Pytania pomocnicze - TWO.06
Organizacja i wykonywanie prac związanych z eksploatacją maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych
Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 640.
Strona 4 z 10.
Dlaczego do wykrywania pęknięć powierzchniowych stosuje się metodę penetracyjną?
Ponieważ penetrant wnika w szczeliny otwarte na powierzchnię, a następnie zostaje uwidoczniony przez wywoływacz. Dzięki temu nawet drobne rysy mogą być zauważalne podczas oględzin.
Jakie wady można wykryć metodą wnikania?
Metoda wykrywa pęknięcia, rysy, pory i inne nieciągłości otwarte na powierzchnię badanego elementu. Nie wykrywa wad całkowicie ukrytych wewnątrz materiału.
Dlaczego powierzchnia przed badaniem penetracyjnym musi być dokładnie oczyszczona?
Brud, olej, farba lub korozja mogą zablokować wejście penetrantu do pęknięcia. Wtedy wada może nie zostać ujawniona, mimo że rzeczywiście istnieje.
Czym metoda penetracyjna różni się od metody ultradźwiękowej echa?
Metoda penetracyjna służy głównie do wykrywania wad powierzchniowych. Metoda ultradźwiękowa echa może wykrywać nieciągłości wewnętrzne na podstawie odbicia fali ultradźwiękowej.
Kiedy korzystniejsza jest metoda radiologiczna niż penetracyjna?
Metoda radiologiczna jest przydatna do wykrywania wad wewnętrznych, np. w spoinach lub odlewach. Badanie penetracyjne pokazuje tylko nieciągłości otwarte na powierzchnię.
Jakie elementy instalacji okrętowych można kontrolować metodą penetracyjną?
Można kontrolować m.in. wirniki pomp, elementy armatury, spoiny, korpusy, kołnierze i części maszyn wykonane z materiałów nieporowatych. Szczególnie przydatna jest przy podejrzeniu pęknięć powierzchniowych.
Dlaczego do wody słodkiej na statku najczęściej stosuje się pompy odśrodkowe?
Woda słodka ma małą lepkość, a pompa odśrodkowa dobrze nadaje się do tłoczenia dużych ilości takich cieczy. Ma prostą budowę, równomierny przepływ i jest łatwa w eksploatacji.
Jak działa pompa odśrodkowa?
Wirnik nadaje cieczy energię i przemieszcza ją od środka ku obwodowi. W kadłubie pompy energia prędkości częściowo zamienia się w ciśnienie tłoczenia.
Do jakich cieczy częściej stosuje się pompy śrubowe i zębate?
Pompy śrubowe i zębate stosuje się głównie do cieczy lepkich, takich jak oleje smarowe, paliwa ciężkie lub inne produkty ropopochodne. Lepiej utrzymują one przepływ przy większej lepkości medium.
Dlaczego pompa wielotłoczkowa nie jest typowym wyborem do przewozu wody słodkiej?
Pompy wielotłoczkowe są przeznaczone głównie do uzyskiwania wysokich ciśnień przy mniejszych wydajnościach. Do zwykłego przetłaczania wody słodkiej są zbyt skomplikowane i nieekonomiczne.
Jakie instalacje statkowe często wykorzystują pompy odśrodkowe?
Pompy odśrodkowe pracują m.in. w instalacjach wody słodkiej, chłodzenia wodą morską, balastowych, zęzowych, sanitarnych i przeciwpożarowych. Są popularne tam, gdzie potrzebny jest duży i stabilny przepływ.
Co może spowodować kawitację w pompie odśrodkowej?
Kawitacja może wystąpić, gdy ciśnienie na ssaniu jest zbyt niskie i ciecz zaczyna miejscowo odparowywać. Pękanie pęcherzyków pary powoduje hałas, drgania i uszkodzenia elementów pompy.
Jakie są podstawowe zalety pompy odśrodkowej w eksploatacji okrętowej?
Najważniejsze zalety to prosta konstrukcja, mała awaryjność, duża wydajność i równomierny przepływ. Dzięki temu pompa odśrodkowa dobrze sprawdza się w wielu instalacjach pomocniczych statku.
Po czym rozpoznać zdemontowaną wirówkę okrętową na zdjęciu?
Najbardziej charakterystyczne są bęben wirujący, stos talerzy separacyjnych oraz elementy stożkowe i pierścieniowe. Te części służą do rozdzielania składników mieszaniny pod wpływem siły odśrodkowej.
Jaka jest podstawowa zasada działania wirówki?
