Pytania pomocnicze - SPO.05

Materac zmiennociśnieniowy zmniejsza stały ucisk na skórę i tkanki, co ogranicza ryzyko powstawania odleżyn. Jest elementem profilaktyki, ale nie zastępuje zmiany pozycji ciała.

Osoba z zaburzeniami pamięci może nie oceniać prawidłowo zagrożeń i próbować samodzielnie wstawać. Barierki zmniejszają ryzyko upadku lub wypadnięcia z łóżka.

Najczęściej narażone są okolice kości krzyżowej, pięty, łopatki, łokcie, biodra i potylica. Są to miejsca, gdzie kości uciskają tkanki o podłoże.

Nie. Konieczna jest także regularna zmiana pozycji, obserwacja skóry, higiena, utrzymywanie suchej pościeli oraz odpowiednie nawodnienie i odżywienie.

Łóżko powinno być bezpieczne, wygodne i dostosowane do stanu pacjenta. Ważne są gładka pościel bez fałd, dostęp do potrzebnych przedmiotów, profilaktyka odleżyn i zabezpieczenie przed upadkiem.

Materac sprężynowy nie zapewnia aktywnej zmiany punktów ucisku na ciało. U pacjenta leżącego lepszym rozwiązaniem jest materac przeciwodleżynowy, np. zmiennociśnieniowy.

Długotrwałe unieruchomienie sprzyja odleżynom, przykurczom, zapaleniu płuc, zakrzepicy, osłabieniu mięśni i zaparciom. Dlatego potrzebna jest profilaktyka powikłań unieruchomienia.

Uniesienie nóg ułatwia powrót krwi żylnej do serca i poprawia ukrwienie mózgu. Może to przyspieszyć odzyskanie przytomności.

Najpierw należy ocenić bezpieczeństwo miejsca, a następnie sprawdzić reakcję poszkodowanego i oddech. Od obecności prawidłowego oddechu zależy dalsze postępowanie.

Osoba nieprzytomna może nie mieć prawidłowego odruchu połykania. Podanie płynu grozi zachłyśnięciem i niedrożnością dróg oddechowych.

Pomoc należy wezwać, gdy podopieczny nie odzyskuje przytomności, oddycha nieprawidłowo, doznał urazu, ma ból w klatce piersiowej, drgawki lub omdlenia się powtarzają.

Przy omdleniu oddech jest zwykle zachowany i po krótkim czasie może dojść do odzyskania świadomości. Przy nagłym zatrzymaniu krążenia osoba nie oddycha prawidłowo i wymaga natychmiastowej resuscytacji.

Nie należy sadzać jej od razu, klepać po twarzy, polewać wodą ani podawać napojów, gdy jest nieprzytomna. Takie działania mogą pogorszyć stan lub spowodować zachłyśnięcie.

To ćwiczenia wykonywane samodzielnie przez podopiecznego, siłą własnych mięśni, bez pomocy opiekuna i bez dodatkowego oporu.

W ćwiczeniach czynnych wolnych ruch wykonuje sam podopieczny. W ćwiczeniach biernych ruch wykonuje za niego opiekun, fizjoterapeuta lub urządzenie.

Ćwiczenia czynne wolne wykonuje się bez dodatkowego obciążenia. Ćwiczenia czynne z oporem wymagają pokonywania oporu, np. gumy, ciężarka albo ręki terapeuty.

Przykładami są unoszenie ramion, krążenia ramion, odwodzenie ramion na boki oraz zginanie i prostowanie kończyn górnych bez użycia przyborów.

Pomagają utrzymać sprawność ruchową, zapobiegają przykurczom i wspierają samodzielność podopiecznego.

Ćwiczenia należy przerwać, gdy pojawi się ból, duszność, zawroty głowy, znaczne osłabienie, kołatanie serca lub pogorszenie samopoczucia.

Opiekunka może przypominać, motywować, obserwować bezpieczeństwo i reakcje podopiecznego, ale nie wykonuje ruchu za niego.

Tester kolorów umożliwia rozpoznawanie barw przedmiotów, np. ubrań lub opakowań. Dzięki temu zwiększa samodzielność osoby niewidomej.

Osoba niesłysząca ma trudności związane głównie z odbiorem dźwięków i komunikacją słuchową. Tester kolorów kompensuje ograniczenia wzroku, a nie słuchu.

Mogą to być m.in. biała laska, alfabet Braille’a, mówiący zegarek, czytnik ekranu, oznaczenia dotykowe oraz urządzenia z komunikatami głosowymi.

