Pytania pomocnicze - MED.09

Preparat oficynalny to preparat sporządzany według zasad określonych w farmakopei. Nie jest wykonywany na podstawie indywidualnej recepty dla pacjenta.

Ponieważ recepta lekarska jest podstawą wykonania leku recepturowego. Preparat oficynalny wykonuje się według farmakopei.

Preparat oficynalny powstaje według oficjalnych zasad farmakopealnych. Lek recepturowy jest sporządzany indywidualnie na podstawie recepty dla konkretnego pacjenta.

Farmakopea zawiera urzędowe wymagania jakościowe, opisy substancji, metody badań oraz zasady dotyczące sporządzania i kontroli wybranych preparatów.

Oficynalny oznacza związany z oficjalnymi, urzędowymi zasadami. W farmacji oznacza to sporządzanie preparatu według farmakopei.

Nie. Indywidualne zlecenie dla konkretnego pacjenta dotyczy leku recepturowego, a nie preparatu oficynalnego.

Farmakopea określa standardy jakości i zasady badania substancji oraz preparatów. Dzięki temu zapewnia bezpieczeństwo i powtarzalność sporządzanych produktów.

Emulsja to układ dyspersyjny złożony z dwóch niemieszających się cieczy, z których jedna jest rozproszona w drugiej w postaci drobnych kropelek.

Emulgator ułatwia powstanie emulsji i zwiększa jej trwałość, zmniejszając napięcie międzyfazowe między dwiema cieczami.

W emulsji O/W olej jest rozproszony w wodzie, a fazą zewnętrzną jest woda. W emulsji W/O woda jest rozproszona w oleju, a fazą zewnętrzną jest olej.

Woda i olej są cieczami niemieszającymi się, dlatego bez odpowiedniego procesu i emulgatora szybko rozdzielają się na osobne warstwy.

Emulgowanie dotyczy rozpraszania jednej cieczy w drugiej cieczy, natomiast zawieszanie dotyczy rozpraszania nierozpuszczalnej substancji stałej w cieczy.

Rozpuszczanie prowadzi do powstania jednorodnego roztworu, a pytanie dotyczy dwóch faz ciekłych, które się nie mieszają.

Woda rozcieńcza i usuwa perhydrol ze skóry, ograniczając czas działania substancji żrącej. Szybkie płukanie zmniejsza ryzyko głębszego oparzenia chemicznego.

Jodyna nie usuwa substancji żrącej ze skóry i może dodatkowo podrażnić uszkodzone tkanki. W pierwszej pomocy najważniejsze jest płukanie wodą.

Perhydrol to stężony roztwór nadtlenku wodoru, zwykle około 30%. Woda utleniona stosowana w lecznictwie ma znacznie niższe stężenie, najczęściej 3%.

Należy używać rękawic ochronnych, okularów lub osłony twarzy oraz fartucha. Chroni to skórę i oczy przed kontaktem z substancją żrącą.

Neutralizacja może przebiegać z wydzieleniem ciepła i pogłębić uszkodzenie tkanek. Bezpieczniejszym pierwszym działaniem jest obfite płukanie wodą.

Należy natychmiast płukać oko dużą ilością wody, najlepiej przez kilkanaście minut, i pilnie skontaktować się z lekarzem. Kontakt substancji żrącej z okiem jest stanem wymagającym szybkiej pomocy.

Do podstawowych płynów nawadniających należą 0,9% roztwór chlorku sodu, płyn Ringera oraz płyny wieloelektrolitowe. Uzupełniają one wodę i elektrolity.

Jest roztworem izotonicznym, więc może uzupełniać objętość płynu zewnątrzkomórkowego bez gwałtownego przesuwania wody między przestrzeniami organizmu.

Płyn Ringera zawiera kilka elektrolitów, m.in. sód, potas, wapń i chlorki. 0,9% NaCl zawiera głównie jony sodowe i chlorkowe.

