Pytania pomocnicze - SPO.05

Brak ruchu powoduje skracanie mięśni, więzadeł i torebek stawowych. Stawy stopniowo tracą pełny zakres ruchu, co prowadzi do przykurczów.

W zależności od stanu podopiecznego stosuje się ćwiczenia czynne, czynno-bierne lub bierne. Ich rodzaj powinien być dobrany do możliwości chorego i zaleceń specjalisty.

Ćwiczenia bezpośrednio uruchamiają stawy i mięśnie, dzięki czemu zapobiegają sztywności i przykurczom. Materac może wspierać komfort lub profilaktykę odleżyn, ale nie zastępuje ruchu.

Opiekun pomaga w regularnym wykonywaniu zaleconych ćwiczeń, dba o prawidłowe ułożenie ciała i obserwuje ograniczenia ruchomości. Nie powinien wykonywać ćwiczeń siłowo ani wbrew bólowi podopiecznego.

Najczęściej zaleca się wykonywanie ich codziennie, zgodnie z planem rehabilitacji. Regularność jest ważniejsza niż jednorazowy długi wysiłek.

Niepokojące są: sztywność stawu, ból przy poruszaniu, trudność w wyprostowaniu lub zgięciu kończyny oraz narastające ograniczenie ruchu. Takie objawy należy zgłosić personelowi medycznemu.

Nie jest podstawową metodą profilaktyki przykurczów. Odpowiednie żywienie wspiera ogólny stan zdrowia, ale przykurczom zapobiega przede wszystkim ruch i prawidłowa rehabilitacja.

Podtrzymuje sprawność fizyczną i psychiczną, wzmacnia poczucie własnej wartości oraz ogranicza zależność od opiekuna. Pomaga też utrwalać prawidłowe nawyki dnia codziennego.

Pomoc polega na wspieraniu tylko w zakresie koniecznym, aby podopieczny mógł wykonać czynność samodzielnie. Wyręczanie oznacza wykonywanie za niego czynności, które nadal jest w stanie wykonać.

Może dzielić zadanie na etapy, udzielać prostych wskazówek, zapewnić asekurację i stosować pochwały. Ważne jest dostosowanie tempa do możliwości podopiecznego.

Może utrwalać bierność i zależność od opiekuna. Podopieczny traci wtedy motywację do podejmowania własnej aktywności.

Tylko wtedy, gdy podopieczny nie jest w stanie jej wykonać samodzielnie albo istnieje ryzyko zagrożenia zdrowia lub bezpieczeństwa. W pozostałych sytuacjach należy wspierać samodzielność.

Pochwała wzmacnia motywację i poczucie sprawczości. Dzięki niej podopieczny chętniej powtarza właściwe zachowania.

Są to m.in. mycie twarzy, czesanie, ubieranie się, jedzenie, dbanie o higienę jamy ustnej, przygotowanie prostego posiłku czy utrzymywanie porządku wokół siebie.

Tłuste mięso wieprzowe dostarcza dużo kalorii i nasyconych kwasów tłuszczowych. Może sprzyjać dalszemu przyrostowi masy ciała oraz problemom sercowo-naczyniowym.

Nie muszą być całkowicie zakazane, ale należy kontrolować ich ilość. Szczególnie należy unikać dużych porcji oraz dodatków takich jak tłuste sosy, śmietana czy smażenie.

Najlepsze są gotowanie, gotowanie na parze, duszenie bez obsmażania oraz pieczenie bez dużej ilości tłuszczu. Należy ograniczać smażenie i panierowanie.

Warto wybierać warzywa, chude mięso, ryby, kasze, produkty pełnoziarniste i naturalny nabiał o mniejszej zawartości tłuszczu. Takie produkty dają sytość i mają większą wartość odżywczą.

Warzywa mają zwykle mało kalorii, a dużo błonnika, witamin i składników mineralnych. Pomagają zwiększyć objętość posiłku i uczucie sytości.

Dieta powinna być dostosowana do stanu zdrowia, wieku, chorób współistniejących i zaleceń specjalistów. Zbyt restrykcyjna dieta może prowadzić do niedoborów i pogorszenia stanu podopiecznego.

Sól zawiera sód, który sprzyja zatrzymywaniu wody w organizmie i może podwyższać ciśnienie tętnicze. Ograniczenie soli wspiera leczenie nadciśnienia.

Dieta niskokaloryczna pomaga stopniowo redukować masę ciała. Zmniejszenie nadwagi odciąża stawy kolanowe i może korzystnie wpływać na ciśnienie.

