Pytania pomocnicze - TWO.06

Pierścienie tłokowe uszczelniają przestrzeń między tłokiem a tuleją cylindrową, ograniczają przedmuch gazów do skrzyni korbowej oraz pomagają odprowadzać ciepło z tłoka do tulei.

Pierścienie tłokowe mają postać cienkich, sprężystych pierścieni z przerwą zamkową. Panewki łożysk głównych są półkolistymi elementami ślizgowymi osadzanymi w oprawie łożyska wału korbowego.

Wyróżnia się głównie pierścienie uszczelniające, zgarniające oraz olejowe. W silnikach okrętowych ich liczba i konstrukcja zależą od typu silnika oraz zaleceń producenta.

Luz w zamku zapewnia możliwość rozszerzania cieplnego pierścienia podczas pracy silnika. Zbyt mały luz może spowodować zatarcie lub pęknięcie pierścienia, a zbyt duży pogarsza szczelność.

Typowe objawy to spadek kompresji, wzrost zużycia oleju, dymienie spalin, zwiększone przedmuchy do skrzyni korbowej oraz pogorszenie osiągów silnika.

Należy unikać nadmiernego rozginania pierścieni, aby ich nie złamać ani nie odkształcić. Ważne jest też oznaczenie kolejności i położenia elementów, jeśli mają być ponownie oceniane lub montowane.

Pracują w wysokiej temperaturze i pod dużym obciążeniem mechanicznym, dlatego są narażone na zużycie, zapieczenie, pęknięcia i utratę sprężystości. Ich stan ma bezpośredni wpływ na szczelność cylindra i sprawność silnika.

Jest to zielony znak z białym symbolem przypominającym kamizelkę zakładaną na tułów, zwykle z otworem na szyję. Oznacza miejsce przechowywania kamizelek ratunkowych.

Kamizelka ratunkowa jest zakładana na ciało i utrzymuje osobę na wodzie. Koło ratunkowe rzuca się osobie znajdującej się za burtą, aby mogła się go chwycić.

Kamizelka zapewnia głównie wyporność, natomiast kombinezon ratunkowy chroni również przed wychłodzeniem organizmu w zimnej wodzie.

Piktogramy umożliwiają szybkie odnalezienie sprzętu ratunkowego, także przez osoby nieznające języka załogi. Ma to kluczowe znaczenie podczas alarmu i ewakuacji.

Najważniejsze są odpowiednia wyporność, dobre zapięcie, taśmy odblaskowe, gwizdek oraz lampka ratunkowa. Elementy te zwiększają bezpieczeństwo i widoczność rozbitka.

Mogą znajdować się w kabinach, przy miejscach zbiórki, w pobliżu stanowisk ewakuacyjnych oraz przy środkach ratunkowych. Ich rozmieszczenie wynika z planu bezpieczeństwa statku.

Rozrząd określa chwile wymiany gazów w cylindrze, czyli głównie otwarcie i zamknięcie zaworu wydechowego oraz odsłanianie okien przepłukujących przez tłok.

W dużych silnikach dwusuwowych świeże powietrze dopływa przez okna przepłukujące, a spaliny uchodzą przez sterowany zawór wydechowy. Dlatego regulacja rozrządu zmienia moment pracy zaworu wydechowego.

Typowy wolnoobrotowy silnik dwusuwowy okrętowy nie ma klasycznego zaworu dolotowego. Powietrze przepłukujące wpływa do cylindra przez okna w tulei cylindrowej.

Zbyt wczesne otwarcie może powodować stratę części energii gazów spalinowych przed zakończeniem pracy użytecznej tłoka. Może to obniżać sprawność silnika.

Zbyt późne otwarcie może pogorszyć usuwanie spalin z cylindra i utrudnić przepłukanie. Może to zwiększać temperaturę spalin i obciążenie cieplne elementów.

Regulacja rozrządu dotyczy wymiany gazów, czyli pracy zaworu wydechowego i okien przepłukujących. Regulacja układu wtryskowego dotyczy dawki paliwa, początku wtrysku i ciśnienia otwarcia wtryskiwacza.

Okna przepłukujące doprowadzają powietrze do cylindra i pomagają wypchnąć spaliny. Ich otwieranie i zamykanie zależy od położenia tłoka.

Wirówka ma charakterystyczny pionowy korpus z misą wirującą oraz instalację doprowadzającą i odprowadzającą paliwo, wodę i osady. Na zdjęciach często widać stożkową lub kopułową pokrywę urządzenia.

