Pytania pomocnicze - SPO.01

Oklepywanie pomaga oderwać i przesunąć zalegającą wydzielinę w drogach oddechowych, aby pacjent mógł ją łatwiej odkrztusić.

Oklepywanie wykonuje się od podstawy klatki piersiowej ku górze, wzdłuż żeber do szczytu płuc. Kierunek ten ułatwia przesuwanie wydzieliny w stronę większych dróg oddechowych.

Dłoń powinna być ułożona w kształt „łódeczki”, czyli lekko zgięta. Nie należy uderzać płaską dłonią, ponieważ może to powodować ból i mniejszą skuteczność zabiegu.

Nie wykonuje się go m.in. przy krwawieniu z dróg oddechowych, świeżych urazach żeber lub klatki piersiowej, silnym bólu, zaostrzonej duszności bez konsultacji oraz bez zgody lub zlecenia osoby uprawnionej.

Niepokojące są: nasilona duszność, sinica, ból w klatce piersiowej, zawroty głowy, krwioplucie lub wyraźne pogorszenie samopoczucia. Zabieg należy przerwać i powiadomić personel medyczny.

Oklepywanie tylko przemieszcza wydzielinę, a kaszel pomaga ją usunąć z dróg oddechowych. Jeśli pacjent ma trudności z odkrztuszaniem, należy obserwować jego stan i zgłosić problem personelowi medycznemu.

Należy przygotować dwie warstwy flaneli, miskę z wodą o temperaturze pokojowej, 70% alkohol etylowy, wazelinę oraz dziany bandaż.

Wazelina zabezpiecza skórę przed podrażnieniem, szczególnie gdy w kompresie używany jest alkohol etylowy.

Alkohol paruje ze skóry i materiału, co wzmacnia efekt chłodzenia. Należy jednak uważać na podrażnienia i przeciwwskazania.

Ceratka ogranicza parowanie i zatrzymuje wilgoć oraz ciepło, dlatego nie pasuje do klasycznego zimnego kompresu wymagającego efektu chłodzenia.

Stosuje się bandaż dziany, który podtrzymuje kompres bez nadmiernego ucisku. W pytaniu egzaminacyjnym elastyczny bandaż jest elementem błędnym.

Powinien obserwować skórę, komfort podopiecznego, reakcję na zimno i alkohol oraz przerwać zabieg w razie bólu, pieczenia, nadmiernego zaczerwienienia lub pogorszenia samopoczucia.

Zasoby instytucjonalne to formalne placówki i organizacje, np. klinika lub ośrodek pomocy społecznej. Zasoby nieformalne to np. rodzina, sąsiedzi i znajomi.

Klinika zapewnia diagnozę, leczenie, konsultacje specjalistyczne i może kierować na rehabilitację. Jest więc formalną instytucją ochrony zdrowia.

Może pomagać w uzyskaniu świadczeń, usług opiekuńczych, pracy socjalnej, dożywiania, pomocy rzeczowej lub wsparcia środowiskowego.

Są to zasoby materialne lub bytowe, a nie formalne podmioty udzielające pomocy. Mogą poprawiać sytuację osoby, ale nie są instytucjami.

Tak, mogą być ważnym zasobem społecznym i emocjonalnym. Nie są jednak zasobem instytucjonalnym.

Asystent pomaga rozpoznać potrzeby podopiecznego, wskazać właściwą instytucję, umówić wizytę, przygotować dokumenty i wspierać w kontakcie z placówką.

Mogą to być m.in. PCPR, PFRON, środowiskowy dom samopomocy, urząd pracy, poradnia rehabilitacyjna, organizacje pozarządowe i placówki edukacyjne.

Skala Norton służy do oceny ryzyka powstania odleżyn. Pomaga ustalić, czy podopieczny wymaga intensywnej profilaktyki przeciwodleżynowej.

Ocenia się stan fizyczny, stan psychiczny, aktywność, zdolność poruszania się oraz nietrzymanie moczu lub stolca. Te czynniki wpływają na ryzyko odleżyn.

Niski wynik oznacza większe ryzyko wystąpienia odleżyn. W takiej sytuacji należy szczególnie dbać o zmianę pozycji, higienę skóry i odciążanie miejsc narażonych na ucisk.

Długotrwały ucisk na skórę i tkanki utrudnia krążenie krwi. Najbardziej zagrożone są okolice kości krzyżowej, pięt, bioder, łopatek i łokci.

Podstawą jest regularna zmiana pozycji, pielęgnacja skóry, utrzymywanie suchości, właściwe żywienie oraz stosowanie materacy i poduszek przeciwodleżynowych.

