Pytania pomocnicze - TWO.06

Organizacja i wykonywanie prac związanych z eksploatacją maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych

Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 640.
Strona 2 z 10.

Dlaczego przed czyszczeniem filtra dokładnego paliwa przełącza się przepływ na drugi filtr dokładny?

Aby zapewnić ciągłe zasilanie silnika paliwem o wymaganej czystości. Drugi filtr przejmuje pracę, gdy pierwszy jest czyszczony.

Czym różni się filtr zgrubny od filtra dokładnego oczyszczania paliwa?

Filtr zgrubny zatrzymuje większe zanieczyszczenia, a filtr dokładny usuwa drobniejsze cząstki. Paliwo przed silnikiem powinno przejść przez filtr dokładny.

Dlaczego nie należy kierować paliwa tylko na filtr zgrubny podczas czyszczenia filtra dokładnego?

Filtr zgrubny nie zapewnia wystarczającej czystości paliwa dla aparatury wtryskowej. Mogłoby to doprowadzić do uszkodzeń pomp wtryskowych lub wtryskiwaczy.

Jaką funkcję pełni układ dwóch filtrów paliwa połączonych równolegle?

Pozwala na pracę jednego filtra i jednoczesne czyszczenie lub odstawienie drugiego. Dzięki temu instalacja paliwowa może pracować bez przerwy.

Jakie skutki może spowodować zanieczyszczone paliwo ciężkie w silniku okrętowym?

Może powodować zużycie pomp wtryskowych, zatykanie wtryskiwaczy, spadek mocy, niestabilną pracę silnika, a nawet jego zatrzymanie.

Po co paliwo ciężkie jest wcześniej ogrzewane i oczyszczane?

Ogrzewanie zmniejsza lepkość paliwa, ułatwiając pompowanie i rozpylanie. Oczyszczanie usuwa wodę oraz zanieczyszczenia mechaniczne.

Dlaczego wzrost temperatury spalin tylko na jednym cylindrze jest ważną wskazówką diagnostyczną?

Wskazuje zwykle na usterkę lokalną danego cylindra, np. nieszczelność zaworu wydechowego, problem z wtryskiem lub spalaniem. Usterki paliwa albo powietrza doładowującego częściej wpływają na większą liczbę cylindrów.

W jaki sposób nieszczelny zawór wydechowy powoduje przegrzewanie?

Gorące gazy przedmuchują przez nieszczelne przylgnie zaworu i gniazda. Strumień spalin działa jak palnik, podnosząc temperaturę zaworu oraz spalin na wylocie z cylindra.

Jakie elementy zaworu wydechowego mogą odpowiadać za utratę szczelności?

Najczęściej są to grzybek zaworowy, gniazdo zaworu, powierzchnie przylgowe, prowadnica lub mechanizm sterujący zaworem. Przyczyną mogą być też osady i nadpalenia.

Czym różni się objaw niskiej jakości paliwa od nieszczelności zaworu wydechowego?

Niska jakość paliwa zwykle wpływa na proces spalania w wielu cylindrach. Nieszczelność zaworu wydechowego często daje wyraźnie podwyższoną temperaturę spalin tylko za jednym cylindrem.

Jakie mogą być skutki dalszej pracy silnika z nieszczelnym zaworem wydechowym?

Może dojść do wypalenia zaworu, uszkodzenia gniazda, spadku mocy cylindra i poważniejszej awarii głowicy. Dlatego taki objaw wymaga szybkiej diagnostyki.

Jak mechanik może potwierdzić podejrzenie nieszczelności zaworu wydechowego?

Powinien porównać temperatury spalin między cylindrami, sprawdzić parametry spalania i przeprowadzić inspekcję zaworu zgodnie z dokumentacją silnika. Pomocna może być kontrola wizualna grzybka i gniazda zaworu.

Po czym najłatwiej rozpoznać, że dany generator zasila sieć statku?

Najważniejsze jest wskazanie amperomierza. Jeżeli generator oddaje prąd do sieci, amperomierz pokazuje obciążenie.

Dlaczego samo wskazanie napięcia na woltomierzu nie oznacza jeszcze zasilania statku przez generator?

Generator może mieć wzbudzenie i napięcie na zaciskach, ale jego wyłącznik może być otwarty. Bez przepływu prądu nie zasila odbiorników.

Co oznacza zerowe wskazanie amperomierza na panelu generatora?

Najczęściej oznacza brak obciążenia generatora. Taki generator nie oddaje energii do sieci albo pracuje bez obciążenia.

Jak rozpoznać pracę równoległą dwóch zespołów prądotwórczych?

