Pytania pomocnicze - MED.14
Świadczenie usług medyczno-pielęgnacyjnych i opiekuńczych osobie chorej i niesamodzielnej - pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Łącznie: 850. Strona 7 z 14.
W jakim kierunku wykonuje się oklepywanie klatki piersiowej lub pleców?
Oklepywanie wykonuje się od podstawy klatki piersiowej ku szczytom płuc. Taki kierunek ułatwia przesuwanie wydzieliny w stronę większych oskrzeli i jej odkrztuszenie.
Jaki jest cel oklepywania klatki piersiowej u chorego niesamodzielnego?
Celem jest ułatwienie odrywania i ewakuacji wydzieliny z dróg oddechowych. Zabieg pomaga zapobiegać zaleganiu wydzieliny, niedodmie i zapaleniu płuc.
Jaką dłonią wykonuje się prawidłowe oklepywanie?
Dłoń powinna być ułożona w kształt łódeczki, a palce złączone. Nie oklepuje się płaską dłonią, ponieważ jest to mniej skuteczne i bardziej nieprzyjemne dla pacjenta.
Jakich okolic nie należy oklepywać podczas zabiegu?
Nie oklepuje się kręgosłupa, łopatek, mostka, nerek, ran pooperacyjnych ani miejsc bolesnych lub objętych zmianami skórnymi. Należy unikać także okolic złamań żeber.
Kiedy najlepiej wykonywać oklepywanie w stosunku do posiłku?
Oklepywania nie wykonuje się bezpośrednio po jedzeniu. Najlepiej przeprowadzić je przed posiłkiem lub co najmniej 1–2 godziny po posiłku, aby zmniejszyć ryzyko nudności i wymiotów.
Na co należy zwracać uwagę podczas oklepywania pacjenta?
Trzeba obserwować oddech, kolor skóry, występowanie duszności, bólu, sinicy lub osłabienia. W razie pogorszenia stanu pacjenta zabieg należy przerwać i poinformować personel medyczny.
Jaka jest prawidłowa kolejność toalety całego ciała pacjenta leżącego?
Toaletę wykonuje się od części najczystszych do najbardziej narażonych na zabrudzenie: twarz, uszy, szyja, klatka piersiowa, kończyny górne, brzuch, plecy i pośladki, kończyny dolne, a na końcu podmycie.
Dlaczego podmycie wykonuje się na końcu toalety całego ciała?
Okolica krocza jest najbardziej narażona na zanieczyszczenie drobnoustrojami. Wykonanie podmycia na końcu zmniejsza ryzyko przeniesienia zakażenia na inne części ciała.
Jaką zasadę higieniczną stosuje się podczas mycia pacjenta w łóżku?
Obowiązuje zasada mycia od miejsc czystych do brudnych oraz od góry ciała ku dołowi. Należy też zmieniać wodę, rękawice lub myjki, jeśli ulegną zabrudzeniu.
Jak zapewnić pacjentowi intymność podczas toalety w łóżku?
Należy zasłonić parawan, zamknąć drzwi, odsłaniać tylko aktualnie mytą część ciała i informować pacjenta o wykonywanych czynnościach.
Na co należy zwracać uwagę podczas toalety całego ciała pacjenta leżącego?
Trzeba obserwować stan skóry, zaczerwienienia, odparzenia, otarcia, obrzęki, ból oraz miejsca szczególnie narażone na odleżyny, np. okolice kości krzyżowej, pięt i łokci.
Dlaczego podczas toalety pacjenta ważna jest profilaktyka wychłodzenia?
Pacjent leżący, zwłaszcza starszy lub osłabiony, szybko traci ciepło. Dlatego należy myć ciało etapami, osuszać skórę na bieżąco i przykrywać części ciała, które nie są aktualnie myte.
Jakie czynności należy wykonać po zakończeniu toalety całego ciała w łóżku?
Należy dokładnie osuszyć skórę, zastosować środki pielęgnacyjne, ubrać pacjenta, ułożyć go wygodnie i bezpiecznie, uporządkować stanowisko oraz zdezynfekować używany sprzęt zgodnie z procedurą.
Jaki jest cel stosowania okładu zimnego?
Okład zimny stosuje się w celu zmniejszenia bólu, obrzęku, stanu zapalnego oraz ograniczenia krwawienia podskórnego. Działa przez miejscowe zwężenie naczyń krwionośnych.
Dlaczego przy okładzie zimnym nie należy stosować ceratki?
Ceratka zatrzymuje ciepło i wilgoć oraz ogranicza parowanie. Utrudnia więc prawidłowe chłodzenie miejsca objętego okładem.
