Pytania pomocnicze - TKO.02

Wskaźnik W 18 należy kojarzyć z samoczynną sygnalizacją przejazdową i urządzeniami zabezpieczenia przejazdu kolejowo-drogowego.

Symbol znajduje się przy układzie SAZ, czyli przy urządzeniach przejazdowych. To kontekst wskazujący, że chodzi o wskaźnik W 18.

W 18 dotyczy samoczynnej sygnalizacji przejazdowej, natomiast W 16 jest związany z przystankiem osobowym.

W 27a odnosi się do prędkości na linii lub odcinku, a W 18 do urządzeń zabezpieczających przejazd kolejowo-drogowy.

Do oznaczeń stosowanych w dokumentacji i na planach schematycznych srk odnosi się Instrukcja Ie-12.

Podpowiedzią są oznaczenia SAZ lub SSP, tarcza ostrzegawcza przejazdowa, czujniki torowe oraz rozmieszczenie urządzeń po obu stronach przejazdu.

Licznik osi to urządzenie kontroli niezajętości toru, które zlicza osie pojazdów wjeżdżających i wyjeżdżających z określonego odcinka. Jeżeli liczba osi się zgadza, odcinek może być uznany za wolny.

Na planie srk licznik osi oznacza się symbolem z dwoma czarnymi, wypełnionymi kółkami połączonymi krótką linią przy linii toru. W tym pytaniu odpowiada temu symbol 1.

Głowice torowe wykrywają przejazd osi pojazdu kolejowego. Są podstawowym elementem pomiarowym współpracującym z elektronicznym licznikiem osi.

Izolowany obwód torowy wykrywa zajętość na podstawie zwarcia toków szynowych przez zestawy kołowe. Licznik osi zlicza osie na granicach odcinka i porównuje liczbę osi wjeżdżających oraz wyjeżdżających.

Egzamin często sprawdza rozpoznawanie urządzeń srk na podstawie symboli z dokumentacji technicznej. Błędne rozpoznanie symbolu może prowadzić do wyboru niewłaściwego urządzenia.

Do takich urządzeń należą między innymi izolowane obwody torowe, obwody zwrotnicowe, elektroniczne obwody nakładane oraz liczniki osi. Ich zadaniem jest informowanie, czy odcinek toru jest wolny czy zajęty.

Kolory ułatwiają rozróżnienie elementów istniejących, projektowanych, dobudowywanych lub zmienianych. Dzięki temu dokumentacja jest czytelniejsza podczas montażu, modernizacji i odbioru urządzeń.

Elementy dobudowywane oznacza się kolorem czerwonym. Jest to podstawowa zasada często sprawdzana na egzaminie TKO.02.

Są to elementy, które mają zostać dodane do istniejącego układu urządzeń sterowania ruchem kolejowym. Mogą to być np. nowe urządzenia, połączenia kablowe lub sygnalizatory.

Może prowadzić do niewłaściwej interpretacji zakresu robót. W praktyce grozi to pomyłkami podczas montażu, przebudowy lub odbioru urządzeń srk.

Kolor czerwony wskazuje elementy nowe, projektowane lub dobudowywane. Informuje, że dany składnik nie jest częścią stanu istniejącego, lecz ma zostać wykonany.

Tak, ponieważ monter musi prawidłowo odczytywać dokumentację techniczną. Od tego zależy poprawne wykonanie robót i zgodność montażu z projektem.

Najczęściej wskazuje na nią symbol cewki/przekaźnika oraz oznaczenie funkcjonalne, np. ImpA. Dodatkową podpowiedzią może być typ przekaźnika, np. JRM.

Oznacza cewkę przekaźnika impulsującego oznaczoną literą A. Jest to element pobudzany impulsem prądowym.

Żarówka ma inny symbol graficzny i zwykle jest oznaczana jako element sygnalizacyjny świetlny. Oznaczenie ImpA odnosi się do funkcji impulsowania przekaźnika.

