Pytania pomocnicze - SPO.05

Regularna zmiana pozycji zmniejsza długotrwały ucisk na skórę i tkanki, poprawia ukrwienie oraz ogranicza ryzyko powstawania odleżyn.

Najczęściej są to okolice kości krzyżowej, pięt, łokci, łopatek, potylicy oraz bioder, czyli miejsca narażone na ucisk.

Ważne są: codzienna obserwacja skóry, utrzymywanie jej w czystości i suchości, stosowanie materaca przeciwodleżynowego, odpowiednie odżywianie oraz unikanie fałd i okruchów w pościeli.

Należy regularnie sprawdzać miejsca narażone na ucisk, zwracając uwagę na zaczerwienienie, ocieplenie, obrzęk, bolesność lub uszkodzenia naskórka.

Masaż może dodatkowo uszkodzić niedokrwione tkanki i pogłębić zmiany skórne. Zaczerwienione miejsce należy odciążyć i obserwować.

Pościel powinna być czysta, sucha, gładko ułożona i bez fałd. Zagniecenia, okruchy lub wilgoć zwiększają tarcie i ucisk na skórę.

Należy zgłosić każde utrzymujące się zaczerwienienie, pęcherze, otarcia, rany, sączenie lub oznaki bólu w miejscu ucisku.

Plaster z opatrunkiem chroni uszkodzony naskórek przed zabrudzeniem, zakażeniem i dalszym tarciem. Ułatwia też bezpieczne gojenie.

Altacet stosuje się zwykle na nieuszkodzoną skórę, np. przy stłuczeniach i obrzękach. Na otarcie może działać drażniąco i nie jest właściwym opatrunkiem.

Zimny okład stosuje się przy stłuczeniu, obrzęku lub bólu po urazie. Przy samym powierzchownym otarciu najważniejsze jest zabezpieczenie skóry opatrunkiem.

Niepokojące są: narastające zaczerwienienie, obrzęk, ból, ocieplenie skóry, wysięk ropny lub gorączka. Takie objawy należy zgłosić personelowi medycznemu.

U osób starszych skóra jest cieńsza i wolniej się goi. Drobne otarcie może się pogłębić, ulec zakażeniu lub stać się początkiem trudniejszej do leczenia rany.

Należy dobrać wygodne, nieuciskające obuwie, zakładać gładkie skarpety i kontrolować stan skóry stóp po spacerze. Ważne jest też szybkie reagowanie na ból lub pieczenie.

Zimny okład stosuje się w celu zahamowania rozwoju stanu zapalnego, zmniejszenia obrzęku i złagodzenia bólu.

Zimno powoduje zwężenie naczyń krwionośnych, co ogranicza napływ krwi i płynów do tkanek. Dzięki temu obrzęk narasta wolniej lub się zmniejsza.

Zimny okład stosuje się m.in. przy stłuczeniach, skręceniach, świeżych urazach, miejscowym bólu i obrzęku, jeśli nie ma przeciwwskazań.

Zimny okład zwęża naczynia krwionośne i ogranicza stan zapalny oraz obrzęk. Ciepły okład rozszerza naczynia, rozluźnia mięśnie i poprawia ukrwienie.

Bezpośredni kontakt lodu lub bardzo zimnego kompresu ze skórą może spowodować odmrożenie lub uszkodzenie tkanek. Okład należy owinąć np. ręcznikiem.

Najczęściej stosuje się go przez około 10–20 minut, z przerwami. Czas zależy od stanu podopiecznego, zaleceń i reakcji skóry.

Okład należy przerwać przy silnym bólu, zblednięciu lub zasinieniu skóry, drętwieniu, pieczeniu albo pogorszeniu samopoczucia podopiecznego.

Powinna sprawdzić nazwę leku, dawkę, termin ważności oraz zgodność z zaleceniem lekarza. Ważne jest też upewnienie się, że lek jest przeznaczony dla właściwej osoby.

Mycie rąk zmniejsza ryzyko przeniesienia drobnoustrojów na leki, opakowania lub akcesoria. Jest podstawową zasadą higieny i profilaktyki zakażeń.

Nie. Dawka leku może być zmieniona wyłącznie przez lekarza. Opiekunka podaje leki zgodnie z aktualnym zleceniem.

Niektóre leki mogą stracić skuteczność lub zmienić działanie po kontakcie z ciepłym płynem albo składnikami napoju. Zmiana formy podania wymaga zgody lekarza lub farmaceuty.

