Pytania pomocnicze - TWO.03

Pozycja okapowa występuje wtedy, gdy spoina wykonywana jest od spodu złącza, nad głową spawacza. Jest to jedna z trudniejszych pozycji, ponieważ ciekły metal ma tendencję do opadania.

W pozycji podolnej spawacz wykonuje spoinę od góry, a jeziorko spawalnicze leży na materiale. W pozycji okapowej spoina znajduje się nad spawaczem, od spodu elementu.

Wymaga dobrej kontroli jeziorka spawalniczego, krótkiego łuku i odpowiednich parametrów prądu. Grawitacja utrudnia utrzymanie ciekłego metalu w spoinie.

Najczęściej wyróżnia się pozycję podolną, naboczną, pionową i okapową. Różnią się one położeniem spoiny względem spawacza i kierunkiem działania grawitacji.

Pozwala dobrać właściwą technikę spawania, parametry oraz kwalifikacje spawacza. Błędne rozpoznanie pozycji może prowadzić do wad spoiny.

Charakterystyczny jest poziomy układ pracy oraz boczny nacisk siłownika na profil umieszczony między podporami. Maszyna nie ma noży tnących, lecz elementy oporowe i dociskowe.

Służy do gięcia kształtowników i profili, np. usztywnień kadłuba, aby nadać im wymaganą krzywiznę zgodną z kształtem konstrukcji.

Gilotyna przecina blachę za pomocą noży, natomiast prasa pozioma odkształca profil przez nacisk. Efektem pracy prasy jest wygięcie, a nie przecięcie materiału.

Zaginarka jest przeznaczona głównie do zaginania arkuszy blach wzdłuż krawędzi. Profile mają większą sztywność i inny przekrój, dlatego wymagają podpór oraz silnego nacisku prasy.

Gięciu mogą podlegać usztywnienia, wręgi, wzdłużniki oraz inne kształtowniki dopasowywane do obłości dna, burt lub pokładu.

Gięcie na zimno polega na odkształcaniu profilu bez wcześniejszego podgrzewania materiału. Wymaga odpowiedniej siły nacisku i kontroli promienia gięcia, aby uniknąć pęknięć lub trwałych wad.

Najczęściej ma karb i jest złamana właśnie w jego miejscu. Widoczny jest przełom powstały po uderzeniu młota wahadłowego.

Określa się energię potrzebną do złamania próbki. Wynik podaje się zwykle w dżulach [J].

Próba udarności niszczy próbkę i mierzy odporność na uderzenie. Próba twardości polega na wykonaniu odcisku wgłębnikiem i określeniu oporu materiału przeciw wciskaniu.

W próbie rozciągania próbka jest powoli rozciągana aż do zerwania, a ocenia się m.in. wytrzymałość i wydłużenie. W próbie udarności próbkę łamie się nagłym uderzeniem.

Karb powoduje koncentrację naprężeń i ułatwia zapoczątkowanie pęknięcia. Dzięki temu można ocenić odporność materiału na kruche pękanie.

Kadłub może pracować w trudnych warunkach, przy niskich temperaturach i obciążeniach dynamicznych. Odpowiednia udarność zmniejsza ryzyko kruchego pękania elementów stalowych.

Próbka po próbie zginania jest zwykle wygięta pod określonym kątem, a nie charakterystycznie złamana w karbie. Badanie ocenia podatność materiału lub złącza na odkształcenie bez pęknięć.

Obróbka wstępna przygotowuje materiał ogólnie, np. przez oczyszczenie i zabezpieczenie. Obróbka elementów nadaje konkretnym częściom wymagany kształt, wymiar i przygotowanie do montażu.

Najczęściej są to cięcie, gięcie, walcowanie, prostowanie, ukosowanie krawędzi, wiercenie otworów i znakowanie elementów.

Ponieważ dotyczy pojedynczego elementu i polega na nadaniu mu kształtu. Prefabrykacja zaczyna się wtedy, gdy kilka elementów łączy się w podzespół, sekcję lub blok.

Zwykle widać pojedynczą blachę lub profil obrabiany przez maszynę, np. walce, palnik, prasę, ukosowarkę albo prostowarkę.

Ukosowanie przygotowuje krawędzie blach lub profili do wykonania spoiny o wymaganym przetopie i geometrii.

Prefabrykacja zaczyna się po wykonaniu obróbki elementów, gdy przygotowane części są składane i łączone w większe zespoły konstrukcyjne.

Polega na topieniu metalu łukiem elektrycznym i wydmuchiwaniu go sprężonym powietrzem. W efekcie powstaje rowek lub zostaje usunięta część spoiny.

Najczęściej stosuje się je do wycinania grani spoiny oraz usuwania wadliwych fragmentów złączy spawanych.

Grań spoiny to część spoiny znajdująca się od strony przetopu, przeciwnej do lica spoiny. Jej usunięcie może być potrzebne przed spawaniem od drugiej strony.

Usunięcie grani pozwala oczyścić złącze, usunąć ewentualne niezgodności i przygotować rowek do wykonania poprawnej spoiny z pełnym przetopem.

Potrzebne są elektroda węglowa lub grafitowa, źródło prądu spawalniczego oraz sprężone powietrze do wydmuchiwania stopionego metalu.

Występują odpryski metalu, intensywne promieniowanie łuku, hałas, dym i ryzyko poparzenia. Konieczne są środki ochrony osobistej i dobra wentylacja.

