Pytania pomocnicze - OGR.02

Nadmiar azotu pobudza silny, późny wzrost wegetacyjny. Młode pędy gorzej drewnieją i słabiej przygotowują się do zimy, przez co łatwiej przemarzają.

Azot sprzyja tworzeniu pędów, liści i ogólnej masy zielonej. W nadmiarze powoduje zbyt bujny wzrost kosztem odporności i owocowania.

Nie. Zbyt duża dawka azotu zwykle opóźnia wejście drzew w owocowanie, ponieważ roślina koncentruje się na wzroście pędów, a nie na tworzeniu pąków kwiatowych.

Widoczny jest bardzo silny przyrost pędów, intensywnie zielone liście, słabsze drewnienie pędów i większa wrażliwość na mróz. Może też wzrosnąć podatność na niektóre choroby.

Azot podany zbyt późno może przedłużać wzrost pędów jesienią. Drzewa nie zdążą się zahartować przed zimą, co zwiększa ryzyko uszkodzeń mrozowych.

Nie. Nadmierny wzrost i delikatniejsze tkanki mogą sprzyjać porażeniu przez choroby, zamiast zwiększać odporność roślin.

Azot pobudza wzrost młodych drzewek i wspiera ich rozwój po przyjęciu się w sadzie. Dawka musi być jednak umiarkowana, aby nie spowodować nadmiernego wzrostu pędów.

Młode drzewa mają ograniczony zasięg korzeni, więc nie wykorzystają nawozu z całej powierzchni. Rozsiew całopowierzchniowy sprzyjałby głównie chwastom.

Nawóz stosuje się miejscowo, indywidualnie pod każde drzewo, najczęściej w obrębie misy wokół pnia. Ułatwia to wykorzystanie składnika przez młody system korzeniowy.

Fosfor i potas najlepiej zastosować przed założeniem sadu, po analizie gleby. Składniki te warto wymieszać z glebą przed sadzeniem drzew.

Fosfor i potas są mało ruchliwe w glebie, dlatego powinny być uzupełnione wcześniej, przed sadzeniem. Po posadzeniu trudniej dostarczyć je głębiej do strefy korzeni.

Nadmiar azotu powoduje zbyt silny wzrost pędów, słabsze drewnienie i większą podatność na uszkodzenia mrozowe. Może też opóźniać wejście drzew w owocowanie.

Podczas zamarzania wody wydziela się ciepło, które utrzymuje temperaturę tkanek roślinnych w pobliżu 0°C. Dzięki temu kwiaty są mniej narażone na uszkodzenia mrozowe.

Zabieg rozpoczyna się, gdy temperatura spada do około 0°C lub nieco poniżej, zanim dojdzie do uszkodzenia kwiatów. Nie należy czekać na silny mróz.

Deszczowanie kończy się dopiero po wzroście temperatury powyżej 0°C i stopieniu lodu z roślin. Zbyt wczesne przerwanie zabiegu może pogłębić uszkodzenia.

Bielenie pni ogranicza nagrzewanie kory i zmniejsza ryzyko pęknięć mrozowych, ale nie zabezpiecza kwiatów w czasie kwitnienia przed spadkiem temperatury.

Nie. Mocznik stosuje się głównie jako nawóz azotowy lub w sadach do przyspieszania rozkładu liści, co ogranicza źródło infekcji parcha jabłoni.

Kwiaty i młode zawiązki mają delikatne tkanki o dużej zawartości wody. Nawet niewielki spadek temperatury poniżej 0°C może uszkodzić słupki i zniszczyć plon.

Stosuje się m.in. ogrzewanie sadu, mieszanie powietrza wentylatorami, zadymianie oraz wybór odpowiedniego stanowiska. W praktyce produkcyjnej jedną z najskuteczniejszych metod jest deszczowanie przeciwprzymrozkowe.

To młode drzewko jabłoni otrzymane przez okulizację, zwykle rosnące jeden sezon po przyjęciu oczka odmiany szlachetnej na podkładce.

W październiku drzewka kończą wegetację, a gleba jest jeszcze wilgotna i stosunkowo ciepła. Sprzyja to przyjmowaniu się roślin i regeneracji korzeni przed zimą.

