Pytania pomocnicze - SPO.05

RKO rozpoczyna się, gdy poszkodowany jest nieprzytomny i nie oddycha prawidłowo. Oddech należy oceniać maksymalnie przez 10 sekund po udrożnieniu dróg oddechowych.

Uciśnięcia wykonuje się na środku klatki piersiowej, na dolnej połowie mostka. Nie uciska się brzucha ani lewej czy prawej strony ciała.

Podstawowy schemat to 30 uciśnięć klatki piersiowej i 2 oddechy ratownicze. Jeśli ratownik nie może wykonać oddechów, powinien prowadzić same uciśnięcia.

U osoby dorosłej klatkę piersiową uciska się na głębokość około 5–6 cm. Tempo powinno wynosić 100–120 uciśnięć na minutę.

Najpierw trzeba zadbać o bezpieczeństwo miejsca zdarzenia, sprawdzić reakcję poszkodowanego, wezwać pomoc i ocenić oddech. W razie braku prawidłowego oddechu należy rozpocząć RKO.

RKO można przerwać, gdy poszkodowany zacznie prawidłowo oddychać, gdy ratownik opadnie z sił lub gdy czynności przejmie zespół ratownictwa medycznego.

Takie obuwie ogranicza nadmierne ruchy boczne stopy i stabilizuje okolice kostki. Zmniejsza to ryzyko podwinięcia stopy oraz ponownego urazu.

Powinno mieć płaską, antypoślizgową podeszwę, zakrytą piętę i cholewkę sięgającą powyżej kostek. Ważne jest także dobre dopasowanie i stabilne zapięcie.

Odkryta pięta nie stabilizuje stopy i zwiększa ryzyko zsunięcia się buta. Może to prowadzić do potknięcia, skręcenia lub zwichnięcia.

Nie zawsze. Pasek może przytrzymywać but, ale nie zapewnia pełnej stabilizacji stawu skokowego tak jak wyższa cholewka obejmująca kostkę.

Nie powinien forsować spaceru. Należy zapewnić bezpieczeństwo podopiecznemu i zgłosić objawy pielęgniarce, lekarzowi lub rodzinie zgodnie z zasadami obowiązującymi w placówce.

Płaska podeszwa zapewnia lepszą stabilność podczas chodzenia. Zmniejsza ryzyko utraty równowagi i nieprawidłowego ustawienia stopy.

To zaburzenie wypowiedzi polegające na braku logicznego związku między słowami, zdaniami lub fragmentami wypowiedzi. Jest przejawem zaburzeń myślenia.

W schizofrenii mogą występować formalne zaburzenia myślenia, czyli zaburzenia sposobu budowania wypowiedzi. Sałata słowna jest jednym z przykładów takiej dezorganizacji.

Częste są omamy, urojenia, wycofanie społeczne, spłycenie emocji, dziwaczne zachowania oraz trudności w codziennym funkcjonowaniu.

Omamy to fałszywe spostrzeżenia, np. słyszenie głosów bez bodźca zewnętrznego. Urojenia to fałszywe, chorobowe przekonania, np. że ktoś prześladuje chorego.

Nie. W depresji typowe są obniżony nastrój, spowolnienie, utrata zainteresowań, zaburzenia snu i poczucie winy, a nie nielogiczna, chaotyczna wypowiedź.

Powinien zachować spokój, mówić prostymi zdaniami, nie wyśmiewać chorego i nie wdawać się w kłótnię. Należy obserwować stan podopiecznego i przekazać informację rodzinie lub personelowi medycznemu.

Reumatoidalne zapalenie stawów i choroby zwyrodnieniowe dotyczą głównie układu ruchu, bólu, sztywności i ograniczenia sprawności. Nie powodują typowo sałaty słownej jako objawu psychotycznego.

Zbyt zimna woda powoduje dyskomfort i wychłodzenie, a zbyt gorąca może doprowadzić do oparzenia. Temperatura powinna zapewniać higienę, komfort i bezpieczeństwo pacjenta.

Najlepiej użyć termometru kąpielowego. Dodatkowo opiekun może ocenić temperaturę dotykiem, ale nie powinien polegać wyłącznie na subiektywnym odczuciu.

Należy przygotować miskę z wodą, myjki lub rękawice, ręczniki, środki myjące, czystą bieliznę, środki pielęgnacyjne, rękawiczki jednorazowe oraz worek na brudną bieliznę.

Mycie rozpoczyna się od części najczystszych, np. twarzy i szyi, a kończy na pośladkach oraz okolicach intymnych. Zmniejsza to ryzyko przenoszenia drobnoustrojów.

