Pytania pomocnicze - SPO.05

Celem ŚDS jest wspieranie osoby w codziennym funkcjonowaniu, rozwijanie samodzielności oraz zapobieganie izolacji społecznej.

Ponieważ ŚDS wspiera osoby z zaburzeniami psychicznymi w kontaktach społecznych, organizacji dnia i ćwiczeniu umiejętności potrzebnych do samodzielnego życia.

ŚDS jest zwykle placówką dziennego wsparcia, a dom pomocy społecznej zapewnia całodobowy pobyt i opiekę osobom, które nie mogą samodzielnie funkcjonować w środowisku.

Ośrodek interwencji kryzysowej jest właściwy w nagłych sytuacjach, np. przemocy, utraty bezpieczeństwa, załamania psychicznego lub ostrego kryzysu życiowego.

Może rozwijać umiejętności samoobsługi, gospodarowania pieniędzmi, przygotowywania posiłków, komunikacji, współpracy z innymi i organizacji czasu.

Opiekunka może rozpoznać potrzebę wsparcia, poinformować podopiecznego i rodzinę o możliwości skorzystania z ŚDS oraz pomóc w kontakcie z pracownikiem socjalnym lub ośrodkiem pomocy społecznej.

Wsparcie społeczne zmniejsza izolację, ułatwia utrzymanie regularnego rytmu dnia i pomaga osobie lepiej funkcjonować w środowisku lokalnym.

Służy do potwierdzenia wykonania usługi opiekuńczej i rozliczenia czasu pracy opiekunki. Jest dokumentem organizacyjnym i kontrolnym.

Najważniejsze są data realizacji usługi oraz czas pracy, czyli informacja, kiedy i jak długo opiekunka świadczyła pomoc.

Nie jako podstawowy element. Informacje medyczne znajdują się zwykle w dokumentacji podopiecznego, a karta pracy służy głównie do ewidencji wykonanej usługi.

Ponieważ na jego podstawie można rozliczyć usługę, potwierdzić obecność opiekunki oraz sprawdzić, czy pomoc została wykonana zgodnie z harmonogramem.

Najczęściej potwierdza ją opiekunka oraz podopieczny lub osoba upoważniona, zależnie od zasad obowiązujących w danej jednostce.

Plan wsparcia określa potrzeby podopiecznego i zaplanowane działania, a karta pracy potwierdza faktyczne wykonanie usługi w określonym dniu i czasie.

Cukrzyca może powodować gorsze ukrwienie i zaburzenia czucia w stopach. Przez to drobne rany mogą być niezauważone i trudniej się goić.

Paznokcie należy obcinać prosto, bez zaokrąglania boków płytki. Zmniejsza to ryzyko wrastania paznokci i stanów zapalnych.

Stopy należy myć i oglądać codziennie. Trzeba sprawdzać także przestrzenie między palcami, pięty i podeszwy.

Ciasne skarpety mogą uciskać naczynia krwionośne i pogarszać krążenie. Mogą też powodować otarcia skóry.

Należy unikać ostrych narzędzi, wycinania odcisków, chodzenia boso, gorącej wody i ciasnego obuwia. Takie działania zwiększają ryzyko urazu i zakażenia.

Niepokojące są rany, pęcherze, zaczerwienienie, obrzęk, sączenie, ból, zmiana koloru skóry oraz wrastający paznokieć. Wymagają szybkiej oceny specjalisty.

Obuwie powinno być wygodne, dopasowane, przewiewne i nieuciskające. Przed założeniem warto sprawdzić, czy w środku nie ma kamyków, zagięć lub twardych elementów.

Typowe objawy to wzmożone pragnienie, suchość w ustach, częste oddawanie moczu, senność, osłabienie, czasem nudności i zaburzenia koncentracji.

Gdy stężenie glukozy we krwi jest zbyt wysokie, organizm próbuje usuwać jej nadmiar z moczem. Powoduje to zwiększoną ilość oddawanego moczu i ryzyko odwodnienia.

Powinna ocenić stan podopiecznej, jeśli ma takie zalecenie i możliwość — wykonać pomiar glikemii, zapewnić bezpieczeństwo oraz poinformować pielęgniarkę, lekarza lub rodzinę zgodnie z procedurą.

Hiperglikemia częściej daje suchość w ustach, pragnienie i częste oddawanie moczu. Hipoglikemia zwykle objawia się nagłym osłabieniem, drżeniem rąk, potami, głodem, niepokojem i może szybko prowadzić do utraty przytomności.