Oba generatory powinny być załączone na rozdzielnicę i oba powinny wskazywać prąd obciążenia. Obciążenie może być podzielone równo lub nierówno.

Kiedy statek korzysta z zasilania z lądu?

Najczęściej podczas postoju w porcie lub remontu. Pozwala to ograniczyć pracę okrętowych zespołów prądotwórczych.

Jakie parametry należy sprawdzić przy podłączaniu zasilania z lądu?

Należy sprawdzić napięcie, częstotliwość, kolejność faz, stan połączeń oraz zabezpieczenia. Nieprawidłowe parametry mogą uszkodzić instalację.

Dlaczego w przedstawionym pytaniu poprawna jest odpowiedź o zasilaniu tylko z zespołu nr 2?

Na panelu zespołu nr 2 widoczne jest obciążenie prądowe, a zespół nr 1 nie oddaje prądu do sieci. Brak też informacji wskazującej na zasilanie z lądu.

Co oznacza skrót TBN w odniesieniu do oleju smarowego?

TBN to Total Base Number, czyli całkowita liczba zasadowa oleju. Informuje o zdolności oleju do neutralizacji kwaśnych produktów powstających podczas spalania paliwa.

Dlaczego oleje o wysokim TBN stosuje się w silnikach wysokoprężnych?

Silniki wysokoprężne, zwłaszcza okrętowe, mogą spalać paliwa zawierające siarkę. Produkty spalania tworzą związki kwaśne, które olej o wysokim TBN neutralizuje.

Co może się stać, gdy olej w silniku ma zbyt niską liczbę TBN?

Olej traci zdolność neutralizacji kwasów, co zwiększa ryzyko korozji i zużycia elementów silnika. Może to dotyczyć szczególnie tulei cylindrowych, pierścieni tłokowych i powierzchni roboczych.

Dlaczego przekładnia główna nie wymaga zwykle oleju o bardzo wysokim TBN?

W przekładni głównej olej pracuje głównie jako środek smarny i chłodzący dla kół zębatych oraz łożysk. Nie ma tam procesu spalania paliwa, więc nie powstaje tyle kwaśnych produktów wymagających neutralizacji.

Jaki związek ma zawartość siarki w paliwie z doborem oleju smarowego?

Im większa zawartość siarki w paliwie, tym większe ryzyko powstawania kwaśnych produktów spalania. W takich warunkach potrzebny jest olej o odpowiednio wysokiej rezerwie alkalicznej, czyli wyższym TBN.

Czy liczba TBN oleju podczas eksploatacji pozostaje stała?

Nie. Podczas pracy silnika dodatki alkaliczne zużywają się na neutralizację kwasów, dlatego TBN stopniowo spada. Kontrola TBN jest elementem oceny przydatności oleju do dalszej pracy.

Czym różni się zastosowanie oleju silnikowego od oleju do sprężarki chłodniczej?

Olej silnikowy pracuje w środowisku produktów spalania i musi neutralizować kwasy. Olej do sprężarki chłodniczej musi być zgodny z czynnikiem chłodniczym i zapewniać smarowanie sprężarki, ale nie wymaga wysokiego TBN z powodu spalania.

Czym jest ciśnienie indykowane w silniku okrętowym?

Ciśnienie indykowane to ciśnienie gazów roboczych w cylindrze silnika mierzone podczas cyklu pracy. Na jego podstawie ocenia się przebieg sprężania, spalania i rozprężania.

Jakim przyrządem mierzy się ciśnienie indykowane?

Do pomiaru ciśnienia indykowanego służy indykator silnikowy. Podłącza się go do zaworu indykatorowego cylindra.

Czym różni się indykator silnikowy od zwykłego manometru?

Manometr pokazuje zwykle chwilowe lub ustalone ciśnienie w instalacji. Indykator silnikowy rejestruje zmiany ciśnienia w cylindrze w czasie cyklu pracy silnika.

Co przedstawia wykres indykatorowy?

Wykres indykatorowy pokazuje przebieg ciśnienia w cylindrze w zależności od położenia tłoka lub kąta obrotu wału korbowego. Służy do oceny pracy cylindra.

Dlaczego pomiar ciśnienia indykowanego jest ważny w eksploatacji silnika okrętowego?

Pozwala kontrolować obciążenie cylindrów, jakość spalania i stan techniczny silnika. Ułatwia wykrywanie usterek przed ich poważnymi skutkami.

Dlaczego indykator silnikowy nie służy do pomiaru ciśnienia wtrysku paliwa?

Ciśnienie wtrysku mierzy się w układzie paliwowym, np. przy pompie lub wtryskiwaczu. Indykator silnikowy mierzy ciśnienie gazów w cylindrze, a nie ciśnienie paliwa.

