Pytania pomocnicze - TLO.01

Aceton może chemicznie uszkodzić tworzywo, powodując zmatowienie, pęknięcia naprężeniowe lub trwałe odbarwienia. Dotyczy to także wielu zmywaczy do paznokci, które zawierają aceton.

Jest łagodnym detergentem, który usuwa zabrudzenia i tłuszcz bez agresywnego działania na tworzywo. Zwykle stosuje się go po rozcieńczeniu wodą.

Mogą wystąpić mikropęknięcia, zmatowienie, miejscowe rozpuszczenie powierzchni albo utrata przejrzystości. Takie uszkodzenia często są nieodwracalne.

Najlepiej używać miękkiej, czystej ściereczki z mikrofibry lub materiału zalecanego przez producenta. Twarde lub zabrudzone szmatki mogą porysować powierzchnię.

Mogą pogarszać widoczność, powodować refleksy świetlne i utrudniać ocenę otoczenia. W elementach przezroczystych statku powietrznego ma to znaczenie dla bezpieczeństwa.

Należy sprawdzić dokumentację obsługową, instrukcję producenta lub kartę materiałową. W lotnictwie stosuje się tylko środki dopuszczone do danego materiału i elementu.

Całkowite naprężenie powoduje obciążenie przewodów i złączy. Podczas drgań lub zmian temperatury może dojść do pękania żył, uszkodzenia izolacji albo wyrwania przewodu ze złącza.

Prawidłowe ugięcie wiązki między dwoma sąsiednimi punktami mocowania wynosi zwykle 5–10 mm. Taka wartość zapewnia bezpieczny luz roboczy.

Zbyt luźna wiązka może ocierać się o konstrukcję, elementy ruchome lub gorące powierzchnie. Może to doprowadzić do przetarcia izolacji i zwarcia.

Punkty mocowania utrzymują wiązkę we właściwym położeniu i ograniczają jej przemieszczanie podczas drgań oraz manewrów statku powietrznego. Chronią przewody przed uszkodzeniami mechanicznymi.

Do mocowania stosuje się m.in. obejmy, uchwyty, opaski oraz wsporniki zgodne z dokumentacją techniczną. Elementy te muszą utrzymywać przewody bez ich zgniatania i przecierania.

Uszkodzone lub poluzowane mocowanie może spowodować nadmierne przemieszczanie się wiązki. W konsekwencji może dojść do przetarcia izolacji, zwarcia lub przerwy w obwodzie.

Bramka NAND realizuje negację iloczynu logicznego. Jej wyjście ma stan 0 tylko wtedy, gdy wszystkie wejścia mają stan 1.

Układ 7400 zawiera cztery niezależne dwuwejściowe bramki NAND.

W typowym układzie 7400 w obudowie DIP-14 nóżka 14 to VCC, czyli zasilanie dodatnie, a nóżka 7 to GND, czyli masa.

W układzie 7400 druga bramka NAND ma wejścia na nóżkach 4 i 5 oraz wyjście na nóżce 6. Dlatego nóżka 6 jest wyjściem bramki NAND.

Nie. Nóżka 13 jest wejściem jednej z bramek NAND, a nie AND. Układ 7400 zawiera bramki NAND.

Nie. Nóżka 10 jest wejściem jednej z bramek NAND, natomiast nóżka 6 jest wyjściem innej bramki.

Numerację zaczyna się od znacznika lub wycięcia na obudowie. Patrząc z góry, kolejne nóżki liczy się przeciwnie do ruchu wskazówek zegara.

Należy szukać granic między częściami oraz różnic w kreskowaniu. Sąsiadujące elementy są zwykle kreskowane inaczej, aby można je było rozróżnić.

Przekrój pokazuje elementy ukryte wewnątrz urządzenia. Bez przekroju nie byłoby widać np. sprężyn, tłoczków, tulei czy kanałów wewnętrznych.

Nie. Jeden element może mieć złożony kształt i wiele krawędzi. Liczy się odrębne części konstrukcyjne, a nie pojedyncze linie rysunku.