Powinien zachęcać do samodzielnego używania urządzeń, wyjaśnić ich działanie i nie wyręczać podopiecznego bez potrzeby. Celem jest wzmacnianie niezależności.

Najczęściej przydaje się podczas dobierania ubrań, segregowania rzeczy, rozpoznawania opakowań oraz organizowania przestrzeni domowej.

Polega na wykorzystywaniu zasobów najbliższego otoczenia podopiecznego, np. sąsiadów, klubu seniora, organizacji społecznych czy wolontariuszy. Celem jest stworzenie sieci wsparcia w miejscu zamieszkania.

Sąsiedzi są częścią lokalnego środowiska podopiecznego. Ich zaangażowanie oznacza uruchamianie naturalnych zasobów otoczenia.

Praca z indywidualnym przypadkiem koncentruje się głównie na jednej osobie i jej problemach. Praca ze środowiskiem lokalnym angażuje szersze otoczenie, aby wspierało podopiecznego.

Gdy działania są skierowane do określonej grupy osób, np. uczestników zajęć w klubie seniora lub grupy wsparcia. Ważne jest, że przedmiotem oddziaływania jest grupa, a nie pojedynczy podopieczny.

Ponieważ w opisie występują nie tylko instytucje, ale też sąsiedzi, czyli elementy środowiska lokalnego. Kluczowe jest budowanie wsparcia wokół podopiecznego w jego otoczeniu.

Klub seniora może pomagać w aktywizacji społecznej, zapobieganiu samotności i organizowaniu czasu wolnego. Jest jednym z lokalnych zasobów wspierających podopiecznego.

Opiekunka powinna iść po stronie niedowładnej, czyli prawej, oraz tuż za podopieczną. Pozwala to szybko zareagować, gdy osłabiona strona ciała zacznie się uginać lub tracić równowagę.

Pozycja tuż za podopieczną umożliwia skuteczną asekurację tułowia i zapobieganie upadkowi. Stanie przed osobą może blokować jej ruch i utrudniać bezpieczne podtrzymanie.

Niedowład prawostronny to osłabienie siły mięśniowej po prawej stronie ciała. Może dotyczyć kończyny górnej, dolnej lub całej połowy ciała.

Głównym celem jest zapobieganie upadkowi oraz zwiększenie bezpieczeństwa osoby z ograniczoną sprawnością. Asekuracja powinna jednocześnie wspierać samodzielność podopiecznego.

Należy sprawdzić stabilne obuwie, usunąć przeszkody z drogi, upewnić się, że podopieczny rozumie polecenia, oraz ocenić jego aktualne samopoczucie i wydolność.

Powinna stabilnie podtrzymać podopieczną od strony zagrożonej upadkiem, nie szarpać jej i spokojnie pomóc odzyskać równowagę. Jeśli upadek jest nieunikniony, należy kontrolować osuwanie się, chroniąc głowę i tułów.

Podopieczna jest sprawna intelektualnie i porusza się tylko po mieszkaniu przy pomocy kul. Największą trudność sprawia jej więc wyjście z domu i zaopatrzenie się w produkty spożywcze.

Podopieczna jest sprawna intelektualnie, więc nie ma podstaw, by zakładać trudności w zarządzaniu pieniędzmi. Opiekunka powinna wspierać tylko w zakresie rzeczywistych ograniczeń.

Wtedy, gdy podopieczny ma trudności z pamiętaniem o lekach, rozumieniem zaleceń, przygotowaniem dawek lub gdy taka pomoc wynika z planu opieki i zaleceń medycznych.

Nadmierne wyręczanie ogranicza samodzielność, obniża poczucie sprawczości i może prowadzić do szybszej utraty sprawności. Opieka powinna wspierać, a nie zastępować.

Trudne mogą być wychodzenie z domu, chodzenie po schodach, noszenie zakupów, schylanie się, sprzątanie oraz korzystanie z niskich krzeseł lub wanny.

Powinna wspólnie z podopieczną ustalić listę produktów, uwzględnić dietę i preferencje, zadbać o racjonalne wydatki oraz rozliczyć się z powierzonych pieniędzy.

Należy usunąć przeszkody z ciągów komunikacyjnych, zadbać o dobre oświetlenie, stabilne obuwie, maty antypoślizgowe i właściwe ustawienie potrzebnych przedmiotów w zasięgu ręki.

Plan pomocy powinien odpowiadać konkretnym potrzebom podopiecznej: nie jej wiekowi czy rozpoznaniu, lecz temu, co faktycznie może lub czego nie może wykonać samodzielnie.

