Pytania pomocnicze - TWO.06
Organizacja i wykonywanie prac związanych z eksploatacją maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych
Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 640.
Strona 6 z 10.
Na czym polega honowanie tulei cylindrowej?
Honowanie to obróbka wykańczająca wewnętrznej powierzchni tulei cylindrowej. Nadaje jej odpowiednią chropowatość i charakterystyczną siatkę rys zatrzymującą olej.
Po co wykonuje się siatkę rys na gładzi cylindrowej?
Siatka rys, czyli cross-hatch, pomaga utrzymać cienki film olejowy na powierzchni tulei. Dzięki temu zmniejsza się tarcie i zużycie pierścieni tłokowych.
Czym honowanie różni się od szlifowania?
Szlifowanie usuwa większą warstwę materiału i służy głównie do kształtowania wymiaru. Honowanie jest dokładniejszą obróbką końcową poprawiającą stan powierzchni.
Dlaczego docieranie nie jest właściwą odpowiedzią w przypadku tulei cylindrowej?
Docieranie stosuje się zwykle do dopasowania współpracujących powierzchni, np. zaworów i gniazd. Dla gładzi tulei cylindrowej typową końcową obróbką jest honowanie.
Jaki wpływ ma stan tulei cylindrowej na pracę silnika?
Stan tulei wpływa na szczelność komory spalania, zużycie oleju, tarcie i zużycie pierścieni tłokowych. Uszkodzona lub źle obrobiona tuleja pogarsza sprawność silnika.
Kiedy może być konieczne honowanie tulei cylindrowej?
Honowanie wykonuje się po naprawie, wymianie lub obróbce tulei oraz gdy jej powierzchnia wymaga przywrócenia właściwej struktury. Może być też potrzebne po usunięciu drobnych rys i śladów zużycia.
Dlaczego do demontażu łożyska z wałka stosuje się ściągacz śrubowy?
Ponieważ umożliwia równomierne, osiowe zsunięcie łożyska bez uszkadzania wału i bieżni. Jest bezpieczniejszy i bardziej precyzyjny niż uderzanie młotkiem.
Jak działa ściągacz śrubowy?
Ramiona ściągacza zaczepia się za demontowany element, a śrubę centralną opiera o koniec wału. Dokręcanie śruby powoduje zsuwanie elementu z wałka.
Dlaczego młotek i przecinak nie są właściwe do zdejmowania łożyska?
Mogą uszkodzić łożysko, wał, gniazdo lub spowodować odpryski metalu. Taka metoda jest nieprecyzyjna i niebezpieczna.
Do czego służy klucz dynamometryczny?
Klucz dynamometryczny służy do dokręcania śrub i nakrętek określonym momentem. Nie jest narzędziem przeznaczonym do zdejmowania łożysk z wału.
Co oznacza ciasne pasowanie łożyska na wałku?
Oznacza, że pierścień wewnętrzny łożyska jest osadzony na wałku z niewielkim wciskiem. Dzięki temu nie obraca się względem wału podczas pracy.
Jakie zasady bezpieczeństwa należy zachować przy użyciu ściągacza?
Należy dobrać właściwy rozmiar ściągacza, ustawić ramiona symetrycznie i dokręcać śrubę stopniowo. Trzeba też chronić oczy i nie stać w osi możliwego zsunięcia elementu.
Jakie elementy oprócz łożysk można demontować ściągaczem?
Ściągaczem można zdejmować koła pasowe, koła zębate, tuleje, piasty i inne elementy osadzone ciasno na wałach lub osiach.
Do czego służy poziomowskaz w instalacji paliwowej statku?
Poziomowskaz służy do określania aktualnego poziomu paliwa w zbiorniku. Dzięki niemu obsługa może kontrolować ilość paliwa dostępnego do pracy urządzeń.
Czym różni się poziomowskaz od sondy ręcznej?
Poziomowskaz umożliwia bieżący odczyt poziomu cieczy, zwykle bez wykonywania dodatkowych czynności pomiarowych. Sonda ręczna wymaga ręcznego opuszczenia taśmy lub pręta pomiarowego do zbiornika przez rurę sondową.
Dlaczego przepływomierz nie jest właściwym urządzeniem do określania poziomu paliwa w zbiorniku?
Przepływomierz mierzy ilość paliwa przepływającego przez rurociąg w jednostce czasu lub sumarycznie. Nie wskazuje bezpośrednio wysokości słupa paliwa w zbiorniku.
Jaką funkcję może pełnić czujnik pływakowy w zbiorniku paliwa?
