Pytania pomocnicze - MEC.03

Toczenie gwintu polega na nacinaniu zarysu gwintu nożem tokarskim na obracającym się przedmiocie. Metoda ta jest często stosowana na tokarkach.

Podczas walcowania gwint powstaje przez odkształcenie plastyczne materiału, a nie przez usuwanie wiórów. Dzięki temu gwint może mieć większą wytrzymałość powierzchniową.

Frezowanie gwintów stosuje się m.in. na obrabiarkach CNC, gdy potrzebna jest dokładność, elastyczność wykonania i możliwość obróbki różnych średnic gwintów.

Struganie służy głównie do obróbki powierzchni płaskich, rowków i prostych kształtów. Nie jest typową metodą wykonywania gwintów.

Gwintowanie gwintownikiem wykorzystuje narzędzie o gotowym zarysie gwintu, najczęściej do otworów. Toczenie gwintu wykonuje się nożem tokarskim, sterując posuwem zgodnie ze skokiem gwintu.

Najważniejsze metody to toczenie, frezowanie, walcowanie oraz gwintowanie gwintownikiem lub narzynką. Struganie należy kojarzyć jako metodę nieużywaną typowo do formowania gwintów.

Oznacza brak zmiany prędkości obrotowej między wejściem a wyjściem przekładni. Moment obrotowy również nie zmienia się istotnie, pomijając straty.

Ponieważ w przekładni moc jest w przybliżeniu zachowana. Gdy maleje prędkość obrotowa, może wzrosnąć moment obrotowy.

Reduktor to przekładnia zmniejszająca prędkość obrotową na wyjściu. Jednocześnie zwiększa moment obrotowy dostępny na wale wyjściowym.

Moment obrotowy zwykle maleje. Jest to odwrotna zależność do przekładni redukującej prędkość.

Ponieważ w różnych źródłach symbol i może być definiowany jako stosunek prędkości wejściowej do wyjściowej albo odwrotnie. Wynik interpretacji zależy od przyjętej definicji.

Stosuje się je tam, gdzie potrzebna jest duża siła napędowa, np. w przenośnikach, podnośnikach, obrabiarkach, wciągarkach i napędach maszyn roboczych.

Koło zębate obraca się i zazębia z listwą zębatą, powodując jej przesuw w linii prostej. Mechanizm może działać także odwrotnie: ruch listwy może obracać koło.

Ponieważ zęby obracającego się koła naciskają kolejno na zęby prostej listwy. W efekcie listwa nie obraca się, lecz przesuwa wzdłuż swojej osi.

Przekładnia zębatkowa zamienia ruch obrotowy na prostoliniowy. Przekładnia ślimakowa przenosi ruch obrotowy między ślimakiem i kołem ślimakowym, zwykle przy dużym przełożeniu.

Stosuje się ją w układach kierowniczych, obrabiarkach, bramach przesuwnych, podnośnikach oraz mechanizmach regulacji położenia.

Podstawowe elementy to koło zębate i listwa zębata. Dodatkowo stosuje się prowadnice, łożyska i elementy mocujące.

Tak. Przesuw listwy zębatej może powodować obrót koła zębatego, jeśli konstrukcja mechanizmu na to pozwala.

Szukaj opisu koła zębatego współpracującego z prostą listwą zębatą oraz informacji o zamianie ruchu obrotowego na ruch prostoliniowy.

Podzielnica służy do dokładnego obracania przedmiotu obrabianego o zadany kąt. Umożliwia wykonywanie równomiernych podziałów, np. przy obróbce kół zębatych lub wielokątów.

Ponieważ na frezarce wykonuje się wiele operacji wymagających dokładnego ustawiania kątowego przedmiotu. Podzielnica pozwala frezować rowki, zęby lub powierzchnie rozmieszczone regularnie na obwodzie.

