Pytania pomocnicze - TLO.01

Wykonywanie obsługi technicznej wyposażenia awionicznego i elektrycznego statków powietrznych

Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 635.
Strona 8 z 10.

Po czym na schemacie można rozpoznać odbiornik VOR?

Charakterystyczne są filtry 30 Hz, filtr 9960 Hz, detektor fazy oraz wskaźnik kursowy z pokrętłem OBS. Odbiornik porównuje fazę sygnałów, aby wyznaczyć radial.

Jaką informację nawigacyjną dostarcza system VOR?

VOR podaje kierunek kątowy względem naziemnej radiolatarni, czyli radial. Sam VOR nie mierzy odległości do stacji.

Czym różni się VOR od ADF?

ADF wskazuje kierunek do radiolatarni NDB, zwykle w paśmie niskich i średnich częstotliwości. VOR pracuje w paśmie VHF i pozwala określić radial względem stacji.

Do czego służy pokrętło OBS we wskaźniku VOR?

OBS służy do ustawienia wybranego kursu lub radialu. Wskaźnik pokazuje następnie odchylenie samolotu od tej wybranej linii.

Jaką rolę pełni sygnał 9960 Hz w odbiorniku VOR?

Sygnał 9960 Hz jest podnośną związaną z sygnałem odniesienia VOR. Jego obecność na schemacie jest jedną z cech rozpoznawczych odbiornika VOR.

Dlaczego VOR często współpracuje z DME?

VOR określa kierunek względem stacji, a DME mierzy odległość. Razem pozwalają określić pozycję statku powietrznego względem pomocy radionawigacyjnej.

Dlaczego odpowiedź ATC nie pasuje do przedstawionego odbiornika?

ATC/transponder służy do identyfikacji statku powietrznego przez kontrolę ruchu lotniczego, a nie do wyznaczania radialu nawigacyjnego. Schemat z detekcją fazy 30 Hz odpowiada systemowi VOR.

Co oznacza jednostka lbf·in?

Jest to jednostka momentu obrotowego: funt-siła pomnożony przez cal. Oznacza moment wywołany siłą 1 lbf działającą na ramieniu długości 1 cala.

Jak przeliczyć moment z lbf·in na N·m?

Należy wartość w lbf·in pomnożyć przez 0,112985. W przybliżeniu można użyć współczynnika 0,113.

Ile wynosi 20 lbf·in w niutonometrach?

20 lbf·in × 0,112985 = 2,2597 N·m. Najbliższa odpowiedź egzaminacyjna to około 2,2 N·m.

Dlaczego moment obrotowy jest ważny w obsłudze technicznej statków powietrznych?

Prawidłowy moment dokręcania zapewnia odpowiedni docisk i bezpieczeństwo połączenia. Zbyt mały moment może prowadzić do luzowania, a zbyt duży do uszkodzenia gwintu lub elementu.

Czym różni się lbf·in od lbf·ft?

lbf·in oznacza funt-siłę razy cal, a lbf·ft funt-siłę razy stopę. Ponieważ 1 ft = 12 in, jednostka lbf·ft jest 12 razy większa od lbf·in.

Jaki jest odwrotny przelicznik z N·m na lbf·in?

1 N·m ≈ 8,85075 lbf·in. Aby przeliczyć N·m na lbf·in, należy pomnożyć wartość przez około 8,85.

Jak należy odczytywać typ alternatora z tabeli katalogowej?

Najpierw trzeba odnaleźć dokładny numer modelu samolotu, a następnie przejść w tym samym wierszu do kolumny „Alternator”. Odczytana wartość jest właściwym typem alternatora dla tego modelu.

Dlaczego w pytaniu ważne jest dokładne oznaczenie PA-31-300?

Różne warianty tej samej rodziny samolotów mogą mieć inne silniki i inne wyposażenie elektryczne. Nawet niewielka różnica w oznaczeniu modelu może oznaczać inną część katalogową.

Jaki alternator jest przypisany do samolotu PA-31-300 w podanej tabeli?

Dla modelu PA-31-300 w kolumnie „Alternator” podano typ ALU-8521.