Jakie objawy podczas okładu zimnego wymagają przerwania zabiegu?
Zabieg należy przerwać, gdy pacjent zgłasza silny ból, drętwienie, pieczenie albo gdy skóra staje się bardzo blada, sina lub nadmiernie zimna.
Dlaczego nie wolno przykładać lodu bezpośrednio do skóry?
Bezpośredni kontakt lodu ze skórą może spowodować odmrożenie lub uszkodzenie tkanek. Lód powinien być owinięty np. w gazę lub ręcznik.
Czym różni się okład zimny od okładu ciepłego?
Okład zimny zwęża naczynia krwionośne i zmniejsza obrzęk, ból oraz stan zapalny. Okład ciepły rozszerza naczynia, poprawia ukrwienie i rozluźnia tkanki.
Jak opiekun powinien kontrolować bezpieczeństwo pacjenta podczas okładu zimnego?
Powinien obserwować skórę, pytać pacjenta o odczucia i pilnować czasu trwania zabiegu. Ważne jest też, aby okład nie uciskał nadmiernie tkanek.
Dlaczego u pacjenta unieruchomionego trzeba regularnie zmieniać pozycję ciała?
Zmiana pozycji zmniejsza długotrwały ucisk na jedne okolice ciała, poprawia ukrwienie skóry i ogranicza ryzyko powstawania odleżyn.
Jak często należy zmieniać pozycję pacjenta leżącego w profilaktyce odleżyn?
Najczęściej zaleca się zmianę pozycji co około 2 godziny, o ile stan pacjenta i zalecenia lekarskie nie wymagają innego postępowania.
Które miejsca ciała są szczególnie narażone na powstawanie odleżyn u pacjenta leżącego?
Najbardziej narażone są okolice kości krzyżowej, pięt, łokci, łopatek, potylicy, krętarzy oraz kostek, ponieważ są to miejsca ucisku między kością a podłożem.
Czy sama toaleta ciała zapobiega odleżynom?
Toaleta ciała jest ważna, bo utrzymuje skórę w czystości i suchości, ale nie zastępuje regularnej zmiany pozycji i odciążania miejsc ucisku.
Jaką rolę w profilaktyce odleżyn pełni materac przeciwodleżynowy?
Materac przeciwodleżynowy zmniejsza i rozkłada nacisk na ciało pacjenta, ale nie zwalnia opiekuna z obowiązku obserwacji skóry i zmiany pozycji pacjenta.
Na co należy zwracać uwagę podczas obserwacji skóry pacjenta unieruchomionego?
Należy sprawdzać zaczerwienienia, otarcia, pęcherze, ucieplenie skóry, obrzęk, bolesność oraz miejsca narażone na ucisk. Niepokojące zmiany trzeba zgłosić personelowi medycznemu.
Dlaczego pacjent po złamaniu szyjki kości udowej wymaga szczególnej ostrożności przy zmianie pozycji?
Zmiana pozycji musi być bezpieczna, aby nie nasilać bólu, nie przemieścić odłamów kostnych i nie pogorszyć stanu pacjenta. Należy przestrzegać zaleceń dotyczących ułożenia kończyny i sposobu przemieszczania.
Dlaczego pacjent z niewydolnością lewokomorową nie powinien leżeć płasko?
Pozycja płaska zwiększa powrót krwi żylnej do serca i może nasilać zastój w płucach. To pogłębia duszność i uczucie braku powietrza.
Dlaczego opuszczenie kończyn dolnych pomaga w niewydolności lewokomorowej?
Opuszczenie nóg powoduje częściowe zaleganie krwi w kończynach dolnych. Zmniejsza to powrót żylny do serca i odciąża krążenie płucne.
Czym różni się pozycja wysoka z opuszczonymi kończynami dolnymi od klasycznej pozycji Fowlera?
Pozycja Fowlera oznacza wysokie lub półwysokie ułożenie tułowia, zwykle w łóżku. W niewydolności lewokomorowej szczególnie korzystne jest dodatkowe opuszczenie nóg, bo zmniejsza obciążenie serca.
Jakie objawy mogą wskazywać na nasilenie niewydolności lewokomorowej?
Niepokojące są: narastająca duszność, sinica, przyspieszony oddech, tachykardia, pienista plwocina, silny lęk i osłabienie. Takie objawy należy pilnie zgłosić personelowi medycznemu.
Jaką rolę ma opiekun medyczny przy pacjencie z dusznością sercową?
Opiekun pomaga przyjąć właściwą pozycję, zapewnia bezpieczeństwo i spokój oraz obserwuje stan pacjenta. Pogorszenie oddychania lub wyglądu pacjenta zgłasza pielęgniarce lub lekarzowi.
