Pytania pomocnicze - SPO.05

Oklepywanie pomaga odrywać zalegającą wydzielinę z oskrzeli i ułatwia jej odkrztuszanie. Zabieg wykonuje się zgodnie z zaleceniem personelu medycznego.

Do masażu rozgrzewającego stosuje się 10% spirytus kamforowy. Jest to środek do użytku zewnętrznego.

Woda utleniona służy głównie do oczyszczania ran i działa odkażająco. Nie jest preparatem przeznaczonym do masażu rozgrzewającego.

Sól fizjologiczna może być używana m.in. do przemywania, nawilżania, inhalacji lub rozcieńczania niektórych leków zgodnie z zaleceniem. Nie jest środkiem do masażu rozgrzewającego.

Nie wolno stosować go na uszkodzoną skórę, rany, błony śluzowe ani w okolicy oczu. Trzeba obserwować skórę pod kątem podrażnienia.

Należy wyjaśnić cel zabiegu, zapewnić ciepło i intymność, ułożyć pacjenta wygodnie oraz przygotować potrzebne środki. Zabieg powinien być wykonany zgodnie z zaleceniem lekarza lub pielęgniarki.

Należy obserwować nasilenie kaszlu, duszność, gorączkę, osłabienie, ilość i wygląd odkrztuszanej wydzieliny oraz reakcję na zabiegi zalecone przez lekarza.

Schładzanie zatrzymuje dalsze uszkadzanie tkanek przez wysoką temperaturę, zmniejsza ból i ogranicza obrzęk. Jest to najważniejsza czynność wykonywana bezpośrednio po oparzeniu.

Zaleca się chłodzenie oparzonego miejsca chłodną lub zimną bieżącą wodą przez około 20 minut. Jeśli nie jest to możliwe, należy chłodzić tak długo, jak pozwalają warunki i stan poszkodowanego.

Maść może zatrzymać ciepło w tkankach i utrudnić ocenę rany. Preparaty lecznicze stosuje się dopiero później, zgodnie z zaleceniem personelu medycznego.

Jałowy opatrunek nakłada się po schłodzeniu oparzenia. Jego zadaniem jest ochrona rany przed zabrudzeniem i zakażeniem.

Nie wolno ich przebijać ani zrywać. Pęcherze chronią uszkodzoną skórę przed zakażeniem.

Pomoc medyczna jest potrzebna przy oparzeniach rozległych, głębokich, z pęcherzami, silnym bólem oraz u dzieci, osób starszych i przewlekle chorych. Pilnej oceny wymagają też oparzenia twarzy, dłoni, stóp, krocza i dróg oddechowych.

Lód może dodatkowo uszkodzić skórę i spowodować odmrożenie. Bezpieczniejsze jest chłodzenie bieżącą chłodną lub zimną wodą.

Toaleta jamy ustnej poprawia komfort pacjenta po nocy i zmniejsza ryzyko namnażania drobnoustrojów. W schemacie egzaminacyjnym poprzedza mycie twarzy i reszty ciała.

Najpierw wykonuje się toaletę jamy ustnej, potem myje twarz, uszy, szyję, klatkę piersiową, kończyny górne, brzuch, plecy, pośladki, kończyny dolne i na końcu krocze.

Okolice intymne są najbardziej narażone na zanieczyszczenie drobnoustrojami. Mycie ich na końcu ogranicza przenoszenie zanieczyszczeń na czystsze części ciała.

Należy osłonić pacjenta, odkrywać tylko aktualnie mytą część ciała, informować o kolejnych czynnościach i zapewnić intymność, np. przez zamknięcie drzwi lub użycie parawanu.

Opiekun powinien umyć i zdezynfekować ręce, używać rękawiczek przy czynnościach narażających na kontakt z wydzielinami oraz zmieniać wodę i myjki w razie zabrudzenia.

Trzeba obserwować skórę pod kątem zaczerwienień, odparzeń, otarć i objawów odleżyn. Szczególną uwagę należy zwrócić na okolice kości krzyżowej i pośladków.

Taka kolejność ogranicza ryzyko przenoszenia drobnoustrojów. Najpierw myje się twarz i górne partie ciała, a na końcu okolice intymne.

Zmiana pozycji zmniejsza długotrwały ucisk na te same miejsca ciała, poprawia ukrwienie tkanek i ogranicza ryzyko odleżyn oraz przykurczów.