Należy zasłonić drzwi lub parawan, odsłaniać tylko mytą część ciała i informować pacjenta o wykonywanych czynnościach. Ważne jest poszanowanie godności chorego.

Trzeba obserwować zaczerwienienia, odparzenia, rany, otarcia, obrzęki i miejsca narażone na odleżyny. Niepokojące zmiany należy zgłosić osobie odpowiedzialnej za opiekę.

Pojniczek umożliwia podawanie małych, kontrolowanych porcji płynu. Zmniejsza ryzyko rozlania i ułatwia picie osobie osłabionej lub niesprawnej ruchowo.

Najbezpieczniejsza jest pozycja siedząca lub półsiedząca z uniesioną głową. Ogranicza to ryzyko zakrztuszenia i aspiracji płynu do dróg oddechowych.

Niepokojące są kaszel, krztuszenie się, duszność, zmiana barwy głosu po piciu, łzawienie oczu oraz zaleganie płynu w jamie ustnej. W takiej sytuacji należy przerwać pojenie.

Płyny podaje się powoli, małymi porcjami, obserwując reakcję podopiecznego. Nie wolno przyspieszać ani wlewać płynu na siłę.

Nie należy kontynuować, gdy osoba krztusi się, kaszle, ma zaburzenia świadomości lub nie kontroluje połykania. Wtedy trzeba zapewnić bezpieczeństwo i zgłosić problem odpowiedniej osobie.

Pojniczek powinien być myty po każdym użyciu i przechowywany w czystym miejscu. Najlepiej, aby był przypisany do jednej osoby, co zmniejsza ryzyko przenoszenia drobnoustrojów.

Urojenia to fałszywe, chorobowe przekonania, których osoba nie koryguje mimo logicznych argumentów i braku dowodów. Mogą występować w zaburzeniach psychicznych, otępieniu lub innych chorobach.

Podopieczny może być przekonany, że ktoś go śledzi, podsłuchuje, obserwuje, chce mu zaszkodzić lub kontrolować jego życie. Często towarzyszy temu lęk, nieufność i unikanie kontaktu z otoczeniem.

Urojenia grzeszności dotyczą przekonania o własnej winie, popełnieniu ciężkiego grzechu lub zasługiwaniu na karę. W pytaniu dominują obserwowanie, kontrola i zagrożenie ze strony innych osób.

Urojenia zazdrości polegają na chorobliwym przekonaniu o zdradzie partnera. Urojenia prześladowcze dotyczą poczucia bycia śledzonym, osaczonym lub krzywdzonym.

Opiekun powinien zachować spokój, nie wyśmiewać podopiecznego i nie wdawać się w kłótnie o prawdziwość urojeń. Należy zapewnić bezpieczeństwo i przekazać informacje osobom odpowiedzialnym za leczenie lub opiekę.

Pilnego zgłoszenia wymagają sytuacje, gdy podopieczny jest silnie pobudzony, agresywny, skrajnie przestraszony, odmawia jedzenia lub leków albo istnieje ryzyko samouszkodzenia lub skrzywdzenia innych.

Nagłe zaburzenia mowy, widzenia, czucia, niedowład jednej strony ciała, asymetria twarzy oraz silny ból głowy są objawami alarmowymi. Wymagają natychmiastowego wezwania pomocy.

Powinien niezwłocznie zadzwonić pod numer 112 lub 999, obserwować stan chorego i nie podawać mu jedzenia, picia ani leków doustnych. Ważne jest zanotowanie godziny początku objawów.

Im szybciej pacjent trafi do szpitala, tym większa szansa na skuteczne leczenie i mniejsze uszkodzenie mózgu. Zwłoka zwiększa ryzyko trwałego niedowładu, zaburzeń mowy lub zgonu.

Test FAST ocenia twarz, kończyny górne, mowę i czas reakcji. Asymetria twarzy, opadanie jednej ręki lub zaburzenia mowy oznaczają konieczność pilnego wezwania pogotowia.

Hipoglikemia może powodować osłabienie, poty, drżenie, głód i zaburzenia świadomości, a czasem przypominać udar. Przy jednostronnym niedowładzie, zaburzeniach mowy lub widzenia należy traktować sytuację jak podejrzenie udaru i wezwać pomoc.

Do czynników ryzyka należą nadciśnienie tętnicze, miażdżyca, cukrzyca, palenie tytoniu, zaburzenia rytmu serca, otyłość i mała aktywność fizyczna.

