Pytania pomocnicze - TWO.06

Organizacja i wykonywanie prac związanych z eksploatacją maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych

Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 640.
Strona 1 z 10.

Do czego służy manometr w instalacji powietrza rozruchowego?

Manometr służy do pomiaru ciśnienia sprężonego powietrza w instalacji. Pozwala ocenić, czy ciśnienie jest wystarczające do rozruchu silnika.

Czym różni się manometr od presostatu?

Manometr pokazuje aktualną wartość ciśnienia. Presostat nie służy głównie do odczytu, lecz do załączania lub wyłączania obwodu po osiągnięciu ustawionego ciśnienia.

Dlaczego barometr nie jest właściwym przyrządem do pomiaru ciśnienia w instalacji powietrza rozruchowego?

Barometr mierzy ciśnienie atmosferyczne, a nie ciśnienie robocze w instalacji technicznej. Do instalacji sprężonego powietrza stosuje się manometr.

Do czego służy wakuometr?

Wakuometr służy do pomiaru podciśnienia, czyli ciśnienia niższego od atmosferycznego. Nie jest typowym przyrządem do kontroli ciśnienia sprężonego powietrza rozruchowego.

W jakich jednostkach może być podawane ciśnienie na manometrze?

Ciśnienie może być podawane m.in. w barach, kilopaskalach, megapaskalach lub psi. W technice okrętowej często spotyka się bary i MPa.

Dlaczego kontrola ciśnienia powietrza rozruchowego jest ważna?

Prawidłowe ciśnienie zapewnia możliwość uruchomienia silnika i bezpieczną pracę instalacji. Nieprawidłowe wskazania mogą świadczyć o nieszczelności, awarii sprężarki lub problemie z butlami powietrza.

Dlaczego w układach smarowania silników okrętowych stosuje się głównie pompy śrubowe?

Ponieważ dobrze tłoczą olej o dużej lepkości, zapewniają równomierny przepływ i mogą pracować niezawodnie w sposób ciągły.

Jaką funkcję pełni olej smarowy w silniku głównym?

Olej zmniejsza tarcie, odprowadza ciepło, usuwa drobne zanieczyszczenia i chroni elementy silnika przed zużyciem oraz korozją.

Czym różni się pompa śrubowa od pompy odśrodkowej?

Pompa śrubowa jest pompą wyporową i dobrze nadaje się do cieczy lepkich. Pompa odśrodkowa jest pompą wirową, częściej stosowaną do cieczy o małej lepkości, np. wody.

Dlaczego pompy tłokowe nie są typowym wyborem jako główne pompy obiegowego smarowania?

Pompy tłokowe dają bardziej pulsacyjny przepływ i są częściej używane tam, gdzie potrzebne są bardzo wysokie ciśnienia lub precyzyjne dawkowanie.

Jakie parametry pracy układu smarowania są szczególnie ważne podczas eksploatacji silnika?

Najważniejsze są ciśnienie oleju, temperatura oleju, czystość oleju oraz ciągłość jego przepływu do punktów smarowania.

Co może się stać przy zbyt niskim ciśnieniu oleju smarowego?

Może dojść do niedostatecznego smarowania, przegrzania, przyspieszonego zużycia łożysk, a w skrajnym przypadku do zatarcia silnika.

Do czego służy karta MSDS/SDS na statku?

Służy do bezpiecznego obchodzenia się z substancjami chemicznymi znajdującymi się na statku. Zawiera informacje o ich właściwościach, zagrożeniach, środkach ochrony i postępowaniu awaryjnym.

Jakie informacje fizyko-chemiczne można znaleźć w karcie MSDS/SDS?

Można znaleźć m.in. temperaturę zapłonu, gęstość, lepkość, stan skupienia, rozpuszczalność, lotność oraz właściwości palne lub wybuchowe substancji.

Dlaczego karta MSDS/SDS jest ważna w dziale maszynowym statku?

W dziale maszynowym używa się paliw, olejów, smarów, rozpuszczalników i środków czyszczących. Karta pomaga ograniczyć ryzyko pożaru, zatrucia, oparzenia lub skażenia środowiska.

Jakie środki ochrony indywidualnej można dobrać na podstawie karty MSDS/SDS?