Czujnik pływakowy może służyć do sygnalizacji określonego poziomu cieczy, np. poziomu minimalnego lub maksymalnego. Często współpracuje z alarmem albo układem automatyki.
Czym jest zbiornik rozchodowy paliwa na statku?
Jest to zbiornik, z którego paliwo jest bezpośrednio pobierane do zasilania silników lub innych odbiorników. Zawiera paliwo przygotowane do bieżącej eksploatacji.
Dlaczego kontrola poziomu paliwa w zbiorniku rozchodowym jest ważna?
Zbyt niski poziom paliwa może spowodować przerwy w zasilaniu, zapowietrzenie instalacji i zatrzymanie urządzeń. Kontrola poziomu pozwala utrzymać ciągłość pracy siłowni.
Jakie zabezpieczenia są istotne przy poziomowskazach paliwowych?
Ważna jest szczelność, odporność na uszkodzenia oraz możliwość odcięcia poziomowskazu zaworami. Ma to znaczenie ze względu na ryzyko wycieku i pożaru paliwa.
Po czym rozpoznać podzespoły pompy śrubowej po demontażu?
Charakterystyczne są śrubowe wirniki lub śruby robocze o spiralnym zarysie. W pompach wielośrubowych widoczne są współpracujące ze sobą śruby, które transportują ciecz wzdłuż osi pompy.
Jaka jest zasada działania pompy śrubowej?
Pompa śrubowa jest pompą wyporową. Obracające się śruby tworzą zamknięte przestrzenie robocze, które przesuwają ciecz od króćca ssawnego do tłocznego.
Do jakich mediów na statku stosuje się pompy śrubowe?
Najczęściej do cieczy lepkich, takich jak olej smarowy, paliwo ciężkie, olej napędowy lub inne media wymagające równomiernego tłoczenia. Dobrze sprawdzają się tam, gdzie potrzebny jest stabilny przepływ bez dużych pulsacji.
Czym pompa śrubowa różni się od pompy wirowej?
Pompa śrubowa jest pompą wyporową i przetłacza określoną objętość cieczy w przestrzeniach między śrubami. Pompa wirowa nadaje cieczy energię za pomocą wirnika łopatkowego i lepiej pracuje przy cieczach o mniejszej lepkości.
Dlaczego pompy śrubowe nadają się do tłoczenia cieczy lepkich?
Ich działanie opiera się na przemieszczaniu cieczy w zamkniętych komorach roboczych, a nie na nadawaniu jej dużej prędkości. Dzięki temu mogą skutecznie tłoczyć oleje i paliwa o dużej lepkości.
Jakie objawy mogą świadczyć o zużyciu elementów roboczych pompy śrubowej?
Typowe objawy to spadek wydajności, spadek ciśnienia tłoczenia, wzrost hałasu, drgania oraz zwiększone przecieki wewnętrzne. Zużycie śrub lub korpusu pogarsza szczelność przestrzeni roboczych.
Dlaczego na sprawnym filtrze olejowym występuje różnica ciśnień?
Wkład filtracyjny stawia opór przepływającemu olejowi. Dlatego ciśnienie przed filtrem jest zwykle nieco wyższe niż za filtrem.
Co oznacza wzrost różnicy ciśnień na filtrze olejowym?
Najczęściej oznacza narastające zanieczyszczenie wkładu filtracyjnego. Zatkany wkład utrudnia przepływ oleju i powoduje większy spadek ciśnienia.
Dlaczego brak różnicy ciśnień na filtrze podczas pracy silnika może świadczyć o uszkodzeniu wkładu?
Jeżeli silnik pracuje normalnie, olej powinien przepływać przez filtr. Brak spadku ciśnienia oznacza, że wkład nie stawia oporu, np. dlatego że został przerwany.
Jakie zagrożenie powoduje przerwany wkład filtra olejowego?
Olej może krążyć bez skutecznego oczyszczania. Zanieczyszczenia trafiają wtedy do elementów smarowanych i przyspieszają ich zużycie.
Czym różni się objaw zatkanego filtra od objawu przerwanego wkładu?
Zatkany filtr powoduje dużą różnicę ciśnień, bo stawia duży opór przepływu. Przerwany wkład powoduje małą lub zerową różnicę ciśnień, bo olej omija materiał filtracyjny.
Do czego służy manometr w kontroli pracy filtra olejowego?
Manometr pozwala odczytać ciśnienie oleju przed filtrem i za filtrem. Porównanie tych wartości umożliwia ocenę stanu wkładu filtracyjnego.
