Pytania pomocnicze - TWO.06
Organizacja i wykonywanie prac związanych z eksploatacją maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych
Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 640.
Strona 9 z 10.
Do czego służy olejarka ręczna w siłowni okrętowej?
Służy do ręcznego podawania niewielkich ilości oleju do punktów smarnych maszyn i mechanizmów, szczególnie tam, gdzie nie ma smarowania obiegowego.
Po czym rozpoznać olejarkę ręczną na rysunku egzaminacyjnym?
Charakterystyczne elementy to zbiorniczek na olej, ręczna dźwignia lub spust pompki oraz długa, cienka rurka dozująca.
Dlaczego należy stosować właściwy olej smarowy?
Nieodpowiedni olej może nie zapewnić właściwego filmu smarnego, przyspieszyć zużycie elementów lub spowodować uszkodzenie mechanizmu.
Czym różni się smarowanie ręczne od smarowania obiegowego?
Smarowanie ręczne wykonuje obsługa okresowo za pomocą narzędzia, np. olejarki. Smarowanie obiegowe jest realizowane ciągle lub automatycznie przez pompę i instalację olejową.
Jakie skutki może mieć brak smarowania punktów smarnych?
Brak smarowania powoduje wzrost tarcia, nagrzewanie się elementów, przyspieszone zużycie, zatarcie lub awarię mechanizmu.
Dlaczego nie należy przelewać punktów smarnych nadmierną ilością oleju?
Nadmiar oleju może wypływać, zanieczyszczać powierzchnie robocze, przyciągać brud i stwarzać zagrożenie poślizgnięcia.
Na czym polega pomiar sprężynowania wału korbowego?
Pomiar polega na sprawdzeniu zmiany odległości między ramionami wykorbienia wału podczas jego obracania. Wyniki pozwalają ocenić ugięcie wału i ustawienie łożysk głównych.
Dlaczego do pomiaru sprężynowania wału trzeba otworzyć włazy inspekcyjne?
Czujnik pomiarowy zakłada się bezpośrednio na elementy wału korbowego wewnątrz skrzyni korbowej. Dostęp do tego miejsca zapewniają włazy inspekcyjne stojaka silnika.
Jakiego przyrządu używa się najczęściej do pomiaru sprężynowania wału korbowego?
Najczęściej stosuje się czujnik zegarowy lub specjalny przyrząd do pomiaru rozchylenia ramion wykorbienia. Przyrząd musi być stabilnie zamocowany między ramionami wału.
Czy do pomiaru sprężynowania wału korbowego demontuje się turbosprężarkę?
Nie. Turbosprężarka nie ma związku z dostępem do wykorbienia wału korbowego, dlatego jej demontaż nie jest wymagany.
Co mogą oznaczać nieprawidłowe wartości sprężynowania wału korbowego?
Mogą świadczyć o niewspółosiowości wału, zużyciu lub niewłaściwym ustawieniu łożysk głównych, odkształceniu fundamentu silnika albo problemach z posadowieniem silnika.
Kiedy wykonuje się pomiar sprężynowania wału korbowego?
Pomiar wykonuje się okresowo zgodnie z dokumentacją silnika, po remontach, po awarii oraz wtedy, gdy istnieje podejrzenie niewłaściwej pracy wału lub łożysk.
Dlaczego nie demontuje się łożyska oporowego do pomiaru sprężynowania wału?
Łożysko oporowe ustala położenie osiowe wału i nie jest potrzebne do samego pomiaru rozchylenia ramion wykorbienia. Jego demontaż byłby zbędny i poważnie ingerowałby w układ wału.
Dlaczego tuleja cylindrowa traci kołowy kształt podczas eksploatacji silnika?
Powodem jest nierównomierne zużycie gładzi przez tłok i pierścienie tłokowe, działanie wysokich temperatur, ciśnień oraz niedostateczne lub zanieczyszczone smarowanie. Skutkiem może być owalizacja i stożkowatość tulei.
Czym jest owalizacja tulei cylindrowej?
Owalizacja to zużycie tulei powodujące, że jej przekrój poprzeczny nie jest już kołem, lecz ma kształt zbliżony do owalu. Pogarsza to szczelność układu tłok-pierścienie-cylinder.
Jak sprawdza się zużycie i kształt tulei cylindrowej?
Do pomiaru stosuje się najczęściej średnicówkę lub czujnikowy przyrząd pomiarowy. Pomiary wykonuje się na różnych wysokościach tulei i w kilku kierunkach, aby wykryć owalizację oraz stożkowatość.
Jaka jest różnica między szlifowaniem a honowaniem tulei cylindrowej?
