Pytania pomocnicze - SPO.05

Wilgotna ściereczka wiąże kurz i alergeny, dzięki czemu nie unoszą się one w powietrzu. Zmniejsza to ryzyko podrażnienia dróg oddechowych i napadu duszności.

Kurz należy usuwać podczas każdej wizyty, szczególnie z powierzchni, z którymi podopieczna ma częsty kontakt. Regularność jest ważniejsza niż sprzątanie okazjonalne.

Należy unikać środków o intensywnym zapachu, aerozoli, chloru i silnych detergentów. Mogą one drażnić drogi oddechowe i nasilać objawy astmy.

Wietrzenie powinno być dostosowane do stanu podopiecznej i warunków zewnętrznych, np. unika się wietrzenia przy dużym smogu, wysokim pyleniu lub silnym mrozie. Najważniejsze jest, aby nie wywołać nasilenia duszności.

Objawy mogą nasilać dywany, ciężkie zasłony, pluszowe przedmioty, zakurzone tekstylia i nadmiar bibelotów. Gromadzą one kurz i roztocza.

Zamiatanie na sucho unosi kurz i alergeny w powietrzu. Bezpieczniejsze jest odkurzanie odkurzaczem z dobrym filtrem lub mycie podłóg na mokro.

Powinna obserwować, czy nie pojawia się kaszel, świszczący oddech, duszność lub uczucie ucisku w klatce piersiowej. W razie pogorszenia samopoczucia należy przerwać czynność i postępować zgodnie z ustalonym planem pomocy.

Potas odpowiada m.in. za prawidłową pracę mięśni, serca i układu nerwowego. Pomaga też regulować ciśnienie tętnicze oraz gospodarkę wodno-elektrolitową.

Dużo potasu zawierają m.in. pomidory, suszone morele, banany, fasola, soczewica, kakao, ziemniaki, awokado i rodzynki.

Suszone owoce, np. morele, rodzynki i figi, mają skoncentrowaną zawartość składników mineralnych, w tym potasu. Dlatego niewielka porcja może dostarczyć go stosunkowo dużo.

Może być niewskazana u osób z chorobami nerek, niewydolnością nerek i u pacjentów dializowanych. W takich przypadkach nadmiar potasu może być niebezpieczny.

Zbyt wysoki poziom potasu, czyli hiperkaliemia, może prowadzić do osłabienia mięśni, zaburzeń rytmu serca, a w ciężkich przypadkach do zagrożenia życia.

Opiekun powinien przygotowywać posiłki zgodnie z zaleceniami, obserwować reakcje podopiecznego i nie zmieniać diety samodzielnie bez konsultacji z personelem medycznym.

Gdy znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i nie ma wystarczających środków na podstawowe potrzeby życiowe, np. żywność, odzież, leki lub opłaty.

Wniosek składa się do ośrodka pomocy społecznej właściwego dla miejsca zamieszkania podopiecznego.

Opiekunka może pomóc w napisaniu podania, zebraniu dokumentów i skontaktowaniu się z pracownikiem socjalnym, ale nie decyduje o przyznaniu świadczenia.

Zasiłek chorobowy jest świadczeniem związanym z czasową niezdolnością do pracy i wypłacanym w systemie ubezpieczeń społecznych, a nie pomocą na zakup żywności i odzieży.

Zasiłek okresowy wynika z trudnej sytuacji materialnej i jest świadczeniem pomocy społecznej. Zasiłek rodzinny służy wsparciu rodzin wychowujących dzieci.

Należy opisać sytuację życiową i finansową podopiecznego, wskazać brak środków na podstawowe potrzeby oraz poprosić o przyznanie odpowiedniej formy pomocy.

Wilgoć rozcieńcza preparat alkoholowy i zmniejsza jego skuteczność. Dlatego po umyciu rąk należy je najpierw dokładnie osuszyć.

Ręce myje się wodą z mydłem, gdy są widocznie zabrudzone, po toalecie oraz po kontakcie z wydalinami, wydzielinami lub materiałem biologicznym.

Nie. Mycie rąk po dezynfekcji usuwa preparat i może osłabić efekt dezynfekcyjny oraz podrażniać skórę.

