Pytania pomocnicze - SPO.01

Może odczuwać wstyd, lęk przed oceną lub trudność w zaakceptowaniu zmiany własnego ciała. Unikanie kontaktów bywa objawem kryzysu po nabyciu niepełnosprawności.

Brak akceptacji dotyczy wewnętrznych przeżyć osoby, np. wstydu, smutku i zaprzeczania. Brak wsparcia społecznego oznacza, że otoczenie nie pomaga lub odrzuca osobę.

Są to m.in. unikanie spotkań, nieodbieranie telefonów, rezygnacja z aktywności, zamykanie się w domu i ograniczanie kontaktów z rówieśnikami.

Powinien okazywać empatię, rozmawiać bez oceniania, wzmacniać poczucie sprawczości i zachęcać do stopniowego powrotu do aktywności. W razie objawów depresji powinien zasugerować kontakt z psychologiem lub lekarzem.

Osoba musi poradzić sobie z poczuciem straty dawnej sprawności, wyglądu i planów życiowych. Proces adaptacji wymaga czasu i wsparcia emocjonalnego.

Niepokojące są długotrwały smutek, wycofanie, utrata zainteresowań, zaburzenia snu, poczucie beznadziei lub myśli rezygnacyjne. W takiej sytuacji potrzebna jest pomoc specjalisty.

Rodzina może dawać poczucie bezpieczeństwa, motywować i wspierać w codziennym funkcjonowaniu. Ważne jednak, aby nie wyręczała nadmiernie i nie odbierała osobie samodzielności.

Dzienny dom pomocy społecznej daje możliwość regularnego kontaktu z innymi ludźmi, udziału w zajęciach i wyjścia z izolacji. Jednocześnie jest formą wsparcia dostosowaną do osób starszych, chorych lub z niepełnosprawnością.

Internet umożliwia kontakt z rodziną i znajomymi, udział w wydarzeniach online oraz rozwijanie zainteresowań bez konieczności wychodzenia z domu. Może zmniejszać poczucie samotności.

Daleka podróż może być zbyt obciążająca i ryzykowna dla osoby z chorobą Parkinsona oraz ograniczoną mobilnością. Najpierw należy zaproponować bezpieczne, realne i regularne formy aktywizacji.

Aktywizacja społeczna polega na wspieraniu osoby w kontaktach z innymi, udziale w życiu lokalnym i korzystaniu z dostępnych form wsparcia. Jej celem jest ograniczenie izolacji i poprawa jakości życia.

Widoczna jest potrzeba kontaktu społecznego, przynależności i podtrzymania dawnych zainteresowań. Jego wcześniejsza aktywność podróżnicza i towarzyskość wskazują, że izolacja może szczególnie pogarszać jego nastrój.

Działania powinny być dostosowane do stanu zdrowia, możliwości ruchowych, zainteresowań i potrzeb psychicznych osoby. Ważne jest bezpieczeństwo, regularność i wzmacnianie samodzielności.

Czytanie może rozwijać zainteresowania, ale nie rozwiązuje głównego problemu, czyli wycofania z życia społecznego. Pan Tadeusz potrzebuje także kontaktu z ludźmi i aktywizacji.

Polega na wykorzystywaniu gier, zabaw i aktywności rekreacyjnych do wspierania rozwoju, komunikacji, emocji i funkcjonowania uczestnika.

Pomagają ćwiczyć pamięć, koncentrację, sprawność ruchową, współpracę i komunikację. Mogą też zmniejszać napięcie i poprawiać nastrój.

Mogą to być gry planszowe, puzzle, memory, zabawy ruchowe, zabawy integracyjne, gry edukacyjne lub proste zabawy tematyczne.

Powinien uwzględniać wiek, możliwości psychofizyczne, zainteresowania, poziom sprawności i bezpieczeństwo uczestnika.

Terapia przez zabawę opiera się na grach i zabawach, natomiast terapia taneczna wykorzystuje taniec, rytm i ruch przy muzyce.

Terapia dramatyczna wykorzystuje elementy teatru, odgrywanie ról i scenki, a terapia przez zabawę koncentruje się szerzej na grach i zabawach.

W urzędzie trzeba dokładnie zrozumieć informacje, procedury, terminy i treść dokumentów. Niedosłuch może utrudniać komunikację z urzędnikiem i zwiększać ryzyko pomyłki.

Powinien ułatwiać komunikację, prosić o jasne przekazywanie informacji i upewniać się, że osoba wszystko rozumie. Nie powinien podejmować decyzji za podopiecznego.