Szlifowanie służy głównie do przywrócenia właściwej geometrii tulei i usunięcia większych nierówności. Honowanie jest obróbką wykańczającą, która poprawia mikrostrukturę powierzchni i warunki smarowania.
Dlaczego regeneracja żywicami epoksydowymi nie nadaje się do odzyskania kształtu tulei cylindrowej?
Gładź tulei pracuje w wysokiej temperaturze, pod dużym ciśnieniem i w kontakcie z pierścieniami tłokowymi. Żywice epoksydowe nie zapewniają odpowiedniej trwałości, odporności cieplnej i dokładności geometrycznej dla tej powierzchni.
Co może się stać, jeśli silnik pracuje z nadmiernie zużytą tuleją cylindrową?
Może dojść do spadku kompresji, zwiększonego zużycia oleju, przedmuchów spalin do skrzyni korbowej, pogorszenia mocy silnika i przyspieszonego zużycia pierścieni tłokowych.
Dlaczego po obróbce tulei trzeba sprawdzić wymiary z dokumentacją techniczną?
Dokumentacja określa dopuszczalne średnice, luzy montażowe i granice naprawcze. Przekroczenie tych wartości może uniemożliwić prawidłową współpracę tulei, tłoka i pierścieni.
Dlaczego rurociągi parowe ulegają wydłużeniu podczas pracy?
Para ma wysoką temperaturę, która nagrzewa materiał rurociągu. Pod wpływem temperatury metal rozszerza się, co powoduje zwiększenie długości przewodu.
Jakie mogą być skutki braku kompensatora wydłużeń w instalacji parowej?
Brak kompensacji może prowadzić do dużych naprężeń, rozszczelnienia połączeń, uszkodzenia podpór, zaworów lub nawet pęknięcia rurociągu.
Czym różni się kompensator wydłużeń od tłumika drgań?
Kompensator przejmuje przemieszczenia wynikające ze zmian temperatury. Tłumik drgań ogranicza wibracje mechaniczne, ale nie służy do kompensacji rozszerzalności cieplnej.
Jaką rolę pełnią uszczelki w instalacji parowej?
Uszczelki zapewniają szczelność połączeń, np. kołnierzowych. Nie kompensują jednak wydłużeń cieplnych rurociągu.
Gdzie najczęściej montuje się kompensatory w rurociągach?
Montuje się je na odcinkach narażonych na znaczne zmiany temperatury i długości. Ich położenie wynika z projektu instalacji, rozmieszczenia podpór i kierunku przemieszczeń.
Dlaczego w instalacjach okrętowych kontrola kompensatorów jest ważna?
Uszkodzony kompensator może spowodować nieszczelność instalacji, wyciek pary i zagrożenie dla załogi. Dlatego należy kontrolować jego stan, mocowania i szczelność.
Na czym polega działanie zaworu wtryskowego paliwa?
Paliwo pod wysokim ciśnieniem unosi iglicę z gniazda, gdy ciśnienie przekroczy siłę docisku sprężyny. Wtedy następuje wtrysk paliwa do cylindra.
Od czego zależy ciśnienie otwarcia zaworu wtryskowego?
Zależy głównie od napięcia sprężyny dociskającej iglicę do gniazda. Im większe napięcie sprężyny, tym wyższe ciśnienie potrzebne do otwarcia zaworu.
Dlaczego wydajność pompy wtryskowej nie służy do regulacji ciśnienia otwarcia wtryskiwacza?
Pompa wtryskowa dostarcza paliwo pod ciśnieniem, ale próg otwarcia zaworu wyznacza sprężyna w samym zaworze wtryskowym. Zmiana wydajności pompy nie jest właściwą metodą ustawiania ciśnienia otwarcia.
Jakie mogą być skutki zbyt niskiego ciśnienia otwarcia zaworu wtryskowego?
Może wystąpić zbyt wczesny lub nieprawidłowy wtrysk, gorsze rozpylanie paliwa, dymienie i większe zużycie paliwa. Może też zwiększać się ilość nagaru.
Jakie mogą być skutki zbyt wysokiego ciśnienia otwarcia zaworu wtryskowego?
Zbyt wysokie ciśnienie może opóźnić wtrysk lub pogorszyć dawkę paliwa. Silnik może pracować nierówno, a parametry spalania mogą odbiegać od zalecanych.
Po co w zaworze wtryskowym stosuje się sprężynę?
Sprężyna dociska iglicę do gniazda i utrzymuje zawór zamknięty do chwili osiągnięcia wymaganego ciśnienia paliwa. Jej napięcie decyduje o ciśnieniu otwarcia.