Dlaczego nie należy dobierać alternatora wyłącznie na podstawie podobnego oznaczenia?

Podobne oznaczenia, np. ALU-8521 i ALY-8520, mogą dotyczyć różnych konstrukcji lub zastosowań. W lotnictwie część musi być zgodna z dokumentacją techniczną danego statku powietrznego.

Jaką funkcję pełni alternator w instalacji elektrycznej statku powietrznego?

Alternator wytwarza energię elektryczną podczas pracy silnika. Zasila odbiorniki pokładowe i umożliwia ładowanie akumulatora.

Jakie informacje oprócz alternatora mogą występować w tabelach katalogowych wyposażenia?

Tabele mogą zawierać model statku powietrznego, model silnika, typ rozrusznika, numer części oraz warianty wyposażenia. Pozwala to dobrać właściwy element do konkretnej konfiguracji samolotu.

Co oznacza numer AWG przy przewodach elektrycznych?

AWG to amerykański system oznaczania rozmiaru przewodów. Im mniejszy numer AWG, tym większy przekrój przewodu.

Dlaczego dłuższy przewód wymaga większego przekroju?

Dłuższy przewód ma większą rezystancję, co powoduje większy spadek napięcia. Aby go ograniczyć, stosuje się przewód o większym przekroju.

Jak wpływa natężenie prądu na dobór rozmiaru przewodu?

Większy prąd wymaga przewodu o większym przekroju, aby ograniczyć nagrzewanie i spadek napięcia. W systemie AWG oznacza to mniejszy numer przewodu.

Jak odczytać rozmiar przewodu z wykresu dla instalacji 28 V?

Należy wybrać skalę dla 28 V, znaleźć odpowiednią długość przewodu, przejść do linii natężenia prądu i odczytać rozmiar przewodu z dolnej skali.

Dlaczego w instalacjach niskonapięciowych spadek napięcia jest szczególnie istotny?

Przy niskim napięciu nawet niewielki spadek stanowi duży procent napięcia zasilania. Może to pogorszyć pracę odbiorników elektrycznych.

Który przewód jest grubszy: AWG 10 czy AWG 16?

Grubszy jest przewód AWG 10. W systemie AWG mniejszy numer oznacza większy rozmiar przewodu.

Co oznacza ciśnienie statyczne w lotnictwie?

Ciśnienie statyczne to ciśnienie otaczającego powietrza, niezależne od prędkości lotu. Zależy głównie od wysokości i warunków atmosferycznych.

Co oznacza ciśnienie dynamiczne?

Ciśnienie dynamiczne wynika z ruchu powietrza względem statku powietrznego. Rośnie wraz ze wzrostem prędkości lotu.

Jak brzmi uproszczona zależność Bernoulliego dla ciśnień w lotnictwie?

W uproszczeniu suma ciśnienia statycznego i dynamicznego pozostaje stała: ps + pd = const.

Dlaczego odpowiedź, że ciśnienie statyczne jest równe dynamicznemu, jest błędna?

Zasada Bernoulliego nie mówi o równości tych ciśnień. Mówi o stałości ich sumy w określonych warunkach przepływu.

Jak wyznacza się ciśnienie dynamiczne w układzie Pitota-statycznym?

Ciśnienie dynamiczne jest różnicą między ciśnieniem całkowitym mierzonym przez rurkę Pitota a ciśnieniem statycznym mierzonym przez port statyczny.

Do czego w statku powietrznym wykorzystuje się ciśnienie dynamiczne?

Ciśnienie dynamiczne służy głównie do wyznaczania prędkości względem powietrza, czyli prędkości wskazywanej przez prędkościomierz lub obliczanej przez ADC.

Czy ciśnienie dynamiczne zawsze jest większe od statycznego?

Nie. Ich wartości zależą od warunków lotu, prędkości i wysokości. Zasada Bernoulliego wskazuje na zależność sumy ciśnień, a nie na stałą przewagę jednego nad drugim.

Dlaczego napięcie indukowane prądnicy jest większe od napięcia na jej zaciskach?