Na podstawie karty można dobrać np. rękawice ochronne, okulary, maskę, odzież ochronną lub wymagania dotyczące wentylacji stanowiska pracy.

Czym karta MSDS/SDS różni się od planu ewakuacji statku?

Karta MSDS/SDS dotyczy substancji chemicznej i zasad bezpiecznej pracy z nią. Plan ewakuacji określa drogi ewakuacyjne, miejsca zbiórki i sposób opuszczania statku.

Jakie informacje z karty MSDS/SDS są przydatne podczas wycieku substancji?

Przydatne są informacje o zagrożeniach, środkach ochrony, sposobie ograniczania rozlewu, neutralizacji, wentylacji oraz utylizacji zanieczyszczonych materiałów.

Co oznacza temperatura zapłonu podana w karcie MSDS/SDS?

Temperatura zapłonu to najniższa temperatura, przy której pary substancji mogą zapalić się w obecności źródła zapłonu. Jest ważna przy ocenie ryzyka pożaru.

Dlaczego twarda woda jest niebezpieczna dla kotła okrętowego?

Twarda woda powoduje odkładanie się kamienia kotłowego na powierzchniach grzewczych. Osad pogarsza wymianę ciepła i może prowadzić do przegrzania oraz uszkodzenia elementów kotła.

Czym jest kamień kotłowy?

Kamień kotłowy to twardy osad powstający głównie z soli wapnia i magnezu wytrącających się z wody podczas podgrzewania. Osadza się na ściankach i rurach kotła.

Jakie parametry wody kotłowej są zwykle kontrolowane podczas eksploatacji?

Kontroluje się między innymi twardość, zasadowość, pH, zawartość chlorków, fosforanów oraz przewodność. Zakres badań zależy od typu kotła i instrukcji eksploatacyjnej.

Na czym polega uzdatnianie wody zasilającej kocioł?

Uzdatnianie polega na usuwaniu lub ograniczaniu składników szkodliwych, takich jak sole wapnia, magnezu, tlen i zanieczyszczenia. Ma to zapobiec korozji, pienieniu i powstawaniu osadów.

Dlaczego lepkość nie jest typowym parametrem oceny jakości wody kotłowej?

Lepkość ma duże znaczenie przy cieczach takich jak oleje smarne czy paliwa, ale nie jest podstawowym wskaźnikiem jakości chemicznej wody kotłowej. W kotłach ważniejsze są parametry związane z osadami i korozją.

Jaka jest różnica między temperaturą wody a jej jakością chemiczną?

Temperatura informuje o stanie cieplnym wody lub pary w instalacji. Jakość chemiczna określa skład wody, np. twardość, pH i zawartość soli, które wpływają na korozję i tworzenie osadów.

Jaką funkcję pełni silnik pomocniczy na statku?

Silnik pomocniczy najczęściej napędza prądnicę w zespole prądotwórczym. Dzięki temu dostarcza energię elektryczną do urządzeń i instalacji okrętowych.

Czym różni się silnik pomocniczy od silnika głównego?

Silnik główny odpowiada za napęd statku, czyli pracę śruby napędowej lub innego układu napędowego. Silnik pomocniczy służy głównie do wytwarzania energii elektrycznej dla potrzeb statku.

Dlaczego silnik pomocniczy jest częścią zespołu prądotwórczego?

Ponieważ jego energia mechaniczna jest przekazywana na prądnicę. Prądnica zamienia tę energię na energię elektryczną potrzebną do zasilania odbiorników pokładowych.

Jakie urządzenia mogą być zasilane energią z zespołu prądotwórczego?

Zasilane mogą być pompy, sprężarki, urządzenia sterowania, oświetlenie, systemy nawigacyjne, łączność oraz instalacje bytowe. Są to odbiorniki niezbędne do normalnej eksploatacji statku.

Dlaczego odpowiedź o zastępowaniu silnika głównego jest błędna?

Silnik pomocniczy nie jest przeznaczony do zastępowania silnika głównego jako podstawowego napędu statku. Jego typową rolą jest praca w układzie wytwarzania energii elektrycznej.

Po co na statkach stosuje się kilka silników pomocniczych?

Kilka zespołów prądotwórczych zapewnia rezerwę mocy i bezpieczeństwo eksploatacji. Umożliwia to także dostosowanie liczby pracujących agregatów do aktualnego zapotrzebowania na energię.