Najbardziej zagrożone są okolice kości krzyżowej, pięt, łokci, bioder, łopatek, potylicy i kostek, czyli miejsca narażone na ucisk między kością a podłożem.

Natłuszczanie chroni skórę przed wysuszeniem i pękaniem, zwiększa jej elastyczność oraz wzmacnia barierę ochronną skóry.

Masaż może poprawiać ukrwienie skóry, ale bez natłuszczenia i regularnej zmiany pozycji nie usuwa głównej przyczyny odleżyn, czyli długotrwałego ucisku.

Nie. W profilaktyce odleżyn podstawowe znaczenie mają zmiana pozycji, pielęgnacja skóry, utrzymanie suchości, odżywienie oraz stosowanie udogodnień przeciwodleżynowych.

Mogą wystąpić m.in. odleżyny, przykurcze, zaniki mięśni, zapalenie płuc opadowe, zaparcia, zakrzepica żył głębokich i pogorszenie samopoczucia psychicznego.

Taka pozycja ułatwia pracę mięśni oddechowych i pozwala klatce piersiowej swobodniej się rozszerzać. Dzięki temu oddychanie może stać się mniej męczące.

Niepokojące są: nasilona trudność w oddychaniu, sinica, potliwość, świszczący oddech, lęk oraz trudność w mówieniu pełnymi zdaniami. W takiej sytuacji należy szybko reagować.

Pozycja na plecach może utrudniać oddychanie i nasilać uczucie duszności. Przy problemach oddechowych korzystniejsza jest pozycja wysoka lub siedząca.

Powinna pomóc przyjąć pozycję ortopnoiczną, uspokajać podopiecznego, zapewnić świeże powietrze i umożliwić użycie zaleconego inhalatora. Przy ciężkich objawach należy wezwać pomoc medyczną.

Sinica to niebieskawe zabarwienie skóry lub błon śluzowych, zwykle związane z niedotlenieniem. U osoby z dusznością wymaga pilnej reakcji.

Można oprzeć jej ręce o stół, blat, kolana, poręcze fotela albo poduszki. Podparcie kończyn górnych pomaga wykorzystać dodatkowe mięśnie oddechowe.

Standardowo pozycję osoby leżącej zmienia się co 2 godziny. Regularna zmiana ułożenia zmniejsza długotrwały ucisk na skórę i tkanki.

Długotrwały ucisk zaburza krążenie krwi w tkankach, co prowadzi do niedotlenienia skóry i jej uszkodzenia. Ryzyko rośnie u osób starszych, niedożywionych i leżących.

Najczęściej są to okolice kości krzyżowej, pięt, łopatek, łokci, bioder, kostek oraz potylicy. Są to miejsca, gdzie kości znajdują się blisko powierzchni skóry.

Należy dbać o higienę i suchość skóry, stosować materac przeciwodleżynowy, wygładzać pościel, zapewnić odpowiednie odżywienie i nawodnienie oraz obserwować skórę.

Trzeba codziennie sprawdzać miejsca narażone na ucisk, szukając zaczerwienienia, otarć, pęcherzy, obrzęku lub bólu. Zaczerwienienie nieblednące po odciążeniu jest sygnałem alarmowym.

Masaż może dodatkowo uszkodzić niedokrwione tkanki i pogłębić uraz skóry. Takie miejsce należy odciążyć i obserwować.

Materac przeciwodleżynowy zmniejsza i rozkłada nacisk na ciało pacjenta. Nie zastępuje jednak regularnej zmiany pozycji co około 2 godziny.

Zabieg ogólny oddziałuje na cały organizm lub dużą powierzchnię ciała, np. kąpiel ciepła. Zabieg miejscowy działa tylko na określoną część ciała, np. okład na kolano.

Ponieważ wykorzystuje ciepłą wodę, która ogrzewa ciało, poprawia krążenie i może łagodzić stan zapalny oraz napięcie mięśniowe.

Okład parafinowy działa głównie miejscowo, na wybraną okolicę ciała. Pytanie dotyczy zabiegu o działaniu ogólnym.

Zmywanie przeciwgorączkowe stosuje się w celu obniżenia podwyższonej temperatury ciała. Nie jest to ciepły środek przeciwzapalny.

