Pytania pomocnicze - SPO.05

Polega na organizowaniu wsparcia dla podopiecznego z wykorzystaniem zasobów jego otoczenia, np. sąsiadów, instytucji, organizacji lub wolontariuszy.

Ponieważ sąsiedzi są częścią środowiska lokalnego podopiecznego. Ich zaangażowanie oznacza wykorzystanie naturalnych zasobów otoczenia.

Praca z indywidualnym przypadkiem skupia się głównie na jednej osobie i jej problemach. Metoda środowiskowa obejmuje także otoczenie społeczne tej osoby.

Gdy organizuje pomoc osób lub instytucji z otoczenia podopiecznego, np. sąsiadów, rodziny, OPS, parafii, klubu seniora czy wolontariuszy.

Mogą to być sąsiedzi, rodzina, znajomi, organizacje społeczne, wolontariusze, placówki pomocy społecznej, parafia lub lokalne grupy wsparcia.

Celem jest poprawa bezpieczeństwa i jakości życia podopiecznego przez stworzenie sieci wsparcia w jego najbliższym otoczeniu.

Zmiana pozycji zmniejsza ucisk na skórę i tkanki, dzięki czemu zapobiega odleżynom. Poprawia też krążenie i komfort podopiecznej.

Najbardziej narażone są okolice kości krzyżowej, pięt, łokci, bioder, łopatek i potylicy. Są to miejsca, gdzie kości znajdują się blisko skóry i łatwo dochodzi do ucisku.

Gimnastyka oddechowa poprawia wentylację płuc i zmniejsza ryzyko zalegania wydzieliny. Pomaga zapobiegać zapaleniu płuc.

Oklepywanie pomaga w odrywaniu i przemieszczaniu wydzieliny w drogach oddechowych. Powinno być wykonywane delikatnie i tylko wtedy, gdy nie ma przeciwwskazań.

Higiena zapobiega zakażeniom, odparzeniom, odleżynom i nieprzyjemnemu zapachowi. Poprawia też samopoczucie i poczucie godności podopiecznej.

Cewnikowanie jest czynnością medyczną i wymaga odpowiednich kwalifikacji oraz zlecenia. Nie należy do podstawowych działań opiekuńczych planowanych samodzielnie przez opiekunkę.

Najczęstsze powikłania to odleżyny, zapalenie płuc, przykurcze, osłabienie mięśni, zaburzenia krążenia, zaparcia i pogorszenie nastroju.

Forma pisemna porządkuje ustalenia i zmniejsza ryzyko nieporozumień. Ułatwia też ocenę, czy strony wywiązują się ze swoich zobowiązań.

Kontrakt zawierany jest między opiekunką a osobą objętą opieką. W uzasadnionych sytuacjach mogą uczestniczyć także przedstawiciel ustawowy, rodzina lub instytucja organizująca pomoc.

Kontrakt jest formalnym, pisemnym dokumentem określającym prawa i obowiązki stron. Ustne ustalenia są mniej trwałe i trudniejsze do zweryfikowania.

Podopieczny ma prawo do godności, prywatności, bezpieczeństwa, informacji oraz współdecydowania o działaniach, które go dotyczą.

Opiekunka może zobowiązać się do wykonywania określonych czynności opiekuńczych, wspierania samodzielności, przestrzegania zasad bezpieczeństwa i zachowania poufności.

Celem kontraktu jest poprawa jakości życia podopiecznego, a skuteczna pomoc wymaga uwzględnienia jego potrzeb, możliwości i decyzji. Opiekunka nie powinna działać wyłącznie za podopiecznego, jeśli może go aktywizować.

Kontrakt określa zasady współpracy i zobowiązania stron, a plan wsparcia porządkuje konkretne działania, cele i sposoby pomocy. Oba dokumenty powinny być spójne.

Na depresję mogą wskazywać: obniżony nastrój, spowolnienie psychoruchowe, brak energii, trudności w koncentracji, zaburzenia snu i apetytu oraz wycofanie z kontaktów.

To spadek aktywności, energii i tempa działania. Podopieczny może mówić wolniej, poruszać się wolniej i mieć trudność z rozpoczęciem codziennych czynności.

Zmniejszenie apetytu może prowadzić do osłabienia, spadku masy ciała i pogorszenia stanu ogólnego. W połączeniu z obniżonym nastrojem może wskazywać na depresję.