Mogą świadczyć o nieprawidłowym poziomie glukozy we krwi. Zarówno zbyt wysoka, jak i zbyt niska glikemia mogą być niebezpieczne i wymagają szybkiej reakcji.

Pilna pomoc jest konieczna przy zaburzeniach świadomości, nasilonej senności, wymiotach, objawach odwodnienia, szybkim pogorszeniu stanu lub bardzo wysokim wyniku glikemii zgodnie z zaleceniami medycznymi.

Do częstych przyczyn należą pominięcie leków lub insuliny, zbyt obfity posiłek, infekcja, stres, mała aktywność fizyczna oraz błędy dietetyczne.

Pozycja bezpieczna pomaga utrzymać drożność dróg oddechowych i zmniejsza ryzyko zachłyśnięcia się śliną, krwią lub wymiocinami.

Należy udrożnić drogi oddechowe, a następnie przez maksymalnie 10 sekund obserwować ruchy klatki piersiowej, nasłuchiwać oddechu i próbować wyczuć go na policzku.

Karetkę należy wezwać zawsze, gdy osoba straciła przytomność, nawet jeśli oddycha. Utrata przytomności może być objawem poważnego stanu zagrożenia zdrowia lub życia.

Nie wolno podawać jej płynów, jedzenia ani leków, sadzać jej, pionizować ani zostawiać bez nadzoru. Trzeba stale kontrolować oddech.

Należy natychmiast rozpocząć resuscytację krążeniowo-oddechową i kontynuować ją do przyjazdu ratowników lub powrotu prawidłowego oddechu.

Leżenie na plecach zwiększa ryzyko zapadania się języka i zachłyśnięcia. Bezpieczniejsza jest pozycja boczna ustalona, czyli pozycja bezpieczna.

Właściwa kolejność zmniejsza wysiłek podopiecznego, ułatwia pracę opiekunce i ogranicza ryzyko zabrudzenia czystej pościeli. Pomaga też zachować bezpieczeństwo i komfort osoby leżącej.

Poszewka to pokrowiec na poduszkę, a poszwa to pokrowiec na kołdrę. W pytaniu egzaminacyjnym chodzi o rozpoczęcie od wymiany poszewek.

Należy umyć lub zdezynfekować ręce, nie potrząsać brudną pościelą i nie odkładać jej na podłogę. Brudną bieliznę trzeba odłożyć do przeznaczonego worka lub pojemnika.

Powinna poinformować podopiecznego o czynności, osłonić go przed odkryciem i zapewnić prywatność. Ważne jest spokojne komunikowanie każdego etapu.

Fałdy i zagniecenia mogą powodować ucisk, otarcia oraz odparzenia skóry. U osoby długotrwale leżącej zwiększają także ryzyko powstawania odleżyn.

Trzeba zabezpieczyć podopiecznego przed upadkiem, wykonywać ruchy powoli i informować go o zmianie pozycji. Należy też uważać na dreny, cewniki, stomie lub inne sprzęty medyczne, jeśli występują.

Podkład wymienia się zawsze, gdy jest zabrudzony, wilgotny lub pofałdowany. Suchy i gładki podkład chroni skórę oraz pościel przed zabrudzeniem.

Może spowodować przeciąg i wychłodzenie organizmu. Podczas kąpieli skóra jest odsłonięta i mokra, więc ryzyko utraty ciepła jest większe.

Należy sprawdzić temperaturę pomieszczenia, temperaturę wody, stan podłogi, dostępność maty antypoślizgowej, stabilność sprzętu oraz możliwość zachowania intymności.

Ponieważ bezpieczeństwo podopiecznego jest nadrzędne. Jeśli istnieje ryzyko wychłodzenia, upadku lub urazu, trzeba je usunąć przed rozpoczęciem zabiegu.

Powinna zapewnić stabilne ustawienie wózka lub krzesła kąpielowego, zablokować hamulce, usunąć przeszkody i zadbać o suchą, nieśliską podłogę.

Podopiecznego należy poinformować przed wykonaniem zabiegu i uzyskać jego współpracę, ale jeśli w otoczeniu występuje bezpośrednie zagrożenie, najpierw trzeba je usunąć.

Intymność chroni godność podopiecznego i zwiększa jego poczucie bezpieczeństwa. Należy zamknąć drzwi, zasłonić okno i odsłaniać tylko te części ciała, które są aktualnie myte.