Dlaczego pacjent z niewydolnością lewokomorową często sam siada lub podpiera się rękami?
Siedzenie i podparcie obręczy barkowej ułatwia pracę mięśni oddechowych. Pacjent instynktownie wybiera pozycję, w której łatwiej mu oddychać.
Co należy zrobić, jeśli pacjent w pozycji wysokiej z opuszczonymi nogami ma zawroty głowy?
Należy zabezpieczyć pacjenta przed upadkiem, nie pozostawiać go samego i zgłosić objaw personelowi medycznemu. Może być konieczna zmiana ułożenia lub kontrola parametrów życiowych.
Dlaczego bandaż użyty do wykonania okładu traktuje się jako odpad zakaźny?
Ponieważ mógł mieć kontakt ze skórą pacjenta, wydzieliną, krwią lub innym materiałem biologicznym. Dlatego wymaga segregacji jako odpad medyczny zakaźny.
Do jakiego worka wyrzuca się zużyte opatrunki i gaziki po kontakcie z pacjentem?
Do worka czerwonego, ponieważ są to odpady medyczne zakaźne lub potencjalnie zakaźne.
Czym różnią się odpady medyczne zakaźne od komunalnych?
Odpady medyczne zakaźne mogą zawierać drobnoustroje chorobotwórcze i materiał biologiczny. Odpady komunalne nie stanowią takiego ryzyka i nie pochodzą bezpośrednio z czynności medycznych przy pacjencie.
Dlaczego nie należy wyrzucać skażonych materiałów opatrunkowych do czarnego worka?
Czarny worek jest przeznaczony zwykle na odpady komunalne, a nie zakaźne. Wyrzucenie tam skażonego bandaża mogłoby narazić inne osoby na kontakt z materiałem biologicznym.
Jakie środki ostrożności należy zachować przy wyrzucaniu zużytego bandaża?
Należy używać rękawiczek, nie dociskać odpadu rękami i wrzucić go bezpośrednio do właściwego worka. Po zakończeniu czynności trzeba zdjąć rękawiczki i wykonać higienę rąk.
Co oznacza czerwony kolor worka w segregacji odpadów medycznych?
Oznacza odpady medyczne zakaźne, czyli takie, które mogą przenosić drobnoustroje chorobotwórcze.
Do czego służy podkład ślizgowy w opiece nad pacjentem leżącym?
Służy do ułatwienia przesuwania pacjenta w łóżku przez zmniejszenie tarcia. Chroni skórę pacjenta i odciąża opiekuna.
Dlaczego podkład ślizgowy jest stosowany przy przesuwaniu pacjenta na bok?
Ponieważ pacjent pozostaje w pozycji leżącej, a czynność polega na przemieszczeniu ciała po powierzchni łóżka. Podkład zmniejsza opór i ułatwia bezpieczne wykonanie manewru.
Czym różni się przemieszczanie pacjenta w łóżku od pionizacji?
Przemieszczanie w łóżku odbywa się w pozycji leżącej lub półleżącej. Pionizacja polega na przechodzeniu do pozycji siedzącej lub stojącej.
Jakie korzyści dla opiekuna daje użycie podkładu ślizgowego?
Zmniejsza wysiłek fizyczny i ryzyko przeciążenia kręgosłupa. Ułatwia wykonanie czynności zgodnie z zasadami ergonomii.
Jakie korzyści dla pacjenta daje użycie podkładu ślizgowego?
Zmniejsza ryzyko otarć, bólu i uszkodzeń skóry. Pozwala na łagodniejsze i bezpieczniejsze przemieszczanie.
Dlaczego podkład ślizgowy nie jest właściwym sprzętem do pionizacji pacjenta?
Pionizacja wymaga stabilizacji i asekuracji w pozycji siedzącej lub stojącej. Podkład ślizgowy służy do przesuwania po powierzchni łóżka, a nie do podnoszenia pacjenta do stania.
Dlaczego u osoby starszej ważne jest regularne przyjmowanie leków?
Regularność leczenia pomaga utrzymać stabilny stan zdrowia. W chorobach przewlekłych, takich jak cukrzyca i nadciśnienie, pomijanie dawek może prowadzić do groźnych powikłań.
Jak opiekun może pomóc podopiecznemu w prawidłowym przyjmowaniu leków?
Może przygotować leki w opisanych pojemnikach, przypominać o porach przyjmowania oraz obserwować, czy podopieczny stosuje się do zaleceń. Nie powinien samodzielnie zmieniać dawkowania.
Dlaczego opisane pojemniki na leki są lepszym rozwiązaniem niż przypadkowe przypominanie?