Powinien obserwować objawy, okazywać wsparcie i zgłosić niepokojące zmiany osobie odpowiedzialnej za opiekę, np. pielęgniarce, lekarzowi, psychologowi lub rodzinie.

W depresji dominuje obniżony nastrój, spadek energii i wycofanie. W manii występuje nadmiernie podwyższony nastrój, pobudzenie, gonitwa myśli i zmniejszona potrzeba snu.

W splątaniu występują zaburzenia świadomości, dezorientacja i trudność w logicznym kontakcie. W depresji świadomość zwykle jest zachowana, ale obniżony jest nastrój i aktywność.

Pilnej reakcji wymagają wypowiedzi o śmierci, samobójstwie, braku sensu życia, odmowa jedzenia i picia oraz nagłe, silne pogorszenie funkcjonowania.

Jest to wynik wyraźnie powyżej normy. Wskazuje na hiperglikemię i wymaga reakcji zgodnie z procedurą, zwłaszcza jeśli pacjent ma objawy pogorszenia stanu zdrowia.

Typowe objawy to wzmożone pragnienie, częste oddawanie moczu, suchość w ustach, osłabienie, senność i zaburzenia widzenia. W cięższych przypadkach mogą pojawić się nudności, splątanie lub zaburzenia świadomości.

Powinna ocenić stan pacjenta, zapisać wynik i godzinę pomiaru oraz poinformować pielęgniarkę, lekarza lub rodzinę zgodnie z obowiązującymi zasadami. Nie powinna samodzielnie zmieniać dawek leków.

Błędy mogą wynikać z brudnych lub mokrych rąk, przeterminowanych pasków testowych, nieprawidłowej ilości krwi albo niewłaściwego użycia glukometru. Dlatego ważne jest przestrzeganie instrukcji pomiaru.

Hiperglikemia oznacza zbyt wysoki poziom glukozy we krwi, a hipoglikemia zbyt niski. Oba stany są niebezpieczne i wymagają odpowiedniego postępowania.

Regularna kontrola pomaga wykrywać zbyt wysokie lub zbyt niskie wartości glikemii. Ułatwia to zapobieganie powikłaniom i szybką reakcję na pogorszenie stanu pacjenta.

Nie. Opiekunka nie powinna samodzielnie modyfikować leczenia; może działać tylko zgodnie z zaleceniami lekarza, procedurą i zakresem swoich uprawnień.

Przedawkowanie może szybko doprowadzić do zaburzeń oddychania, krążenia, świadomości lub zatrucia organizmu. Wymaga oceny lekarskiej i często leczenia specjalistycznego.

Słona woda może wywołać wymioty, zaburzenia elektrolitowe i zachłyśnięcie. Nie jest bezpieczną ani zalecaną metodą postępowania.

Powinna podać wiek i stan podopiecznego, objawy, podejrzany lek, możliwą dawkę i czas przyjęcia. Ważny jest też adres oraz choroby przewlekłe chorego.

Należy przygotować opakowania leków, blistry, recepty, listę przyjmowanych preparatów i dokumentację medyczną, jeśli jest dostępna.

Nie. Rodzinę można powiadomić, ale pierwszeństwo ma wezwanie pogotowia, ponieważ jest to sytuacja potencjalnego zagrożenia życia.

Mogą wystąpić zawroty głowy, ból brzucha, nudności, senność, splątanie, zaburzenia mowy, trudności w oddychaniu, omdlenie lub utrata przytomności.

Pomaga stosowanie organizera na leki, czytelnego planu dawkowania, kontroli terminów i przyjmowania leków wyłącznie zgodnie z zaleceniem lekarza.

Przenoszenie może spowodować uraz u chorego i opiekunki. Należy pozostawić osobę w miejscu napadu, o ile nie grozi jej bezpośrednie niebezpieczeństwo.

Chroni to głowę przed urazem w czasie drgawek. Można użyć np. zwiniętej odzieży, ręcznika lub poduszki.

Przytrzymywanie nie zatrzyma napadu, a może doprowadzić do złamań, zwichnięć lub innych urazów. Należy jedynie zabezpieczyć otoczenie.

Nie wolno wkładać niczego do ust. Może to spowodować zadławienie, uszkodzenie zębów lub uraz jamy ustnej.

