Pytania pomocnicze - OGR.02

Rozmnażanie wegetatywne pozwala uzyskać rośliny jednakowe genetycznie. Dzięki temu podkładki mają wyrównane cechy, np. podobną siłę wzrostu i odporność.

W odkładach pionowych przycina się roślinę mateczną, a wyrastające pionowo pędy obsypuje ziemią. W odkładach poziomych pęd układa się poziomo w glebie, a z jego pąków wyrastają nowe ukorzenione rośliny.

Szczepienie i okulizacja służą przede wszystkim do rozmnażania odmian szlachetnych na gotowej podkładce. Podkładka jest elementem, na którym wykonuje się te zabiegi.

Matecznik to plantacja roślin matecznych przeznaczonych do rozmnażania. Z takich roślin pozyskuje się nowe podkładki, np. przez odkłady.

Podkładka wpływa na siłę wzrostu drzewa, odporność na mróz i choroby, dostosowanie do gleby oraz często na termin wejścia w owocowanie.

Nie. Odrosty korzeniowe mogą występować u niektórych gatunków, ale w szkółkarskiej produkcji podkładek najczęściej stosuje się odkłady pionowe i poziome.

Fragment pędu przykryty ziemią wytwarza korzenie przy dostępie wilgoci i ograniczonym świetle. Po ukorzenieniu można go oddzielić jako samodzielną roślinę.

Defoliacja polega na usunięciu liści z drzewek przed ich wykopaniem. Może być wykonana chemicznie, z użyciem środków defoliacyjnych, lub mechanicznie.

Usunięcie liści ogranicza transpirację, czyli utratę wody przez roślinę. Dzięki temu drzewka są mniej narażone na przesychanie po wykopaniu.

Podlewanie może poprawić wilgotność gleby i ułatwić wykopywanie, ale nie jest typowym zabiegiem przygotowującym część nadziemną drzewek do wykopania. W pytaniu chodzi o usunięcie liści, czyli defoliację.

Defoliacja dotyczy usuwania liści z uprawianych drzewek. Odchwaszczanie polega na usuwaniu chwastów konkurujących z roślinami o wodę, światło i składniki pokarmowe.

Po wykopaniu system korzeniowy jest częściowo uszkodzony i gorzej pobiera wodę. Mniejsza liczba liści oznacza mniejsze parowanie wody i mniejsze ryzyko więdnięcia.

Wykonuje się ją przed wykopywaniem, zwykle pod koniec okresu wegetacji. Rośliny powinny być już odpowiednio zdrewniałe i przygotowane do wejścia w spoczynek.

Drzewka bez liści łatwiej sortować, wiązać, pakować i transportować. Zmniejsza się też ryzyko uszkodzeń i przesuszenia materiału.

Na owocach pojawiają się brunatne, gnilne plamy, które szybko się powiększają. Często widoczne są także koncentryczne kręgi jasnych skupień zarodników grzyba.

Choroba występuje głównie na jabłoniach i gruszach. Może porażać owoce w sadzie oraz podczas przechowywania.

Porażone owoce, szczególnie tzw. mumie pozostające na drzewach, są źródłem zarodników grzyba. Ich usuwanie ogranicza rozprzestrzenianie choroby w kolejnym sezonie.

Chorobie sprzyja wysoka wilgotność, opady deszczu oraz uszkodzenia skórki owoców. Rany po gradzie, szkodnikach lub pęknięciach ułatwiają infekcję.

Brunatna zgnilizna powoduje gnicie owoców jabłoni i gruszy. Brunatna plamistość gruszy dotyczy przede wszystkim liści i owoców gruszy, ale nie jest typowo rozpoznawana po gnilnych plamach na jabłkach.

Podstawą jest usuwanie porażonych owoców, ograniczanie uszkodzeń mechanicznych i zwalczanie szkodników uszkadzających owoce. W razie potrzeby stosuje się ochronę fungicydową zgodnie z programem ochrony roślin.

Samica składa jaja pod skórkę owocu, a larwa rozwija się i żeruje w jego miąższu. To larwa jest widoczna jako „robak” w czereśni.

Nasionnica uszkadza wnętrze owocu, powodując robaczywienie. Mszyca żeruje głównie na liściach i młodych pędach, powodując ich deformacje i osłabienie wzrostu.

Nie. Przędziorki są roztoczami, które wysysają soki z liści, powodując przebarwienia i osłabienie roślin, ale nie tworzą larw w owocach.

Służą do monitorowania lotu dorosłych muchówek nasionnicy trześniówki. Pomagają ustalić termin ewentualnego zabiegu ochronnego.

Często dojrzewają przed największym nasileniem lotu nasionnicy trześniówki. Dzięki temu szkodnik ma mniej okazji do złożenia jaj w owoce.

Karencja to minimalny czas od wykonania oprysku do zbioru owoców. Jej przestrzeganie jest konieczne, aby owoce były bezpieczne dla konsumentów.

Szara pleśń jest chorobą grzybową, więc do jej zwalczania używa się środków grzybobójczych, czyli fungicydów.

Owoce brunatnieją, miękną i pokrywają się szarym, pylącym nalotem zarodników grzyba.

Chorobie sprzyja wysoka wilgotność, częste opady, słaba przewiewność plantacji i zbyt duże zagęszczenie roślin.

Fungicydy zwalczają choroby grzybowe, a insektycydy służą do zwalczania owadów szkodliwych.

Herbicydy służą do zwalczania chwastów, a szara pleśń jest chorobą grzybową roślin.

Należy zapewnić przewiewność plantacji, usuwać porażone owoce, ściółkować glebę i unikać nadmiernego zagęszczenia roślin.

Największe zagrożenie występuje w czasie kwitnienia, zawiązywania i dojrzewania owoców, zwłaszcza przy wilgotnej pogodzie.

