Przejdź do głównej treści

Pytania pomocnicze - TLO.01

Wykonywanie obsługi technicznej wyposażenia awionicznego i elektrycznego statków powietrznych - pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Łącznie: 734. Strona 11 z 12.

Dlaczego do pomiaru rezystancji mniejszych niż 1 Ω stosuje się mostek Thomsona?

Mostek Thomsona eliminuje lub silnie ogranicza wpływ rezystancji przewodów i styków pomiarowych. Przy bardzo małych rezystancjach te dodatkowe opory mogłyby znacząco zafałszować wynik.

Czym różni się mostek Thomsona od mostka Wheatstone’a?

Mostek Wheatstone’a stosuje się głównie do pomiaru średnich rezystancji. Mostek Thomsona jest przystosowany do dokładnego pomiaru bardzo małych rezystancji, np. poniżej 1 Ω.

Dlaczego rezystancja przewodów pomiarowych jest problemem przy małych rezystancjach?

Gdy mierzona rezystancja ma np. ułamki oma, opór przewodów i połączeń może być porównywalny z wartością mierzoną. Powoduje to duży błąd pomiaru.

Jakie elementy w instalacji elektrycznej statku powietrznego mogą mieć bardzo małą rezystancję?

Bardzo małą rezystancję mają m.in. przewody zasilające, połączenia masowe, szyny prądowe, styki przekaźników oraz połączenia metalizacyjne. Ich rezystancja musi być niska, aby ograniczyć spadki napięcia i nagrzewanie.

Do czego służy mostek Wiena?

Mostek Wiena jest układem stosowanym głównie w pomiarach częstotliwości i w generatorach sinusoidalnych. Nie jest typowym przyrządem do pomiaru bardzo małych rezystancji.

Do czego służy mostek Maxwella-Wiena?

Mostek Maxwella-Wiena stosuje się przede wszystkim do pomiaru indukcyjności cewek. Nie jest właściwym wyborem do pomiaru rezystancji poniżej 1 Ω.

Co oznacza pomiar czteroprzewodowy w kontekście małych rezystancji?

Pomiar czteroprzewodowy polega na osobnym doprowadzeniu prądu pomiarowego i osobnym pomiarze spadku napięcia na badanym elemencie. Dzięki temu wynik nie obejmuje rezystancji przewodów prądowych.

Co oznacza oznaczenie śruby M8?

Oznaczenie M8 informuje, że jest to gwint metryczny o średnicy nominalnej 8 mm. Litera M oznacza gwint metryczny, a liczba podaje średnicę w milimetrach.

Jaki rozmiar klucza stosuje się do normalnej nakrętki sześciokątnej M8?

Do normalnej nakrętki sześciokątnej M8 stosuje się klucz płaski 14 mm. Jest to wymiar pod klucz, czyli odległość między przeciwległymi płaskimi bokami nakrętki.

Czym jest wymiar „pod klucz” nakrętki sześciokątnej?

Wymiar „pod klucz” to odległość między dwiema przeciwległymi płaskimi powierzchniami nakrętki. Na jego podstawie dobiera się rozmiar klucza płaskiego, oczkowego lub nasadowego.

Dlaczego nie należy dobierać klucza tylko na podstawie średnicy śruby?

Średnica śruby, np. M8, nie jest równa rozmiarowi klucza. Rozmiar klucza zależy od wymiaru nakrętki lub łba śruby zgodnego z normą.

Jakie mogą być skutki użycia niewłaściwego rozmiaru klucza?

Zbyt duży klucz może uszkodzić krawędzie nakrętki lub łba śruby. Zbyt mały klucz nie będzie pasował i uniemożliwi prawidłowe dokręcenie połączenia.

Czym jest ciśnienie całkowite w instalacji pitot-statycznej?

Ciśnienie całkowite to suma ciśnienia statycznego i dynamicznego. Jest pobierane przez rurkę Pitota i wykorzystywane głównie przez prędkościomierz.

Dlaczego szczelność instalacji ciśnienia całkowitego jest ważna?

Nieszczelność powoduje spadek ciśnienia w przewodach, co prowadzi do błędnych wskazań prędkościomierza. Może to bezpośrednio wpływać na bezpieczeństwo lotu.

