Pytania pomocnicze - MED.09

Skrót M.D.S. pochodzi od łacińskiego Misce da signaturam i oznacza zmieszaj, oznacz. Jest to polecenie sporządzenia leku i opisania sposobu jego użycia.

Sygnatura to informacja umieszczana na opakowaniu leku, określająca sposób stosowania, dawkowanie lub dodatkowe ostrzeżenia dla pacjenta.

Da tales doses oznacza daj takich dawek. Zwrot ten odnosi się do przygotowania określonej liczby jednakowych dawek leku.

Ad usum externum oznacza do użytku zewnętrznego. Stosuje się go przy preparatach przeznaczonych np. na skórę lub błony śluzowe, a nie do połykania.

Quantum satis oznacza tyle, ile trzeba. Wskazuje, że należy użyć ilości substancji wystarczającej do uzyskania wymaganej masy, objętości lub konsystencji.

Pozwala prawidłowo odczytać polecenia lekarza i właściwie sporządzić lek recepturowy. Błędne tłumaczenie może prowadzić do nieprawidłowego wykonania lub oznaczenia preparatu.

Zwiększają wydalanie sodu i wody z moczem, co zmniejsza objętość krwi krążącej. W efekcie dochodzi do spadku ciśnienia tętniczego.

Tiazydy działają głównie w kanaliku dalszym nefronu. Hamują tam wchłanianie zwrotne sodu i chloru.

Mogą powodować m.in. hipokaliemię, hiponatremię i hipomagnezemię. Charakterystyczny jest też możliwy wzrost stężenia wapnia we krwi.

Tiazydy mogą zwiększać stężenie kwasu moczowego we krwi, czyli powodować hiperurykemię. Może to nasilać lub wywoływać objawy dny moczanowej.

Najczęściej stosuje się je w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Mogą być również używane w leczeniu niektórych obrzęków.

Nie. Tiazydy mogą zwiększać utratę magnezu z moczem, co może prowadzić do hipomagnezemii.

Oznacza „Misce fiat suspensio”, czyli „zmieszaj, niech powstanie zawiesina”. Jest to bezpośrednia informacja o końcowej postaci leku.

Macerat z siemienia lnianego jest składnikiem lub podłożem preparatu. O końcowej postaci decyduje zapis M.f. susp., który wskazuje na zawiesinę.

Skrót aa oznacza „ana partes aequales”, czyli „w równych ilościach”. Magnesii oxydi i Bismuthi subcarbonatis należy odważyć po 2,0 g każdego.

Wskazuje na to sygnatura: „3 razy dziennie łyżkę stołową”. Takie dawkowanie dotyczy preparatu przyjmowanego doustnie.

Zawiesina zawiera nierozpuszczalne cząstki stałe rozproszone w cieczy. Emulsja zawiera dwie niemieszające się ciecze, np. olej i wodę.

Może stanowić śluzowe, płynne podłoże, które ułatwia zawieszenie substancji stałych i działa osłaniająco na błony śluzowe przewodu pokarmowego.

Mieszanka to ogólne określenie płynnej postaci leku, ale zapis M.f. susp. precyzuje, że chodzi konkretnie o zawiesinę.

Garbniki strącają białka powierzchniowe skóry i błon śluzowych, tworząc warstwę ochronną. Powoduje to zmniejszenie wysięku, obrzęku i podrażnienia.

Kora dębu zawiera dużą ilość garbników, dlatego wykazuje silne działanie ściągające. Stosuje się ją m.in. zewnętrznie w stanach zapalnych skóry i błon śluzowych.

Nie. Garbniki mogą utrudniać rozwój drobnoustrojów, ale ich podstawowe działanie to ściągające, wynikające ze strącania białek.

Najczęściej stosuje się napary, odwary, płukanki, okłady lub preparaty do użytku miejscowego. Postać zależy od surowca i miejsca działania.

Dzięki działaniu ściągającemu zmniejszają przekrwienie, obrzęk i wysięk błon śluzowych. Mogą łagodzić podrażnienie i wspomagać gojenie.

Działanie ściągające polega na strącaniu białek i obkurczaniu tkanek. Działanie adsorpcyjne polega na wiązaniu substancji na powierzchni, np. przez węgiel aktywny.

Inhibitory pompy protonowej hamują H+/K+-ATP-azę w komórkach okładzinowych żołądka. W efekcie zmniejszają wydzielanie kwasu solnego.

Zmniejszają kwaśność soku żołądkowego, co sprzyja gojeniu błony śluzowej i wrzodów. Ograniczają też działanie drażniące kwasu solnego.

IPP blokują końcowy etap wydzielania kwasu, czyli pompę protonową. Antagoniści H2 hamują pobudzający wpływ histaminy na komórki okładzinowe.

Nie jest to bezpośredni mechanizm, lecz skutek działania IPP. Mechanizmem jest blokowanie pompy protonowej.

Do IPP należą m.in. omeprazol, lansoprazol, pantoprazol, esomeprazol i rabeprazol.

Sukralfat działa miejscowo osłaniająco, tworząc warstwę ochronną na powierzchni wrzodu. Nie blokuje pompy protonowej ani receptorów H2.

Oznacza to, że zwiększa aktywność enzymów metabolizujących leki, głównie w wątrobie. W efekcie inne substancje mogą być szybciej rozkładane.

Najczęściej dochodzi do przyspieszenia metabolizmu i zmniejszenia stężenia leku we krwi. Może to osłabić lub skrócić jego działanie.