Wirówka wykorzystuje siłę odśrodkową powstającą podczas szybkiego obrotu bębna. Składniki cięższe, np. woda i osady, przemieszczają się na zewnątrz, a lżejsze, np. paliwo lub olej, pozostają bliżej osi.
Czym wirówka różni się od filtra paliwowego?
Filtr zatrzymuje zanieczyszczenia na wkładzie filtracyjnym lub siatce. Wirówka rozdziela składniki mieszaniny dzięki różnicy gęstości i dużej prędkości obrotowej.
Dlaczego wirówki są ważne w instalacjach paliwowych statku?
Usuwają z paliwa wodę, szlam i cząstki stałe, które mogłyby uszkodzić pompy wtryskowe, wtryskiwacze i elementy silnika. Poprawiają niezawodność pracy układu paliwowego.
Jakie czynności wykonuje się podczas remontu wirówki?
Najczęściej czyści się bęben i talerze, sprawdza uszczelnienia, łożyska, mechanizm zamykający oraz stan elementów napędowych. Po złożeniu ważna jest kontrola poprawności montażu i wyważenia.
Co oznaczają pojęcia purifier i clarifier w odniesieniu do wirówek?
Purifier oddziela dwie ciecze o różnej gęstości oraz zanieczyszczenia stałe, np. paliwo, wodę i szlam. Clarifier usuwa głównie zanieczyszczenia stałe z jednej cieczy.
Dlaczego nieprawidłowe złożenie bębna wirówki jest niebezpieczne?
Bęben pracuje z bardzo dużą prędkością obrotową, więc błędny montaż może spowodować drgania, uszkodzenie łożysk, rozszczelnienie lub poważną awarię urządzenia.
Czym jest zespół wirujący pompy wirowej?
To elementy obracające się podczas pracy pompy, głównie wał pompy wraz z osadzonym na nim wirnikiem. W zależności od konstrukcji mogą do niego należeć także inne elementy zamocowane na wale.
Dlaczego w tym zadaniu należy zaplanować demontaż wału pompy z wirnikiem?
DTR nakazuje przegląd zespołu wirującego, pierścieni uszczelniających, wału pod pierścieniami oraz wirnika. Aby uzyskać dostęp do tych elementów, trzeba zdemontować wał z wirnikiem.
Dlaczego nie jest poprawna odpowiedź o demontażu całej pompy z fundamentu?
Fragment DTR nie wymaga zdjęcia całej pompy z fundamentu. Zakres prac dotyczy elementów wewnętrznych, które można sprawdzić po odpowiednim demontażu pompy, bez konieczności demontażu całego agregatu z posadowienia.
Kiedy należałoby demontować łożyska toczne z wału pompy?
Łożyska demontuje się wtedy, gdy DTR przewiduje ich kontrolę, wymianę lub gdy objawy pracy wskazują na ich uszkodzenie. W podanym fragmencie dokumentacji łożyska nie są wskazane jako element do demontażu.
Jaką rolę pełnią pierścienie uszczelniające w pompie wirowej?
Pierścienie uszczelniające ograniczają przecieki wewnętrzne cieczy między obszarem tłocznym i ssawnym. Ich zużycie może obniżyć sprawność i wydajność pompy.
Na czym polega korzystanie z DTR podczas planowania remontu?
DTR określa zakres czynności, terminy przeglądów, sposób demontażu, wymagane pomiary i kryteria oceny części. Podczas egzaminu należy opierać odpowiedź bezpośrednio na zapisach dokumentacji.
Po jakich cechach zewnętrznych można rozpoznać kontenerowiec?
Kontenerowiec ma pokład i ładownie przystosowane do przewozu kontenerów ustawionych w rzędach i warstwach. Charakterystyczny jest regularny, prostokątny układ przestrzeni ładunkowej.
Czym kontenerowiec różni się od masowca?
Kontenerowiec przewozi ładunki w kontenerach, a masowiec ładunki sypkie luzem, takie jak węgiel, ruda lub zboże. Masowiec ma duże ładownie zamykane pokrywami, bez rzędów kontenerów na pokładzie.
Czym kontenerowiec różni się od tankowca?
Tankowiec przewozi ładunki płynne w zbiornikach, np. ropę, i ma na pokładzie charakterystyczne rurociągi oraz kolektory. Kontenerowiec przewozi kontenery i ma pokład przystosowany do ich mocowania.
Dlaczego konteneryzacja jest ważna w transporcie morskim?
Konteneryzacja przyspiesza przeładunek, zmniejsza ryzyko uszkodzenia ładunku i ułatwia transport intermodalny. Ten sam kontener może być przewożony statkiem, koleją i samochodem.