Kiedy instalację całkowitego ciśnienia uznaje się za hermetyczną?

Gdy po wytworzeniu ciśnienia próbnego nie występuje spadek wskazań prędkościomierza. W pytaniu egzaminacyjnym poprawna wartość spadku to zero.

Jaki przyrząd najczęściej korzysta z ciśnienia całkowitego?

Najważniejszym przyrządem korzystającym z ciśnienia całkowitego jest prędkościomierz. Porównuje on ciśnienie całkowite z ciśnieniem statycznym.

Jakie mogą być objawy nieszczelności instalacji ciśnienia całkowitego?

Objawami mogą być zaniżone, niestabilne lub opóźnione wskazania prędkościomierza. W skrajnych przypadkach przyrząd może pokazywać wartości całkowicie niewiarygodne.

Czym różni się ciśnienie całkowite od ciśnienia statycznego?

Ciśnienie statyczne pochodzi od otaczającego powietrza i zależy m.in. od wysokości. Ciśnienie całkowite zawiera dodatkowo składnik dynamiczny wynikający z ruchu statku powietrznego.

Dlaczego podczas próby szczelności odnosi się wynik do wskazań prędkościomierza?

Prędkościomierz reaguje na zmianę różnicy ciśnień w instalacji. Spadek ciśnienia w przewodzie Pitota objawia się spadkiem wskazywanej prędkości.

Dlaczego DME jest urządzeniem zawierającym zarówno nadajnik, jak i odbiornik?

Pokładowe DME wysyła zapytania radiowe do stacji naziemnej, a następnie odbiera odpowiedzi. Na podstawie czasu między nadaniem i odbiorem obliczana jest odległość skośna do stacji.

Czym DME różni się od ADF pod względem budowy radiowej?

ADF jest zasadniczo odbiornikiem sygnału z radiolatarni NDB. Nie musi nadawać sygnału, ponieważ określa kierunek na podstawie odbieranego pola radiowego.

Czy pokładowy odbiornik VOR nadaje sygnał do radiolatarni VOR?

Nie. Typowe wyposażenie VOR na pokładzie odbiera sygnały z naziemnej radiolatarni VOR i na ich podstawie określa radial, czyli kierunek względem stacji.

Jaką funkcję pełni ILS w porównaniu z DME?

ILS służy do precyzyjnego naprowadzania samolotu do lądowania w osi pasa i po ścieżce schodzenia. DME natomiast mierzy odległość od stacji, często współpracując z VOR lub ILS.

Co oznacza pojęcie odległości skośnej mierzonej przez DME?

Odległość skośna to rzeczywista odległość w linii prostej między statkiem powietrznym a stacją DME. Nie jest to dokładnie odległość pozioma po ziemi, szczególnie gdy samolot znajduje się blisko stacji i wysoko nad nią.

Na jakiej zasadzie DME wyznacza odległość?

DME mierzy czas przelotu impulsów radiowych od pokładowego nadajnika do stacji naziemnej i z powrotem. Po uwzględnieniu prędkości rozchodzenia się fal radiowych system oblicza odległość.

Gdzie w lekkim samolocie najczęściej znajduje się antena odbiorcza systemu ILS?

Najczęściej w rejonie usterzenia, szczególnie na stateczniku pionowym lub w jego pobliżu. W pytaniu odpowiada temu oznaczenie R1.

Jaką funkcję pełni system ILS podczas podejścia do lądowania?

ILS dostarcza pilotowi informacji o odchyleniu od osi pasa oraz od prawidłowej ścieżki schodzenia. Umożliwia precyzyjne podejście według wskazań przyrządów.

Z jakich głównych części składa się system ILS?

Podstawowe elementy ILS to localizer, czyli prowadzenie w osi pasa, oraz glide slope, czyli prowadzenie po ścieżce schodzenia. System może być uzupełniony markerami lub DME.

Dlaczego anteny radionawigacyjne często montuje się wysoko na kadłubie lub usterzeniu?

Sygnały VHF najlepiej odbierane są przy możliwie dobrej widoczności radiowej. Wysokie położenie ogranicza zasłanianie anteny przez kadłub, skrzydła i podwozie.

