Pytania pomocnicze - SPO.05

Typowe są bóle w nadbrzuszu pojawiające się bezpośrednio po posiłku lub do około 30 minut po jedzeniu. Mogą występować nudności, zgaga, odbijanie, brak apetytu i spadek masy ciała.

W chorobie wrzodowej żołądka pokarm pobudza wydzielanie kwasu solnego, co może nasilać ból w miejscu owrzodzenia. Dlatego dolegliwości często pojawiają się krótko po jedzeniu.

Zaostrzenia choroby wrzodowej często występują sezonowo, szczególnie wiosną i jesienią. Jest to klasyczna cecha tej choroby opisywana w pytaniach egzaminacyjnych.

Niepokojące są: wymioty z krwią, smoliste stolce, nagły silny ból brzucha, omdlenie, szybki spadek masy ciała, bladość i osłabienie. Mogą świadczyć o krwawieniu lub perforacji wrzodu.

Powinna obserwować objawy, zachęcić podopiecznego do kontaktu z lekarzem i nie podawać leków przeciwbólowych bez zlecenia, zwłaszcza NLPZ. Ważne jest też wspieranie zaleconej diety i regularności posiłków.

Zaleca się dietę lekkostrawną, regularne małe posiłki oraz unikanie alkoholu, kawy, ostrych przypraw, potraw smażonych i ciężkostrawnych. Dieta powinna być zgodna z zaleceniami lekarza lub dietetyka.

W ostrym zapaleniu trzustki ból jest zwykle bardzo silny, często promieniuje do pleców i może mu towarzyszyć gorączka oraz wymioty. Nie jest typowe sezonowe nasilanie wiosną i jesienią ani ból krótko po każdym posiłku.

Najpierw wykonuje się toaletę jamy ustnej, następnie myje twarz, uszy, szyję, klatkę piersiową, kończyny górne, brzuch, plecy, pośladki, kończyny dolne, a na końcu krocze.

Krocze jest okolicą najbardziej narażoną na zanieczyszczenie drobnoustrojami. Mycie go na końcu zmniejsza ryzyko przeniesienia zakażenia na inne części ciała.

Jama ustna wymaga osobnych przyborów i jest ważna dla komfortu, apetytu oraz profilaktyki zakażeń. W standardowej kolejności rozpoczyna się od czynności higienicznych w obrębie jamy ustnej.

Myje się od miejsc czystszych do bardziej zanieczyszczonych oraz od góry ciała ku dołowi. Zapobiega to przenoszeniu drobnoustrojów.

Należy zasłonić drzwi lub parawan, odsłaniać tylko aktualnie mytą część ciała i informować chorego o wykonywanych czynnościach.

Trzeba przygotować miskę z wodą, myjki lub ręczniki, rękawiczki jednorazowe, środki higieniczne, czystą bieliznę, worek na odpady oraz środki do pielęgnacji skóry.

Należy obserwować stan skóry, zaczerwienienia, odparzenia, otarcia, obrzęki, ból oraz reakcje chorego. Zauważone niepokojące zmiany trzeba zgłosić zgodnie z procedurą.

PFRON wspiera osoby z niepełnosprawnościami, m.in. przez dofinansowanie likwidacji barier architektonicznych. Takie działania ułatwiają poruszanie się po mieszkaniu osobie na wózku.

Polega na dostosowaniu przestrzeni do potrzeb osoby z ograniczoną sprawnością, np. montażu podjazdów, poszerzeniu drzwi, usunięciu progów, montażu uchwytów lub dostosowaniu łazienki.

Opiekunka może rozpoznać potrzeby podopiecznej, wskazać zagrożenia w mieszkaniu i pomóc w kontakcie z rodziną, pracownikiem socjalnym lub właściwą instytucją. Nie podejmuje decyzji finansowych samodzielnie.

PFRON finansuje m.in. likwidację barier i działania rehabilitacyjne wspierające samodzielność. NFZ refunduje głównie świadczenia zdrowotne oraz wyroby medyczne, np. wózki, pieluchomajtki czy sprzęt ortopedyczny.

Najważniejsze są: usunięcie progów i luźnych dywaników, zapewnienie szerokich przejść, dobre oświetlenie, stabilne uchwyty oraz dostosowana łazienka i kuchnia.

ZFŚS działa przy zakładzie pracy i służy wsparciu socjalnemu pracowników oraz ich rodzin. Nie jest podstawową instytucją finansującą likwidację barier architektonicznych dla osób z niepełnosprawnością.

Należy określić, jakie bariery utrudniają poruszanie się, jakie pomieszczenia wymagają zmian oraz czy podopieczna ma orzeczenie o niepełnosprawności. Przydatna jest też dokumentacja medyczna i opis sytuacji mieszkaniowej.

Rodzinne zdjęcia uruchamiają wspomnienia autobiograficzne, emocje i skojarzenia z bliskimi osobami. Ułatwiają rozmowę i aktywizują pamięć długotrwałą, która często jest zachowana dłużej niż pamięć świeża.

Polega na przywoływaniu wspomnień za pomocą zdjęć, pamiątek, muzyki, zapachów lub rozmów o dawnych wydarzeniach. Jej celem jest pobudzanie pamięci, poprawa nastroju i wzmacnianie poczucia tożsamości.

