Pytania pomocnicze - SPO.05

Wymioty to gwałtowne wydalenie treści żołądkowej przez przełyk i usta. Powstają w wyniku odruchu wymiotnego z udziałem mięśni brzucha i przepony.

Mogą wystąpić nudności, ślinotok, bladość skóry, poty, osłabienie, ból brzucha, biegunka lub gorączka. Ważne jest obserwowanie nasilenia i czasu trwania objawów.

Osobę leżącą należy ułożyć na boku. Zmniejsza to ryzyko zachłyśnięcia się treścią wymiotną.

Należy zwrócić uwagę na ilość, zapach, kolor oraz obecność krwi, żółci lub niestrawionych resztek pokarmu. Takie informacje mogą być ważne dla lekarza lub pielęgniarki.

Niepokojące są wymioty uporczywe, z krwią, fusowate, po urazie głowy, z silnym bólem brzucha lub objawami odwodnienia. W takich sytuacjach trzeba pilnie powiadomić personel medyczny.

Powinien pomóc w oczyszczeniu jamy ustnej, zmianie zabrudzonej odzieży lub pościeli, zapewnić spokój i dostęp do świeżego powietrza. Płyny podaje się małymi łykami, jeśli stan podopiecznego na to pozwala.

Najbardziej podstawowe są potrzeby biologiczne, czyli fizjologiczne. Obejmują m.in. jedzenie, picie, sen, oddychanie, wydalanie i utrzymanie temperatury ciała.

Ponieważ są konieczne do przeżycia. Jeśli nie są zaspokojone, człowiek zwykle nie koncentruje się na potrzebach wyższych, takich jak uznanie czy samorealizacja.

Potrzeby biologiczne dotyczą bezpośredniego funkcjonowania organizmu, np. jedzenia i snu. Potrzeba bezpieczeństwa dotyczy ochrony przed zagrożeniem, stabilności i poczucia pewności.

Pomaga ustalić priorytety opieki. Opiekun powinien najpierw zadbać o podstawowe potrzeby fizjologiczne podopiecznego, a dopiero potem o potrzeby społeczne, emocjonalne i rozwojowe.

Są to m.in. głód, pragnienie, senność, potrzeba oddania moczu lub stolca, odczuwanie zimna, gorąca, bólu albo duszności.

Nie. Samorealizacja znajduje się na najwyższym poziomie piramidy i dotyczy rozwoju osobistego, realizacji celów oraz wykorzystania własnych możliwości.

Omamy to fałszywe doznania zmysłowe występujące bez rzeczywistego bodźca. Osoba może coś widzieć, słyszeć lub czuć, mimo że w otoczeniu tego nie ma.

Omamy wzrokowe polegają na widzeniu osób, zwierząt, przedmiotów, świateł lub cieni, które realnie nie istnieją. W pytaniu przykładem jest widzenie mężczyzny przy oknie.

Omamy wzrokowe dotyczą widzenia nieistniejących obiektów, a omamy słuchowe słyszenia nieistniejących głosów lub dźwięków.

Powinna zachować spokój, nie wyśmiewać podopiecznego i zadbać o jego bezpieczeństwo. Objaw należy zgłosić osobie odpowiedzialnej za opiekę medyczną.

Dla podopiecznego doznanie może być bardzo realne, więc ostre zaprzeczanie może nasilić lęk, pobudzenie lub nieufność. Lepiej spokojnie powiedzieć, że opiekunka tego nie widzi i zapewnić bezpieczeństwo.

Omamy dotyczą zaburzeń spostrzegania, np. widzenia postaci. Urojenia są fałszywymi, utrwalonymi przekonaniami, np. że ktoś chce podopiecznemu zaszkodzić.

U osób starszych mechanizmy termoregulacji działają słabiej. Senior może szybciej się wychłodzić lub przegrzać, nawet jeśli sam nie zgłasza problemu.

Zalecana temperatura wynosi 18–22°C. Jest to zakres zapewniający komfort cieplny i bezpieczeństwo.