Czym różni się localizer od glide slope w systemie ILS?

Localizer informuje o odchyleniu samolotu w lewo lub w prawo od osi pasa. Glide slope informuje, czy samolot znajduje się powyżej czy poniżej prawidłowej ścieżki schodzenia.

Jakie objawy może dawać uszkodzona antena ILS lub jej instalacja?

Możliwe są zaniki wskazań, niestabilne wychylenia wskaźnika, brak odbioru sygnału lub błędne wskazania podczas podejścia. Przyczyną może być sama antena, przewód koncentryczny albo złącza.

Co należy sprawdzić podczas kontroli anteny VOR/ILS?

Sprawdza się stan mechaniczny anteny, mocowanie, korozję, pęknięcia, przewód antenowy, złącza oraz zgodność zabudowy z dokumentacją techniczną statku powietrznego.

Do czego służy system DME w statku powietrznym?

DME mierzy odległość skośną od statku powietrznego do naziemnej stacji DME. Wynik podawany jest zwykle w milach morskich.

Na jakiej zasadzie działa DME?

Pokładowy interrogator wysyła impulsy radiowe do stacji naziemnej, a transponder naziemny odpowiada po znanym opóźnieniu. Na podstawie czasu przebiegu sygnału obliczana jest odległość.

Jakie cechy zewnętrzne może mieć antena DME?

Antena DME jest często anteną płetwową lub prętową montowaną na kadłubie. Pracuje w paśmie UHF/L-band, dlatego jej kształt różni się od typowych anten pętlowych ADF.

Czym DME różni się od ADF?

DME podaje odległość do stacji, a ADF wskazuje kierunek na radiolatarnię NDB. ADF wykorzystuje zwykle antenę pętlową lub ferrytową i pracuje na znacznie niższych częstotliwościach.

Czym DME różni się od systemu ILS?

ILS służy do precyzyjnego naprowadzania podczas podejścia do lądowania, pokazując odchylenie od osi pasa i ścieżki schodzenia. DME informuje głównie o odległości od wybranej stacji.

Dlaczego przy antenach lotniczych ważne jest oznaczenie kierunku montażu FWD?

Oznaczenie FWD wskazuje kierunek przodu statku powietrznego i pomaga zamontować antenę zgodnie z dokumentacją. Nieprawidłowe ustawienie może pogorszyć charakterystykę promieniowania lub działanie systemu.

Do czego służy instalacja podciśnieniowa w układzie przyrządów giroskopowych?

Służy do wytworzenia przepływu powietrza, który napędza wirniki niektórych przyrządów giroskopowych, np. sztucznego horyzontu i wskaźnika kursu.

Jaką wielkość mierzy wskaźnik podciśnienia w instalacji próżniowej?

Mierzy ciśnienie w instalacji, najczęściej wyrażane jako podciśnienie względem ciśnienia atmosferycznego.

Dlaczego odpowiedź „prędkość przepływu powietrza” nie jest poprawna w tym pytaniu?

Wskaźnik w takim układzie jest manometrem, więc pokazuje ciśnienie lub podciśnienie, a nie bezpośrednio prędkość przepływu powietrza.

Jakie objawy może dawać zbyt małe podciśnienie w instalacji giroskopowej?

Przyrządy giroskopowe mogą działać niestabilnie, wolno się rozpędzać lub wskazywać błędne położenie i kurs.

Jaką funkcję pełni filtr w instalacji podciśnieniowej?

Filtr oczyszcza powietrze doprowadzane do przyrządów, chroniąc mechanizmy żyroskopów i przewody przed zanieczyszczeniami.

Po co w instalacji stosuje się zawór regulacyjny podciśnienia?

Zawór utrzymuje podciśnienie w wymaganym zakresie, aby przyrządy pracowały prawidłowo i nie były przeciążane.

Dlaczego brak wskazań wysokości wiąże się z układem ciśnienia statycznego?

Wysokościomierz barometryczny oblicza wysokość na podstawie zmian ciśnienia statycznego. Uszkodzenie toru statycznego może więc spowodować brak lub błędne wskazania wysokości.