Należy ułożyć go w pozycji bezpiecznej bocznej i kontrolować oddech. Trzeba pozostać przy nim do odzyskania świadomości.

Pogotowie należy wezwać, gdy napad trwa ponad 5 minut, napady się powtarzają, wystąpił uraz, problemy z oddychaniem albo jest to pierwszy taki napad.

Warto zanotować czas trwania napadu, objawy, ewentualne urazy, czas odzyskania świadomości i okoliczności zdarzenia. Informacje te są ważne dla personelu medycznego.

Organizm zwiększa pracę serca, aby szybciej transportować krew, tlen i ciepło. Jest to część reakcji obronnej organizmu na chorobę lub stan zapalny.

Przy wyższej temperaturze wzrasta zapotrzebowanie organizmu na tlen. Przyspieszony oddech pomaga także w oddawaniu nadmiaru ciepła.

Twarz często jest zaczerwieniona i gorąca w dotyku. Może temu towarzyszyć błyszczący wzrok, osłabienie i uczucie rozbicia.

Dreszcze mogą pojawić się zwłaszcza wtedy, gdy temperatura ciała szybko rośnie. Nie są jednak jedynym ani wystarczającym objawem — temperaturę należy potwierdzić pomiarem.

Niepokojące są zaburzenia świadomości, duszność, drgawki, znaczne osłabienie, objawy odwodnienia i temperatura około 40°C lub wyższa. W takiej sytuacji trzeba pilnie powiadomić personel medyczny.

Powinien zmierzyć temperaturę, ocenić ogólny stan podopiecznego, zapewnić odpoczynek i dostęp do płynów, a następnie zgłosić objawy zgodnie z procedurą. Nie powinien samodzielnie podawać leków bez zlecenia.

Z wiekiem zmniejsza się aktywność gruczołów łojowych i potowych oraz zanika część włókien sprężystych. Skóra traci elastyczność, gorzej zatrzymuje wodę i łatwiej ulega podrażnieniom.

Kąpiel usuwa część naturalnej warstwy ochronnej skóry. Balsam, krem lub oliwka pomagają ograniczyć przesuszenie, pękanie skóry i świąd.

Puder może dodatkowo przesuszać skórę i zbrylać się w fałdach skórnych. Może to prowadzić do podrażnień, otarć lub odparzeń.

Skórę należy osuszać delikatnie przez przykładanie ręcznika, bez mocnego pocierania. Szczególnie dokładnie trzeba osuszyć fałdy skórne, pachwiny, okolice pod piersiami i przestrzenie między palcami.

Najlepiej stosować łagodne preparaty nawilżające i natłuszczające, np. emolienty, balsamy odżywcze, kremy ochronne lub oliwki. Należy unikać kosmetyków silnie perfumowanych i drażniących.

Trzeba obserwować zaczerwienienia, pęknięcia, otarcia, nadmierną suchość, świąd, wysypkę, sączenie i rany. Niepokojące zmiany należy zgłosić pielęgniarce, lekarzowi lub rodzinie zgodnie z procedurą.

Taki kierunek zapobiega przenoszeniu drobnoustrojów z okolicy odbytu w stronę cewki moczowej i pochwy. Zmniejsza to ryzyko zakażeń układu moczowego oraz infekcji intymnych.

Należy zamknąć drzwi, zasłonić parawan lub użyć zasłony oraz odkrywać tylko tę część ciała, która jest aktualnie myta. Trzeba też informować podopieczną o wykonywanych czynnościach.

Opiekunka powinna umyć i zdezynfekować ręce oraz założyć rękawiczki jednorazowe. Po zakończeniu czynności rękawiczki należy zdjąć i ponownie wykonać higienę rąk.

Trzeba obserwować zaczerwienienie, otarcia, odparzenia, obrzęk, ból, nieprzyjemny zapach, nietypową wydzielinę lub objawy świądu. Niepokojące zmiany należy zgłosić osobie odpowiedzialnej za opiekę medyczną.

Wilgoć sprzyja odparzeniom, maceracji skóry i namnażaniu drobnoustrojów. Skórę należy osuszać delikatnie, bez silnego pocierania.

Nie powinno się tego robić. Należy używać czystych gazików lub zmieniać powierzchnię myjki, aby nie przenosić zanieczyszczeń z okolicy odbytu w stronę narządów płciowych.