Pytania pomocnicze - MED.14

Czystość ciała poprawia samopoczucie, daje poczucie świeżości i godności. Pacjent czuje się mniej zależny i bardziej zadbany.

Można zauważyć zaczerwienienia, odparzenia, otarcia, pęknięcia skóry, rany, wysypkę lub pierwsze objawy odleżyn.

Wilgoć sprzyja maceracji naskórka, odparzeniom i rozwojowi drobnoustrojów. Szczególnie ważne jest osuszanie fałdów skórnych.

Należy zasłonić parawan, zamknąć drzwi, odkrywać tylko aktualnie mytą część ciała i informować pacjenta o kolejnych czynnościach.

Współudział wspiera samodzielność, poprawia sprawność i wzmacnia poczucie kontroli nad własnym ciałem.

Nie jest to główny cel w tym pytaniu. Najważniejsze są komfort fizyczny i psychiczny pacjenta oraz ochrona skóry przed zmianami.

Ciepło może nasilić stan zapalny, krwawienie lub objawy ostrego brzucha. Może też chwilowo złagodzić ból i opóźnić rozpoznanie poważnego stanu.

Okład ciepły stosuje się m.in. przy napięciu i bólu mięśni, niektórych przewlekłych dolegliwościach stawowych oraz w celu rozluźnienia tkanek. Zawsze trzeba uwzględnić stan pacjenta i zalecenia personelu medycznego.

Należy zgłosić nagły lub silny ból brzucha, gorączkę, wymioty, twardy brzuch, omdlenie, krwawienie lub pogorszenie stanu ogólnego. W takich sytuacjach nie stosuje się ciepła na własną rękę.

Trzeba sprawdzić, czy skóra nie jest uszkodzona, zaczerwieniona, obrzęknięta lub pozbawiona prawidłowego czucia. Zmniejszone czucie zwiększa ryzyko oparzenia.

Okład powinien być ciepły, ale nie gorący. Temperaturę należy sprawdzić przed przyłożeniem, zabezpieczyć skórę warstwą materiału i regularnie obserwować reakcję pacjenta.

Ciepło rozszerza naczynia krwionośne, rozluźnia mięśnie i poprawia ukrwienie. Zimno zwęża naczynia, zmniejsza obrzęk, ból i reakcję zapalną w stanach ostrych.

Ból brzucha może być objawem poważnych chorób, np. zapalenia wyrostka robaczkowego, krwawienia lub niedrożności jelit. Zadaniem opiekuna jest obserwacja, zapewnienie bezpieczeństwa i zgłoszenie objawu personelowi medycznemu.

Wilgoć rozmiękcza naskórek i ułatwia jego uszkodzenie przez tarcie. Szczególnie ważne jest osuszanie fałdów skórnych, pachwin i okolicy krocza.

Najczęściej są to fałdy skórne, pachwiny, okolica pośladków i krocza, pachy oraz skóra pod piersiami. Ryzyko rośnie przy nadmiernej potliwości, nietrzymaniu moczu lub stolca i unieruchomieniu.

Talk może zbrylać się pod wpływem wilgoci, powodując tarcie i dodatkowe podrażnienie skóry. Dlatego ważniejsze są higiena, osuszanie i ograniczenie wilgoci.

Czysta i sucha bielizna ogranicza kontakt skóry z potem, moczem, kałem i wilgocią. Zmniejsza to ryzyko maceracji naskórka oraz rozwoju podrażnień.

Typowe objawy to zaczerwienienie, pieczenie, bolesność, wilgotna lub macerowana skóra oraz powierzchowne uszkodzenia naskórka. Zmiany należy obserwować i zgłaszać personelowi medycznemu.

Należy szybko zmieniać zabrudzone wyroby chłonne, delikatnie oczyszczać skórę, dokładnie ją osuszać i stosować odpowiednie preparaty ochronne zgodnie z zaleceniami. Kluczowe jest niedopuszczanie do długiego kontaktu skóry z wilgocią i zanieczyszczeniami.

Zwiększa ryzyko poślizgnięcia, utraty równowagi, zasłabnięcia i upadku. Senior może mieć osłabione mięśnie, zawroty głowy lub ograniczoną sprawność ruchową.

Najbezpieczniejsza jest pozycja siedząca, np. na krzesełku kąpielowym lub taborecie prysznicowym. Zmniejsza to ryzyko upadku i zmęczenia.