Bliscy najczęściej znają sposób komunikowania się osoby z niedosłuchem i łatwiej dostosowują rozmowę. W urzędzie sytuacja jest bardziej formalna i wymaga precyzyjnego zrozumienia.

Mogą to być hałas, mówienie zza szyby, szybkie tempo wypowiedzi, brak kontaktu wzrokowego, wywołania głosowe lub niezrozumiały język urzędowy.

Warto wcześniej sprawdzić wymagane dokumenty, zapisać pytania, ustalić cel wizyty i ewentualnie zgłosić potrzebę szczególnej formy komunikacji.

Gdy osoba niesłysząca lub słabosłysząca posługuje się językiem migowym i potrzebuje pełnego, dokładnego zrozumienia sprawy urzędowej.

Asystent pomaga w komunikacji i organizacji, ale decyzje pozostawia osobie wspieranej. Powinien mówić do osoby, a nie zamiast niej, jeśli nie ma takiej potrzeby.

PFRON finansuje działania wspierające rehabilitację społeczną i zawodową osób z niepełnosprawnością. Może dofinansowywać m.in. likwidację barier architektonicznych, turnusy rehabilitacyjne i sprzęt rehabilitacyjny.

To dostosowanie przestrzeni tak, aby osoba z niepełnosprawnością mogła bezpieczniej i bardziej samodzielnie funkcjonować. Przykładem jest likwidacja progów, poszerzenie drzwi lub adaptacja łazienki.

Nie. Dofinansowanie dotyczy prac związanych z potrzebami wynikającymi z niepełnosprawności, a nie zwykłego remontu poprawiającego wygląd mieszkania.

Asystent może pomóc zebrać dokumenty, wypełnić formularz, skontaktować się z instytucją i wspierać osobę w załatwianiu formalności. Nie powinien jednak decydować za osobę z niepełnosprawnością.

NFZ finansuje przede wszystkim świadczenia zdrowotne, leczenie i refundację wybranych wyrobów medycznych. Remonty dostosowujące mieszkanie do niepełnosprawności należą do obszaru wsparcia PFRON.

Informacji można szukać w PFRON oraz w jednostkach lokalnych realizujących jego zadania, np. w Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie. W dużych miastach zadania te mogą wykonywać miejskie ośrodki pomocy społecznej.

Taka osoba może mieć zaburzenia pamięci, orientacji i rozumienia pytań. Jej odpowiedzi mogą być niepełne, przypadkowe lub niewiarygodne.

Można ocenić m.in. higienę, sposób poruszania się, nastrój, kontakt, samodzielność, bezpieczeństwo w mieszkaniu oraz widoczne objawy pogorszenia stanu zdrowia.

Dokumentacja zawiera rozpoznania, zalecenia, leki i przeciwwskazania. Pomaga planować bezpieczne wsparcie zgodne ze stanem zdrowia podopiecznego.

Obserwacja opiera się na faktach widocznych dla asystenta, a ankieta wymaga zrozumienia pytań i wiarygodnych odpowiedzi. Przy zaawansowanych zaburzeniach poznawczych ankieta może dawać błędne wyniki.

Powinien zapisywać konkretne fakty, daty i sytuacje, unikając oceniania oraz diagnozowania. Informacje należy przekazywać zgodnie z procedurami i zachowaniem poufności.

Należy zwrócić uwagę na bezpieczeństwo mieszkania, dostęp do żywności, leków, higieny, ogrzewania, światła oraz możliwość swobodnego poruszania się.

Gdy zauważy nagłe pogorszenie stanu zdrowia, zagrożenie życia, zaniedbanie, brak leków, ryzyko upadku lub warunki bytowe zagrażające bezpieczeństwu podopiecznego.

Polega na uwzględnieniu stanu zdrowia, możliwości, ograniczeń, preferencji i celów osoby wspieranej. Pomoc nie może być jednakowa dla wszystkich.

Obiektywność pomaga oceniać sytuację na podstawie faktów, a nie uprzedzeń lub emocji. Dzięki temu wsparcie jest bardziej profesjonalne i sprawiedliwe.

Oznacza szacunek dla osoby, jej ograniczeń, możliwości i wyborów. Asystent nie powinien oceniać, zawstydzać ani traktować podopiecznego protekcjonalnie.

Subiektywność oznacza kierowanie się osobistymi opiniami i emocjami. Może prowadzić do błędnej oceny potrzeb oraz narzucania własnych rozwiązań.

Może to robić tylko stopniowo, bezpiecznie i zgodnie z możliwościami osoby oraz planem wsparcia. Samo „zwiększanie trudności” nie jest podstawową zasadą pracy asystenta.