Preparat wciera się zwykle około 20–30 sekund, aż do całkowitego wyschnięcia skóry. Czas 3–5 minut dotyczy raczej procedur chirurgicznych, a nie zwykłej higienicznej dezynfekcji.

Najczęściej pomijane są kciuki, opuszki palców, przestrzenie międzypalcowe i okolice paznokci. Trzeba je dokładnie objąć preparatem.

Opiekunka ma częsty kontakt z osobą chorą, starszą lub osłabioną, która jest bardziej narażona na zakażenia. Prawidłowa higiena rąk ogranicza przenoszenie drobnoustrojów.

Renta socjalna to świadczenie dla osoby pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli niezdolność powstała m.in. przed ukończeniem 18. roku życia lub w czasie nauki.

Renta socjalna nie jest uzależniona od stażu pracy ani od opłacania składek. Kluczowe jest spełnienie warunków dotyczących całkowitej niezdolności do pracy i czasu jej powstania.

Wniosek o rentę socjalną składa się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, czyli ZUS.

PFRON zajmuje się głównie rehabilitacją społeczną i zawodową oraz dofinansowaniami dla osób z niepełnosprawnościami, ale nie przyznaje renty socjalnej.

MOPS realizuje zadania pomocy społecznej, np. usługi opiekuńcze i niektóre zasiłki. ZUS zajmuje się m.in. rentami, emeryturami i rentą socjalną.

Zwykle potrzebny jest wniosek, dokumentacja medyczna oraz dokumenty potwierdzające okoliczności powstania niezdolności do pracy, np. w okresie nauki.

Lekarz orzecznik ZUS ocenia, czy osoba jest całkowicie niezdolna do pracy oraz czy spełnia warunki zdrowotne wymagane do przyznania świadczenia.

Klub seniora umożliwia osobom starszym kontakt z rówieśnikami, udział w zajęciach, spotkaniach i wydarzeniach lokalnych. Wspiera aktywność społeczną bez konieczności opuszczania własnego środowiska życia.

Klub seniora jest miejscem dziennej aktywizacji i spotkań, natomiast dom pomocy społecznej zapewnia całodobową opiekę osobom niesamodzielnym. DPS nie służy głównie integracji osoby samodzielnie mieszkającej w środowisku lokalnym.

Warsztat terapii zajęciowej jest odpowiedni przede wszystkim dla osób z niepełnosprawnościami wymagających rehabilitacji społecznej i zawodowej. Nie jest typową formą aktywizacji seniora wyłącznie z powodu wieku.

Udział w klubie seniora zmniejsza ryzyko samotności, wzmacnia poczucie przynależności i poprawia aktywność społeczną. Może też wspierać sprawność psychiczną i fizyczną.

Integracja społeczna przeciwdziała izolacji, osamotnieniu i obniżeniu nastroju. Pomaga seniorowi zachować aktywność, samodzielność i poczucie sensu.

Powinna przedstawić ofertę zajęć, uwzględnić zainteresowania podopiecznej i zaproponować stopniowe rozpoczęcie udziału. Ważne jest poszanowanie decyzji seniora i niedziałanie przymusem.

Filharmonia podtrzymuje zainteresowanie muzyką bez nadmiernego obciążania mięśni. Zajęcia z tańcem mogłyby być zbyt męczące lub niemożliwe do wykonania.

Polega na dobieraniu aktywności do zainteresowań, historii życia, stanu zdrowia i możliwości osoby. Nie proponuje się zajęć przypadkowych, lecz takie, które mają dla podopiecznego osobiste znaczenie.

Może zaproponować bierniejsze lub dostosowane formy tej samej aktywności, np. słuchanie muzyki, koncert, rozmowy o muzyce, oglądanie nagrań zamiast gry na instrumencie.

Może poprawiać nastrój, zmniejszać samotność, pobudzać wspomnienia i wzmacniać poczucie własnej wartości. Daje też okazję do kontaktu ze środowiskiem społecznym.

Powinna sprawdzić dostępność transportu, bariery architektoniczne, miejsca siedzące, czas trwania koncertu oraz aktualne samopoczucie podopiecznej.