Nie wolno czekać, aż objawy same miną, podawać jedzenia, picia ani leków doustnych bez zaleceń medycznych. Nie należy też transportować chorego samodzielnie, jeśli można wezwać pogotowie.

To zapalenie płuc rozwijające się wskutek zalegania wydzieliny w drogach oddechowych, najczęściej u osób długotrwale unieruchomionych. Sprzyja mu płytki oddech, brak ruchu i niewystarczające odkrztuszanie.

Oklepywanie ułatwia odrywanie i przesuwanie zalegającej wydzieliny w oskrzelach. Dzięki temu podopieczny może łatwiej ją odkrztusić.

Wykonuje się je kilka razy dziennie, zgodnie ze stanem podopiecznego i zaleceniami personelu medycznego. Ważna jest systematyczność.

Pomocne są zmiany pozycji ciała, zachęcanie do głębokiego oddychania, wietrzenie pomieszczenia i odpowiednie nawodnienie, jeśli nie ma przeciwwskazań. Istotna jest też obserwacja kaszlu, duszności i temperatury.

Długie leżenie płasko sprzyja zaleganiu wydzieliny i pogarsza wentylację dolnych części płuc. Korzystniejsze jest okresowe układanie chorego wyżej lub zmienianie pozycji.

Ćwiczenia bierne są ważne w profilaktyce przykurczów, zaników mięśni i zakrzepicy, ale nie działają bezpośrednio na zalegającą wydzielinę w drogach oddechowych. Dlatego w tym pytaniu właściwsze jest oklepywanie pleców.

Niepokojące są: duszność, nasilony kaszel, gorączka, osłabienie, świszczący oddech, sinica oraz odkrztuszanie ropnej wydzieliny. Takie objawy należy zgłosić pielęgniarce lub lekarzowi.

Może ono tamować krwawienie, a jego usunięcie może wywołać krwotok lub pogłębić uszkodzenie tkanek. Usunięcie powinien wykonać personel medyczny.

Polega na unieruchomieniu przedmiotu przez obłożenie go z boków gazą, bandażami lub czystym materiałem. Celem jest zapobieganie jego poruszaniu się i dalszym uszkodzeniom.

To opatrunek, który zabezpiecza ranę przed zabrudzeniem i zakażeniem, ale nie wywiera silnego ucisku. W ranie z ciałem obcym zakłada się go tak, aby nie naciskał bezpośrednio na przedmiot.

Ucisk mógłby wepchnąć ciało obce głębiej i nasilić uszkodzenie tkanek. Krwawienie należy kontrolować ostrożnie, bez naciskania na wystający przedmiot.

Pomoc należy wezwać zwłaszcza przy dużym ciele obcym, silnym krwawieniu, ranie głowy, szyi, klatki piersiowej, brzucha lub gdy poszkodowany słabnie. W praktyce najbezpieczniej zadzwonić pod 112 lub 999.

Niepokojące objawy to bladość, zimny pot, osłabienie, szybkie tętno, zawroty głowy, senność lub utrata przytomności. W takiej sytuacji trzeba pilnie wezwać pomoc i monitorować oddech.

Pieluchomajtki wchłaniają mocz, chronią odzież i pościel oraz zapewniają podopiecznemu większy komfort. Są przeznaczone dla osób z nietrzymaniem moczu, zwłaszcza przy ograniczonej samodzielności.

Cewnik zakłada się tylko przy wskazaniach medycznych i na zlecenie lekarza. Nieuzasadnione cewnikowanie zwiększa ryzyko zakażeń układu moczowego.

Należy regularnie zmieniać pieluchomajtki, myć i dokładnie osuszać skórę oraz stosować preparaty ochronne. Ważna jest też obserwacja skóry pod kątem zaczerwienień i podrażnień.

Trzeba zapewnić intymność, zasłonić ciało pacjenta i informować go o wykonywanych czynnościach. Należy unikać komentarzy zawstydzających lub infantylizujących.

Pieluchomajtki są wyrobem chłonnym noszonym przez pacjenta i sprawdzają się przy braku kontroli mikcji. Kaczka służy do oddania moczu przez osobę, która potrafi zasygnalizować potrzebę i współpracować.

Zmiana bielizny usuwa skutek zabrudzenia, ale nie zabezpiecza pacjenta przed kolejnym wyciekiem moczu. Nie chroni też wystarczająco skóry, odzieży i pościeli.

Ważne są rozmiar, chłonność, wygoda zakładania oraz stan skóry pacjenta. Zbyt mały rozmiar może uciskać i powodować otarcia, a zbyt duży sprzyja przeciekaniu.