Stosuje się je u osób leżących, bardzo osłabionych, niesamodzielnych lub takich, które nie mogą bezpiecznie skorzystać z łazienki.

Pomocne są mata antypoślizgowa, uchwyty przy wannie lub prysznicu, krzesełko kąpielowe, podnośnik wannowy oraz łatwy dostęp do ręcznika i środków higienicznych.

Pozwala to uniknąć zostawiania osoby starszej samej w łazience i skraca czas czynności. Zmniejsza też ryzyko wychłodzenia i upadku.

Powinien zasłaniać odsłonięte części ciała, informować o wykonywanych czynnościach i wykonywać tylko niezbędną pomoc. Należy respektować wstyd i godność pacjenta.

Niepokojące są zawroty głowy, bladość, duszność, osłabienie, nadmierne pocenie się, ból w klatce piersiowej lub splątanie. W takiej sytuacji należy przerwać kąpiel i zapewnić bezpieczeństwo pacjentowi.

Sucha skóra zapewnia lepsze przyleganie płytki lub worka stomijnego. Zmniejsza też ryzyko odparzeń, maceracji i przeciekania treści jelitowej lub moczu.

Spirytus silnie wysusza i podrażnia skórę. Może powodować pieczenie, mikrouszkodzenia i pogorszenie stanu skóry wokół stomii.

Nie. Puder może utrudniać przyklejenie sprzętu stomijnego i powinien być stosowany tylko wtedy, gdy zaleci to personel medyczny.

Skórę należy osuszać delikatnie, najlepiej przez przykładanie miękkiego gazika lub ręcznika jednorazowego. Nie należy jej intensywnie pocierać.

Niepokojące są zaczerwienienie, pieczenie, ból, świąd, nadżerki, sączenie oraz odklejanie się sprzętu stomijnego. Takie objawy należy zgłosić personelowi medycznemu.

Tłuste preparaty tworzą warstwę na skórze, która pogarsza przyczepność płytki stomijnej. Może to prowadzić do przeciekania i podrażnienia skóry.

Celem jest utrzymanie skóry w czystości, suchości i dobrym stanie. Dzięki temu sprzęt stomijny dobrze przylega, a pacjent jest chroniony przed podrażnieniami i zakażeniem.

Sonda przebiega przez jamę ustną, drażni śluzówkę i sprzyja jej wysychaniu. Pacjent nie je doustnie, więc naturalne oczyszczanie jamy ustnej jest ograniczone.

Mogą pojawić się stany zapalne, naloty, przykry zapach z ust, pęknięcia śluzówki, otarcia oraz zakażenia. Zwiększa się też ryzyko zachłyśnięcia zanieczyszczoną wydzieliną.

Język i wargi są tylko elementami wymagającymi pielęgnacji. Jama ustna obejmuje szerszy obszar: zęby, dziąsła, język, policzki, podniebienie i śluzówkę.

Przy sondzie założonej przez usta szczególną uwagę zwraca się na jamę ustną. Przy sondzie nosowo-żołądkowej dodatkowo ważna jest higiena i obserwacja jamy nosowej oraz okolicy nozdrzy.

Pacjenta należy ułożyć w pozycji półwysokiej lub wysokiej, używać małej ilości płynu i delikatnie oczyszczać jamę ustną. Trzeba uważać, aby nie przemieścić sondy i nie doprowadzić do zachłyśnięcia.

Należy obserwować zaczerwienienie, obrzęk, nadżerki, krwawienie, naloty, suchość śluzówek i miejsca ucisku sondy. Niepokojące zmiany trzeba zgłosić personelowi medycznemu.

Oklepywanie wykonuje się od podstawy klatki piersiowej ku szczytom płuc. Taki kierunek ułatwia przesuwanie wydzieliny w stronę większych oskrzeli i jej odkrztuszenie.

Celem jest ułatwienie odrywania i ewakuacji wydzieliny z dróg oddechowych. Zabieg pomaga zapobiegać zaleganiu wydzieliny, niedodmie i zapaleniu płuc.

Dłoń powinna być ułożona w kształt łódeczki, a palce złączone. Nie oklepuje się płaską dłonią, ponieważ jest to mniej skuteczne i bardziej nieprzyjemne dla pacjenta.

Nie oklepuje się kręgosłupa, łopatek, mostka, nerek, ran pooperacyjnych ani miejsc bolesnych lub objętych zmianami skórnymi. Należy unikać także okolic złamań żeber.