Skala Norton nie bada ruchomości stawów. Jej celem jest określenie ryzyka powstania odleżyn u osoby z ograniczoną aktywnością lub mobilnością.

Asystent obserwuje skórę, pomaga w zmianie pozycji, dba o higienę i komfort podopiecznego oraz zgłasza niepokojące zmiany odpowiednim osobom.

Zmiana pozycji zmniejsza długotrwały ucisk na te same miejsca ciała. Poprawia ukrwienie skóry i tkanek, co ogranicza ryzyko ich niedotlenienia i uszkodzenia.

Standardowo pozycję ciała pacjenta leżącego zmienia się co 2 godziny. Częstotliwość może być dostosowana do stanu skóry, masy ciała, mobilności i zaleceń personelu medycznego.

Najbardziej narażone są okolice kości krzyżowej, pięt, łokci, bioder, kostek, potylicy i łopatek. Są to miejsca, gdzie kości znajdują się blisko powierzchni skóry.

Ważna jest pielęgnacja skóry, utrzymywanie jej w czystości i suchości, stosowanie materacy lub poduszek przeciwodleżynowych oraz dbanie o prawidłowe odżywienie i nawodnienie.

Należy obserwować zaczerwienienia, otarcia, pęcherze, obrzęki, bolesność i miejscowe ocieplenie skóry. Zaczerwienienie, które nie blednie po odciążeniu, może być wczesnym objawem odleżyny.

Należy wykonywać ruchy spokojnie, z asekuracją i bez ciągnięcia pacjenta po prześcieradle, aby nie powodować tarcia skóry. Pomocne są podkłady ślizgowe, wałki i poduszki stabilizujące.

Do psychiatry można zgłosić się bez skierowania. Jest to ważna zasada dotycząca dostępu do pomocy w zakresie zdrowia psychicznego.

Tak, do tych specjalistów w ramach NFZ zwykle wymagane jest skierowanie. Wyjątki mogą wynikać ze szczególnych uprawnień pacjenta lub aktualnych przepisów.

Psychiatra diagnozuje i leczy zaburzenia psychiczne, emocjonalne oraz zachowania. Jako lekarz może przepisywać leki i kierować na dalsze leczenie.

Asystent może pomóc w rejestracji, organizacji dojazdu, przypomnieniu o terminie i towarzyszeniu podczas wizyty, jeśli osoba tego chce. Nie zastępuje jednak lekarza.

Niepokojące są m.in. długotrwały smutek, silny lęk, bezsenność, myśli samobójcze, omamy, urojenia lub znaczne zmiany zachowania. W takich sytuacjach należy zachęcać do kontaktu ze specjalistą.

Nie. Psychiatra jest lekarzem i może przepisywać leki, natomiast psycholog zajmuje się diagnozą psychologiczną i wsparciem psychologicznym, ale nie przepisuje leków.

Ćwiczenia bierne to ruchy wykonywane w stawach podopiecznego przez drugą osobę, bez czynnego udziału mięśni osoby ćwiczącej. Stosuje się je m.in. u osób z porażeniem lub głębokim niedowładem.

Ponieważ osoba ta nie może samodzielnie poruszać kończynami. Ćwiczenia bierne pomagają utrzymać ruchomość stawów i zapobiegać przykurczom.

Ćwiczenia z oporem wymagają czynnej pracy mięśni. Przy całkowitym porażeniu czterokończynowym taka aktywność nie jest możliwa.

Celem jest zapobieganie trwałemu ograniczeniu ruchomości stawów. Pomagają w tym ćwiczenia bierne, prawidłowe ułożenie ciała i regularna zmiana pozycji.

Ruchy powinny być powolne, płynne i wykonywane bez bólu. Należy obserwować opór, napięcie mięśni, reakcję twarzy podopiecznego oraz stan skóry i stawów.

Program ćwiczeń powinien ustalić fizjoterapeuta lub lekarz rehabilitacji. Asystent może wspierać wykonywanie zaleceń, ale nie powinien samodzielnie planować terapii.

W ćwiczeniach czynnych osoba sama wykonuje ruch dzięki pracy własnych mięśni. W ćwiczeniach biernych ruch wykonuje za nią druga osoba lub urządzenie.

To forma pomocy świadczona zwykle w miejscu zamieszkania, dostosowana do szczególnych potrzeb wynikających z zaburzeń psychicznych. Obejmuje wsparcie w codziennym funkcjonowaniu, usamodzielnianiu i kontaktach społecznych.

