Pytania pomocnicze - SPO.05

Podawanie leków o właściwej godzinie zapewnia utrzymanie odpowiedniego stężenia leku w organizmie i skuteczność leczenia. Zmiana pory może osłabić działanie leku lub zwiększyć ryzyko działań niepożądanych.

Nie. Sposób podania względem posiłku zależy od zaleceń lekarza lub informacji z ulotki. Najważniejsze jest przestrzeganie indywidualnego zlecenia.

Nie wolno zmuszać podopiecznego do przyjęcia leku. Należy spokojnie wyjaśnić znaczenie leczenia, odnotować odmowę i poinformować osobę odpowiedzialną, np. pielęgniarkę, lekarza lub rodzinę zgodnie z procedurą.

Należy sprawdzić nazwę leku, dawkę, godzinę podania, drogę podania, dane podopiecznego oraz termin ważności leku. Ważne jest też upewnienie się, że lek został zlecony przez lekarza.

Zmiana dawki lub godziny podania może zaburzyć leczenie i zagrozić zdrowiu podopiecznego. Takie decyzje podejmuje wyłącznie lekarz.

Należy zgłosić problem personelowi medycznemu lub lekarzowi. Nie wolno samodzielnie kruszyć tabletek ani otwierać kapsułek, jeśli nie ma takiego zalecenia, ponieważ może to zmienić działanie leku.

Ciepło działa rozkurczowo i może zmniejszać napięcie mięśni brzucha oraz jelit. Zimno częściej stosuje się przy urazach, obrzękach lub stanach wymagających chłodzenia.

Najczęściej występuje uczucie rozpierania brzucha, napięcie powłok brzusznych, odbijanie, przelewanie w jelitach i nadmierne oddawanie gazów.

Wzdęcia mogą nasilać rośliny strączkowe, kapusta, cebula, potrawy tłuste, słodycze oraz napoje gazowane. Znaczenie ma też szybkie jedzenie i połykanie powietrza.

Kompres powinien być ciepły, ale nie gorący, najlepiej owinięty w ręcznik lub pokrowiec. Należy obserwować skórę i reakcję podopiecznego, aby nie doprowadzić do oparzenia.

Niepokojące są: silny ból brzucha, wymioty, gorączka, zatrzymanie stolca i gazów, twardy brzuch lub nagłe pogorszenie stanu ogólnego. W takich sytuacjach opiekunka nie powinna działać samodzielnie.

Lekki ruch, np. spacer lub zmiana pozycji, pobudza perystaltykę jelit. Może to ułatwić przesuwanie gazów i zmniejszyć uczucie rozpierania.

Ponieważ osoba często przeżywa kryzys, lęk, smutek lub poczucie straty. Najpierw potrzebuje akceptacji, bezpieczeństwa i zrozumienia, zanim będzie gotowa na dalszą aktywizację.

Mogą wystąpić złość, żal, lęk, wstyd, bezradność, smutek i obniżenie poczucia własnej wartości. Są to częste reakcje na nagłą lub trudną zmianę sytuacji życiowej.

Polega na uważnym słuchaniu, okazywaniu empatii i dawaniu przestrzeni do wyrażania uczuć. Opiekun nie ocenia, nie poucza i nie bagatelizuje problemów podopiecznego.

Wsparcie emocjonalne dotyczy uczuć, poczucia bezpieczeństwa i akceptacji. Wsparcie materialne oznacza pomoc finansową lub rzeczową, np. zakup sprzętu albo dofinansowanie.

Należy unikać oceniania, porównywania z innymi i bagatelizowania emocji, np. słów: „nie przesadzaj” lub „musisz się przyzwyczaić”. Takie komunikaty mogą pogłębić poczucie osamotnienia.

Powinien zauważać wysiłek i małe postępy, zachęcać do samodzielności oraz nie wyręczać bez potrzeby. Ważne jest traktowanie podopiecznego z szacunkiem i partnersko.

Od strony skóry układa się kolejno: warstwę wilgotną, ceratkę oraz warstwę suchą. Taki układ zapewnia działanie ciepła wilgotnego i chroni pościel oraz ubranie przed zamoczeniem.

Warstwa wilgotna bezpośrednio oddaje ciepło skórze i działa miejscowo rozgrzewająco. Powinna być dobrze odciśnięta, aby nie powodować nadmiernego zamoczenia skóry.

Ceratka izoluje warstwę wilgotną i zapobiega przemakaniu kolejnych warstw. Pomaga także dłużej utrzymać ciepło okładu.

Sucha warstwa znajduje się na zewnątrz i pełni funkcję izolacyjną. Chroni przed utratą ciepła oraz zwiększa komfort podopiecznego.

