane są jaja, z których wylęgają się larwy.

Korowanie musi nastąpić po zasiedleniu drzewa, ale przed wylotem młodego pokolenia. Zbyt późny zabieg może zwiększyć, a nie zmniejszyć liczebność szkodnika.

Drzewa pułapkowe na cetyńca większego koruje się, gdy chodniki macierzyste osiągną około 8 cm długości.

Cetyniec większy jest szkodnikiem wtórnym sosny i należy do kambiofagów, czyli owadów żerujących w strefie łyka i kambium.

Najczęściej zasiedla sosny osłabione, świeżo ścięte, złomy, wywroty oraz nieokorowane drewno pozostawione w lesie.

Najważniejsze działania to utrzymywanie higieny lasu, szybkie usuwanie drewna zasiedlonego, korowanie surowca oraz prawidłowe stosowanie drzew pułapkowych.

Uszkadza łyko i kambium pod korą, a dorosłe owady żerują także w młodych pędach sosny. Może osłabiać drzewa i sprzyjać dalszemu rozwojowi szkodników wtórnych.