Wymagają sprawności manualnej, siły i precyzji ruchów dłoni. Przy zaniku mięśni taka aktywność może być trudna, frustrująca lub zbyt męcząca.

Polega na wykorzystywaniu kontaktu z roślinami i prac ogrodniczych jako formy terapii zajęciowej. Może obejmować podlewanie, sadzenie, przesadzanie lub pielęgnację kwiatów.

Dla osób, które lubią rośliny, ogród, kwiaty i spokojne zajęcia praktyczne. Sprawdza się także u seniorów wymagających aktywizacji i poprawy nastroju.

Może poprawiać samopoczucie, zmniejszać napięcie, ćwiczyć sprawność rąk i wzmacniać poczucie sprawczości. Pomaga też sensownie organizować czas wolny.

Powinien dobrać proste, bezpieczne czynności do stanu zdrowia, sprawności ruchowej i możliwości poznawczych osoby. Ważne jest unikanie przeciążenia i zapewnienie bezpiecznego otoczenia.

Hortikuloterapia wykorzystuje rośliny, ogród i prace ogrodnicze. Arteterapia opiera się na działaniach twórczych, takich jak rysowanie, malowanie, lepienie czy muzyka.

Ponieważ przedrostek i znaczenie tego terminu odnoszą się do ogrodnictwa oraz pielęgnacji roślin. To najbardziej bezpośrednio pasująca metoda terapii zajęciowej.

Pozwalają wykonywać czynności kuchenne w pozycji siedzącej, bez nadmiernego sięgania i przeciążania rąk. Ułatwiają samodzielne przygotowywanie posiłków.

Pod blatem powinna być wolna przestrzeń, aby osoba mogła podjechać wózkiem bezpośrednio do miejsca pracy. Zwiększa to wygodę i samodzielność.

Oświetlenie poprawia widoczność i bezpieczeństwo, ale nie rozwiązuje głównej bariery osoby na wózku, czyli dostępu do blatu roboczego.

Może poprawiać bezpieczeństwo, ale nie jest najważniejszym udogodnieniem przy samodzielnym przygotowywaniu posiłków. Kluczowy jest dostęp do blatu i sprzętów.

Podnośnik służy głównie do przemieszczania osoby, np. z łóżka na wózek lub do kąpieli. Nie ułatwia bezpośrednio samodzielnego przygotowywania posiłków.

Najczęściej używane naczynia, sztućce, produkty spożywcze i sprzęty powinny być umieszczone na niskich półkach lub w szufladach dostępnych z pozycji siedzącej.

Ergoterapia polega na usprawnianiu osoby przez celowe wykonywanie codziennych czynności, np. ubierania się, jedzenia, sprzątania czy przygotowywania posiłków. Jej celem jest zwiększenie samodzielności i sprawności funkcjonalnej.

Ponieważ bezpośrednio ćwiczy umiejętności potrzebne w codziennym życiu. Nie koncentruje się głównie na ekspresji artystycznej lub rekreacji, lecz na praktycznej samodzielności.

Można ćwiczyć m.in. mycie się, ubieranie, spożywanie posiłków, przygotowanie prostych potraw, porządkowanie otoczenia, korzystanie z przyborów i sprzętów domowych.

Terapia sztuką skupia się głównie na ekspresji, emocjach i komunikacji przez działania plastyczne. Ergoterapia skupia się na poprawie sprawności i samodzielności w konkretnych czynnościach praktycznych.

Zadania powinny być dostosowane do możliwości, stanu zdrowia, zainteresowań i potrzeb podopiecznego. Powinny być bezpieczne, stopniowane pod względem trudności i możliwe do wykonania z częściową pomocą.

Efekty widać po większej samodzielności, krótszym czasie wykonywania czynności, mniejszej potrzebie pomocy oraz większej pewności podopiecznego. Pomocna może być także ocena funkcjonalna, np. w zakresie czynności dnia codziennego.

Należy zapewnić stabilne podłoże, dobre oświetlenie, brak przeszkód, odpowiednie tempo pracy i przerwy. Trzeba unikać przeciążenia oraz obserwować zmęczenie, ból lub duszność.