Przekaźnik impulsujący reaguje na krótki impuls elektryczny i powoduje zmianę stanu swoich zestyków. Umożliwia realizację zależności sterowania w układzie.

Biegunowość wskazuje prawidłowy kierunek podłączenia zasilania prądu stałego. Ma to znaczenie dla poprawnej pracy niektórych przekaźników i elementów zabezpieczających.

Rezystor może ograniczać prąd płynący przez cewkę lub dopasowywać warunki pracy obwodu. Chroni elementy przed zbyt dużym prądem.

Iglica zwrotnicowa to ruchoma szyna w rozjeździe, która kieruje koła pojazdu kolejowego na właściwy tor. Może przylegać do opornicy albo być od niej odsunięta.

Iglica dolegająca to iglica, która w danym położeniu rozjazdu przylega do opornicy. Jej prawidłowe przyleganie jest warunkiem bezpiecznego przejazdu.

Iglica odlegająca to iglica odsunięta od opornicy w danym położeniu rozjazdu. Również jej położenie musi być kontrolowane i stabilne.

Zapobiega samoczynnemu lub przypadkowemu przestawieniu się iglicy podczas przejazdu taboru. Ma to bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo jazdy przez rozjazd.

Spona iglicowa jest konkretnym mechanicznym elementem służącym do zamknięcia iglicy. Ryglowanie zwrotnicy to szersze pojęcie oznaczające zabezpieczenie zwrotnicy w ustalonym położeniu.

Skrzynia kluczowa służy do realizacji zależności kluczowych między urządzeniami srk. Spona iglicowa działa bezpośrednio na iglicę zwrotnicy, a nie na zależności sygnałowe.

Sygnalizator ostrzega użytkowników drogi o zbliżającym się pociągu i zakazuje wjazdu na przejazd przez nadawanie czerwonych świateł.

Przejazd kategorii C jest wyposażony w samoczynną sygnalizację świetlną, ale bez rogatek lub półrogatek jako podstawowego wyposażenia.

Rogatki są typowe dla przejazdów wyposażonych w zapory lub półzapory, a przejazd kat. C opiera się przede wszystkim na sygnalizacji świetlnej.

Tarcza Top jest przeznaczona dla maszynisty i informuje o stanie urządzeń przejazdowych, a nie bezpośrednio dla kierowców.

Tak, sygnalizacja akustyczna może wspomagać ostrzeganie, ale w pytaniu o podstawowy podzespół przejazdu kat. C kluczową odpowiedzią jest sygnalizator drogowy.

Oznacza zakaz wjazdu na przejazd i obowiązek zatrzymania się przed nim.

Jest to symbol urządzenia II klasy ochronności. Oznacza zastosowanie izolacji podwójnej lub wzmocnionej.

Ponieważ ochrona przed porażeniem jest zapewniona przez izolację podwójną lub wzmocnioną. Bezpieczeństwo nie zależy od połączenia obudowy z przewodem ochronnym.

Urządzenie I klasy wymaga podłączenia przewodu ochronnego PE, a ochrona opiera się m.in. na samoczynnym wyłączeniu zasilania. Urządzenie II klasy nie wymaga PE, ponieważ ma dodatkową izolację ochronną.

Przewód PE łączy dostępne części przewodzące z układem ochronnym instalacji. W razie uszkodzenia izolacji umożliwia przepływ prądu zwarciowego i zadziałanie zabezpieczenia.

Izolacja podwójna składa się z izolacji podstawowej oraz dodatkowej warstwy izolacji ochronnej. Dzięki temu pojedyncze uszkodzenie izolacji nie powinno stworzyć zagrożenia porażeniowego.

III klasa ochronności oznacza zasilanie bardzo niskim napięciem bezpiecznym, np. SELV. Ochrona przed porażeniem wynika z niskiej wartości napięcia.