Nie wolno podawać leku po terminie ważności. Należy zabezpieczyć lek, poinformować odpowiednią osobę i zastosować się do procedur dotyczących utylizacji leków.

Nie należy zmuszać podopiecznego. Trzeba spokojnie wyjaśnić znaczenie leku, odnotować odmowę i poinformować osobę odpowiedzialną, np. pielęgniarkę, rodzinę lub lekarza zgodnie z procedurą.

Zalecenie lekarza określa właściwy lek, dawkę, porę i sposób podania. Nieprzestrzeganie tych zaleceń może spowodować nieskuteczność leczenia lub zagrożenie zdrowia.

Standardowo receptę można zrealizować w ciągu 30 dni. Termin liczy się od daty wystawienia albo od daty wskazanej jako początek realizacji.

Ponieważ te grupy leków mogą mieć inne terminy realizacji recepty. Wyłączenie ich oznacza, że należy zastosować zasadę ogólną, czyli 30 dni.

Powinien pomóc podopiecznemu lub rodzinie w zorganizowaniu wykupu leku przed upływem terminu. Jeśli to niemożliwe, należy skontaktować się z lekarzem w sprawie nowej recepty.

Nie. Opiekun nie może samodzielnie zmieniać dawkowania ani schematu leczenia. Wątpliwości należy zgłosić lekarzowi lub pielęgniarce.

Najczęściej od daty wystawienia recepty. Jeżeli lekarz wskazał datę „realizacji od”, termin liczy się od tej daty.

Należy wybrać 30 dni. W tym pytaniu poprawna odpowiedź to A.

Choroba Alzheimera powoduje zaburzenia pamięci i orientacji, dlatego podopieczny może się zgubić lub nie rozpoznać zagrożenia. Obecność opiekuna zwiększa bezpieczeństwo.

Mogą to być proste ćwiczenia kończyn, ćwiczenia równowagi, lekkie rozciąganie, wstawanie i siadanie z krzesła oraz ćwiczenia oddechowe. Powinny być łatwe do zrozumienia i wykonywane spokojnie.

Nieznany teren zwiększa ryzyko dezorientacji, zagubienia, lęku i upadku. Bezpieczniejsze są krótkie spacery po znanej trasie, najlepiej z opiekunem.

Powinien uwzględnić sprawność fizyczną, etap choroby, nastrój, choroby współistniejące i zalecenia lekarza. Ćwiczenia muszą być proste, regularne i bezpieczne.

Pomaga utrzymać sprawność ruchową, zmniejsza ryzyko unieruchomienia, poprawia nastrój i może ograniczać niepokój. Wspiera też rytm dnia i poczucie bezpieczeństwa.

Należy przerwać ćwiczenia przy duszności, bólu w klatce piersiowej, zawrotach głowy, osłabieniu, silnym zmęczeniu lub nagłym pogorszeniu kontaktu. W razie potrzeby należy skonsultować się z lekarzem.

Stały rytm dnia zmniejsza dezorientację i niepokój. Aktywność wykonywana o podobnej porze jest łatwiejsza do zaakceptowania przez podopiecznego.

Zwykły niski wózek może nie stabilizować tułowia i głowy. Grozi to zsuwaniem się, przechylaniem, upadkiem oraz pogorszeniem komfortu i bezpieczeństwa.

Najważniejsze są wysokie oparcie, podparcie głowy, stabilne podłokietniki, podnóżki oraz ewentualne pasy lub elementy stabilizujące miednicę i tułów.

Wózek aktywny jest lekki i przeznaczony dla osób, które samodzielnie się przemieszczają. Osoba ciężko chora potrzebuje przede wszystkim stabilizacji, podparcia pleców i głowy oraz bezpiecznej pozycji.

Powinien sprawdzić hamulce, ustawienie podnóżków, stabilność pozycji podopiecznego, ułożenie głowy i kończyn oraz komfort osoby przewożonej.

Podparcie głowy zapobiega jej opadaniu i przechylaniu, zmniejsza napięcie szyi oraz poprawia bezpieczeństwo i komfort podczas przemieszczania.

Nie będzie najlepszy, jeśli osoba nie potrafi bezpiecznie sterować wózkiem lub jeśli wózek nie zapewnia odpowiedniej stabilizacji tułowia i głowy.

Stałe wyręczanie zmniejsza samodzielność podopiecznego i może pogłębiać zależność od pomocy. Zadaniem opiekunki jest wspieranie i uczenie, jeśli podopieczny ma możliwość nabycia danej umiejętności.