Powinna sprawdzić temperaturę okładu, stan skóry oraz reakcję podopiecznego. Należy unikać zbyt wysokiej temperatury, aby nie doprowadzić do oparzenia.

Nie należy go stosować m.in. przy świeżych urazach, krwawieniu, ostrym stanie zapalnym, zaburzeniach czucia lub podejrzeniu oparzenia. W takich sytuacjach ciepło może pogorszyć stan podopiecznego.

Uniesienie nóg ułatwia powrót krwi żylnej do serca i poprawia ukrwienie mózgu. Może to przyspieszyć odzyskanie przytomności.

Najpierw należy ocenić bezpieczeństwo miejsca, a następnie sprawdzić reakcję poszkodowanego i oddech. Od obecności prawidłowego oddechu zależy dalsze postępowanie.

Osoba nieprzytomna może nie mieć prawidłowego odruchu połykania. Podanie płynu grozi zachłyśnięciem i niedrożnością dróg oddechowych.

Pomoc należy wezwać, gdy podopieczny nie odzyskuje przytomności, oddycha nieprawidłowo, doznał urazu, ma ból w klatce piersiowej, drgawki lub omdlenia się powtarzają.

Przy omdleniu oddech jest zwykle zachowany i po krótkim czasie może dojść do odzyskania świadomości. Przy nagłym zatrzymaniu krążenia osoba nie oddycha prawidłowo i wymaga natychmiastowej resuscytacji.

Nie należy sadzać jej od razu, klepać po twarzy, polewać wodą ani podawać napojów, gdy jest nieprzytomna. Takie działania mogą pogorszyć stan lub spowodować zachłyśnięcie.

Opiekunka powinna iść po stronie niedowładnej, czyli prawej, oraz tuż za podopieczną. Pozwala to szybko zareagować, gdy osłabiona strona ciała zacznie się uginać lub tracić równowagę.

Pozycja tuż za podopieczną umożliwia skuteczną asekurację tułowia i zapobieganie upadkowi. Stanie przed osobą może blokować jej ruch i utrudniać bezpieczne podtrzymanie.

Niedowład prawostronny to osłabienie siły mięśniowej po prawej stronie ciała. Może dotyczyć kończyny górnej, dolnej lub całej połowy ciała.

Głównym celem jest zapobieganie upadkowi oraz zwiększenie bezpieczeństwa osoby z ograniczoną sprawnością. Asekuracja powinna jednocześnie wspierać samodzielność podopiecznego.

Należy sprawdzić stabilne obuwie, usunąć przeszkody z drogi, upewnić się, że podopieczny rozumie polecenia, oraz ocenić jego aktualne samopoczucie i wydolność.

Powinna stabilnie podtrzymać podopieczną od strony zagrożonej upadkiem, nie szarpać jej i spokojnie pomóc odzyskać równowagę. Jeśli upadek jest nieunikniony, należy kontrolować osuwanie się, chroniąc głowę i tułów.

Rodzinne zdjęcia uruchamiają wspomnienia autobiograficzne, emocje i skojarzenia z bliskimi osobami. Ułatwiają rozmowę i aktywizują pamięć długotrwałą, która często jest zachowana dłużej niż pamięć świeża.

Polega na przywoływaniu wspomnień za pomocą zdjęć, pamiątek, muzyki, zapachów lub rozmów o dawnych wydarzeniach. Jej celem jest pobudzanie pamięci, poprawa nastroju i wzmacnianie poczucia tożsamości.

Telewizja jest zwykle aktywnością bierną i mało osobistą. Nie angażuje tak skutecznie pamięci autobiograficznej jak zdjęcia związane z życiem podopiecznego.

Powinna zadawać proste pytania, mówić spokojnie, dawać czas na odpowiedź i nie poprawiać uporczywie błędnych wspomnień. Ważniejsze jest poczucie bezpieczeństwa i kontakt niż dokładność faktów.

Można wykorzystać albumy rodzinne, znane piosenki, dawne przedmioty codziennego użytku, kalendarz, proste gry pamięciowe i rozmowy o ważnych wydarzeniach z życia podopiecznego.

Podopieczni różnią się stopniem otępienia, zainteresowaniami, historią życia i aktualnym samopoczuciem. Indywidualne dobranie aktywności zwiększa zaangażowanie i zmniejsza ryzyko frustracji.

Ćwiczenia powinny być krótkie, proste, regularne i prowadzone w spokojnej atmosferze. Nie należy zawstydzać podopiecznego ani wymagać zbyt trudnych zadań.