Odwzbudzenie to stan po zaniku napięcia na cewce przekaźnika. Styki powinny wtedy wrócić do położenia zasadniczego, chyba że przekaźnik ma opóźnienie przy odwzbudzaniu.

Polega na tym, że po odłączeniu zasilania cewki przekaźnik przez pewien czas pozostaje jeszcze w stanie wzbudzonym. Dopiero po upływie tego czasu jego styki wracają do stanu spoczynkowego.

Zwłoka przy wzbudzaniu opóźnia zadziałanie przekaźnika po podaniu napięcia. Zwłoka przy odwzbudzaniu opóźnia powrót przekaźnika po zaniku napięcia.

Stosuje się je do podtrzymania określonych zależności przez krótki czas. Pomaga to zapobiegać fałszywym zadziałaniom układów przy chwilowych przerwach lub przełączeniach w obwodach.

Przekaźnik dwuwzwojeniowy rozpoznaje się po dwóch uzwojeniach lub dwóch cewkach. Przekaźnik opóźniony rozpoznaje się po symbolu informującym o zwłoce czasowej działania lub powrotu.

Stan wzbudzony oznacza, że cewka przekaźnika jest zasilona i wytwarza pole magnetyczne. Powoduje to przyciągnięcie kotwicy i przełączenie styków.

Głównym celem jest zapewnienie kontroli położenia iglic oraz ich zamknięcie w położeniach krańcowych. Dzięki temu zwrotnica pozostaje stabilna podczas przejazdu taboru.

Zwrotnica musi być nie tylko przestawiona, ale także skontrolowana i zabezpieczona. Bez ryglowania iglice mogłyby nie znajdować się dokładnie w wymaganym położeniu lub mogłyby się przesunąć.

Oznacza potwierdzenie, że iglice znajdują się w wymaganym położeniu krańcowym. Jest to warunek uznania zwrotnicy za prawidłowo ustawioną.

Ryglowanie dotyczy zamknięcia i kontroli iglic danej zwrotnicy. Ochrona boczna zabezpiecza przebieg przed wjazdem taboru z torów bocznych lub sąsiednich.

Iglice kierują koła pojazdu kolejowego na odpowiedni tor. Ich prawidłowe położenie decyduje o bezpiecznym przejeździe przez zwrotnicę.

Urządzenia srk muszą mieć potwierdzenie, że zwrotnica jest ustawiona i zamknięta we właściwym położeniu. Dopiero wtedy możliwe jest bezpieczne ułożenie przebiegu.

Informuje maszynistę o stanie urządzeń zabezpieczających przejazd kolejowo-drogowy. Dzięki temu maszynista wie, czy przejazd jest prawidłowo ostrzegany dla użytkowników drogi.

Zależy od stanu sprawności urządzeń ostrzegających na przejeździe, np. sygnalizacji świetlnej, akustycznej oraz rogatek lub półrogatek.

Liczba wolnych odstępów blokowych dotyczy samoczynnej blokady liniowej i sygnałów związanych z prowadzeniem ruchu na szlaku. Tarcza ostrzegawcza przejazdowa dotyczy wyłącznie zabezpieczenia przejazdu.

Kontrolowane mogą być sygnalizatory drogowe, dzwonki, rogatki, półrogatki, zasilanie oraz układy wykrywania i kontroli poprawnej pracy urządzeń.

Powinien zachować szczególną ostrożność i postępować zgodnie z przepisami obowiązującymi przy niesprawnym zabezpieczeniu przejazdu.

Semafor reguluje możliwość jazdy pociągu i podaje sygnały ruchowe. Tarcza ostrzegawcza przejazdowa informuje o stanie zabezpieczenia przejazdu kolejowo-drogowego.

Niesprawne urządzenia mogą nie ostrzec kierowców i pieszych przed nadjeżdżającym pociągiem. Dlatego maszynista musi być poinformowany o ich stanie i w razie potrzeby zachować szczególną ostrożność.