W tych miesiącach rośliny intensywnie rosną, mają liście i duże zapotrzebowanie na wodę. Przesadzanie w tym czasie powoduje silny stres i gorsze przyjmowanie się drzewek.

Sadzenie w listopadzie jest bardziej ryzykowne niż w październiku, ponieważ mogą wystąpić przymrozki i zamarzanie gleby. Dlatego najlepszym terminem egzaminacyjnym jest październik.

Gleba powinna być odchwaszczona, spulchniona, umiarkowanie wilgotna i dobrze przygotowana pod sad. Ważne jest też odpowiednie pH oraz wcześniejsze nawożenie podstawowe.

Po posadzeniu trzeba dobrze docisnąć glebę wokół korzeni i obficie podlać drzewko. W razie potrzeby zabezpiecza się je także przed mrozem i uszkodzeniami przez zwierzęta.

Polega na silnym przycięciu rośliny matecznej, a następnie obsypywaniu wyrastających młodych pędów ziemią, aby wytworzyły korzenie. Po ukorzenieniu pędy oddziela się jako sadzonki.

Pędy skraca się na wysokości 2-3 oczek nad ziemią. Dzięki temu roślina wypuszcza młode pędy nadające się do ukorzeniania.

Niskie cięcie pobudza roślinę do wytwarzania silnych, młodych przyrostów od podstawy. To właśnie one są później obsypywane ziemią i ukorzeniane.

Metodę stosuje się m.in. u niektórych krzewów owocowych oraz przy produkcji podkładek, np. podkładek jabłoni. Jest przydatna tam, gdzie potrzebne są rośliny wiernie powtarzające cechy rośliny matecznej.

W odkładach pionowych ukorzenia się młode pędy wyrastające po silnym przycięciu rośliny. W odkładach poziomych pęd przygina się i układa poziomo w glebie, a z jego pąków wyrastają nowe pędy.

Oddziela się je po wytworzeniu odpowiedniego systemu korzeniowego, zwykle pod koniec sezonu wegetacyjnego lub jesienią. Następnie mogą być przeznaczone do dalszej uprawy.

Na owocach pojawiają się przebarwienia, pierścienie lub smugi na skórce, a miąższ może mieć czerwone lub brunatnoczerwone zabarwienie. Owoce często są gorszej jakości i mogą przedwcześnie opadać.

Ospowatość jest chorobą wirusową, a fungicydy działają na choroby grzybowe. W przypadku wirusów podstawą jest profilaktyka i usuwanie źródeł infekcji.

Ospowatość śliwy jest często nazywana szarką. Chorobę wywołuje wirus Plum pox virus, w skrócie PPV.

Mszyce mogą przenosić wirusa z porażonych roślin na zdrowe podczas żerowania. Dlatego ograniczanie ich liczebności zmniejsza ryzyko rozprzestrzeniania choroby.

Ospowatość powoduje głównie przebarwienia liści, skórki i miąższu owoców, bo jest chorobą wirusową. Brunatna zgnilizna jest chorobą grzybową i objawia się gniciem owoców oraz powstawaniem brunatnych plam i mumii owocowych.

Najważniejsze jest sadzenie zdrowego materiału szkółkarskiego, usuwanie porażonych drzew oraz ograniczanie mszyc. Duże znaczenie ma też wybór odmian mniej podatnych.

Dorosły owad przypomina małą muchówkę. Charakterystyczne są ciemne, poprzeczne pasy na przezroczystych skrzydłach oraz ciemne ciało z jaśniejszą tarczką.

Największe szkody powoduje w uprawie czereśni i wiśni. Larwy rozwijają się wewnątrz owoców, powodując ich robaczywienie.

Szkody powodują larwy żerujące w miąższu owoców. Dorosła muchówka składa jaja pod skórkę dojrzewających owoców.

Nasionnica jest muchówką, której larwy uszkadzają owoce. Mszyca wiśniowa to drobny owad ssący, tworzący kolonie na liściach i młodych pędach.

Przędziorek chmielowiec jest roztoczem, bardzo małym i często widocznym jako punkty na spodniej stronie liści. Nasionnica jest owadem muchówkowatym, widocznym na owocach.