Polega na stopniowym uczeniu konkretnych czynności, np. planowania prostego posiłku, robienia zakupów, bezpiecznego używania sprzętu kuchennego i sprzątania po gotowaniu.

Powinna uwzględnić sprawność fizyczną, wzrok, pamięć, choroby, dietę oraz dotychczasowe doświadczenia podopiecznego. Naukę należy zaczynać od prostych, bezpiecznych czynności.

Na początku dobre są kanapki, owsianka, jajecznica, sałatka, zupa z gotowych warzyw lub podgrzanie wcześniej przygotowanej porcji. Ważne, aby posiłki były zgodne z dietą i możliwościami podopiecznego.

Należy omówić bezpieczne korzystanie z kuchenki, noża, czajnika i gorących naczyń. Warto usuwać przeszkody, zapewnić dobre oświetlenie i nadzorować czynności wymagające większej ostrożności.

Żałoba może powodować smutek, spadek motywacji, dezorganizację dnia i trudności w wykonywaniu obowiązków, które wcześniej należały do zmarłej osoby. Opiekunka powinna wspierać, ale jednocześnie aktywizować podopiecznego.

Dodatkowa pomoc może być potrzebna, gdy podopieczny nie jest w stanie bezpiecznie przygotowywać posiłków mimo treningu, ma znaczne ograniczenia zdrowotne lub grozi mu niedożywienie. Wtedy należy zgłosić problem rodzinie, pracownikowi socjalnemu lub innym osobom odpowiedzialnym za opiekę.

Wilgotna ściereczka wiąże kurz i ogranicza jego unoszenie się w powietrzu. Dzięki temu zmniejsza się ryzyko podrażnienia dróg oddechowych i napadu duszności.

Aerozol rozpyla drobne cząsteczki chemiczne, które mogą być wdychane przez podopiecznego. Mogą one podrażnić oskrzela i nasilić objawy astmy.

Objawy mogą nasilać kurz, roztocza, pleśń, sierść zwierząt, dym tytoniowy, intensywne zapachy i opary środków chemicznych. Dlatego ważne jest ograniczanie alergenów i drażniących substancji.

Należy sprzątać na mokro, unikać wzbijania kurzu i stosować łagodne, bezzapachowe środki tylko wtedy, gdy są potrzebne. Warto regularnie wietrzyć pomieszczenia, ale unikać wietrzenia podczas wysokiego stężenia pyłków.

Dezynfekcja nie jest potrzebna do codziennego ścierania kurzu, a środki dezynfekcyjne często mają drażniący zapach i skład chemiczny. Mogą podrażniać drogi oddechowe osoby z astmą.

Należy regularnie prać pościel, usuwać nadmiar tekstyliów, ograniczyć dywany i zasłony oraz często odkurzać najlepiej odkurzaczem z filtrem HEPA. Powierzchnie płaskie powinno się przecierać na wilgotno.

Chude mięso zawiera mniej tłuszczów nasyconych, które sprzyjają wzrostowi cholesterolu i rozwojowi miażdżycy. Dzięki temu mniej obciąża układ krążenia.

Ryby, szczególnie morskie, dostarczają kwasów omega-3, które korzystnie wpływają na układ sercowo-naczyniowy. Mogą pomagać w ograniczaniu stanu zapalnego i wspierać profilaktykę kolejnych incydentów sercowych.

Są to produkty bogate w tłuszcze nasycone, cholesterol i często sól. Ich częste spożywanie zwiększa ryzyko miażdżycy, nadciśnienia i kolejnych problemów sercowych.

Warzywa i owoce dostarczają błonnika, witamin, antyoksydantów i składników mineralnych. Wspierają kontrolę cholesterolu, ciśnienia oraz masy ciała.

Niskotłuszczowy nabiał dostarcza białka i wapnia, ale zawiera mniej tłuszczów nasyconych niż produkty pełnotłuste. Jest bezpieczniejszym wyborem dla osób z chorobami układu krążenia.

Najlepiej wybierać gotowanie, duszenie bez obsmażania, pieczenie w folii i gotowanie na parze. Należy unikać smażenia w głębokim tłuszczu.

Nadmiar soli może podnosić ciśnienie tętnicze i zwiększać obciążenie serca. Ograniczenie soli jest elementem profilaktyki nadciśnienia i powikłań sercowo-naczyniowych.