Co oznacza jednostka TEU używana przy kontenerowcach?
TEU to jednostka odpowiadająca jednemu kontenerowi 20-stopowemu. Służy do określania pojemności kontenerowców i terminali kontenerowych.
Jakie elementy służą do zabezpieczania kontenerów na statku?
Do zabezpieczania kontenerów stosuje się m.in. prowadnice, naroża zaczepowe, twistlocki, odciągi i pręty mocujące. Ich zadaniem jest utrzymanie kontenerów podczas kołysania statku.
Po czym najłatwiej rozpoznać pędnik azymutalny na ilustracji?
Po śrubie umieszczonej w obrotowej gondoli lub kolumnie pod kadłubem. Charakterystyczne jest to, że cały zespół może obracać się wokół osi pionowej.
Jaką funkcję pełni obrót pędnika azymutalnego o 360°?
Pozwala skierować siłę ciągu w dowolnym kierunku. Dzięki temu pędnik pełni jednocześnie funkcję napędu i steru.
Dlaczego pędniki azymutalne są stosowane na holownikach i statkach offshore?
Zapewniają bardzo dużą manewrowość i precyzyjne sterowanie. Jest to szczególnie ważne przy manewrach portowych, holowaniu i utrzymywaniu pozycji.
Czym pędnik azymutalny różni się od pędnika wodnoodrzutowego?
Pędnik azymutalny wykorzystuje śrubę w obrotowej gondoli. Pędnik wodnoodrzutowy zasysa wodę i wyrzuca ją przez dyszę jako strumień napędowy.
Czy pędnik azymutalny wymaga klasycznego steru za śrubą?
Zwykle nie, ponieważ kierunek ciągu zmienia się przez obrót całego pędnika. Sterowanie odbywa się więc bez osobnego steru płetwowego.
Jakie są główne zalety pędnika azymutalnego w eksploatacji statku?
Najważniejsze zalety to wysoka manewrowość, szybka reakcja na komendy sterowe oraz możliwość precyzyjnego ustawiania kierunku ciągu.
Dlaczego zanieczyszczony filtr powietrza powoduje wzrost temperatury spalin?
Zabrudzony filtr ogranicza dopływ powietrza do silnika. Przy niedoborze tlenu spalanie jest gorsze i większa część ciepła trafia do spalin.
Jakie parametry warto obserwować przy podejrzeniu zabrudzenia filtra powietrza turbosprężarki?
Należy kontrolować temperaturę spalin, ciśnienie doładowania, podciśnienie lub spadek ciśnienia na filtrze oraz ewentualne dymienie spalin.
Czy zabrudzony filtr powietrza zwiększa moc silnika?
Nie. Ograniczenie dopływu powietrza pogarsza spalanie i zwykle powoduje spadek sprawności oraz mocy silnika.
Jaki wpływ ma zabrudzony filtr na ciśnienie doładowania?
Zabrudzony filtr utrudnia zasysanie powietrza przez sprężarkę, dlatego ciśnienie doładowania może się obniżyć.
Dlaczego odpowiednia ilość powietrza jest ważna w silniku wysokoprężnym?
Powietrze dostarcza tlen potrzebny do spalania paliwa. Niedobór powietrza powoduje niepełne spalanie, dymienie i wzrost temperatury spalin.
Jakie działania obsługowe wykonuje się przy zabrudzonym filtrze powietrza?
Filtr należy oczyścić lub wymienić zgodnie z dokumentacją techniczno-ruchową. Po obsłudze sprawdza się parametry pracy silnika i turbosprężarki.
Jak obliczyć dopuszczalną liczbę rurek do zaślepienia na podstawie procentu z DTR?
Należy pomnożyć całkowitą liczbę rurek przez dopuszczalny procent zapisany w postaci ułamka dziesiętnego. Dla 500 rurek i 2% obliczenie wygląda: 500 × 0,02 = 10.
Dlaczego producent ogranicza liczbę rurek, które można zaślepić w chłodnicy?
Zaślepienie rurek zmniejsza powierzchnię wymiany ciepła. Po przekroczeniu dopuszczalnej liczby chłodnica może nie zapewnić wymaganej wydajności.
Jaką rolę pełni DTR podczas eksploatacji chłodnicy okrętowej?
DTR podaje wymagania producenta dotyczące obsługi, napraw, kontroli i dopuszczalnych parametrów pracy. W egzaminie dane z DTR są podstawą do wyboru poprawnej odpowiedzi.