Może prowadzić do wychłodzenia, dreszczy, dyskomfortu i pogorszenia samopoczucia. U osób osłabionych zwiększa też ryzyko infekcji.

Zbyt wysoka temperatura może powodować przegrzanie, pocenie się, osłabienie, odwodnienie i duszność. Jest szczególnie niebezpieczna dla osób starszych i chorych przewlekle.

Powinien obserwować temperaturę w pokoju, ubiór, wilgotność powietrza, obecność przeciągów oraz reakcje podopiecznego, np. dreszcze, potliwość lub skargi na zimno.

Tak, pomieszczenie należy regularnie wietrzyć, ale trzeba unikać przeciągów. Podczas wietrzenia warto zabezpieczyć podopiecznego przed wychłodzeniem.

Należy usunąć z otoczenia twarde i ostre przedmioty oraz ochronić głowę przed urazem, np. podkładając miękki element. Nie wolno siłą unieruchamiać kończyn.

Wkładanie przedmiotów do ust grozi uszkodzeniem zębów, jamy ustnej, zadławieniem lub utrudnieniem oddychania. Nie zapobiega to skutecznie przygryzieniu języka.

Pomoc należy wezwać, gdy napad trwa dłużej niż około 5 minut, napady powtarzają się, osoba nie odzyskuje świadomości, doszło do urazu, napad wystąpił pierwszy raz lub dotyczy kobiety w ciąży.

Po zakończeniu drgawek należy sprawdzić oddech i ułożyć osobę w pozycji bezpiecznej, jeśli oddycha. Trzeba pozostać przy niej do odzyskania pełnej świadomości.

Nie należy podawać niczego doustnie podczas napadu ani bezpośrednio po nim, dopóki osoba nie odzyska pełnej świadomości. Grozi to zadławieniem.

Siłowe przytrzymywanie może spowodować urazy mięśni, stawów lub kości. Celem pomocy jest ochrona przed urazami, a nie zatrzymanie drgawek.

Poszkodowany zwykle kaszle, może mówić lub oddychać, choć z trudnością. W takiej sytuacji należy zachęcać do kaszlu i obserwować stan osoby.

Osoba nie może mówić, kaszleć ani oddychać, może chwytać się za szyję i sinieć. Wymaga natychmiastowego udzielenia pierwszej pomocy.

Należy pochylić poszkodowanego do przodu i wykonać do 5 energicznych uderzeń nasadą dłoni w okolicę międzyłopatkową. Po każdym uderzeniu trzeba sprawdzić, czy ciało obce zostało usunięte.

Uciśnięcia nadbrzusza wykonuje się, gdy 5 uderzeń między łopatki nie przyniosło efektu. Stosuje się do 5 uciśnięć, stojąc za poszkodowanym.

Nie należy klepać osoby po plecach, gdy skutecznie kaszle, ani wkładać palców do jamy ustnej „na ślepo”. Może to przesunąć ciało obce głębiej.

Należy wezwać pomoc medyczną i rozpocząć resuscytację krążeniowo-oddechową. Trzeba postępować zgodnie z zasadami pierwszej pomocy.

Działania wykonuje się sekwencyjnie: najpierw do 5 uderzeń między łopatki, a dopiero przy braku efektu do 5 uciśnięć nadbrzusza. Pozwala to oceniać skuteczność każdej czynności i działać zgodnie z algorytmem.

Zgięcie szyi może nasilić ból, ograniczyć komfort pacjenta i pogłębić dolegliwości wynikające ze zmian zwyrodnieniowych. Bezpieczniejsza jest pozycja neutralna z podparciem karku.

Należy osłonić oczy dłonią podczas polewania i spłukiwania włosów. To szybka metoda, która nie wymaga zmiany ułożenia głowy.

Gaziki mogą nasiąknąć wodą i szamponem, przez co nie zabezpieczają skutecznie oczu. Mogą też powodować dyskomfort.

Niepokojące są silny ból szyi, zawroty głowy, drętwienie kończyn, osłabienie lub nagłe pogorszenie samopoczucia. W takiej sytuacji należy przerwać czynność i zgłosić problem personelowi medycznemu.