Należy sprawdzić temperaturę wody, zabezpieczyć podopiecznego przed upadkiem i obserwować jego samopoczucie. U osób osłabionych kąpiel wymaga szczególnego nadzoru.

Kąpiel należy przerwać, gdy pojawią się zawroty głowy, duszność, osłabienie, bladość, kołatanie serca albo pogorszenie kontaktu z podopiecznym.

Zabezpieczenie skóry zmniejsza ryzyko podrażnienia, maceracji i nadmiernego działania wilgoci oraz ciepła. W tym celu stosuje się cienką warstwę wazeliny kosmetycznej.

Maść rozgrzewająca może zbyt silnie nasilić efekt cieplny. Może to doprowadzić do podrażnienia skóry, pieczenia, a nawet oparzenia.

Wazelina tworzy na skórze warstwę ochronną. Chroni przed wysuszeniem, wilgocią, tarciem i podrażnieniem.

Należy ocenić stan skóry, zapytać pacjenta o odczucia i upewnić się, że nie ma przeciwwskazań. Nie wykonuje się zabiegu na skórze uszkodzonej lub zmienionej chorobowo bez zalecenia medycznego.

Wazelinę nakłada się cienką, równomierną warstwą na skórę w miejscu planowanego kompresu. Nie należy używać jej w nadmiarze.

Nie jest to właściwy wybór w tym zabiegu. Krem nawilżający nie tworzy takiej ochronnej, tłustej bariery jak wazelina kosmetyczna.

Powinna spokojnie ustalić przyczynę odmowy, nie stosować przymusu ani podstępu oraz niezwłocznie skonsultować sytuację z lekarzem prowadzącym lub inną osobą wskazaną w procedurach opieki.

Stosowanie przemocy narusza godność, bezpieczeństwo i prawa podopiecznego. Może też spowodować uraz, pogorszenie stanu psychicznego oraz odpowiedzialność prawną opiekunki.

Podanie leku w ukryciu jest działaniem nieetycznym i narusza prawo podopiecznego do informacji oraz decydowania o sobie. Może też zwiększyć ryzyko działań niepożądanych, jeśli podopieczny przyjmie później kolejną dawkę.

Nie. Opiekunka nie podejmuje samodzielnie decyzji o odstawieniu, zmianie dawki ani zamianie leku — powinna skonsultować odmowę z lekarzem.

Przyczyną może być lęk, ból przy połykaniu, działania niepożądane, niezrozumienie zaleceń, zaburzenia pamięci, depresja, urojenia lub brak zaufania do opiekuna.

Może spokojnie wyjaśnić cel leku, przypomnieć zalecenia lekarza, zapewnić komfort podczas przyjmowania i zapytać o obawy. Nie wolno jej jednak wymuszać przyjęcia leku.

Lekarz ocenia ryzyko pominięcia dawki, przyczynę odmowy i może zmienić formę, dawkę lub sposób leczenia. Opiekunka działa wtedy zgodnie ze swoimi kompetencjami.

Tak, odmowę należy udokumentować zgodnie z obowiązującymi zasadami, np. w karcie pracy lub dokumentacji opiekuńczej. Wpis powinien być rzeczowy: jaki lek, kiedy, jaka była reakcja podopiecznego i kogo powiadomiono.

Okolica brzucha ma dobre ukrwienie i odpowiednią warstwę tkanki podskórnej, co sprzyja szybszemu wchłanianiu insuliny niż z ud czy pośladków.

Najczęściej wykorzystuje się brzuch, ramiona, uda i pośladki. Najszybsze wchłanianie występuje po podaniu w brzuch.

Rotacja miejsc wkłuć zapobiega powstawaniu zgrubień, zaników lub przerostów tkanki tłuszczowej. Zmiany te mogą powodować nierównomierne wchłanianie insuliny.

Nie należy podawać insuliny w miejsca zasinione, obrzęknięte, bolesne, objęte stanem zapalnym, z bliznami lub zgrubieniami.

Do objawów hipoglikemii należą potliwość, drżenie rąk, głód, osłabienie, bladość, niepokój, zaburzenia koncentracji, a w ciężkich przypadkach utrata przytomności.

Opiekun obserwuje stan podopiecznego, pomaga w przestrzeganiu zaleceń, kontroluje objawy hipo- i hiperglikemii oraz reaguje zgodnie z procedurami i zakresem swoich uprawnień.