Oklepywania nie wykonuje się bezpośrednio po jedzeniu. Najlepiej przeprowadzić je przed posiłkiem lub co najmniej 1–2 godziny po posiłku, aby zmniejszyć ryzyko nudności i wymiotów.

Trzeba obserwować oddech, kolor skóry, występowanie duszności, bólu, sinicy lub osłabienia. W razie pogorszenia stanu pacjenta zabieg należy przerwać i poinformować personel medyczny.

Okład zimny stosuje się w celu zmniejszenia bólu, obrzęku, stanu zapalnego oraz ograniczenia krwawienia podskórnego. Działa przez miejscowe zwężenie naczyń krwionośnych.

Ceratka zatrzymuje ciepło i wilgoć oraz ogranicza parowanie. Utrudnia więc prawidłowe chłodzenie miejsca objętego okładem.

Zabieg należy przerwać, gdy pacjent zgłasza silny ból, drętwienie, pieczenie albo gdy skóra staje się bardzo blada, sina lub nadmiernie zimna.

Bezpośredni kontakt lodu ze skórą może spowodować odmrożenie lub uszkodzenie tkanek. Lód powinien być owinięty np. w gazę lub ręcznik.

Okład zimny zwęża naczynia krwionośne i zmniejsza obrzęk, ból oraz stan zapalny. Okład ciepły rozszerza naczynia, poprawia ukrwienie i rozluźnia tkanki.

Powinien obserwować skórę, pytać pacjenta o odczucia i pilnować czasu trwania zabiegu. Ważne jest też, aby okład nie uciskał nadmiernie tkanek.

Zmiana pozycji zmniejsza długotrwały ucisk na jedne okolice ciała, poprawia ukrwienie skóry i ogranicza ryzyko powstawania odleżyn.

Najczęściej zaleca się zmianę pozycji co około 2 godziny, o ile stan pacjenta i zalecenia lekarskie nie wymagają innego postępowania.

Najbardziej narażone są okolice kości krzyżowej, pięt, łokci, łopatek, potylicy, krętarzy oraz kostek, ponieważ są to miejsca ucisku między kością a podłożem.

Toaleta ciała jest ważna, bo utrzymuje skórę w czystości i suchości, ale nie zastępuje regularnej zmiany pozycji i odciążania miejsc ucisku.

Materac przeciwodleżynowy zmniejsza i rozkłada nacisk na ciało pacjenta, ale nie zwalnia opiekuna z obowiązku obserwacji skóry i zmiany pozycji pacjenta.

Należy sprawdzać zaczerwienienia, otarcia, pęcherze, ucieplenie skóry, obrzęk, bolesność oraz miejsca narażone na ucisk. Niepokojące zmiany trzeba zgłosić personelowi medycznemu.

Zmiana pozycji musi być bezpieczna, aby nie nasilać bólu, nie przemieścić odłamów kostnych i nie pogorszyć stanu pacjenta. Należy przestrzegać zaleceń dotyczących ułożenia kończyny i sposobu przemieszczania.

Pozycja płaska zwiększa powrót krwi żylnej do serca i może nasilać zastój w płucach. To pogłębia duszność i uczucie braku powietrza.

Opuszczenie nóg powoduje częściowe zaleganie krwi w kończynach dolnych. Zmniejsza to powrót żylny do serca i odciąża krążenie płucne.

Pozycja Fowlera oznacza wysokie lub półwysokie ułożenie tułowia, zwykle w łóżku. W niewydolności lewokomorowej szczególnie korzystne jest dodatkowe opuszczenie nóg, bo zmniejsza obciążenie serca.

Niepokojące są: narastająca duszność, sinica, przyspieszony oddech, tachykardia, pienista plwocina, silny lęk i osłabienie. Takie objawy należy pilnie zgłosić personelowi medycznemu.

Opiekun pomaga przyjąć właściwą pozycję, zapewnia bezpieczeństwo i spokój oraz obserwuje stan pacjenta. Pogorszenie oddychania lub wyglądu pacjenta zgłasza pielęgniarce lub lekarzowi.

Siedzenie i podparcie obręczy barkowej ułatwia pracę mięśni oddechowych. Pacjent instynktownie wybiera pozycję, w której łatwiej mu oddychać.

Należy zabezpieczyć pacjenta przed upadkiem, nie pozostawiać go samego i zgłosić objaw personelowi medycznemu. Może być konieczna zmiana ułożenia lub kontrola parametrów życiowych.