Dużo soli znajduje się w wędlinach, konserwach, serach żółtych, chipsach, zupach instant, kostkach rosołowych, gotowych sosach i daniach wysoko przetworzonych.

Taka dieta jest zbyt jednostronna i może prowadzić do niedoborów białka, tłuszczów, energii oraz witamin. U seniorów dieta powinna być zbilansowana.

Nie jest to podstawowe zalecenie w takiej sytuacji. Dietę niskobiałkową stosuje się głównie w wybranych chorobach nerek, zgodnie z zaleceniem lekarza.

Nadwaga zwiększa obciążenie stawów kolanowych, co może nasilać ból i przyspieszać zmiany zwyrodnieniowe. Redukcja masy ciała często zmniejsza dolegliwości.

Należy obserwować częstotliwość i okoliczności występowania zawrotów, zadbać o bezpieczeństwo przed upadkiem oraz poinformować personel medyczny lub rodzinę, zwłaszcza gdy objawy się nasilają.

Pan Jan wcześniej uczestniczył w koncertach muzyki klasycznej, więc aktywności muzyczne podtrzymują jego dotychczasowe zainteresowania. Problemy ze wzrokiem nie wykluczają słuchania muzyki.

Polega na dobieraniu zajęć do stanu zdrowia, możliwości, potrzeb i wcześniejszych zainteresowań osoby. Nie proponuje się aktywności przypadkowych, tylko takie, które mają dla podopiecznego znaczenie.

Można zaproponować słuchanie koncertów radiowych, nagrań ulubionych kompozytorów, audycji muzycznych, rozmowy o muzyce lub wspólne śpiewanie. Ważne, aby sprzęt był łatwy i bezpieczny w obsłudze.

Uczestnictwo w kulturze można dostosować do ograniczeń, np. przez słuchanie koncertów w domu lub korzystanie z wydarzeń dostępnych dla osób z niepełnosprawnością wzroku. Pomaga to utrzymać aktywność i dobre samopoczucie.

Powinna unikać narzucania własnych pomysłów i aktywności niezwiązanych z zainteresowaniami podopiecznego. Propozycje powinny wzmacniać samodzielność, godność i poczucie wpływu osoby starszej.

Nie jako najlepsza odpowiedź, ponieważ pytanie dotyczy podtrzymania wcześniejszego zainteresowania koncertami muzyki klasycznej. Komputer może być tylko narzędziem do słuchania muzyki, ale sam rodzaj aktywności pozostaje muzyczny.

PFRON finansuje działania wspierające rehabilitację społeczną i zawodową osób z niepełnosprawnościami, w tym likwidację barier architektonicznych. Dostosowanie mieszkania osoby na wózku służy bezpieczeństwu i samodzielności.

To elementy utrudniające poruszanie się, np. progi, wąskie drzwi, schody, zbyt mała łazienka, brak poręczy lub zbyt wysoko umieszczone włączniki i blaty.

Najczęściej usuwa się progi, poszerza drzwi, montuje poręcze, dostosowuje łazienkę i kuchnię oraz zapewnia odpowiednią przestrzeń manewrową dla wózka.

Opiekunka może zauważyć zagrożenia, poinformować podopiecznego o możliwym wsparciu, pomóc w kontakcie z rodziną, pracownikiem socjalnym lub instytucją oraz wspierać w organizacji pomocy.

NFZ finansuje głównie świadczenia zdrowotne i refundację wybranych wyrobów medycznych. Dostosowanie mieszkania i likwidacja barier architektonicznych wiążą się z pomocą finansowaną przez PFRON.

ZFŚS działa przy zakładach pracy i służy wsparciu socjalnemu pracowników oraz ich rodzin. Nie jest podstawową instytucją finansującą dostosowanie mieszkania osoby z niepełnosprawnością.

Zdjęcia pobudzają pamięć autobiograficzną i ułatwiają przywoływanie dawnych wspomnień. Są konkretnym bodźcem, który może uruchomić rozmowę i rozpoznawanie bliskich osób.

Aktywizacja wymaga udziału podopiecznego, np. rozmowy, przypominania, nazywania osób lub wydarzeń. Bierne oglądanie telewizji zwykle nie angażuje pamięci w takim stopniu.

Powinna zadawać proste, życzliwe pytania i dawać dużo czasu na odpowiedź. Nie należy krytykować ani poprawiać podopiecznego w sposób zawstydzający.