Jakie usterki można podejrzewać przy zbyt niskim ciśnieniu sprężania na wykresie indykatorowym?

Może to wskazywać na nieszczelne zawory, zużyte pierścienie tłokowe, nieszczelność tłoka lub problemy z uszczelnieniem cylindra.

Jak w języku angielskim zapisuje się termin „pierścienie tłokowe”?

Termin „pierścienie tłokowe” to po angielsku „piston rings”. W instrukcjach techniczno-ruchowych silników należy szukać właśnie takiego hasła.

Jak odczytać numer strony z fragmentu spisu treści instrukcji technicznej?

Należy znaleźć w lewej kolumnie szukany temat, a następnie odczytać odpowiadający mu numer strony w prawej kolumnie. Dla hasła „Piston rings” numer strony to 31.

Do czego służą pierścienie tłokowe w silniku spalinowym?

Pierścienie tłokowe uszczelniają przestrzeń roboczą cylindra, odprowadzają ciepło z tłoka i kontrolują warstwę oleju na tulei cylindrowej.

Dlaczego znajomość angielskich nazw części silnika jest ważna w eksploatacji siłowni okrętowej?

Wiele instrukcji, katalogów części i dokumentacji serwisowej na statkach jest dostępnych w języku angielskim. Znajomość terminów technicznych pozwala szybko znaleźć potrzebne informacje.

Jakie inne angielskie nazwy części silnika pojawiają się w podanym fragmencie instrukcji?

Występują m.in. „crankshaft” – wał korbowy, „connecting rod” – korbowód, „cylinder liner” – tuleja cylindrowa oraz „piston” – tłok.

Jakie objawy mogą wskazywać na zużycie pierścieni tłokowych?

Typowe objawy to spadek sprężania, zwiększone zużycie oleju, dymienie spalin oraz przedmuchy gazów do skrzyni korbowej.

Co oznacza jednostka ppm przy określaniu zaolejenia wody?

ppm oznacza parts per million, czyli części na milion. Wartość 15 ppm oznacza maksymalnie 15 części oleju na milion części mieszaniny wodno-olejowej.

Jaka jest dopuszczalna zawartość oleju w wodzie zaolejonej usuwanej za burtę po oczyszczeniu?

Dopuszczalna zawartość oleju wynosi maksymalnie 15 ppm, o ile zrzut odbywa się w rejonie, gdzie jest dozwolony i spełnione są pozostałe wymagania przepisów.

Do czego służy separator wód zaolejonych na statku?

Separator usuwa olej z mieszaniny wodno-olejowej, najczęściej z wód zęzowych. Umożliwia oczyszczenie wody do poziomu dopuszczalnego przed ewentualnym zrzutem za burtę.

Co powinno się stać, gdy monitor zaolejenia wykryje przekroczenie 15 ppm?

Zrzut za burtę powinien zostać automatycznie zatrzymany. Mieszanina powinna zostać skierowana z powrotem do zbiornika lub do dalszego oczyszczania.

Dlaczego nie wolno rozcieńczać wody zaolejonej w celu uzyskania niższego odczytu ppm?

Rozcieńczanie nie usuwa oleju, a jedynie sztucznie obniża jego stężenie w próbce. Jest to działanie niezgodne z zasadami ochrony środowiska i przepisami eksploatacyjnymi.

Jaką rolę pełni monitor 15 ppm w instalacji separatora wód zaolejonych?

Monitor mierzy zawartość oleju w wodzie po oczyszczeniu. Gdy wartość przekroczy 15 ppm, uruchamia alarm lub blokuje zrzut za burtę.

Na czym polega korozja niskotemperaturowa w urządzeniach okrętowych?

Polega na niszczeniu metalu przez kwaśny kondensat powstający ze spalin. Występuje, gdy temperatura powierzchni spadnie poniżej kwasowego punktu rosy.

Dlaczego kocioł utylizacyjny jest narażony na korozję niskotemperaturową?

Kocioł utylizacyjny jest omywany spalinami silnika, które mogą zawierać związki siarki. Przy niskiej temperaturze spalin kwasy wykraplają się na powierzchniach ogrzewalnych.

Co to jest kwasowy punkt rosy spalin?

Jest to temperatura, poniżej której ze spalin zaczynają wykraplać się kwaśne związki, głównie kwas siarkowy. Zależy m.in. od zawartości siarki w paliwie i składu spalin.

Dlaczego chłodnica wody chłodzącej silnik nie jest typowym miejscem korozji niskotemperaturowej spalin?