Telewizja jest zwykle aktywnością bierną i mało osobistą. Nie angażuje tak skutecznie pamięci autobiograficznej jak zdjęcia związane z życiem podopiecznego.

Powinna zadawać proste pytania, mówić spokojnie, dawać czas na odpowiedź i nie poprawiać uporczywie błędnych wspomnień. Ważniejsze jest poczucie bezpieczeństwa i kontakt niż dokładność faktów.

Można wykorzystać albumy rodzinne, znane piosenki, dawne przedmioty codziennego użytku, kalendarz, proste gry pamięciowe i rozmowy o ważnych wydarzeniach z życia podopiecznego.

Podopieczni różnią się stopniem otępienia, zainteresowaniami, historią życia i aktualnym samopoczuciem. Indywidualne dobranie aktywności zwiększa zaangażowanie i zmniejsza ryzyko frustracji.

Ćwiczenia powinny być krótkie, proste, regularne i prowadzone w spokojnej atmosferze. Nie należy zawstydzać podopiecznego ani wymagać zbyt trudnych zadań.

HCV przenosi się głównie przez kontakt z zakażoną krwią. Ryzyko występuje m.in. przy skaleczeniach, zakłuciach, kontakcie krwi z uszkodzoną skórą lub błonami śluzowymi.

Rękawiczki chronią opiekuna przed kontaktem z krwią podopiecznego. Są podstawową barierą ograniczającą ryzyko zakażenia.

Nie. HCV nie przenosi się przez wspólne korzystanie z toalety, jeśli nie dochodzi do kontaktu z krwią.

Nie ma takiej potrzeby. HCV nie przenosi się przez jedzenie, picie ani używanie tych samych naczyń.

Rękawiczki należy bezpiecznie wyrzucić, a następnie dokładnie umyć lub zdezynfekować ręce. Higiena rąk obowiązuje także wtedy, gdy używano rękawiczek.

Gaziki, opatrunki i rękawiczki zabrudzone krwią należy traktować jako potencjalnie zakaźne. Powinny być usuwane zgodnie z zasadami postępowania z odpadami zakaźnymi.

Nie należy używać wspólnych przedmiotów mogących mieć kontakt z krwią, np. maszynek do golenia, szczoteczek do zębów, cążek czy nożyczek do paznokci.

Zalecenie lekarskie potwierdza, jaki lek, w jakiej dawce i o której godzinie należy podać. Opiekunka nie powinna podawać leków na podstawie domysłów lub nieaktualnych informacji.

Polega na sprawdzeniu nazwy leku i dawki podczas wyjmowania leku, przygotowywania go oraz bezpośrednio przed podaniem. Zmniejsza to ryzyko pomyłki.

Woda zwykle nie wchodzi w interakcje z lekami. Inne napoje, np. mleko, kawa, herbata lub sok grejpfrutowy, mogą zmieniać wchłanianie i działanie niektórych preparatów.

Osoba starsza, z otępieniem lub zaburzeniami poznawczymi może nie pamiętać albo nieprawidłowo ocenić sytuację. Opiekunka powinna upewnić się, że lek został rzeczywiście połknięty.

Najbezpieczniejsza jest pozycja siedząca lub półsiedząca. Zmniejsza ona ryzyko zakrztuszenia i ułatwia połknięcie leku.

Nie powinna robić tego samodzielnie. Niektórych tabletek nie wolno kruszyć, dlatego potrzebne jest zalecenie lekarza lub konsultacja z pielęgniarką.

Powinna spokojnie wyjaśnić znaczenie leku, nie zmuszać podopiecznego i zgłosić odmowę osobie odpowiedzialnej za leczenie lub opiekę.

Do częstych błędów należą: brak sprawdzenia zlecenia, pomylenie leku lub dawki, podanie z niewłaściwym napojem oraz brak upewnienia się, że lek został połknięty.

To mimowolny wyciek moczu podczas wzrostu ciśnienia w jamie brzusznej, np. przy kaszlu, kichaniu, śmiechu lub podnoszeniu ciężaru. Wynika zwykle z osłabienia mechanizmów zamykających cewkę moczową.

Wzmacniają mięśnie podtrzymujące pęcherz i cewkę moczową. Dzięki temu poprawia się kontrola oddawania moczu podczas wysiłku.

Może przypominać o ćwiczeniach, dbać o intymność, motywować do systematyczności i obserwować efekty. Nie powinien jednak zastępować zaleceń lekarza lub fizjoterapeuty.

Zapalenie pęcherza jest stanem zapalnym, który wymaga diagnostyki i leczenia, często farmakologicznego. Ćwiczenia nie usuwają przyczyny infekcji i nie zastępują leczenia.

Typowe objawy to pieczenie przy oddawaniu moczu, częste parcie na mocz, ból w podbrzuszu, mętny mocz, gorączka lub krwiomocz. Takie objawy należy zgłosić personelowi medycznemu.

Ćwiczenia powinny być wykonywane regularnie, spokojnie i bez wstrzymywania oddechu. Ważne jest zarówno napinanie, jak i pełne rozluźnianie mięśni.