Co może się stać, jeśli zaślepi się więcej rurek niż dopuszcza DTR?
Może dojść do pogorszenia chłodzenia, wzrostu temperatury oleju lub wody oraz nieprawidłowej pracy urządzenia. W skrajnych przypadkach grozi to awarią układu.
Czy zaślepienie rurki chłodnicy jest naprawą docelową?
Zwykle jest to naprawa dopuszczalna eksploatacyjnie, ale ograniczona warunkami producenta. Przy większych uszkodzeniach konieczna może być regeneracja lub wymiana pakietu rur.
Jak odczytywać sformułowanie „do 2% całkowitej liczby rur”?
Oznacza ono wartość maksymalną, której nie wolno przekroczyć. Jeżeli wynik wynosi 10 rurek, dopuszczalne jest zaślepienie najwyżej 10 rurek.
Czym jest temperatura rosy w odniesieniu do powietrza doładowującego?
To temperatura, przy której para wodna zawarta w powietrzu doładowującym zaczyna się skraplać. Po jej przekroczeniu w dół powstają krople wody.
Dlaczego powietrze doładowujące jest chłodzone przed doprowadzeniem do cylindra?
Chłodzenie zwiększa gęstość powietrza, dzięki czemu do cylindra trafia więcej tlenu. Poprawia to spalanie i sprawność silnika.
Dlaczego zbyt niska temperatura powietrza doładowującego jest niekorzystna?
Może spowodować wykroplenie pary wodnej. Woda dostająca się do cylindra sprzyja korozji elementów komory spalania.
Dlaczego skutkiem jest korozja w komorze spalania, a nie głównie w przewodzie wydechowym?
Woda wykrapla się w układzie powietrza doładowującego i wraz z powietrzem trafia bezpośrednio do cylindra. Dlatego zagrożona jest przede wszystkim komora spalania.
Jakie elementy silnika mogą ucierpieć przez wilgoć dostającą się do cylindra?
Narażone są tuleje cylindrowe, denko tłoka, pierścienie tłokowe oraz zawory. Wilgoć i kwaśne produkty spalania przyspieszają korozję i zużycie.
Jaki związek ma zawartość siarki w paliwie z korozją w silniku?
Podczas spalania paliwa siarka tworzy związki, które w obecności wody mogą dawać kwaśne kondensaty. Zwiększa to ryzyko korozji niskotemperaturowej.
Jak można ograniczyć ryzyko wykraplania wody z powietrza doładowującego?
Należy utrzymywać właściwą temperaturę za chłodnicą powietrza doładowującego i kontrolować parametry pracy układu chłodzenia. Temperatura nie powinna spadać poniżej punktu rosy.
Po czym można rozpoznać rację wody pitnej na ilustracji egzaminacyjnej?
Najważniejsze są napisy na opakowaniu, np. emergency drinking water lub drinking water. Racja wody pitnej ma zwykle postać szczelnej saszetki lub płaskiego pakietu.
Czym różni się racja wody pitnej od racji żywnościowej?
Racja wody pitnej zawiera wodę do picia, a racja żywnościowa zawiera pożywienie o wysokiej wartości energetycznej. Oba elementy służą przetrwaniu w tratwie ratunkowej.
Dlaczego woda pitna jest jednym z najważniejszych elementów wyposażenia tratwy ratunkowej?
Bez wody organizm szybko ulega odwodnieniu, szczególnie na morzu, przy słońcu, wietrze i stresie. Dlatego wodę należy racjonować i używać tylko do picia.
Jakie inne elementy, oprócz wody, znajdują się w wyposażeniu tratwy ratunkowej?
Typowe wyposażenie obejmuje racje żywnościowe, apteczkę, środki pirotechniczne, nóż ratunkowy, kotwicę dryfową, latarkę, lusterko sygnalizacyjne i sprzęt do usuwania wody.
Do czego służą środki pirotechniczne w tratwie ratunkowej?
Służą do sygnalizowania położenia rozbitków jednostkom ratowniczym. Mogą to być rakiety spadochronowe, pochodnie ręczne lub pławki dymne.
Dlaczego racje wody pitnej są pakowane hermetycznie?
Hermetyczne opakowanie chroni wodę przed zanieczyszczeniem, wilgocią morską i utratą przydatności do spożycia. Dzięki temu może być długo przechowywana w tratwie.
Jak należy gospodarować wodą w tratwie ratunkowej?
Wodę należy racjonować zgodnie z instrukcjami i nie zużywać jej od razu. Priorytetem jest utrzymanie nawodnienia rozbitków do czasu nadejścia pomocy.