Można wykorzystać pamiątki rodzinne, dawne listy, ulubioną muzykę, przedmioty codziennego użytku z przeszłości lub album wspomnień.

W chorobie Alzheimera pamięć świeża często pogarsza się wcześniej niż pamięć dawnych wydarzeń. Dlatego wspomnienia z młodości mogą być łatwiejsze do przywołania.

Może zmniejszać lęk, poprawiać nastrój i wzmacniać poczucie tożsamości. Pomaga też budować relację między opiekunką a podopiecznym.

Rehabilitacja ruchowa bezpośrednio poprawia siłę mięśni, równowagę, koordynację i sprawność chodu. Jest dostosowana do stanu pacjenta i bezpieczniejsza niż przypadkowa aktywność fizyczna.

Turystyka górska wymaga dobrej kondycji, równowagi i sprawnego chodu. U osoby po udarze z niedowładem i balkonikiem mogłaby zwiększyć ryzyko upadku i przeciążenia.

Opiekun motywuje do systematyczności, pomaga organizować bezpieczne warunki ćwiczeń i wspiera wykonywanie zaleceń fizjoterapeuty. Nie powinien samodzielnie dobierać intensywnych ćwiczeń bez konsultacji.

Należy usunąć przeszkody z podłogi, zadbać o dobre obuwie i stabilne podłoże oraz asekurować pacjentkę podczas chodzenia. Balkonik powinien być dobrany do wzrostu i używany zgodnie z instruktażem.

Brak ruchu zwiększa ryzyko osłabienia mięśni, przykurczów, odleżyn, zaparć, zakrzepicy i spadku wydolności. Utrudnia też powrót do samodzielności po udarze.

Najczęściej stosuje się ćwiczenia czynne, czynne z pomocą, równoważne, naukę chodu i ćwiczenia usprawniające kończynę niedowładną. Dobór ćwiczeń powinien zależeć od zaleceń fizjoterapeuty.

Nadwaga zwiększa obciążenie stawów, utrudnia chodzenie i może obniżać wydolność organizmu. Dlatego aktywność ruchowa powinna być połączona ze zdrowymi nawykami żywieniowymi.

Ćwiczenia należy przerwać przy bólu w klatce piersiowej, duszności, silnych zawrotach głowy, nagłym osłabieniu, zaburzeniach mowy lub utracie równowagi. Takie objawy mogą świadczyć o zagrożeniu zdrowia.

Podopieczny ma stały dochód, ale nie wystarcza mu pieniędzy do końca miesiąca. Oznacza to potrzebę wsparcia w planowaniu i kontrolowaniu wydatków.

Do sygnałów należą częste pożyczanie pieniędzy, zaległości w opłatach, brak środków na leki lub żywność oraz chaotyczne zakupy.

Może zaproponować spisywanie dochodów i wydatków, przygotowanie listy zakupów oraz ustalenie kolejności najważniejszych opłat.

Nie powinna samowolnie zarządzać jego pieniędzmi, podejmować decyzji finansowych bez zgody ani naruszać jego prywatności i godności.

Trudna sytuacja materialna oznacza zbyt niskie dochody wobec potrzeb. Złe gospodarowanie pieniędzmi może występować nawet przy stałym dochodzie, gdy wydatki nie są planowane.

Gdy brakuje mu środków na podstawowe potrzeby, ma zadłużenie, zaległości w opłatach lub wymaga wsparcia instytucjonalnego.

HCV przenosi się głównie przez kontakt z krwią. Rękawiczki zmniejszają ryzyko kontaktu skóry opiekuna z zakażonym materiałem biologicznym.

Nie. HCV nie przenosi się przez wspólne używanie talerzy, kubków czy sztućców, jeśli nie ma kontaktu z krwią.

Nie ma takiej konieczności. Wirus HCV nie przenosi się przez korzystanie z tej samej toalety.

Nie należy wspólnie używać przedmiotów mogących mieć kontakt z krwią, np. maszynek do golenia, szczoteczek do zębów, cążków i nożyczek.

Po zdjęciu rękawiczek należy umyć lub zdezynfekować ręce. Rękawiczki zmniejszają ryzyko zakażenia, ale nie zastępują higieny rąk.

Zużyte opatrunki należy traktować jako potencjalnie zakaźne, unikać kontaktu z nimi gołymi rękami i wyrzucić je do odpowiedniego worka na odpady.

Nie. Przytulanie, rozmowa, podanie ręki czy wspólne przebywanie w pomieszczeniu nie stanowią typowej drogi zakażenia HCV.