Dlaczego końcówka zaworu wtryskowego nie jest elementem regulacji ciśnienia otwarcia?
Końcówka odpowiada głównie za kierunek i jakość rozpylania paliwa. Samo ciśnienie otwarcia ustawia się przez zmianę docisku sprężyny iglicy.
Po czym rozpoznać części instalacji wtryskowej silnika okrętowego?
Najczęściej są to wtryskiwacze, rozpylacze, sekcje pomp paliwowych wysokiego ciśnienia, zawory tłoczne i przewody wysokiego ciśnienia. Elementy te są precyzyjne i związane z podawaniem paliwa do cylindra.
Jaką funkcję pełni wtryskiwacz w silniku wysokoprężnym?
Wtryskiwacz doprowadza paliwo do komory spalania i rozpyla je na drobne krople. Jakość rozpylania wpływa na spalanie, moc silnika i dymienie.
Dlaczego elementy instalacji wtryskowej muszą być bardzo czyste?
Pompy i wtryskiwacze mają pary precyzyjne pracujące z bardzo małymi luzami. Zanieczyszczenia mogą spowodować zatarcie, nieszczelność lub nieprawidłowe dawkowanie paliwa.
Jakie objawy mogą świadczyć o niesprawnym wtryskiwaczu?
Typowe objawy to nierówna praca silnika, wzrost temperatury spalin na cylindrze, dymienie, spadek mocy oraz trudności z rozruchem.
Czym różni się instalacja wtryskowa od instalacji rozruchowej silnika głównego?
Instalacja wtryskowa podaje paliwo do cylindra, natomiast instalacja rozruchowa dostarcza sprężone powietrze potrzebne do uruchomienia silnika. Mają inne elementy i inne medium robocze.
Jakie części zamienne są typowe przy remoncie instalacji wtryskowej?
Najczęściej wymienia się lub regeneruje rozpylacze, końcówki wtryskiwaczy, uszczelnienia, sprężyny, zawory tłoczne oraz elementy sekcji pompy paliwowej.
Dlaczego ciśnienie otwarcia wtryskiwacza jest ważne?
Zbyt niskie lub zbyt wysokie ciśnienie otwarcia zmienia moment i jakość wtrysku paliwa. Może to pogorszyć spalanie, zwiększyć dymienie i obciążyć cieplnie cylinder.
Po czym rozpoznać zestaw do gwintowania rur na ilustracji egzaminacyjnej?
Charakterystyczne są okrągłe głowice z narzynkami oraz długa rękojeść, często z mechanizmem grzechotkowym. Narzędzie obejmuje rurę i nacina na niej gwint zewnętrzny.
Do czego służy gwintowanie rur w instalacjach okrętowych?
Gwintowanie umożliwia wykonanie połączenia gwintowanego między rurą a złączką, zaworem lub innym elementem instalacji. Stosuje się je głównie przy mniejszych średnicach i pracach naprawczych.
Jak przygotować rurę przed wykonaniem gwintu?
Rurę należy równo uciąć, oczyścić z zadziorów i sfazować jej krawędź. Dzięki temu narzynka łatwiej rozpoczyna nacinanie i gwint jest bardziej równy.
Dlaczego podczas gwintowania rur stosuje się olej do gwintowania?
Olej zmniejsza tarcie, chłodzi narzędzie i ułatwia odprowadzanie wiórów. Poprawia też jakość powierzchni gwintu i wydłuża trwałość narzynek.
Czym różni się gwintownica do rur od klucza dynamometrycznego?
Gwintownica służy do nacinania gwintu na rurze. Klucz dynamometryczny służy do dokręcania śrub lub nakrętek z określonym momentem.
Jakie błędy mogą pogorszyć jakość gwintu na rurze?
Najczęstsze błędy to zły dobór głowicy, prowadzenie narzędzia pod kątem, brak smarowania oraz nieusuwanie wiórów. Skutkiem może być krzywy, poszarpany lub nieszczelny gwint.
Po czym rozpoznać wirówkę okrętową podczas demontażu?
Charakterystyczne są elementy bębna wirującego, pionowy wał napędowy oraz masywna obudowa z pokrywą. W trakcie demontażu często widoczny jest stożkowy lub talerzowy zespół bębna.
Do czego służy wirówka okrętowa w siłowni statku?
Wirówka służy do oczyszczania paliwa lub oleju smarowego z wody i zanieczyszczeń stałych. Wykorzystuje siłę odśrodkową powstającą podczas szybkiego obrotu bębna.