Decyzję wydaje Ośrodek Pomocy Społecznej właściwy dla miejsca zamieszkania osoby potrzebującej wsparcia. W decyzji określa zakres, czas trwania i odpłatność za usługi.

Lekarz może wystawić zaświadczenie lub dokumentację potwierdzającą stan zdrowia i potrzebę wsparcia. Nie podejmuje jednak decyzji administracyjnej o przyznaniu usług.

PCPR realizuje zadania pomocy społecznej głównie na poziomie powiatu, np. w zakresie rehabilitacji społecznej czy pieczy zastępczej. Przyznawanie usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania należy do zadań gminy realizowanych przez OPS.

Decyzja powinna wskazywać zakres usług, okres ich przyznania oraz wysokość odpłatności. Może też określać liczbę godzin i warunki realizacji pomocy.

Nie zawsze. Odpłatność zależy od sytuacji dochodowej osoby lub rodziny oraz obowiązujących zasad ustalonych w przepisach i decyzji OPS.

Najczęściej robi to pracownik socjalny, który przeprowadza wywiad środowiskowy. Na tej podstawie OPS ocenia potrzeby osoby i podejmuje decyzję.

Kobieta ma już zapewnioną rehabilitację medyczną i fizyczną, korzysta z protez oraz ma wsparcie rodziny. Najważniejszą niezaspokojoną potrzebą jest powrót do aktywności zawodowej lub przekwalifikowanie.

Obejmuje ocenę możliwości pracy, poradnictwo zawodowe, przekwalifikowanie, dostosowanie stanowiska pracy i pomoc w znalezieniu zatrudnienia zgodnego z możliwościami osoby.

Rehabilitacja medyczna koncentruje się na leczeniu, usprawnianiu i poprawie stanu zdrowia. Rehabilitacja zawodowa dotyczy przygotowania osoby do podjęcia, kontynuowania lub zmiany pracy.

W treści podano, że kobieta regularnie przechodzi rehabilitację i ma protezy, więc ten obszar jest już zorganizowany. Pytanie dotyczy tego, co asystent powinien zrobić w pierwszej kolejności teraz.

Może pomóc w kontakcie z doradcą zawodowym, urzędem pracy, pracodawcą lub instytucjami wspierającymi zatrudnienie osób z niepełnosprawnością. Ważne jest też rozpoznanie potrzeb dotyczących dostosowania stanowiska pracy.

Gdy osoba po chorobie, wypadku lub nabyciu niepełnosprawności nie wie, czy może wrócić do poprzedniego zawodu albo musi zdobyć nowe kwalifikacje.

Praca handlowca może wymagać mobilności, kontaktu z klientem i odporności psychicznej. Trzeba ocenić, czy możliwy jest powrót do tej pracy po dostosowaniach, czy potrzebne będzie przekwalifikowanie.

Silne wsparcie rodziny zmniejsza pilność organizowania wsparcia psychicznego lub społecznego. Dzięki temu można skoncentrować się na aktywizacji zawodowej i samodzielności.

Takie zachowania wskazują na utratę motywacji, apatię i wycofanie, które często pojawiają się po silnym przeżyciu emocjonalnym. Są typowe dla obniżonego nastroju lub rozwijającej się depresji.

W obniżeniu nastroju dominuje smutek, apatia i brak chęci działania. W zaburzeniu lękowym głównym objawem jest silny niepokój, napięcie, napady paniki lub unikanie sytuacji wywołujących lęk.

Dezorientacja oznacza zaburzenie świadomości co do miejsca, czasu, sytuacji lub własnej osoby. W pytaniu opisano wycofanie, zaniedbywanie obowiązków i reakcję po stracie, a nie zaburzenia orientacji.

Powinien okazać wsparcie, cierpliwie rozmawiać, obserwować objawy i zachęcać do skorzystania z pomocy specjalisty. Nie powinien bagatelizować objawów ani oceniać podopiecznego.

Pilna pomoc jest potrzebna, gdy pojawiają się myśli samobójcze, całkowite wycofanie, odmowa jedzenia, zaniedbanie leczenia lub znaczne pogorszenie funkcjonowania. W takiej sytuacji należy powiadomić odpowiednie osoby lub służby.

Żałoba może nasilić poczucie osamotnienia, zależności od innych i bezradności. U osoby z niepełnosprawnością może też pogłębić izolację społeczną i trudności w wykonywaniu codziennych obowiązków.

Utrata sprawności umysłowej dotyczy pogorszenia pamięci, myślenia, rozumienia i orientacji. W opisie nie ma takich objawów; dominują objawy emocjonalne i społeczne po stracie bliskich.