Mannitol działa osmotycznie i zwiększa wydalanie wody z moczem. Stosuje się go m.in. jako lek moczopędny osmotyczny, a nie jako standardowy płyn nawadniający.

Są przeznaczone do podawania do jamy otrzewnej podczas dializy otrzewnowej. Nie są typowymi płynami do infuzji dożylnej o działaniu nawadniającym.

Wskazówką są substancje takie jak mannitol, glicerol, mocznik lub sorbitol w dużych stężeniach. Takie roztwory zwykle nie są klasyfikowane jako podstawowe płyny nawadniające.

Oznacza to, że zawiera więcej niż jeden rodzaj elektrolitu, np. sód, potas, chlorki, wapń lub magnez. Dzięki temu może lepiej uzupełniać zaburzenia wodno-elektrolitowe.

Nazwa handlowa jest nadawana przez producenta, np. Polstigmina. Nazwa międzynarodowa określa substancję czynną, np. neostygmina.

Polstigmina jest kojarzona z neostygminą. W pytaniu egzaminacyjnym międzynarodową nazwą Polstigminy jest neostygmina.

Neostygmina należy do inhibitorów acetylocholinoesterazy. Zwiększa działanie acetylocholiny w układzie cholinergicznym.

Pilokarpina jest inną substancją czynną, działającą jako agonista receptorów muskarynowych. Nie jest międzynarodową nazwą Polstigminy.

Pirydostygmina również należy do inhibitorów acetylocholinoesterazy i ma podobnie brzmiącą nazwę. Nie jest jednak nazwą międzynarodową Polstigminy.

Ułatwia to rozpoznawanie odpowiedników leków, analizę recept i unikanie pomyłek. Jest to szczególnie ważne przy preparatach o różnych nazwach handlowych.

Etanol 70% zawiera wodę, która ułatwia denaturację białek i przenikanie alkoholu do komórek bakterii. Etanol 95% szybciej odparowuje i może zbyt szybko ścinać białka powierzchniowe.

Etanol denaturuje białka komórkowe, uszkadza błony komórkowe i zaburza funkcjonowanie drobnoustrojów. Prowadzi to do zahamowania wzrostu lub śmierci komórek bakteryjnych.

Nie. Najskuteczniejsze przeciwbakteryjnie jest stężenie około 70%, a nie 90% czy 95%. Zbyt wysokie stężenie alkoholu działa krócej i może być mniej efektywne.

Stosuje się go głównie do dezynfekcji skóry, powierzchni oraz sprzętu odpornego na działanie alkoholu. Jest typowym środkiem antyseptycznym i dezynfekcyjnym.

Nie. Działa dobrze na wiele bakterii, grzybów i wirusów osłonkowych, ale nie jest skuteczny wobec wszystkich form przetrwalnikowych bakterii.

Oznacza roztwór etanolu o stężeniu około 70% objętościowych. W pytaniach egzaminacyjnych zapis 70° należy kojarzyć z największą skutecznością przeciwbakteryjną.

Hamuje agregację płytek krwi, przez co zmniejsza ryzyko powstania zakrzepu w tętnicy wieńcowej. Zakrzep taki mógłby zamknąć światło naczynia i wywołać zawał.

Nie. ASA hamuje tworzenie się czopu płytkowego, ale nie rozpuszcza istniejącego zakrzepu; to działanie mają leki fibrynolityczne.

ASA zmniejsza syntezę tromboksanu A2. Tromboksan A2 nasila agregację płytek i sprzyja skurczowi naczyń.

ASA nieodwracalnie hamuje enzym COX-1 w płytkach krwi. Płytki nie mogą odtworzyć tego enzymu, więc efekt trwa do czasu powstania nowych płytek.

Najważniejsze jest zwiększone ryzyko krwawień, zwłaszcza z przewodu pokarmowego. Może też nasilać objawy choroby wrzodowej.