Paliwo ciężkie może zawierać wodę, piasek, osady i cząstki metali. Zanieczyszczenia te powodują zużycie pomp, wtryskiwaczy i elementów cylindrowych silnika.

Siła odśrodkowa rozdziela składniki o różnej gęstości. Cięższe zanieczyszczenia i woda przemieszczają się na zewnątrz, a oczyszczone paliwo jest odprowadzane osobnym kanałem.

Wirówka oddziela wodę i osady na podstawie różnicy gęstości, natomiast filtr zatrzymuje zanieczyszczenia mechaniczne na wkładzie filtracyjnym. Oba urządzenia często pracują w jednym układzie.

Podgrzanie zmniejsza lepkość paliwa, dzięki czemu łatwiej przepływa przez urządzenia i skuteczniej rozdziela się w wirówce. Zbyt niska temperatura pogarsza proces oczyszczania.

Niesprawna wirówka może przepuszczać wodę i osady do instalacji paliwowej. Może to doprowadzić do zapychania filtrów, uszkodzeń aparatury wtryskowej i zakłóceń pracy silnika.

Z wirówką współpracują zwykle zbiorniki osadowe, podgrzewacze paliwa, pompy zasilające, filtry oraz zbiornik rozchodowy. Tworzą one układ przygotowania paliwa do pracy silnika.

Najczęściej ma wydłużony korpus z kilkoma powtarzalnymi segmentami, które odpowiadają kolejnym stopniom pompowania. Widoczny jest też wspólny wał oraz króćce ssawny i tłoczny.

Każdy wirnik zwiększa energię cieczy. Po przejściu przez kilka stopni ciecz osiąga wyższe ciśnienie niż w pompie jednostopniowej.

Pompa wielostopniowa jest pompą wirową i pracuje dzięki wirnikom. Pompa zębata jest pompą wyporową, w której ciecz jest przenoszona w przestrzeniach między zębami kół zębatych.

Pompa tłokowa działa ruchem posuwisto-zwrotnym tłoka w cylindrze. Pompa wielostopniowa ma wirujące wirniki i zapewnia bardziej ciągły przepływ cieczy.

Służą do wymuszania obiegu cieczy w instalacjach okrętowych, np. w układach chłodzenia, ogrzewania, wody kotłowej lub innych obiegach technologicznych.

Pozwala uzyskać większe ciśnienie tłoczenia bez konieczności stosowania bardzo dużego pojedynczego wirnika. Jest przydatna tam, gdzie wymagane jest wysokie ciśnienie przy stabilnym przepływie.

Pompa strumieniowa nie ma wirników ani segmentowego korpusu wielostopniowego. Działa dzięki energii strumienia roboczego przepływającego przez dyszę.

Służy do podania cienkiej linki na odległość, aby nawiązać połączenie z człowiekiem, tratwą, łodzią lub inną jednostką. Następnie można po niej przeciągnąć mocniejszą linę.

Wyrzutnia linki podaje linkę ratunkową, czyli ma zastosowanie praktyczne w akcji ratowniczej. Rakieta spadochronowa jest środkiem sygnalizacyjnym i służy do zwrócenia uwagi oraz wskazania pozycji.

Pławka dymna wytwarza dym, aby oznaczyć miejsce na wodzie, np. pozycję człowieka za burtą. Wyrzutnia linki nie służy do oznaczania miejsca, lecz do podania linki.

Charakterystyczne są pojemnik z nawiniętą linką, uchwyt oraz instrukcje użycia na obudowie. Często ma jaskrawy kolor, np. pomarańczowy, aby była łatwa do zauważenia.

Może zawierać ładunek pirotechniczny lub mechanizm wyrzucający linkę z dużą energią. Niewłaściwe skierowanie urządzenia może spowodować obrażenia.

Po przechwyceniu cienkiej linki można przeciągnąć po niej grubszą linę, linę ratunkową lub holowniczą. Ułatwia to dalszą akcję ratunkową.

Tarcie o twardą lub ostrą krawędź może doprowadzić do przetarcia warstw węża. Skutkiem może być wyciek paliwa i zagrożenie pożarowe lub ekologiczne.

Wąż powinien być podparty, odciążony i chroniony przed ostrymi krawędziami za pomocą osłon, rolek, mat lub podkładek. Należy też zapewnić odpowiedni luz na ruchy statku.

W pytaniu podkreślono prawidłowe bunkrowanie, czyli prowadzone w dopuszczalnych parametrach. Wydajność powinna być wtedy dobrana tak, aby nie przekraczać możliwości instalacji i węża.