Kreskowanie oznacza powierzchnie przecięte płaszczyzną przekroju. Pomaga też odróżnić sąsiadujące ze sobą części urządzenia.

Trzeba uwzględnić zarówno duże elementy zewnętrzne, jak i małe części wewnętrzne. Nie wolno liczyć szczelin, linii ani fragmentów tej samej części jako oddzielnych elementów.

Kontrowanie blokuje nakrętkę przed samoczynnym odkręceniem. Próba odkręcania bez jego usunięcia może uszkodzić złącze, drut zabezpieczający lub obudowę.

Nakrętka sprzęgająca łączy dwie części złącza i utrzymuje je w prawidłowej pozycji. Zapewnia stabilne połączenie mechaniczne oraz właściwy docisk styków.

Kombinerki mogą zdeformować lub porysować nakrętkę złącza. Mogą też spowodować zbyt duży punktowy nacisk i uszkodzenie elementów złącza.

Szczypce służą do przecięcia lub usunięcia drutu zabezpieczającego. Do samego odkręcenia złącza używa się specjalnego klucza obejmującego nakrętkę sprzęgającą.

Nie wolno ciągnąć za przewody ani skręcać wiązki. Należy obracać wyłącznie element przeznaczony do odkręcania, czyli nakrętkę sprzęgającą.

Złącze należy zabezpieczyć przed zabrudzeniem, wilgocią i uszkodzeniem mechanicznym. W praktyce stosuje się osłony, zaślepki lub inne zabezpieczenia zgodne z dokumentacją.

Statek powietrzny jest narażony na drgania, zmiany temperatury i obciążenia. Kontrowanie zmniejsza ryzyko samoczynnego luzowania się elementów.

Wychylenie klap tylnych zwiększa krzywiznę profilu, przez co rośnie współczynnik siły nośnej C_z. Zwykle zwiększa się także wartość maksymalna C_z.

Pozwalają uzyskać większą siłę nośną przy mniejszej prędkości. Dzięki temu samolot może wystartować lub lądować na krótszym odcinku pasa.

Kąt krytyczny to taki kąt natarcia, przy którym współczynnik siły nośnej osiąga wartość maksymalną. Po jego przekroczeniu następuje oderwanie strug i spadek nośności.

Klapy tylne znajdują się przy krawędzi spływu i zwiększają krzywiznę profilu. Klapy przednie znajdują się przy krawędzi natarcia i głównie opóźniają oderwanie strug przy dużych kątach natarcia.

Hamulce aerodynamiczne służą głównie do zwiększania oporu i zmniejszania prędkości. Nie powodują typowego wzrostu maksymalnego współczynnika siły nośnej tak jak klapy tylne.

Profil gładki ma niższe wartości C_z i mniejszą wartość C_z max. Profil z wychylonymi klapami tylnymi osiąga większą siłę nośną przy zbliżonych warunkach lotu.

Opór aerodynamiczny wzrasta. Jest to korzystne podczas lądowania, ale wymaga uwzględnienia w pilotażu i osiągach samolotu.

Charakterystyczne są tory sygnałów 30 Hz oraz podnośnej 9960 Hz, a także detektor fazy. System VOR wyznacza namiar radialny przez porównanie faz dwóch sygnałów odniesionych do 30 Hz.

Detektor fazy porównuje fazę sygnału odniesienia i sygnału zmiennofazowego. Różnica faz odpowiada radialowi, czyli kierunkowi względem radiolatarni VOR.

Częstotliwość 9960 Hz jest podnośną FM używaną w sygnale VOR. Po jej wydzieleniu można odtworzyć jeden z sygnałów 30 Hz potrzebnych do porównania faz.

VOR pracuje w paśmie VHF i pozwala określić radial względem radiolatarni. ADF współpracuje z radiolatarnią NDB i wskazuje kierunek na stację, zwykle z mniejszą dokładnością i większą podatnością na zakłócenia.