Barbiturany indukują enzymy mikrosomalne, dlatego mogą przyspieszać metabolizm wielu jednocześnie stosowanych leków. To może obniżać skuteczność terapii.

Indukcja zwiększa aktywność enzymów i zwykle przyspiesza metabolizm leków. Inhibicja hamuje enzymy i może prowadzić do wzrostu stężenia leku oraz ryzyka działań niepożądanych.

Przykładem jest fenobarbital. Oprócz działania przeciwdrgawkowego jest on także induktorem enzymów mikrosomalnych.

Ponieważ induktor enzymów nie hamuje metabolizmu, lecz go nasila. Pochodne kwasu barbiturowego przyspieszają metabolizm innych leków.

Lek może działać słabiej lub krócej, ponieważ szybciej jest usuwany z organizmu. Może to wymagać kontroli terapii i ewentualnej zmiany dawkowania przez lekarza.

Działanie mukolityczne polega na rozrzedzaniu gęstej wydzieliny w drogach oddechowych. Ułatwia to jej odkrztuszanie.

Ambrosol zawiera ambroksol, czyli substancję o działaniu mukolitycznym i wykrztuśnym.

Leki przeciwkaszlowe hamują odruch kaszlu, a Ambrosol ułatwia usuwanie wydzieliny. Stosuje się go w kaszlu mokrym, a nie w typowym kaszlu suchym.

Mukolityki stosuje się głównie w kaszlu mokrym, gdy obecna jest gęsta, trudna do odkrztuszenia wydzielina.

Działanie mukolityczne dotyczy rozrzedzania wydzieliny w drogach oddechowych. Działanie spazmolityczne oznacza rozkurcz mięśni gładkich.

Działanie tokolityczne polega na hamowaniu skurczów macicy. Nie dotyczy ono działania leku Ambrosol.

Do mukolityków należą m.in. ambroksol, acetylocysteina, bromheksyna i karbocysteina.

Ponieważ dostarcza jonów wodorowęglanowych, które neutralizują nadmiar jonów wodorowych. W efekcie pomaga podwyższyć obniżone pH krwi.

Wodorowęglan sodu działa alkalizująco, więc zwiększa zasadowość środowiska. W zasadowicy metabolicznej mógłby pogłębić zaburzenie.

Nie. Jego głównym celem jest korekta zaburzeń kwasowo-zasadowych, zwłaszcza kwasicy metabolicznej, a nie rutynowe uzupełnianie wody.

Kontroluje się przede wszystkim gazometrię, pH krwi, stężenie sodu, potasu oraz stan nawodnienia i układu krążenia.

Może dojść do zasadowicy metabolicznej, hipernatremii i przeciążenia krążenia. Dlatego lek podaje się pod kontrolą lekarza i badań laboratoryjnych.

W kwasicy metabolicznej pH krwi jest obniżone z powodu nadmiaru kwasów lub utraty zasad. W zasadowicy metabolicznej pH jest podwyższone, zwykle przez nadmiar zasad lub utratę kwasów.

Hamowanie ACE prowadzi do nagromadzenia bradykininy i innych mediatorów w drogach oddechowych. To może wywołać suchy, uporczywy kaszel.

Najczęściej jest suchy, męczący i przewlekły. Nie jest typowym kaszlem z odkrztuszaniem wydzieliny.

Wiele z nich ma końcówkę „-pril”, np. kaptopril, enalapryl, ramipryl, peryndopryl. To przydatna wskazówka egzaminacyjna.

Stosuje się je w nadciśnieniu tętniczym, niewydolności serca, po zawale serca oraz w ochronie nerek u wybranych pacjentów, np. z nefropatią cukrzycową.

Mogą wystąpić hipotonia, hiperkaliemia, pogorszenie czynności nerek oraz rzadko obrzęk naczynioruchowy.

Inhibitory ACE mogą zwiększać stężenie potasu i wpływać na czynność nerek. Kontrola potasu i kreatyniny pomaga wykryć działania niepożądane.

Lekarz może zmienić terapię, często na antagonistę receptora angiotensyny II, czyli sartan. Pacjent nie powinien samodzielnie odstawiać leku.

Nie stosuje się ich w ciąży. Przeciwwskazaniem lub sytuacją wymagającą dużej ostrożności jest też m.in. obustronne zwężenie tętnic nerkowych i hiperkaliemia.

Pepsyna jest enzymem wrażliwym na nieprawidłowe warunki sporządzania. Bezpośredni kontakt z bardziej stężonym kwasem może osłabić jej aktywność, dlatego składniki należy łączyć w odpowiedniej kolejności.

Może dojść do niezgodności powodującej obniżenie aktywności enzymatycznej pepsyny. Skutkiem jest mniejsza skuteczność leku wspomagającego trawienie.

Nie. Problem nie wynika z błędnych ilości, lecz z ryzyka nieprawidłowego połączenia składników podczas sporządzania leku.

Nie. Niezgodności można zapobiec przez właściwą technikę sporządzania, więc rozdzielanie recepty na dwa leki nie jest potrzebne.

To skrót od łacińskiego „Misce fiat mixtura”, czyli „zmieszaj, niech powstanie mieszanina”. Oznacza wykonanie leku w postaci płynnej mieszaniny.

Tworzy kwaśne środowisko potrzebne do działania pepsyny. Musi być jednak odpowiednio rozcieńczony i połączony z resztą składników w sposób bezpieczny dla enzymu.

Recepta nie wymaga dodatkowego stabilizatora ani korektora. Wystarczające jest prawidłowe połączenie już przepisanych składników.