Sprawdza się stan węży, złączy, uszczelek, uziemienia lub połączeń wyrównawczych, szczelność instalacji oraz gotowość środków przeciwrozlewowych i przeciwpożarowych.

Uszkodzenie mechaniczne wynika np. z tarcia, zgniecenia lub zagięcia węża. Ładunki elektrostatyczne są zagrożeniem zapłonowym, ale same nie powodują typowego mechanicznego przetarcia węża.

Może dojść do rozlewu paliwa, skażenia wody lub pokładu, ryzyka pożaru oraz konieczności natychmiastowego zatrzymania operacji bunkrowania.

Za skraplaczem czynnik w prawidłowo pracującym układzie ma postać cieczy. Podanie go w tym miejscu jest zgodne z kierunkiem i stanem czynnika w obiegu oraz zmniejsza ryzyko uszkodzenia sprężarki.

Skraplacz odbiera ciepło od gorących par czynnika tłoczonych przez sprężarkę. W wyniku chłodzenia para czynnika skrapla się i przechodzi w ciecz.

Może dojść do uderzenia cieczowego, ponieważ sprężarka jest przeznaczona do sprężania pary, a nie cieczy. Skutkiem mogą być poważne uszkodzenia mechaniczne sprężarki.

Po stronie ssawnej można podawać czynnik w postaci gazowej, zwykle powoli i przy kontroli ciśnienia. Nie należy dopuszczać do zasysania cieczy przez sprężarkę.

Za zaworem rozprężnym znajduje się strona niskiego ciśnienia i początek parownika. Podanie tam ciekłego czynnika omija prawidłową regulację rozprężania i może zakłócić pracę parownika.

Należy kontrolować masę wprowadzonego czynnika, ciśnienie ssania, ciśnienie tłoczenia oraz temperatury pracy układu. Ważne jest też sprawdzenie szczelności instalacji.

Strona wysokiego ciśnienia obejmuje odcinek od sprężarki przez skraplacz do zaworu rozprężnego. Strona niskiego ciśnienia znajduje się za zaworem rozprężnym, przez parownik, do króćca ssawnego sprężarki.

Podczas utleniania powstają produkty starzenia, żywice i osady, które zagęszczają olej. W efekcie olej trudniej przepływa i gorzej odprowadza ciepło.

Najczęściej kontroluje się lepkość, liczbę kwasową TAN, liczbę zasadową TBN, zawartość wody, zanieczyszczenia stałe oraz obecność metali zużyciowych.

Liczba kwasowa TAN zwykle rośnie, ponieważ w oleju powstają kwaśne produkty utleniania. Spadek TAN nie jest typowym objawem utleniania.

TBN zwykle spada, ponieważ dodatki zasadowe zużywają się na neutralizację kwasów. Wzrost TBN nie świadczy o utlenianiu oleju.

Zbyt lepki olej gorzej przepływa przez kanały smarne i filtry, może powodować niedostateczne smarowanie oraz wzrost oporów pracy maszyn.

Utlenianie przyspiesza wysoka temperatura, obecność tlenu, wody, zanieczyszczeń, produktów spalania oraz kontakt z metalami działającymi katalitycznie.

Pojedynczy wynik pokazuje stan chwilowy, a trend ujawnia tempo pogarszania się oleju. Dzięki temu można wcześniej zaplanować wymianę lub diagnostykę układu.

Masowiec ma zwykle długi kadłub, nadbudówkę na rufie oraz kilka dużych luków ładunkowych przykrytych pokrywami. Na pokładzie nie widać rzędów kontenerów.

Masowiec przewozi ładunki masowe luzem, np. węgiel, rudę żelaza, zboże, nawozy, cement lub kruszywa. Ładunek nie jest pakowany w kontenery ani pojedyncze skrzynie.

Kontenerowiec przewozi kontenery ustawione w rzędach na pokładzie i w ładowniach. Masowiec ma duże luki ładunkowe przeznaczone do wsypywania ładunku luzem.

Ładunki masowe mają dużą masę i mogą wpływać na położenie środka ciężkości statku. Niewłaściwy załadunek lub przesunięcie ładunku może zagrozić stateczności.

Pokrywy lukowe zamykają ładownie i chronią ładunek przed wodą morską oraz opadami. Ich szczelność jest istotna dla bezpieczeństwa statku i ładunku.

Drobnicowiec przewozi ładunki sztukowe, np. skrzynie, bele, worki lub elementy maszyn. Masowiec przewozi jednorodny ładunek luzem w dużych ilościach.