Po czym rozpoznać grzybek zaworowy na zdjęciu części zamiennych?

Ma długi, cienki trzonek oraz rozszerzoną, talerzykową główkę. Ten kształt odróżnia go od śrub, osi czy popychaczy.

Jaką funkcję pełni grzybek zaworowy w silniku spalinowym?

Otwiera i zamyka przepływ gazów do lub z cylindra. Współpracuje z gniazdem zaworowym, zapewniając szczelność komory spalania.

Czym różni się grzybek zaworowy od popychacza dźwigni zaworowej?

Grzybek zaworowy bezpośrednio zamyka przepływ gazów, a popychacz tylko przenosi ruch z mechanizmu rozrządu na dźwignię lub zawór. Popychacz nie ma talerzykowej główki uszczelniającej.

Dlaczego przylgnia grzybka zaworowego jest ważna?

Przylgnia styka się z gniazdem zaworowym i odpowiada za szczelne zamknięcie zaworu. Jej zużycie lub wypalenie powoduje spadek szczelności i pogorszenie pracy silnika.

Jakie są typowe objawy uszkodzenia grzybka zaworowego?

Mogą wystąpić spadek mocy, nierówna praca silnika, problemy z kompresją oraz przedmuchy gazów. W zaworach wydechowych częste jest wypalenie powierzchni roboczej.

Z jakimi elementami współpracuje grzybek zaworowy?

Współpracuje z gniazdem zaworowym, prowadnicą zaworową, sprężyną zaworową oraz elementami mechanizmu rozrządu. Razem zapewniają prawidłowe otwieranie i zamykanie zaworu.

Dlaczego po alarmie ewakuacyjnym należy ubrać się jak najcieplej?

Podczas ewakuacji może dojść do długiego oczekiwania na pokładzie, w łodzi lub tratwie ratunkowej. Ciepła odzież zmniejsza ryzyko wychłodzenia organizmu.

Czym jest miejsce zborne na statku?

To wyznaczony punkt zbiórki załogi i pasażerów po ogłoszeniu alarmu. Umożliwia sprawdzenie obecności i uporządkowanie dalszych działań ratunkowych.

Dlaczego nie należy samowolnie wodować łodzi ratunkowych?

Wodowanie łodzi odbywa się na rozkaz i według procedury. Samowolne działanie może spowodować chaos, uszkodzenie sprzętu lub zagrożenie dla ludzi.

Jaką rolę pełni rozkład alarmowy na statku?

Rozkład alarmowy określa obowiązki członków załogi podczas alarmów. Wskazuje m.in. miejsca zbiórki, funkcje alarmowe i przydział do środków ratunkowych.

Czy po alarmie ewakuacyjnym należy czekać na dodatkowe potwierdzenie kapitana?

Nie, jeśli obowiązujące procedury nakazują natychmiastowe udanie się do miejsca zbornego. Załoga powinna reagować zgodnie z alarmem i rozkładem alarmowym.

Jakie zachowanie jest najważniejsze podczas przemieszczania się do miejsca zbornego?

Należy działać szybko, ale spokojnie, nie blokować przejść i stosować się do oznaczeń oraz poleceń przełożonych. Panika utrudnia ewakuację.

Co może zabrać członek załogi po usłyszeniu alarmu ewakuacyjnego?

Powinien zabrać lub założyć wyposażenie przewidziane procedurą, zwłaszcza ciepłą odzież i środki ratunkowe, jeśli są dostępne. Nie wolno jednak tracić czasu na rzeczy osobiste.

Do czego służy mikrometr w pracach warsztatowych?

Mikrometr służy do dokładnego pomiaru małych wymiarów, najczęściej z dokładnością do 0,01 mm. Można nim mierzyć m.in. grubość, średnicę lub głębokość elementów.

Jak odczytuje się wynik z mikrometru metrycznego?

Najpierw odczytuje się milimetry i półmilimetry z tulei, a następnie setne części milimetra z bębna. Wynik końcowy jest sumą obu odczytów.

Dlaczego odpowiedź 15,50 cm jest błędna?

Mikrometr warsztatowy podaje wynik w milimetrach, a nie w centymetrach. 15,50 cm oznaczałoby 155 mm, czyli zupełnie inny wymiar.