Należy przygotować wodę o odpowiedniej temperaturze, ręczniki, szampon, miskę lub basen do mycia głowy oraz zabezpieczenie łóżka. Ważne jest zapewnienie pacjentowi wygody i intymności.

Najbezpieczniejsza jest pozycja neutralna, bez nadmiernego zginania, prostowania i skręcania. Kark powinien być stabilnie podparty.

Przyczyną mogą być fałdy skórne, blizny, wilgotna skóra, podrażnienie, źle dobrany rozmiar otworu w przylepcu albo nierówna powierzchnia wokół stomii.

Pasta stomijna uszczelnia przestrzeń między skórą a sprzętem stomijnym oraz wyrównuje drobne nierówności skóry. Dzięki temu zmniejsza ryzyko przeciekania treści jelitowej.

Nie. Pasta stomijna nie jest zwykłym klejem, lecz środkiem uszczelniającym i wypełniającym nierówności wokół stomii.

Skóra powinna być delikatnie oczyszczona, dokładnie osuszona i wolna od tłustych preparatów. Wilgoć lub kremy mogą osłabiać przyleganie sprzętu.

W systemie jednoczęściowym worek i przylepiec stanowią całość. W systemie dwuczęściowym do skóry przykleja się płytkę, a worek mocuje się do niej osobno.

Należy zgłosić silne zaczerwienienie, ból, krwawienie, obrzęk, częste przeciekanie, odklejanie się sprzętu lub zmiany wyglądu stomii.

Nieszczelność powoduje podciekanie treści jelitowej, co może prowadzić do podrażnienia, maceracji i uszkodzenia skóry wokół stomii.

W tej okolicy często występuje ucisk, tarcie oraz kontakt skóry z wilgocią, moczem lub kałem. Te czynniki osłabiają skórę i zwiększają ryzyko jej uszkodzenia.

Sudokrem tworzy warstwę ochronną na skórze i zabezpiecza ją przed wilgocią oraz podrażnieniem. Pomaga też zmniejszyć ryzyko odparzeń.

Spirytus wysusza i drażni skórę, przez co może zwiększać ryzyko jej pękania i uszkodzeń. Nie jest środkiem do profilaktyki odleżyn.

Należy regularnie zmieniać pozycję pacjenta, odciążać miejsca narażone na ucisk, dbać o higienę i suchość skóry oraz obserwować zaczerwienienia.

Nie. Krem ochronny jest tylko elementem profilaktyki. Konieczne są również zmiana pozycji, odpowiednia pielęgnacja skóry, odciążenie ucisku i właściwe żywienie.

Należy zgłosić utrzymujące się zaczerwienienie, pęcherze, otarcia, sączenie, ból lub przerwanie ciągłości skóry. Mogą to być objawy rozwijającej się odleżyny.

Zmiana pozycji zmniejsza długotrwały ucisk na te same miejsca ciała, poprawia ukrwienie skóry i ogranicza ryzyko powstania odleżyn.

Standardowo pozycję osoby unieruchomionej zmienia się co 2 godziny, o ile stan zdrowia i zalecenia personelu medycznego nie wskazują inaczej.

Najczęściej są to okolice kości krzyżowej, pięt, łopatek, łokci, potylicy, bioder i kostek, czyli miejsca narażone na stały ucisk.

Ważne są: codzienna obserwacja skóry, utrzymanie higieny i suchości, stosowanie materaca przeciwodleżynowego, prawidłowe odżywianie oraz unikanie tarcia i przesuwania chorego po prześcieradle.

Należy obserwować zaczerwienienia, otarcia, pęcherze, obrzęk, bolesność i miejsca, które nie bledną po ucisku. Takie objawy mogą świadczyć o początku odleżyny.

Masaż może dodatkowo uszkodzić tkanki i pogorszyć stan skóry. Zaczerwienione miejsce należy odciążyć i obserwować, a w razie potrzeby zgłosić personelowi medycznemu.