Chłodnica wody nie pracuje bezpośrednio w strumieniu spalin. Korozja niskotemperaturowa omawiana w tym pytaniu dotyczy głównie powierzchni kontaktujących się ze spalinami.

Jak można ograniczyć korozję niskotemperaturową w kotle utylizacyjnym?

Należy utrzymywać odpowiednią temperaturę spalin i powierzchni ogrzewalnych, unikać długiej pracy na bardzo niskim obciążeniu oraz regularnie czyścić kocioł z sadzy i osadów.

Jaki wpływ ma zawartość siarki w paliwie na korozję niskotemperaturową?

Im więcej siarki w paliwie, tym większa możliwość powstawania tlenków siarki i kwasu siarkowego. To zwiększa ryzyko kwaśnej korozji powierzchni kotła.

Czym różni się korozja niskotemperaturowa od korozji po stronie wody kotłowej?

Korozja niskotemperaturowa zachodzi głównie po stronie spalin i wynika z wykraplania kwasów. Korozja po stronie wody kotłowej zależy przede wszystkim od jakości wody, tlenu rozpuszczonego, pH i zasolenia.

Do czego służy indykator silnikowy w silniku okrętowym?

Indykator silnikowy służy do pomiaru ciśnienia w cylindrze silnika podczas pracy. Na tej podstawie sporządza się wykres indykatorowy i ocenia przebieg spalania.

Czym różni się ciśnienie indykowane od ciśnienia wtrysku paliwa?

Ciśnienie indykowane dotyczy gazów w cylindrze podczas pracy silnika. Ciśnienie wtrysku paliwa dotyczy układu paliwowego i pracy wtryskiwacza.

Jakie elementy silnika mogą wpływać na nieprawidłowe ciśnienie indykowane?

Wpływ mają m.in. wtryskiwacze, pompy wtryskowe, zawory, pierścienie tłokowe oraz szczelność komory spalania. Nieprawidłowości tych elementów zmieniają przebieg spalania.

Co przedstawia wykres indykatorowy silnika?

Wykres indykatorowy pokazuje zmiany ciśnienia w cylindrze w czasie cyklu pracy silnika. Umożliwia ocenę obciążenia cylindra i jakości spalania.

Dlaczego pomiar ciśnienia indykowanego wykonuje się osobno dla poszczególnych cylindrów?

Pozwala to porównać pracę cylindrów i wykryć cylinder pracujący nieprawidłowo. Równomierne obciążenie cylindrów jest ważne dla sprawności i trwałości silnika.

Jak odróżnić na ilustracji kontrolę ciśnienia indykowanego od kontroli temperatury spalin?

Kontrola ciśnienia indykowanego odbywa się przy kurku indykatorowym na cylindrze z użyciem indykatora. Temperaturę spalin mierzy się zwykle czujnikiem lub pirometrem w kanale spalinowym.

Do czego służy wyparka okrętowa?

Wyparka okrętowa służy do wytwarzania wody słodkiej z wody morskiej. Jest to jedno z podstawowych urządzeń pomocniczych w siłowni okrętowej.

Dlaczego wyparka okrętowa pracuje pod podciśnieniem?

Podciśnienie obniża temperaturę wrzenia wody morskiej. Dzięki temu można wykorzystać ciepło odpadowe, np. z obiegu chłodzenia silnika.

Jakie ciepło najczęściej wykorzystuje się do pracy wyparki?

Najczęściej wykorzystuje się ciepło wody chłodzącej silnik główny. Pozwala to produkować wodę słodką bez dużego dodatkowego zużycia paliwa.

Jak odróżnić wyparkę okrętową od filtra paliwa na zdjęciu lub schemacie?

Wyparka ma zwykle komorę parowania, skraplacz, króćce wody morskiej i układ próżniowy. Filtr paliwa jest mniejszy, ma wkłady filtracyjne i służy do zatrzymywania zanieczyszczeń stałych.

Jaką rolę pełni salinometr w instalacji wytwarzania wody słodkiej?

Salinometr mierzy zasolenie wytworzonego destylatu. Jeśli zasolenie jest za wysokie, woda nie powinna trafić do zbiornika wody słodkiej.

Co dzieje się z solanką powstałą podczas pracy wyparki?

Solanka, czyli zagęszczona woda morska, jest usuwana z urządzenia i odprowadzana za burtę. Nie trafia do zbiornika wody słodkiej.

Do jakich celów na statku wykorzystuje się wodę wyprodukowaną przez wyparkę?

Może być używana jako woda techniczna, sanitarna lub po uzdatnieniu jako woda użytkowa. Często zasila również układy wymagające wody o małej zawartości soli.