Organizer pokazuje, które leki i kiedy należy przyjąć. Ułatwia też sprawdzenie, czy dawka została już zażyta.
Kiedy opiekun powinien powiadomić lekarza lub pielęgniarkę o problemach z lekami?
Gdy podopieczny często myli dawki, odmawia przyjmowania leków, występują objawy niepożądane albo następuje pogorszenie stanu zdrowia.
Czego opiekun nie powinien robić w zakresie farmakoterapii podopiecznego?
Nie powinien samodzielnie odstawiać leków, zmieniać dawek ani godzin ich podawania. Takie decyzje należą do lekarza.
Jakie informacje powinny znaleźć się na pojemniku z lekami?
Najważniejsze są: dzień tygodnia, pora dnia oraz ewentualnie dodatkowe oznaczenia zgodne z zaleceniami, np. „przed posiłkiem” lub „po posiłku”.
Dlaczego w tym przypadku opiekun powinien wykonać mycie głowy za chorą?
Chora ma zwyrodnienie stawów i trudności w poruszaniu się, a codzienne czynności wykonuje z wysiłkiem. Mycie głowy wymaga sprawności kończyn górnych i może być dla niej zbyt obciążające.
Kiedy opiekun powinien wyręczyć pacjenta w czynności higienicznej?
Gdy pacjent nie jest w stanie wykonać czynności samodzielnie, wykonuje ją z dużym bólem, nadmiernym wysiłkiem albo istnieje ryzyko upadku lub pogorszenia stanu zdrowia.
Na czym polega ocena zdolności pacjenta do samoopieki?
Polega na sprawdzeniu, które czynności pacjent wykonuje samodzielnie, przy których potrzebuje pomocy, a które należy wykonać za niego. Uwzględnia się sprawność ruchową, ból, zmęczenie i bezpieczeństwo.
Dlaczego nie zawsze należy zachęcać pacjenta do pełnej samodzielności?
Samodzielność jest ważna, ale nie może powodować przeciążenia, bólu ani zagrożenia bezpieczeństwa. Pomoc musi być dostosowana do realnych możliwości chorego.
Jakie trudności może mieć osoba ze zwyrodnieniem stawów podczas mycia głowy?
Może mieć problem z unoszeniem rąk, pochylaniem się, utrzymaniem stabilnej pozycji oraz dłuższym wykonywaniem ruchów. Czynność może nasilać ból i zmęczenie.
Jak opiekun powinien przygotować pacjenta do mycia głowy?
Powinien wyjaśnić przebieg czynności, uzyskać zgodę pacjenta, zapewnić wygodną pozycję, ochronić odzież i pościel oraz przygotować potrzebne przybory.
Jaka jest różnica między pomocą a wyręczaniem pacjenta?
Pomoc oznacza wspieranie pacjenta w czynności, którą częściowo może wykonać sam. Wyręczenie jest właściwe wtedy, gdy pacjent nie może wykonać czynności bez nadmiernego wysiłku lub ryzyka.
Do czego służy drabinka przyłóżkowa?
Drabinka przyłóżkowa pomaga pacjentowi samodzielnie podciągnąć się z pozycji leżącej do siedzącej. Wspiera zmianę pozycji w łóżku i zwiększa samodzielność chorego.
Dlaczego balkonik nie jest najlepszym sprzętem do siadania w łóżku?
Balkonik służy głównie do asekuracji chodu i utrzymania równowagi w pozycji stojącej. Nie jest przeznaczony do podciągania się z pozycji leżącej.
Czym różni się drabinka przyłóżkowa od barierki ochronnej?
Drabinka umożliwia aktywne podciąganie się do siadu. Barierka ochronna przede wszystkim zabezpiecza pacjenta przed wypadnięciem z łóżka.
U jakich pacjentów można zastosować drabinkę przyłóżkową?
U pacjentów osłabionych, leżących, po unieruchomieniu lub z trudnością w samodzielnym siadaniu, pod warunkiem że mają zachowaną sprawność rąk i rozumieją polecenia.
Jakie zasady bezpieczeństwa obowiązują przy używaniu drabinki przyłóżkowej?
Należy sprawdzić stabilność mocowania, ułożyć drabinkę w zasięgu rąk pacjenta i w razie potrzeby asekurować chorego. Trzeba obserwować, czy nie pojawiają się zawroty głowy lub osłabienie.
Jak drabinka przyłóżkowa wpływa na samoopiekę pacjenta?
Pozwala pacjentowi wykonywać część czynności samodzielnie, np. usiąść w łóżku przed jedzeniem, piciem lub toaletą. Wzmacnia poczucie niezależności i aktywizuje chorego.