Podopieczny nie przestrzega godzin przyjmowania leków i popija je coca-colą. Trening lekowy uczy regularności, bezpieczeństwa i prawidłowych nawyków związanych z farmakoterapią.

Podopieczny nie dba o protezę dentystyczną i rzadko zmienia bieliznę osobistą. Są to zaniedbania w zakresie higieny osobistej, dlatego wymagają treningu higienicznego.

Najczęściej leki powinno się popijać wodą, o ile lekarz lub ulotka nie zalecają inaczej. Napoje gazowane, alkohol, kawa czy niektóre soki mogą zmieniać działanie leków.

Może pomóc przygotować harmonogram, ustawić przypomnienia, zachęcić do stosowania organizera na leki i przypominać o przyjmowaniu leków zgodnie z zaleceniami.

Nie. Opiekunka nie może zmieniać dawek, odstawiać leków ani decydować o zamianie preparatu; takie decyzje należą do lekarza.

Proteza powinna być regularnie czyszczona, płukana i przechowywana zgodnie z zaleceniami. Zaniedbanie protezy może prowadzić do stanów zapalnych jamy ustnej i nieprzyjemnego zapachu.

Polega na uczeniu, motywowaniu i utrwalaniu czynności, które podopieczny może wykonywać samodzielnie. Celem jest zwiększenie jego niezależności i bezpieczeństwa.

Problem nie dotyczy przygotowywania posiłków ani planowania żywienia. Dotyczy leków oraz higieny osobistej, dlatego odpowiednie są trening lekowy i higieniczny.

Klub seniora jest przeznaczony dla osób starszych i służy integracji, aktywizacji oraz przeciwdziałaniu samotności. Umożliwia kontakt z rówieśnikami i udział w zajęciach dostosowanych do wieku oraz możliwości seniorów.

Udział w klubie seniora zaspokaja potrzebę przynależności, kontaktów społecznych, aktywności i poczucia bycia potrzebnym. Może też wzmacniać samodzielność i poprawiać nastrój.

Klub seniora jest miejscem aktywizacji i integracji osób starszych. Warsztat terapii zajęciowej jest formą rehabilitacji społecznej i zawodowej dla osób z niepełnosprawnościami.

Środowiskowy dom samopomocy jest przeznaczony głównie dla osób z zaburzeniami psychicznymi lub znacznymi trudnościami w funkcjonowaniu. Sam wiek senioralny i potrzeba integracji społecznej wskazują raczej na klub seniora.

Powinna rozmawiać z podopiecznym o jego zainteresowaniach, obawach i możliwościach. Może zaproponować wspólne sprawdzenie oferty klubu seniora lub pomoc w pierwszym kontakcie z placówką.

W klubie seniora mogą odbywać się spotkania towarzyskie, zajęcia ruchowe, warsztaty rękodzielnicze, wykłady, wyjścia kulturalne, gry, spotkania okolicznościowe i zajęcia edukacyjne.

Izolacja może prowadzić do obniżenia nastroju, samotności, pogorszenia sprawności psychicznej i fizycznej oraz zwiększonego ryzyka depresji. Dlatego ważna jest aktywizacja społeczna seniora.

Typowe są postępujące zaburzenia pamięci, uwagi, orientacji w czasie i miejscu, trudności w codziennym funkcjonowaniu, zmiany zachowania oraz zaburzenia snu.

Otępienie wiąże się z przewlekłym i postępującym pogorszeniem funkcji poznawczych. Obejmuje nie tylko pamięć, ale też myślenie, rozumienie, orientację i zdolność samodzielnego działania.

Depresja częściej objawia się obniżonym nastrojem, utratą zainteresowań, spowolnieniem i wycofaniem. W otępieniu dominują narastające zaburzenia poznawcze, dezorientacja i trudności w wykonywaniu codziennych czynności.

Mogą pojawić się drażliwość, niepokój, podejrzliwość, apatia, agresja słowna lub ruchowa, błądzenie oraz powtarzanie tych samych pytań lub czynności.

Powinien mówić spokojnie, przypominać miejsce, czas i sytuację, nie zawstydzać podopiecznego oraz zapewnić stały porządek dnia i bezpieczne otoczenie.

W otępieniu może dochodzić do zaburzenia rytmu dobowego, niepokoju wieczornego i dezorientacji po zmroku. Skutkiem bywa bezsenność w nocy i senność w ciągu dnia.