Należy pomnożyć powierzchnię sadu w hektarach przez obsadę drzewek na 1 ha. Dla 2 ha i 1 900 szt./ha otrzymuje się 3 800 drzewek.

Całkowity koszt oblicza się, mnożąc liczbę potrzebnych sadzonek lub drzewek przez cenę jednej sztuki.

Cena dotyczy jednej sztuki, więc trzeba wiedzieć, ile sztuk należy kupić. Dopiero wtedy można obliczyć łączny wydatek.

Oznacza to, że na powierzchni 1 ha należy posadzić 1 900 drzewek. Przy większej powierzchni tę liczbę mnoży się przez liczbę hektarów.

Najczęstszy błąd to policzenie kosztu tylko dla 1 ha zamiast dla całej powierzchni sadu albo pominięcie ceny jednostkowej.

Warto sprawdzić jednostki: ha skracają się przy mnożeniu przez szt./ha, zostają sztuki, a po pomnożeniu przez zł/szt. otrzymuje się złote.

Siew bezpośredni polega na wysianiu nasion od razu do gruntu. Uprawa z rozsady oznacza wcześniejsze wyprodukowanie młodych roślin, które później sadzi się na miejsce stałe.

Rzodkiewka ma krótki okres wegetacji, szybko kiełkuje i dobrze rośnie po wysiewie wprost do gruntu. Nie wymaga produkcji rozsady.

Te warzywa mają dłuższy okres wegetacji lub większe wymagania cieplne. Produkcja rozsady pozwala wcześniej rozpocząć uprawę i uzyskać silniejsze rośliny.

Gleba powinna być dobrze doprawiona, spulchniona, wyrównana i wilgotna. Ułatwia to równomierne kiełkowanie nasion.

Przerywanie usuwa nadmiar siewek i zapewnia roślinom właściwe odstępy. Dzięki temu rośliny mają więcej miejsca, światła, wody i składników pokarmowych.

Do takich warzyw należą m.in. marchew, pietruszka korzeniowa, burak ćwikłowy, groch, fasola i koper ogrodowy.

Należy pamiętać, że 1 ha ma 100 arów. Dlatego liczbę arów dzieli się przez 100, np. 2 ary to 0,02 ha.

Ilość nasion oblicza się, mnożąc normę wysiewu przez powierzchnię wyrażoną w hektarach. Jeśli norma jest w kg/ha, powierzchnia musi być podana w ha.

Ponieważ 2 ary to 0,02 ha. Po pomnożeniu 3 kg/ha przez 0,02 ha otrzymujemy 0,06 kg.

0,06 kg to 60 g, ponieważ 1 kg ma 1000 g.

Norma odnosi się do hektara, a nie do ara. Przed obliczeniem trzeba więc zamienić ary na hektary.

Oznacza liczbę kilogramów nasion potrzebnych do obsiania jednego hektara powierzchni.

Należy odczytać maksymalny okres przechowywania danego gatunku i dodać go do daty zbioru. Dla śliwek zebranych na początku października 60 dni oznacza koniec listopada.

Śliwki są owocami pestkowymi, szybciej miękną i są bardziej podatne na uszkodzenia oraz choroby przechowalnicze. Jabłka, zwłaszcza odmiany późne, mają lepszą trwałość przechowalniczą.

Oznacza minimalny i maksymalny typowy czas przechowywania owoców w odpowiednich warunkach. W zadaniach pytających o najdłuższy okres należy brać wartość maksymalną, czyli 60 dni.

Najlepiej przechowują się owoce zdrowe, nieuszkodzone, zebrane w odpowiedniej dojrzałości zbiorczej. Przykładem owoców o długiej trwałości są jabłka.

Najważniejsze są gatunek i odmiana, stopień dojrzałości, zdrowotność owoców, temperatura, wilgotność względna oraz sposób obchodzenia się z owocami po zbiorze.

Owoce zebrane zbyt wcześnie mogą nie osiągnąć dobrej jakości, a zebrane zbyt późno szybciej się psują. Odpowiednia dojrzałość zbiorcza wydłuża możliwość przechowywania.

Pikowanie to przesadzanie młodych siewek z gęstego wysiewu do większych odstępów, doniczek lub multiplatów. Zabieg sprzyja lepszemu rozwojowi systemu korzeniowego i ogranicza konkurencję między roślinami.

Pomidor dobrze znosi przesadzanie i łatwo regeneruje system korzeniowy. Może też tworzyć korzenie przybyszowe na łodydze, co wzmacnia rozsadę.

Marchew jest warzywem korzeniowym, u którego uszkodzenie korzenia palowego może powodować rozwidlanie i deformacje korzeni. Dlatego wysiewa się ją najczęściej bezpośrednio do gruntu.

Fasola jest zwykle wysiewana bezpośrednio do gruntu, ponieważ szybko kiełkuje i źle znosi niepotrzebne przesadzanie. Produkcja rozsady fasoli jest rzadziej stosowana.

Rośliny dyniowate, takie jak dynia, ogórek czy cukinia, mają wrażliwy system korzeniowy. Uszkodzenie korzeni podczas pikowania może zahamować wzrost, dlatego produkuje się je najczęściej w osobnych doniczkach bez pikowania.

Najczęściej pikuje się je, gdy mają rozwinięte liścienie i zaczynają tworzyć pierwszy liść właściwy. Zbyt późne pikowanie zwiększa ryzyko uszkodzenia korzeni i wyciągnięcia roślin.

Siew bezpośredni polega na wysiewie nasion od razu na miejsce stałe. Produkcja rozsady oznacza wcześniejsze wyprodukowanie młodych roślin w kontrolowanych warunkach i późniejsze posadzenie ich na miejsce uprawy.