Powinien pomagać tylko w takim zakresie, w jakim jest to potrzebne, oraz zachęcać do wykonywania możliwych czynności samodzielnie. Ważne jest unikanie wyręczania.

Akceptacja opiera się na szacunku i traktowaniu osoby jak partnera. Litość może być poniżająca i wzmacniać poczucie zależności.

Hipoglikemia to obniżenie stężenia glukozy we krwi poniżej wartości prawidłowych. U osoby z cukrzycą może wystąpić m.in. po zbyt dużej dawce insuliny, pominięciu posiłku lub dużym wysiłku fizycznym.

Typowe objawy to silny głód, drżenie rąk, potliwość, niepokój, osłabienie, nudności, zaburzenia widzenia i mowy. W cięższych przypadkach może dojść do utraty przytomności.

Hipoglikemia może powodować zaburzenia mowy, widzenia, splątanie i osłabienie, czyli objawy podobne do udaru. Dlatego u osoby chorej na cukrzycę zawsze należy brać pod uwagę niski poziom glukozy.

Jeśli osoba jest przytomna i może połykać, należy podać szybko przyswajalne węglowodany, np. słodki napój, glukozę lub cukier. Następnie warto podać posiłek zawierający węglowodany złożone.

Nie wolno podawać jej jedzenia ani picia doustnie, ponieważ grozi to zadławieniem. Należy wezwać pomoc medyczną i kontrolować oddech oraz stan świadomości.

Hipoglikemia zwykle pojawia się nagle i daje objawy takie jak potliwość, drżenie, głód i niepokój. Hiperglikemia częściej narasta wolniej i wiąże się ze wzmożonym pragnieniem, częstym oddawaniem moczu, suchością w ustach i sennością.

Pogotowie należy wezwać, gdy osoba traci przytomność, ma drgawki, nie może połykać, objawy nie ustępują po podaniu cukru albo stan szybko się pogarsza.

Ponieważ dopiero po poznaniu stanu zdrowia, możliwości i potrzeb może zaplanować właściwe wsparcie. Działania bez rozpoznania mogą być nietrafne lub naruszać samodzielność osoby.

Ważne są m.in. rodzaj niepełnosprawności, choroby przewlekłe, przyjmowane leki, ograniczenia ruchowe, sposób komunikacji i poziom samodzielności w codziennych czynnościach.

To poznanie jej relacji rodzinnych, kontaktów z otoczeniem, warunków mieszkaniowych, możliwości korzystania z instytucji pomocowych oraz ryzyka izolacji społecznej.

Nie jako pierwsze działanie. Wizyta lekarska może być potrzebna, ale najpierw asystent powinien rozpoznać sytuację i ustalić z osobą podopieczną jej potrzeby.

Pozwala poznać oczekiwania, trudności, możliwości i granice wsparcia. Jest też podstawą budowania zaufania i podmiotowego traktowania osoby.

Nie powinien robić tego bez zgody osoby podopiecznej. Informacje o zdrowiu i życiu prywatnym są poufne, a podstawowym źródłem wiedzy powinna być sama osoba oraz uprawnieni opiekunowie lub specjaliści.

Powinien z niej wynikać plan wsparcia dostosowany do potrzeb osoby, obejmujący zakres pomocy, priorytety działań i sposób współpracy.

Hemiplegia to porażenie, czyli paraliż jednej strony ciała: prawej albo lewej. Może obejmować kończynę górną, kończynę dolną, a czasem także mięśnie twarzy po tej samej stronie.

Hemiplegia dotyczy jednej strony ciała, np. prawej ręki i prawej nogi. Paraplegia oznacza porażenie obu kończyn dolnych.

Porażenie oznacza zniesienie lub bardzo duże ograniczenie ruchu. Niedowład oznacza osłabienie siły mięśniowej, ale ruch jest częściowo zachowany.

Najczęstszą przyczyną jest udar mózgu. Hemiplegia może też wystąpić po urazie mózgu, w przebiegu chorób neurologicznych lub guzów mózgu.

Powinien pomagać w bezpiecznym przemieszczaniu się, asekurować stronę porażoną, zachęcać do samodzielności i stosować zalecenia rehabilitacyjne. Ważne jest zapobieganie upadkom, przykurczom i odleżynom.

Rehabilitacja pomaga odzyskać możliwie największą sprawność, zapobiega przykurczom i poprawia samodzielność. Powinna być prowadzona systematycznie i zgodnie z zaleceniami specjalistów.