Czym różni się moduł Static ADM od Pitot ADM?

Static ADM przetwarza ciśnienie statyczne z portów statycznych. Pitot ADM przetwarza ciśnienie całkowite z sondy Pitota, używane głównie do wyznaczania prędkości lotu.

Dlaczego odpowiedzi z Pitot ADM są mniej prawdopodobne przy braku wysokości?

Sonda Pitota dostarcza ciśnienie całkowite potrzebne przede wszystkim do pomiaru prędkości. Wysokość zależy od ciśnienia statycznego, dlatego przy tej usterce należy wskazać Static ADM.

Jak z dokumentacji technicznej ustalić źródło danych dla danego przyrządu?

Należy prześledzić linie sygnałowe i opisy na schemacie od czujników lub modułów do przyrządu. Element bezpośrednio dostarczający daną wielkość jest głównym podejrzanym przy braku wskazania.

Jakie objawy może dawać uszkodzenie portu statycznego lub toru statycznego?

Może wystąpić brak wskazań wysokości, błędna wysokość barometryczna lub nieprawidłowe wskazania prędkości pionowej. W niektórych systemach mogą pojawić się także komunikaty awarii danych aerodynamicznych.

Jaką rolę pełni przetwornik A/D w module ADM?

Przetwornik A/D zamienia analogowy sygnał pomiarowy z czujnika ciśnienia na postać cyfrową. Dzięki temu dane mogą być przesłane do wyświetlaczy i komputerów awionicznych.

Za co odpowiada system GPWS?

GPWS ostrzega załogę przed niebezpiecznym zbliżaniem się statku powietrznego do ziemi lub przeszkód terenowych. Generuje komunikaty ostrzegawcze, np. „PULL UP”.

Czym różni się GPWS od TCAS?

GPWS dotyczy zagrożenia ze strony terenu, czyli ziemi i przeszkód. TCAS dotyczy zagrożenia kolizją z innym statkiem powietrznym.

Dlaczego VOR nie jest systemem ostrzegania o bliskości ziemi?

VOR jest systemem radionawigacyjnym, który umożliwia określenie namiaru względem radiolatarni VHF. Nie analizuje wysokości nad terenem ani nie generuje ostrzeżeń terenowych.

Do czego służy DME?

DME mierzy odległość skośną statku powietrznego od naziemnej stacji DME. Jest systemem nawigacyjnym, a nie systemem ostrzegania przed ziemią.

Jakie dane mogą być wykorzystywane przez GPWS?

GPWS może wykorzystywać m.in. wysokość z radiowysokościomierza, konfigurację podwozia i klap, prędkość pionową oraz inne dane lotu. Na tej podstawie ocenia ryzyko zderzenia z ziemią.

Co oznacza skrót GPWS?

GPWS oznacza Ground Proximity Warning System, czyli system ostrzegania o bliskości ziemi.

Dlaczego DME zalicza się do urządzeń pracujących w paśmie UHF?

DME wykorzystuje częstotliwości około 962–1213 MHz, które mieszczą się w zakresie UHF, czyli 300 MHz–3 GHz.

Jaką wielkość mierzy system DME?

DME mierzy odległość skośną statku powietrznego od stacji naziemnej. Pomiar opiera się na czasie przebiegu sygnału radiowego tam i z powrotem.

W jakim paśmie pracuje VOR?

VOR pracuje w paśmie VHF, najczęściej w zakresie 108–117,95 MHz. Dlatego nie jest poprawną odpowiedzią na pytanie o pasmo UHF.

Jaka jest zależność między ADF i NDB?

ADF to urządzenie pokładowe odbierające sygnał z radiolatarni NDB. NDB jest stacją naziemną, a ADF wskazuje kierunek do niej.

W jakim zakresie częstotliwości pracują typowo NDB i ADF?

NDB pracują zwykle w zakresie fal niskich i średnich, najczęściej około 190–535 kHz. Nie jest to pasmo UHF.

Jak szybko odróżnić DME od VOR na egzaminie?

DME odpowiada za pomiar odległości i pracuje w UHF. VOR służy do określania namiaru radialnego i pracuje w VHF.

Potwierdzenie

Informacja