Dlaczego zużytego oleju smarowego nie wolno wylewać za burtę?
Zużyty olej jest odpadem zanieczyszczającym środowisko morskie. Wylanie go za burtę narusza przepisy ochrony morza i może spowodować odpowiedzialność statku oraz załogi.
Do czego służą urządzenia odbiorcze na lądzie?
Służą do przyjmowania ze statków odpadów, m.in. olejów przepracowanych, szlamów olejowych i innych pozostałości eksploatacyjnych. Dzięki temu odpady mogą być dalej przetworzone lub zutylizowane zgodnie z przepisami.
Czy zużyty olej smarowy można oczyścić w okrętowej oczyszczalni ścieków?
Nie. Oczyszczalnia ścieków jest przeznaczona głównie do ścieków sanitarnych, a nie do przepracowanych olejów smarowych.
Czym różni się zużyty olej smarowy od wód zaolejonych?
Zużyty olej smarowy jest odpadem olejowym o dużej zawartości oleju. Wody zaolejone to mieszanina wody i niewielkiej ilości oleju, którą można oczyszczać w separatorze wód zaolejonych zgodnie z przepisami.
Gdzie na statku gromadzi się odpady olejowe?
Odpady olejowe gromadzi się w przeznaczonych do tego zbiornikach, np. zbiorniku szlamu olejowego lub zbiorniku oleju przepracowanego. Zbiorniki te muszą być zabezpieczone przed wyciekiem.
Jak należy udokumentować przekazanie zużytego oleju do portu?
Przekazanie powinno być zapisane w dokumentacji statkowej, np. w książce zapisów olejowych oraz potwierdzone odpowiednim kwitem odbioru z portowych urządzeń odbiorczych.
Do czego służy średnicówka w pracach przy silniku okrętowym?
Średnicówka służy do dokładnego pomiaru średnic wewnętrznych, np. tulei cylindrowej. Pozwala ocenić jej zużycie, owalizację i stożkowatość.
Dlaczego zużycia tulei cylindrowej nie mierzy się zwykle suwmiarką?
Suwmiarka ma zbyt małą dokładność do precyzyjnej oceny zużycia tulei cylindrowej. Przy takich pomiarach potrzebna jest większa dokładność i powtarzalność pomiaru.
Czym różni się średnicówka od mikrometru?
Średnicówka mierzy głównie średnice wewnętrzne otworów i tulei. Mikrometr najczęściej służy do dokładnych pomiarów wymiarów zewnętrznych.
Co oznacza owalizacja tulei cylindrowej?
Owalizacja oznacza, że tuleja nie ma idealnie kołowego przekroju. Średnica mierzona w jednym kierunku różni się od średnicy mierzonej w kierunku prostopadłym.
Co oznacza stożkowatość tulei cylindrowej?
Stożkowatość oznacza różnicę średnicy tulei na różnych wysokościach cylindra. Jest skutkiem nierównomiernego zużycia powierzchni roboczej.
Jak wykonuje się pomiar zużycia tulei cylindrowej średnicówką?
Pomiar wykonuje się na kilku wysokościach tulei i w co najmniej dwóch prostopadłych kierunkach. Wyniki porównuje się z wartościami nominalnymi i dopuszczalnymi z dokumentacji silnika.
Do czego służy szczelinomierz i dlaczego nie nadaje się do tego pomiaru?
Szczelinomierz służy do pomiaru szczelin i luzów, np. luzu zaworowego. Nie mierzy średnicy wewnętrznej tulei cylindrowej, więc nie jest właściwym narzędziem do oceny jej zużycia.
Dlaczego temperatura wody chłodzącej silnik jest zapisywana w dzienniku maszynowym?
Jest to podstawowy parametr pracy silnika. Jej zmiana może wskazywać na przeciążenie, niesprawność pompy, zabrudzenie chłodnicy lub inne zagrożenie awarią.
Jakie parametry pracy silnika najczęściej kontroluje mechanik wachtowy?
Kontroluje m.in. temperaturę wody chłodzącej, ciśnienie i temperaturę oleju smarnego, ciśnienie paliwa, temperaturę spalin oraz obciążenie silnika.
Czym różni się woda chłodząca silnik od wody sanitarnej na statku?
Woda chłodząca należy do instalacji technicznej silnika i wpływa na jego pracę. Woda sanitarna służy do celów bytowych, np. mycia, i nie jest podstawowym parametrem pracy silnika.