Leki przeciwpłytkowe hamują aktywację i zlepianie płytek krwi. Leki przeciwzakrzepowe wpływają głównie na osoczowe czynniki krzepnięcia.

ASA działa odwrotnie — zmniejsza zdolność płytek do tworzenia czopu płytkowego. Dlatego może wydłużać czas krwawienia i zwiększać ryzyko krwotoków.

Antybiotyki mogą zaburzać naturalną mikrobiotę jelitową, niszcząc także pożyteczne bakterie. To sprzyja zaburzeniom trawienia i rozwojowi biegunki poantybiotykowej.

Celem jest ochrona i odbudowa prawidłowej flory jelitowej oraz zmniejszenie ryzyka działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego.

Najczęściej zaleca się odstęp około 2-3 godzin między antybiotykiem a probiotykiem. Zmniejsza to ryzyko zniszczenia bakterii probiotycznych przez antybiotyk.

Nie. Działanie probiotyku zależy od konkretnego szczepu drobnoustroju, dawki i jakości preparatu.

Probiotyk zawiera żywe korzystne drobnoustroje. Prebiotyk jest składnikiem pożywienia, który wspiera wzrost korzystnych bakterii jelitowych.

Preparaty elektrolitowe służą głównie do uzupełniania wody i elektrolitów, np. przy odwodnieniu. Nie odbudowują bezpośrednio mikrobioty jelitowej.

Ostrożność jest potrzebna m.in. u pacjentów z ciężkimi niedoborami odporności, w ciężkim stanie ogólnym lub z cewnikami naczyniowymi. W takich przypadkach decyzję powinien podjąć lekarz.

Valerianae radix, czyli korzeń kozłka lekarskiego, działa uspokajająco i ułatwia zasypianie. Jest typowym składnikiem preparatów stosowanych w napięciu nerwowym.

Wymienione surowce mają głównie działanie uspokajające, a nie przeczyszczające. W zaparciach stosuje się inne surowce, np. senes, kruszynę lub babkę płesznik.

Należy zwrócić uwagę na obecność surowców takich jak Valerianae radix, Melissae folium, Lupuli strobulus i Lavandulae flos. Ich połączenie wskazuje na zastosowanie w napięciu nerwowym lub trudnościach z zasypianiem.

Etanol pełni funkcję rozpuszczalnika i środka ekstrakcyjnego. Wymaga jednak ostrożności u dzieci, kobiet w ciąży, kierowców oraz osób z chorobą alkoholową lub chorobami wątroby.

Lupuli strobulus to szyszka chmielu. Stosuje się ją głównie w preparatach łagodnie uspokajających i wspomagających sen.

Są to m.in. napięcie nerwowe, rozdrażnienie, niepokój i trudności z zasypianiem. Preparaty te stosuje się zwykle krótkotrwale w łagodnych dolegliwościach.

Najważniejsze przykłady to klonazepam i diazepam. Diazepam stosuje się szczególnie w przerywaniu napadów drgawkowych, a klonazepam w wybranych typach padaczki.

Oba leki są pochodnymi benzodiazepin i wykazują działanie przeciwdrgawkowe. Dlatego tworzą prawidłową parę w tym pytaniu.

Fenobarbital jest barbituranem, a prymidon jest lekiem przeciwpadaczkowym metabolizowanym m.in. do fenobarbitalu. Nie należą do grupy benzodiazepin.

Etosuksymid jest pochodną sukcynoimidu. Stosuje się go głównie w leczeniu napadów nieświadomości.

Nie. Kwas walproinowy jest lekiem przeciwpadaczkowym o szerokim spektrum działania, ale nie należy do pochodnych benzodiazepin.

Nitrazepam jest benzodiazepiną, ale acetazolamid nią nie jest. Pytanie wymaga pary leków będących pochodnymi benzodiazepin.

Benzodiazepiny nasilają hamujące działanie GABA w ośrodkowym układzie nerwowym. Zmniejsza to nadmierną pobudliwość neuronów i ogranicza drgawki.