Co oznacza wskazanie 10 na bębnie mikrometru?

W typowym mikrometrze metrycznym jedna działka bębna odpowiada 0,01 mm. Wskazanie 10 oznacza więc 0,10 mm.

Jak obliczyć wynik, gdy tuleja wskazuje 15,5 mm, a bęben 0,10 mm?

Należy dodać obie wartości: 15,5 mm + 0,10 mm = 15,60 mm. Taki zapis podkreśla dokładność pomiaru do setnych części milimetra.

Po co w mikrometrze stosuje się sprzęgiełko?

Sprzęgiełko zapewnia stałą siłę docisku podczas pomiaru. Chroni to przed zbyt mocnym ściśnięciem mierzonego elementu i błędnym wynikiem.

Do czego służy statkowy Fire Control & Safety Plan?

Służy do pokazania rozmieszczenia sprzętu przeciwpożarowego, systemów bezpieczeństwa, dróg ewakuacyjnych oraz elementów istotnych podczas akcji ratowniczej na statku.

Jakie informacje można znaleźć w legendzie Fire Control & Safety Plan?

Legenda wyjaśnia znaczenie piktogramów użytych na planie, np. symbol gaśnicy, hydrantu, alarmu pożarowego, aparatu oddechowego czy drzwi pożarowych.

Dlaczego znajomość piktogramu gaśnicy jest ważna dla załogi statku?

Pozwala szybko odnaleźć najbliższą gaśnicę i rozpocząć gaszenie pożaru w jego początkowej fazie, zanim zagrożenie się rozprzestrzeni.

Czym różni się symbol gaśnicy od symbolu hydrantu pożarowego?

Symbol gaśnicy odnosi się do przenośnego sprzętu gaśniczego, natomiast symbol hydrantu oznacza punkt poboru wody do gaszenia pożaru, zwykle połączony z instalacją wodną statku.

Kto powinien umieć odczytywać Fire Control & Safety Plan na statku?

Plan powinni znać członkowie załogi, szczególnie osoby pełniące wachty oraz uczestniczące w alarmach pożarowych i ćwiczeniach bezpieczeństwa.

Gdzie na statku umieszcza się Fire Control & Safety Plan?

Plan umieszcza się w miejscach dostępnych i widocznych dla załogi, a jego kopia może znajdować się także w specjalnej tubie lub pojemniku dla służb ratowniczych.

Jak odczytać z tabeli DTR ilość granulatu dla konkretnego typu turbosprężarki?

Należy znaleźć w tabeli wiersz z odpowiednim typem turbosprężarki, np. VTR454, a następnie odczytać wartość z kolumny „Ilość granulatu w l”. Dla VTR454 jest to 2,0 l.

Dlaczego w odpowiedzi może pojawić się zapis podobny do „2,01”?

W zapisie technicznym „2,0 l” oznacza 2,0 litra, ale litera „l” może wyglądać jak cyfra „1”. Dlatego odpowiedź „2,01” w praktyce odnosi się do zapisu 2,0 l.

Po co czyści się turbosprężarkę w silniku okrętowym?

Czyszczenie usuwa osady z części przepływowych, poprawia sprawność doładowania i ogranicza wzrost temperatury spalin. Pomaga też zapobiegać awariom turbosprężarki.

Dlaczego nie należy samodzielnie zmieniać ilości granulatu do czyszczenia?

Ilość granulatu jest określona przez producenta w DTR. Zbyt mała ilość może nie oczyścić skutecznie urządzenia, a zbyt duża może zaburzyć pracę turbosprężarki lub spowodować uszkodzenia.

Czym jest DTR i dlaczego jest ważna podczas obsługi urządzeń okrętowych?

DTR to dokumentacja techniczno-ruchowa zawierająca dane eksploatacyjne, instrukcje obsługi i wymagania serwisowe. Mechanik powinien korzystać z niej przy każdej czynności obsługowej.

Jakie informacje w pytaniu egzaminacyjnym są kluczowe do wskazania poprawnej odpowiedzi?

Najważniejsze są typ turbosprężarki, czyli VTR454, oraz kolumna z ilością granulatu. Po odczytaniu właściwego wiersza otrzymuje się wartość 2,0 l.