VOR dostarcza informacji kierunkowej, czyli namiaru/radialu. DME mierzy odległość skośną od statku powietrznego do stacji naziemnej.

Wskaźnik prezentuje pilotowi położenie względem wybranego radialu, zwykle przez CDI lub wskazania na HSI. Umożliwia wykonywanie nawigacji po trasach i podejść opartych o VOR.

Transponder TDR służy głównie do identyfikacji statku powietrznego i przekazywania danych do systemów kontroli ruchu lotniczego. Nie wykorzystuje układu porównywania faz sygnałów 30 Hz typowego dla VOR.

Klapa przesuwna jest pokazana jako element cofający się za krawędź spływu skrzydła. Nie jest tylko obrócona w dół, ale zmienia swoje położenie do tyłu.

Klapy zwiększają siłę nośną skrzydła przy małych prędkościach. Ułatwia to start i lądowanie oraz pozwala zmniejszyć prędkość podejścia.

Klapa zwykła obraca się w dół wokół zawiasu przy krawędzi spływu. Klapa przesuwna dodatkowo cofa się do tyłu, zwiększając efektywną powierzchnię skrzydła.

Cofnięcie klapy zwiększa powierzchnię nośną i zmienia krzywiznę profilu. Dzięki temu skrzydło może wytworzyć większą siłę nośną przy tej samej prędkości.

Klapa Krugera znajduje się przy krawędzi natarcia skrzydła. Klapa przesuwna jest elementem krawędzi spływu.

Klapa krokodylowa, nazywana też dzieloną, polega na wychyleniu głównie dolnej części profilu skrzydła. Górna powierzchnia profilu pozostaje zasadniczo niezmieniona.

Wysunięcie klap zwiększa siłę nośną, ale zwykle zwiększa też opór aerodynamiczny. Pozwala to lecieć wolniej i stabilniej podczas podejścia do lądowania.

Wariometr jest zwykle opisany jako Vertical Speed, VSI lub Rate of Climb. Wskazuje prędkość wznoszenia albo opadania, najczęściej w ft/min.

Oznacza, że odczytaną wartość ze skali należy pomnożyć przez 1000 stóp na minutę. Wskazanie 6 odpowiada więc 6000 ft/min.

Należy pomnożyć wartość w ft/min przez 0,00508. Dla 6000 ft/min otrzymuje się około 30,48 m/s, czyli w przybliżeniu 30 m/s.

Wariometr mierzy pionową prędkość statku powietrznego, czyli tempo zmiany wysokości. Pokazuje, czy statek powietrzny się wznosi, opada, czy leci poziomo.

Na ilustracji maksymalna wartość skali wynosi 6, a jednostka to FT/MIN x1000, czyli 6000 ft/min. Po przeliczeniu daje to około 30 m/s.

UP oznacza wznoszenie, czyli dodatnią prędkość pionową. DOWN oznacza opadanie, czyli ujemną prędkość pionową.

Wyjście ma wartość 1 tylko wtedy, gdy wejścia są różne: 0 i 1 albo 1 i 0. Dla wejść jednakowych, czyli 0 i 0 oraz 1 i 1, wyjście wynosi 0.

Bramka OR daje 1, gdy przynajmniej jedno wejście ma wartość 1. Bramka EXOR daje 1 tylko wtedy, gdy dokładnie jedno wejście ma wartość 1.

Dla dwóch wejść zapisuje się ją jako Y = X1 ⊕ X2. Symbol ⊕ oznacza alternatywę wykluczającą, czyli sumę modulo 2.

Ponieważ EXOR wymaga różnicy stanów wejściowych. Gdy oba wejścia są równe 1, nie są różne, więc wyjście ma wartość 0.

Symbol EXOR jest podobny do OR, ale ma dodatkową zakrzywioną linię po stronie wejść. Ta dodatkowa linia jest charakterystyczna dla bramki EXOR.

Bramka EXOR może służyć do wykrywania różnicy między sygnałami, budowy sumatorów binarnych oraz układów kontroli parzystości.