Z użyciem podzielnicy można wykonywać m.in. koła zębate, wielowypusty, sześciokąty, rowki rozmieszczone co określony kąt oraz podziały obwodowe.

Na frezarce ruch główny wykonuje zwykle obracający się frez, a przedmiot jest przesuwany. Na tokarce najczęściej obraca się przedmiot obrabiany, a narzędzie wykonuje ruch posuwowy.

Nie. Tokarka ma inne typowe wyposażenie, np. uchwyt tokarski, konik, imak lub lunetę. Podzielnica jest charakterystycznym przyrządem stosowanym głównie na frezarkach.

Frez jest narzędziem skrawającym wykonującym ruch obrotowy. Jego ostrza usuwają materiał z obrabianego przedmiotu.

Ma on większe pogłębienie o kształcie walca oraz płaskie dno. Zwykle znajduje się nad mniejszym otworem wykonanym wcześniej wiertłem.

Wiertło wykonuje podstawowy otwór o mniejszej średnicy. Dopiero potem pogłębiacz walcowo-czołowy powiększa jego górną część do wymaganej średnicy i głębokości.

Pogłębiacz walcowo-czołowy wykonuje pogłębienie cylindryczne z płaskim dnem. Pogłębiacz stożkowy wykonuje pogłębienie w kształcie stożka, np. pod łeb śruby stożkowej.

Rozwiertak służy do dokładnego wykańczania średnicy istniejącego otworu. Nie wykonuje typowego walcowego pogłębienia z płaskim dnem.

Stosuje się je najczęściej pod łby śrub walcowych, podkładki lub elementy wymagające równej powierzchni oporowej. Umożliwiają schowanie elementu mocującego w materiale.

Płaskie dno zapewnia równą powierzchnię przylegania dla łba śruby lub innego elementu. Dzięki temu obciążenie jest rozłożone bardziej równomiernie.

Wilgoć tworzy na powierzchni metalu cienką warstwę wody, która działa jak elektrolit. Umożliwia to przebieg reakcji elektrochemicznych prowadzących do korozji.

Wyższa temperatura zwykle przyspiesza reakcje chemiczne i elektrochemiczne. Dlatego w ciepłym i wilgotnym środowisku korozja rozwija się szybciej.

Nie, niska wilgotność ogranicza tworzenie się warstwy elektrolitu na metalu. W takich warunkach korozja zachodzi znacznie wolniej.

Tlen uczestniczy w reakcjach utleniania metalu. W połączeniu z wodą i produktami reakcji prowadzi m.in. do powstawania rdzy na stali.

Korozję przyspieszają m.in. dwutlenek siarki, tlenki azotu, pyły przemysłowe oraz chlorki. Szczególnie agresywne są środowiska przemysłowe i nadmorskie.

Stosuje się powłoki ochronne, malowanie, cynkowanie, smarowanie oraz właściwe magazynowanie w suchych pomieszczeniach. Ważne jest też regularne czyszczenie i konserwacja.

Po elementach tocznych w kształcie krótkich walców umieszczonych między pierścieniem wewnętrznym i zewnętrznym. W przekroju wyglądają one jak prostokątne lub walcowe elementy, a nie jak kulki.

W łożysku kulkowym elementami tocznymi są kulki, a w wałeczkowym krótkie walce. Łożysko wałeczkowe zwykle lepiej przenosi duże obciążenia promieniowe.

Oba mają elementy toczne w kształcie walców, ale w łożysku igiełkowym są one bardzo długie i cienkie. W łożysku wałeczkowym wałeczki są krótsze i grubsze.

Typowe łożyska wałeczkowe bardzo dobrze przenoszą obciążenia promieniowe, czyli działające prostopadle do osi wału. Ich zdolność do przenoszenia obciążeń osiowych zależy od konkretnej konstrukcji.

Łożysko stożkowe ma elementy toczne w kształcie ściętych stożków, a jego bieżnie są ustawione skośnie. Stosuje się je do przenoszenia obciążeń promieniowych i osiowych.