Co może oznaczać wzrost temperatury wody chłodzącej silnik?
Może oznaczać pogorszenie chłodzenia, np. przez zabrudzoną chłodnicę, awarię pompy, zbyt mały przepływ wody albo przeciążenie silnika.
Dlaczego nie zapisuje się rutynowo temperatury oleju smarnego w zbiorniku zapasowym jako parametru pracy silnika?
Zbiornik zapasowy nie jest miejscem bieżącej pracy układu smarowania silnika. Istotne są parametry oleju w obiegu smarowania, np. ciśnienie i temperatura oleju pracującego.
Po co prowadzi się systematyczne zapisy w dzienniku maszynowym?
Zapisy dokumentują stan pracy siłowni i ułatwiają wykrywanie nieprawidłowości. Są też podstawą przekazania informacji między wachtami.
Na czym polega pomiar sprężynowania wału korbowego?
Polega na pomiarze zmian odległości między ramionami wykorbienia podczas obracania wału. Zmiany te wskazują, jak wał odkształca się w różnych położeniach.
Jakim przyrządem mierzy się sprężynowanie wału korbowego?
Najczęściej używa się czujnika zegarowego lub specjalnego przyrządu do pomiaru ugięcia wału korbowego. Przyrząd montuje się między ramionami wykorbienia.
Dlaczego pomiar sprężynowania wału korbowego jest ważny?
Pozwala wykryć niewspółosiowość, zużycie łożysk głównych lub odkształcenia konstrukcji silnika. Dzięki temu można zapobiec poważnej awarii wału korbowego.
Czym różni się sprężynowanie wału korbowego od luzu łożyska głównego?
Sprężynowanie dotyczy odkształcania wału i zmiany odległości między ramionami wykorbienia. Luz łożyska głównego to odstęp roboczy między czopem wału a panewką łożyska.
Co może powodować nadmierne sprężynowanie wału korbowego?
Przyczyną może być zużycie łożysk głównych, niewłaściwe osiowanie wału, odkształcenie fundamentu silnika lub przeciążenia eksploatacyjne.
Dlaczego odczyty porównuje się z dokumentacją producenta silnika?
Każdy typ silnika ma określone dopuszczalne wartości odkształceń. Dopiero porównanie z dokumentacją pozwala ocenić, czy wynik pomiaru jest prawidłowy.
Jakie mogą być skutki zlekceważenia nadmiernego sprężynowania wału?
Może dojść do przyspieszonego zużycia łożysk, pęknięcia wału korbowego lub poważnej awarii silnika. W eksploatacji okrętowej jest to szczególnie niebezpieczne.
Jak odczytać wynik z suwmiarki elektronicznej?
W suwmiarce elektronicznej wynik odczytuje się bezpośrednio z wyświetlacza. Trzeba jednak sprawdzić, czy przyrząd pokazuje wartość w milimetrach, czy w calach.
Dlaczego w tym pytaniu poprawną odpowiedzią jest 6,33 mm?
Na wyświetlaczu suwmiarki widnieje wartość 6,33, a aktywna jednostka to milimetry. Oznacza to, że zmierzona grubość wynosi 6,33 mm.
Czym różni się pomiar w milimetrach od pomiaru w calach?
Milimetr jest jednostką metryczną, a cal jednostką anglosaską. Jeden cal odpowiada 25,4 mm, dlatego pomylenie jednostek prowadzi do dużego błędu pomiarowego.
Do czego służy przycisk mm/inch w suwmiarce cyfrowej?
Przycisk mm/inch przełącza jednostkę wskazania między milimetrami a calami. Przed zapisaniem wyniku należy upewnić się, która jednostka jest aktywna.
Jak przygotować suwmiarkę do pomiaru grubości elementu?
Należy oczyścić szczęki pomiarowe, zamknąć je i sprawdzić wskazanie zerowe, a następnie ustawić właściwą jednostkę. Dopiero potem można wykonać pomiar elementu.
Dlaczego pomiar grubości panewki łożyska głównego jest ważny?
Grubość panewki wpływa na luz łożyskowy i warunki smarowania wału korbowego. Nadmierne zużycie panewki może prowadzić do przegrzewania, spadku ciśnienia oleju i awarii łożyska.
Kiedy zamiast suwmiarki lepiej użyć mikrometru?
Mikrometr stosuje się wtedy, gdy wymagana jest większa dokładność pomiaru niż przy użyciu suwmiarki. Dotyczy to szczególnie precyzyjnej kontroli zużycia części silnika.