Jakie elementy wirówki najczęściej demontuje się podczas obsługi?
Najczęściej demontuje się pokrywę, bęben, stos talerzy separacyjnych, pierścienie uszczelniające oraz elementy układu doprowadzania i odprowadzania cieczy.
Dlaczego przed demontażem wirówki trzeba zachować szczególną ostrożność?
Wirówka pracuje z bardzo dużą prędkością obrotową, dlatego przed demontażem musi być całkowicie zatrzymana, odłączona od zasilania i zabezpieczona przed przypadkowym uruchomieniem.
Czym różni się wirówka okrętowa od filtra paliwa lub oleju?
Filtr zatrzymuje zanieczyszczenia na wkładzie lub przegrodzie filtracyjnej, natomiast wirówka oddziela zanieczyszczenia dzięki sile odśrodkowej. Wirówka skutecznie usuwa także wodę z paliwa lub oleju.
Jakie objawy mogą świadczyć o konieczności czyszczenia lub demontażu wirówki?
Typowe objawy to pogorszenie jakości oczyszczania, wzrost drgań, nietypowe hałasy, alarmy pracy wirówki lub zanieczyszczenie paliwa albo oleju po procesie separacji.
Dlaczego w zadymionym pomieszczeniu należy poruszać się w pozycji pochylonej?
Dym i gorące gazy unoszą się ku górze, dlatego bliżej podłogi zwykle jest lepsza widoczność i mniej toksycznych produktów spalania. Pozycja pochylona zmniejsza ryzyko zatrucia dymem.
Dlaczego nie należy nakazywać pasażerom biegu podczas ewakuacji?
Bieg może wywołać panikę, zwiększa ryzyko upadków i przyspiesza oddech, co powoduje większe wdychanie dymu. Ewakuacja powinna być szybka, ale uporządkowana.
Jaka jest rola członka załogi podczas alarmu pożarowego z udziałem pasażerów?
Członek załogi powinien kierować pasażerów zgodnie z procedurą alarmową, utrzymywać porządek i prowadzić ich do wyznaczonego miejsca zbiórki. Musi wydawać jasne i spokojne polecenia.
Dlaczego pasażerowie nie powinni być angażowani do gaszenia pożaru?
Gaszenie pożaru wymaga przeszkolenia, znajomości sprzętu i oceny zagrożenia. Nieprzeszkoleni pasażerowie mogą narazić siebie i innych na dodatkowe niebezpieczeństwo.
Co oznacza miejsce zbiórki na statku?
Miejsce zbiórki to wyznaczony punkt, do którego pasażerowie i załoga udają się po alarmie. Umożliwia sprawdzenie obecności i dalsze kierowanie akcją ratunkową.
Dlaczego pozostanie w zadymionym pomieszczeniu jest niebezpieczne?
Dym może zawierać toksyczne gazy, ogranicza widoczność i utrudnia oddychanie. Długie przebywanie w takim pomieszczeniu grozi zatruciem, utratą przytomności i śmiercią.
Dlaczego gaśnica śniegowa jest odpowiednia do gaszenia urządzeń elektronicznych?
Ponieważ CO₂ nie przewodzi prądu i nie pozostawia zabrudzeń ani wilgoci. Dzięki temu zmniejsza ryzyko uszkodzenia sprzętu elektronicznego.
Jak działa gaśnica śniegowa?
Dwutlenek węgla wypiera tlen z obszaru pożaru i schładza miejsce spalania. Brak tlenu powoduje przerwanie procesu palenia.
Dlaczego gaśnica śniegowa nie jest najlepsza do gaszenia papieru i drewna?
Papier i drewno mogą żarzyć się wewnątrz materiału. Po rozproszeniu CO₂ pożar może ponownie się rozwinąć.
Jakich pożarów nie należy gasić gaśnicą śniegową?
Nie stosuje się jej do metali palnych oraz materiałów głęboko żarzących się, takich jak bele papieru, drewno czy tkaniny. Wymagają one innych środków gaśniczych.
Jakie zagrożenie dla człowieka może wystąpić przy użyciu CO₂ w zamkniętym pomieszczeniu?
CO₂ wypiera tlen, więc w małym pomieszczeniu może spowodować niedotlenienie. Po użyciu należy zapewnić wentylację i zachować ostrożność.
Czym gaśnica śniegowa różni się od gaśnicy proszkowej?
Gaśnica śniegowa nie zostawia osadu, dlatego lepiej nadaje się do elektroniki. Gaśnica proszkowa jest bardziej uniwersalna, ale proszek może uszkodzić urządzenia i zabrudzić instalacje.