Ponieważ część napięcia traci się na rezystancji wewnętrznej prądnicy. Spadek ten wynosi I · R, więc napięcie indukowane musi pokryć napięcie zaciskowe i straty wewnętrzne.

Jak oblicza się spadek napięcia na rezystancji wewnętrznej prądnicy?

Stosuje się prawo Ohma: ΔU = I · R. Dla prądu 100 A i rezystancji 0,025 Ω spadek napięcia wynosi 2,5 V.

Jaki wzór stosuje się do obliczenia siły elektromotorycznej prądnicy pod obciążeniem?

Dla prądnicy stosuje się wzór E = U + I · R. Do napięcia zaciskowego dodaje się spadek napięcia na rezystancji wewnętrznej.

Co oznacza napięcie nominalne prądnicy 28 VDC?

Oznacza znamionowe napięcie stałe dostępne na zaciskach prądnicy podczas normalnej pracy. Nie musi być ono równe napięciu indukowanemu wewnątrz prądnicy.

Jak sprawdzić jednostki w obliczeniu I · R?

Amper pomnożony przez om daje wolt, czyli A · Ω = V. Wynik I · R można więc dodać do napięcia U.

Ile wynosi siła elektromotoryczna dla danych U = 28 V, I = 100 A, R = 0,025 Ω?

Najpierw oblicza się spadek napięcia: 100 · 0,025 = 2,5 V. Następnie E = 28 + 2,5 = 30,5 V.

Dlaczego benzyny nie powinno się gasić wodą?

Benzyna nie miesza się z wodą i unosi się na jej powierzchni. Strumień wody może rozprzestrzenić płonące paliwo zamiast je ugasić.

Na czym polega działanie gaśnicy pianowej przy pożarze cieczy palnej?

Piana tworzy warstwę na powierzchni cieczy, odcina dopływ tlenu i ogranicza parowanie paliwa. Dzięki temu zmniejsza ryzyko dalszego spalania i ponownego zapłonu.

Kiedy koc gaśniczy może być skuteczny przy pożarze paliwa?

Koc gaśniczy może być użyty przy małym ognisku pożaru, które da się szczelnie przykryć. Przy większej powierzchni, np. powyżej 2 m², jest zwykle niewystarczający.

Do jakiej grupy pożarów zalicza się pożar benzyny?

Pożar benzyny należy do grupy B, czyli pożarów cieczy palnych i substancji topiących się pod wpływem ciepła.

Dlaczego przy rozlanym paliwie ważne jest ograniczenie parowania?

Palą się głównie pary paliwa zmieszane z powietrzem. Ograniczenie parowania zmniejsza ilość palnej mieszaniny i ułatwia ugaszenie pożaru.

Czy gaśnica proszkowa może gasić pożary cieczy palnych?

Tak, wiele gaśnic proszkowych nadaje się do pożarów grupy B. Jednak przy większej powierzchni rozlanej benzyny gaśnica pianowa jest korzystna, bo pokrywa paliwo warstwą piany.

Jak obliczyć błąd graniczny bezwzględny woltomierza cyfrowego?

Należy obliczyć oba składniki podane w specyfikacji dokładności, np. procent wartości zmierzonej oraz procent zakresu pomiarowego, a następnie je dodać.

Dlaczego w obliczeniach błędu woltomierza cyfrowego uwzględnia się zakres pomiarowy?

Część błędu zależy od ustawionego zakresu miernika. Im większy zakres, tym większy składnik błędu pochodzący od zakresu.

Jak przeliczyć 0,1% na wartość dziesiętną używaną w obliczeniach?

Procent dzieli się przez 100, więc 0,1% = 0,001. Tę wartość mnoży się przez napięcie lub zakres.

Jaka jest różnica między błędem bezwzględnym a błędem względnym?

Błąd bezwzględny podaje się w jednostkach mierzonej wielkości, np. w woltach lub miliwoltach. Błąd względny wyraża stosunek błędu bezwzględnego do wartości mierzonej, zwykle w procentach.

Jak obliczono wynik 132,5 mV w podanym zadaniu?