Wałeczek styka się z bieżnią na większej powierzchni niż kulka. Dzięki temu nacisk rozkłada się na większy obszar, co zwiększa nośność łożyska.

Najbardziej charakterystyczne są spiralna obudowa oraz wirnik z łopatkami umieszczony centralnie. Wylot cieczy jest zwykle skierowany stycznie do korpusu.

Wirnik wprawia ciecz w ruch obrotowy i odrzuca ją na zewnątrz. W obudowie energia prędkości cieczy zostaje częściowo zamieniona na ciśnienie.

Pompa odśrodkowa jest pompą wirową i pracuje dzięki obracającemu się wirnikowi. Pompa tłokowa jest pompą wyporową, w której ciecz jest przemieszczana ruchem posuwisto-zwrotnym tłoka.

Spiralna obudowa zbiera ciecz wypływającą z wirnika i kieruje ją do wylotu. Pomaga też zamienić część energii kinetycznej cieczy na energię ciśnienia.

Najczęściej stosuje się je do cieczy o małej lub średniej lepkości, takich jak woda, chłodziwa i lekkie roztwory technologiczne.

Pompa zębata jest pompą wyporową i przetłacza ciecz w przestrzeniach między zębami kół zębatych. Pompa odśrodkowa tłoczy ciecz dzięki ruchowi wirowemu wirnika.

Korozja elektrochemiczna polega na niszczeniu metalu w obecności elektrolitu, np. wody z rozpuszczonymi solami, kwasami lub zasadami. Towarzyszy jej przepływ ładunków elektrycznych między obszarami anodowymi i katodowymi.

Ciecz może pełnić funkcję elektrolitu, czyli środowiska przewodzącego jony. Dzięki temu możliwy jest przepływ prądu jonowego i zachodzenie reakcji elektrochemicznych niszczących metal.

Korozja elektrochemiczna zachodzi z udziałem elektrolitu i przepływu ładunku elektrycznego. Korozja chemiczna przebiega przez bezpośrednią reakcję metalu z substancją chemiczną, zwykle bez udziału elektrolitu i ogniw lokalnych.

Na anodzie metal ulega utlenianiu i przechodzi do roztworu w postaci jonów, czyli następuje jego niszczenie. Na katodzie zachodzą reakcje redukcji, np. redukcja tlenu rozpuszczonego w wodzie.

Przykładami są rdzewienie stali w wilgotnym środowisku, korozja rur instalacyjnych, zbiorników, elementów maszyn pracujących w wodzie oraz korozja stykowa różnych metali połączonych w obecności elektrolitu.

Stosuje się powłoki ochronne, malowanie, cynkowanie, dobór odpornych materiałów, izolowanie różnych metali oraz ochronę katodową. Ważne jest także ograniczanie kontaktu metalu z wilgocią i elektrolitami.

Należy podstawić wartość naprężenia rozciągającego do podanego wzoru. Dla kt = 0,60 · kr i kr = 150 MPa otrzymuje się kt = 90 MPa.

Symbol kr oznacza zwykle dopuszczalne naprężenie przy rozciąganiu. Jest to wartość naprężenia, której nie należy przekraczać podczas pracy elementu.

Symbol kt oznacza dopuszczalne naprężenie przy ścinaniu. Dotyczy elementów obciążonych siłami powodującymi przesuwanie warstw materiału względem siebie.

Materiał może mieć inną odporność na różne rodzaje obciążeń. Dlatego w obliczeniach stosuje się współczynniki, np. kt = 0,60 · kr.

Naprężenia najczęściej podaje się w MPa. Jeden MPa odpowiada jednej jednostce N/mm².

Współczynnik 0,60 oznacza 60%, czyli 0,6 wartości podstawowej. Trzeba więc pomnożyć 150 MPa przez 0,6, a nie dodać 60 MPa.