Skrajnik dziobowy znajduje się na samym przedzie kadłuba i ma charakterystyczny zwężający się, zaokrąglony kształt dziobu. Często widać ostre linie poszycia i dużą krzywiznę elementu.

Sekcja jest mniejszym zespołem konstrukcyjnym, np. płatem lub fragmentem przestrzennym. Blok jest większym elementem złożonym zwykle z kilku sekcji, transportowanym na montaż końcowy kadłuba.

Element ma kształt przedniej części kadłuba i jest bardzo duży, więc nie jest pojedynczą sekcją płatową. Widoczny kształt wskazuje na dziób, a nie rufę.

Do takich prac stosuje się suwnice bramowe lub ciężkie żurawie stoczniowe. Umożliwiają one podnoszenie i dokładne ustawianie wielkogabarytowych bloków.

Oznacza przemieszczenie gotowego bloku z miejsca prefabrykacji na pochylnię, do doku albo na stanowisko, gdzie jest łączony z innymi blokami kadłuba.

Sekcja płatowa to zasadniczo płaski lub lekko zakrzywiony fragment poszycia z usztywnieniami. Jest mniejsza i prostsza przestrzennie niż blok dziobu lub rufy.

Należy znać masę bloku, położenie środka ciężkości, dopuszczalne punkty podwieszenia oraz nośność urządzenia dźwigowego i osprzętu.

Charakterystyczne są: szpula z drutem elektrodowym, zasobnik topnika oraz wózek automatu spawalniczego poruszający się po blasze. Łuk nie jest widoczny, ponieważ przykrywa go topnik.

Stosuje się je głównie do długich, prostych spoin, np. przy łączeniu blach płata poszycia. Metoda jest wydajna i daje dobrą jakość spoin.

Topnik osłania jeziorko spawalnicze przed powietrzem, stabilizuje łuk i wpływa na jakość spoiny. Po spawaniu część topnika zamienia się w żużel.

Spawanie płatu poszycia dotyczy najczęściej łączenia blach między sobą, zwykle spoinami czołowymi. Spawanie usztywnień polega na mocowaniu profili lub żeber do blachy, często spoinami pachwinowymi.

Żłobienie elektropowietrzne usuwa metal, a nie wykonuje połączenia spawanego. Na ilustracji widać automat do spawania z topnikiem, a nie urządzenie do wycinania grani spoiny.

Automatyzacja pozwala utrzymać stałą prędkość, stabilne parametry i równą jakość spoiny. Jest to szczególnie korzystne przy długich spoinach na płaskich blachach.

Instrukcja może wyjaśniać zasady pracy, ale nie zastępuje formalnego odbioru rusztowania. Dopuszczenie musi być potwierdzone oznakowaniem, np. tablicą informacyjną.

Informuje pracowników, że rusztowanie zostało sprawdzone i jest gotowe do użycia. Może też zawierać dane o dopuszczalnym obciążeniu i terminie kontroli.

Nie. Brak uszkodzeń jest ważny, ale nie jest wystarczającym warunkiem dopuszczenia. Konieczne jest potwierdzenie gotowości rusztowania do pracy.

Najważniejsze zagrożenia to upadek z wysokości, spadanie narzędzi lub materiałów, przeciążenie pomostów oraz niestabilność konstrukcji.

Nie powinien rozpoczynać pracy na takim rusztowaniu. Powinien zgłosić brak oznakowania przełożonemu lub osobie odpowiedzialnej za BHP.

Rusztowanie może stać we właściwym miejscu, ale nadal może być nieodebrane, niekompletne lub niebezpieczne. O gotowości decyduje dopuszczenie potwierdzone tablicą.

Służy do prowadzenia lin cumowniczych i nadawania im właściwego kierunku podczas cumowania lub holowania.

Ponieważ obsługa lin cumowniczych odbywa się na pokładzie, przy burtach, dziobie lub rufie statku.

Zwykle ma masywną stalową konstrukcję, otwór lub rolki do prowadzenia liny oraz zaokrąglone powierzchnie robocze.

Przewłoka prowadzi linę, natomiast pachoł cumowniczy służy do jej obłożenia i zamocowania.

Zaokrąglenia zmniejszają tarcie i ryzyko uszkodzenia liny podczas pracy pod dużym obciążeniem.

Działają na nią duże siły rozciągające od naprężonych lin, zwłaszcza podczas cumowania przy wietrze, prądzie lub fali.

Służą do stabilnego podparcia sekcji lub kadłuba w rejonie stępki. Przenoszą ciężar konstrukcji na podłoże i utrzymują właściwe położenie elementu.

Stępka i okolice dna są główną, wytrzymałą częścią kadłuba zdolną do przenoszenia dużych obciążeń pionowych. Podparcie w tym miejscu ogranicza ryzyko odkształceń.

Klatki stępkowe podpiera się pod linią stępki, czyli centralnie pod dnem. Klatki obłowe stosuje się w rejonie obła, gdzie dno przechodzi w burtę.

Podbudowa technologiczna umożliwia bezpieczne odłożenie, podparcie i ustawienie sekcji na stanowisku roboczym. Zapewnia stateczność oraz właściwą wysokość roboczą.

Powinna być stabilna, nośna, ustawiona zgodnie z dokumentacją i rozmieszczona w miejscach dopuszczających przenoszenie obciążeń. Musi zapobiegać przechyłowi oraz deformacji sekcji.

Klatki stępkowe są podporami pod stępkę podczas montażu lub postoju sekcji. Łoża palcowe są związane głównie z przesuwaniem lub wodowaniem jednostki.