Obliczono 0,1% z 32,5 V, czyli 0,0325 V, oraz 0,1% ze 100 V, czyli 0,1 V. Suma wynosi 0,1325 V, czyli 132,5 mV.

Dlaczego dobór zbyt dużego zakresu pomiarowego może pogorszyć dokładność pomiaru?

Jeżeli dokładność miernika zawiera składnik zależny od zakresu, większy zakres zwiększa błąd graniczny. Dlatego zwykle wybiera się najmniejszy zakres, który bezpiecznie obejmuje mierzone napięcie.

Co oznacza oznaczenie śruby lub nakrętki M4?

Oznaczenie M4 informuje, że jest to gwint metryczny o średnicy nominalnej około 4 mm. Nie jest to rozmiar klucza potrzebnego do dokręcania.

Dlaczego do nakrętki M4 używa się klucza 7 mm, a nie 4 mm?

Rozmiar klucza odpowiada wymiarowi pod klucz, czyli odległości między płaskimi bokami sześciokątnej nakrętki. Dla standardowej nakrętki M4 wymiar ten wynosi 7 mm.

Co oznacza wymiar „pod klucz”?

Jest to odległość między dwiema przeciwległymi płaskimi powierzchniami łba śruby lub nakrętki sześciokątnej. Na tej podstawie dobiera się klucz płaski, oczkowy lub nasadowy.

Jakie są typowe rozmiary kluczy dla nakrętek M5 i M6?

Dla standardowej nakrętki M5 typowy rozmiar klucza to 8 mm, a dla M6 — 10 mm.

Jakie skutki może mieć użycie zbyt dużego klucza płaskiego?

Zbyt duży klucz może ześlizgnąć się z nakrętki i zaokrąglić jej krawędzie. Może to utrudnić demontaż i spowodować uszkodzenie połączenia.

Gdzie należy sprawdzać właściwe wymiary elementów złącznych w obsłudze lotniczej?

Wymiary należy sprawdzać w dokumentacji technicznej, normach, instrukcjach obsługowych lub danych katalogowych producenta. W lotnictwie nie powinno się opierać wyłącznie na domysłach.

Do czego służy mostek Wheatstone’a?

Mostek Wheatstone’a służy do dokładnego pomiaru rezystancji, szczególnie rezystancji większych niż około 1 Ω. Pomiar wykonuje się przez zrównoważenie układu mostkowego.

Dlaczego do rezystancji większych niż 1 Ω stosuje się mostek Wheatstone’a?

Przy takich wartościach wpływ rezystancji przewodów i styków jest zwykle niewielki w porównaniu z mierzoną rezystancją. Mostek Wheatstone’a zapewnia wtedy wystarczającą dokładność.

Czym różni się mostek Wheatstone’a od mostka Thomsona?

Mostek Wheatstone’a stosuje się głównie do rezystancji średnich, powyżej około 1 Ω. Mostek Thomsona jest przeznaczony do bardzo małych rezystancji, gdzie trzeba ograniczyć wpływ przewodów pomiarowych.

Co oznacza zrównoważenie mostka pomiarowego?

Zrównoważenie mostka oznacza taki dobór rezystancji w ramionach układu, że przez wskaźnik zera nie płynie prąd. Wtedy można obliczyć nieznaną rezystancję z proporcji ramion mostka.

Dlaczego mostek Thomsona nie jest poprawną odpowiedzią w pytaniu o rezystancję większą niż 1 Ω?

Mostek Thomsona jest przeznaczony przede wszystkim do pomiaru bardzo małych rezystancji, zwykle poniżej 1 Ω. Dla rezystancji większych właściwszy jest mostek Wheatstone’a.

Do czego służy mostek Wiena?

Mostek Wiena jest stosowany głównie w pomiarach związanych z częstotliwością oraz w generatorach przebiegów sinusoidalnych. Nie jest typowym mostkiem do pomiaru rezystancji większej niż 1 Ω.

Do czego służy mostek Maxwella-Wiena?

Mostek Maxwella-Wiena służy głównie do pomiaru indukcyjności cewek i ich parametrów. Nie jest właściwym wyborem do prostego pomiaru rezystancji większej niż 1 Ω.