Potrzebne są: dwa ręczniki, dwa dzbanki, wiadro, folia, miska, szampon, grzebień i suszarka. Zestaw umożliwia umycie głowy bez moczenia pościeli i zapewnia komfort podopiecznemu.

Jeden ręcznik służy zwykle do zabezpieczenia odzieży, szyi lub pościeli, a drugi do osuszenia włosów po umyciu. Pomaga to utrzymać suchość i komfort podopiecznego.

Dzbanki służą do polewania włosów wodą, najczęściej jeden z wodą do zwilżenia, a drugi do dokładnego spłukania szamponu. Ułatwia to wykonanie czynności bez konieczności przenoszenia podopiecznego do łazienki.

Folia zabezpiecza łóżko i pościel przed zamoczeniem. Miska zbiera wodę spływającą z włosów, a wiadro służy do odprowadzania lub gromadzenia zużytej wody.

Należy zapewnić odpowiednią temperaturę wody i pomieszczenia, chronić oczy i uszy przed wodą oraz unikać gwałtownych ruchów głową. Trzeba też informować podopiecznego o kolejnych czynnościach.

Dokładne osuszenie zapobiega wychłodzeniu, dyskomfortowi i zawilgoceniu pościeli. U osób starszych lub osłabionych ma to szczególne znaczenie dla profilaktyki infekcji i przeziębienia.

Pieluchomajtki zwiększają ryzyko zawilgocenia i podrażnienia skóry. Wilgoć, tarcie i ucisk sprzyjają uszkodzeniu naskórka oraz powstawaniu odleżyn.

Najczęściej są to okolice kości krzyżowej, pośladki, biodra, pięty, łokcie, łopatki i potylica. Są to miejsca, gdzie kość znajduje się blisko skóry i łatwo dochodzi do ucisku.

Białko jest potrzebne do regeneracji skóry i gojenia tkanek. Dieta uboga w białko może zwiększać ryzyko uszkodzeń skóry i utrudniać leczenie odleżyn.

Odpowiednie nawodnienie poprawia elastyczność skóry i wspiera krążenie. Odwodniona skóra jest bardziej podatna na pękanie i uszkodzenia.

Przesuszona skóra łatwiej pęka, łuszczy się i ulega podrażnieniom. W profilaktyce odleżyn ważna jest ochrona skóry, a nie jej wysuszanie.

Powinna oczyścić skórę, delikatnie ją osuszyć i zastosować odpowiedni preparat ochronny, jeśli jest zalecany. Ważne jest unikanie silnego tarcia skóry ręcznikiem.

Powinna zgłosić zaczerwienienie, pęcherze, otarcia, sączenie, ból lub ranę. Wczesne zgłoszenie zmian pozwala szybciej wdrożyć leczenie i zapobiec pogłębianiu odleżyny.

Ćwiczenia uruchamiają mięśnie nóg, szczególnie łydek, które wspomagają odpływ krwi żylnej. Dzięki temu zmniejsza się zastój krwi sprzyjający tworzeniu zakrzepów.

Ćwiczenia czynne pacjent wykonuje samodzielnie własną siłą mięśni. Ćwiczenia bierne wykonuje za pacjenta opiekun lub terapeuta, gdy pacjent nie może sam poruszać kończyną.

Może zginać i prostować stopy, poruszać palcami, wykonywać krążenia stopami oraz napinać i rozluźniać mięśnie łydek i ud. Ćwiczenia muszą być dostosowane do jego stanu.

Ciepło może poprawić komfort, ale nie zastępuje pracy mięśni i nie uruchamia skutecznie pompy mięśniowej. W profilaktyce zakrzepów kluczowy jest ruch.

Odpowiednie nawodnienie jest korzystne, jeśli nie ma przeciwwskazań medycznych, ale w tym pytaniu najtrafniejszym działaniem są ćwiczenia czynne. To one bezpośrednio poprawiają krążenie w kończynach dolnych.

Niepokojące są obrzęk jednej nogi, ból łydki, zaczerwienienie, ocieplenie skóry i uczucie napięcia. Takie objawy wymagają zgłoszenia personelowi medycznemu.

Dieta bogata w tłuszcze nie poprawia krążenia żylnego i może niekorzystnie wpływać na układ krążenia. Profilaktyka zakrzepów opiera się głównie na ruchu, zmianie pozycji i zaleceniach medycznych.