Stosuje się monitoring lotu muchówek, żółte tablice lepowe, zbiór i niszczenie porażonych owoców oraz zabiegi ochrony zgodnie z programem ochrony roślin.

Zabieg musi być wykonany w okresie lotu muchówek i składania jaj. Zbyt późne zwalczanie jest mało skuteczne, ponieważ larwy znajdują się już wewnątrz owoców.

Mszyce są owadami, dlatego zwalcza się je środkami owadobójczymi, czyli insektycydami. Dobór środka zależy od uprawy, gatunku szkodnika i terminu zabiegu.

Insektycydy zwalczają owady, np. mszyce i owocówki. Akarycydy są przeznaczone do zwalczania roztoczy, np. przędziorków.

Akarycyd działa głównie na roztocza, a mszyce nie należą do roztoczy, tylko do owadów. Dlatego w tym przypadku należy wybrać insektycyd.

Mszyce wysysają soki z młodych liści i pędów, powodując ich deformacje, zahamowanie wzrostu i osłabienie drzew. Mogą też przenosić choroby wirusowe.

Oznacza to, że nakłuwają tkanki roślinne i wysysają z nich sok. Z tego powodu skuteczne mogą być środki działające systemicznie, przemieszczające się z sokami rośliny.

Nematocydy służą do zwalczania nicieni, czyli drobnych organizmów żyjących najczęściej w glebie lub tkankach roślin. Mszyce są owadami, więc wymagają zastosowania insektycydu.

Repelenty odstraszają szkodniki, ograniczając ich żerowanie lub zasiedlanie roślin. Nie są jednak podstawową grupą środków do bezpośredniego zwalczania mszyc.

Etykieta informuje, w jakiej uprawie i przeciwko jakim agrofagom środek jest zarejestrowany. Podaje też dawkę, termin stosowania, okres karencji i zasady bezpieczeństwa.

Groch należy do roślin bobowatych, które współżyją z bakteriami brodawkowymi i same wiążą azot z powietrza. Nadmiar łatwo dostępnych składników po oborniku, zwłaszcza azotu, sprzyja bujnemu wzrostowi liści kosztem plonu nasion.

W pierwszym roku po oborniku dobrze uprawia się rośliny o dużych wymaganiach pokarmowych, np. ogórki, kapustne, seler, por, dynię oraz często ziemniaki.

Obornik wzbogaca glebę w próchnicę i składniki pokarmowe oraz poprawia strukturę gleby. Działa stopniowo, dlatego jego wpływ utrzymuje się przez kilka lat.

W pierwszym roku uprawia się rośliny najbardziej żarłoczne, w drugim średnio wymagające, a w trzecim rośliny o mniejszych wymaganiach pokarmowych. Taki podział pomaga racjonalnie wykorzystać składniki z nawozu organicznego.

Rośliny bobowate, np. groch i fasola, żyją w symbiozie z bakteriami brodawkowymi. Bakterie te wiążą azot atmosferyczny i udostępniają go roślinie.

Może wystąpić nadmierny wzrost części zielonych, opóźnione dojrzewanie i słabsze zawiązywanie strąków. Rośliny mogą być też bardziej podatne na wyleganie i choroby.

Niska temperatura spowalnia oddychanie, dojrzewanie i starzenie się owoców. Dzięki temu gruszki mogą być przechowywane od jesieni do wiosny.

Owoce szybciej dojrzewają, miękną i tracą wartość handlową. Skraca się też ich okres przechowywania.

Zbyt niska temperatura może spowodować uszkodzenia chłodowe lub przemrożenie owoców. Dlatego ważna jest stabilna kontrola temperatury.

Do przechowywania wybiera się owoce zdrowe, nieuszkodzone, suche i zebrane w odpowiedniej dojrzałości zbiorczej. Owoce uszkodzone szybciej gniją i zakażają pozostałe.

Wysoka wilgotność ogranicza więdnięcie i utratę masy owoców. Zbyt suche powietrze powoduje marszczenie skórki.

Dojrzałość zbiorcza oznacza stan odpowiedni do zbioru i przechowywania. Dojrzałość konsumpcyjna to moment, gdy owoc ma najlepszy smak, aromat i miękkość do spożycia.