Pytania pomocnicze - TWO.06

Organizacja i wykonywanie prac związanych z eksploatacją maszyn, urządzeń i instalacji okrętowych

Pytania pomocnicze rozwijające tematy z pytań egzaminacyjnych. Każde pytanie ma krótką odpowiedź, która pomaga utrwalić wiedzę i przygotować się do egzaminu. Łącznie: 640.
Strona 10 z 10.

Po czym rozpoznać dwusekcyjny filtr oleju smarnego na rysunku?

Najczęściej ma dwa podobne korpusy filtracyjne połączone wspólnym dopływem i odpływem oleju. Charakterystyczny jest także zawór lub mechanizm przełączający przepływ między sekcjami.

Dlaczego w instalacji smarowania stosuje się filtr dwusekcyjny zamiast pojedynczego?

Filtr dwusekcyjny umożliwia czyszczenie lub wymianę jednej sekcji podczas pracy drugiej. Dzięki temu nie trzeba przerywać smarowania silnika lub urządzenia.

Co oznacza wzrost różnicy ciśnień na filtrze oleju?

Najczęściej świadczy o zabrudzeniu wkładu filtracyjnego i utrudnionym przepływie oleju. W takiej sytuacji należy przełączyć filtr na czystą sekcję i oczyścić zabrudzoną.

Jaką funkcję pełni filtr oleju smarnego w silniku okrętowym?

Usuwa z oleju zanieczyszczenia mechaniczne, które mogłyby powodować przyspieszone zużycie łożysk, panewek, czopów wału i innych smarowanych powierzchni.

Jak bezpiecznie przełączyć pracę z jednej sekcji filtra na drugą?

Należy przełączać przepływ zgodnie z instrukcją producenta, unikając nagłego odcięcia dopływu oleju. Po przełączeniu trzeba sprawdzić ciśnienie oleju i szczelność układu.

Jakie mogą być skutki pracy silnika z niedrożnym filtrem oleju?

Może dojść do spadku ciśnienia smarowania, niedostatecznego dopływu oleju i uszkodzenia elementów trących. W skrajnym przypadku grozi to zatarciem silnika.

Czym jest Plan ochrony statku?

To dokument określający procedury ochrony statku przed zagrożeniami security, takimi jak wtargnięcie osób nieuprawnionych, sabotaż lub terroryzm. Wynika z wymagań Kodeksu ISPS.

Czego dotyczy Kodeks ISPS?

Kodeks ISPS dotyczy ochrony statku i obiektu portowego przed celowymi zagrożeniami. Obejmuje m.in. kontrolę dostępu, poziomy ochrony oraz obowiązki osób odpowiedzialnych za ochronę.

Dlaczego poprawną odpowiedzią jest Plan ochrony statku, a nie plan przeciwpożarowy?

Plan ochrony statku dotyczy zabezpieczenia statku według ISPS Code. Plan przeciwpożarowy odnosi się do wykrywania, zwalczania pożaru i rozmieszczenia sprzętu przeciwpożarowego.

Czym różni się security od safety na statku?

Security oznacza ochronę przed celowymi działaniami, np. sabotażem lub wtargnięciem. Safety oznacza bezpieczeństwo eksploatacyjne, ratunkowe i przeciwpożarowe.

Jakie są poziomy ochrony według ISPS Code?

Wyróżnia się poziomy ochrony 1, 2 i 3. Poziom 1 jest normalny, poziom 2 oznacza podwyższone ryzyko, a poziom 3 dotyczy bezpośredniego lub bardzo prawdopodobnego zagrożenia.

Kto na statku odpowiada za realizację procedur ochrony?

Za realizację procedur ochrony odpowiada oficer ochrony statku, czyli SSO. Współpracuje on z kapitanem, armatorem oraz oficerem ochrony obiektu portowego.

Czego dotyczy okrętowy plan zapobiegania rozlewom olejowym?

Ten plan dotyczy postępowania w razie zanieczyszczenia morza olejem lub zagrożenia takim zanieczyszczeniem. Jest związany z przepisami MARPOL, a nie z ISPS Code.

Czym jest Certyfikat zarządzania bezpieczeństwem?

Certyfikat zarządzania bezpieczeństwem potwierdza spełnianie wymagań systemu zarządzania bezpieczeństwem według ISM Code. Nie jest dokumentem określającym procedury ochrony statku według ISPS.

Po czym najłatwiej rozpoznać spoinę pachwinową na rysunku lub zdjęciu?

Spoina pachwinowa znajduje się w narożu między dwoma elementami, najczęściej ustawionymi pod kątem prostym. Ma postać wałka wypełniającego przestrzeń między elementem pionowym i poziomym.

Czym spoina pachwinowa różni się od spoiny czołowej?

Spoina czołowa łączy elementy ustawione krawędziami naprzeciw siebie, w jednej osi lub płaszczyźnie. Spoina pachwinowa łączy elementy ustawione pod kątem, np. w złączu teowym.

W jakich złączach najczęściej wykonuje się spoiny pachwinowe?

Najczęściej w złączach teowych, narożnych i zakładkowych. Są powszechne przy mocowaniu usztywnień, wsporników i elementów konstrukcyjnych.

Dlaczego spoiny pachwinowe są ważne w konstrukcjach okrętowych?

Przenoszą obciążenia między elementami konstrukcji i wpływają na sztywność oraz trwałość połączenia. Ich uszkodzenie może prowadzić do osłabienia konstrukcji.

Jakie wady mogą występować w spoinach pachwinowych?

Typowe wady to pęknięcia, porowatość, podtopienia, przyklejenia, nierównomierny kształt lica oraz zbyt mały wymiar spoiny. Wady te mogą obniżyć wytrzymałość połączenia.

Co oznacza wymiar gardzieli spoiny pachwinowej?

Gardziel spoiny to efektywna grubość przekroju spoiny, która przenosi obciążenie. Jest jednym z podstawowych parametrów oceny nośności spoiny pachwinowej.

Jakie środki ratunkowe należy przygotować dla dziecka podczas ewakuacji z jednostki?

Podstawowym środkiem jest dziecięca kamizelka ratunkowa dobrana do masy i wzrostu dziecka. W zależności od sytuacji dziecko może być kierowane także do tratwy lub łodzi ratunkowej.

Dlaczego dziecko nie powinno używać zbyt dużej kamizelki ratunkowej dla dorosłych?

Zbyt duża kamizelka może się zsunąć i nie utrzymać dziecka w prawidłowej pozycji w wodzie. Może to zmniejszyć skuteczność ochrony podczas ewakuacji.

Jak rozpoznać piktogram oznaczający środki ratunkowe dla dzieci?

Należy szukać znaku z symbolem dziecka, niemowlęcia lub małej sylwetki oraz elementem wskazującym na środek ratunkowy, np. kamizelkę ratunkową.

Kiedy należy założyć dziecku kamizelkę ratunkową podczas alarmu?

Kamizelkę należy założyć możliwie jak najwcześniej, zgodnie z poleceniami załogi, przed przejściem do łodzi lub tratwy ratunkowej albo przed opuszczeniem pokładu.

Jakie znaczenie mają piktogramy bezpieczeństwa na statku?

Umożliwiają szybkie odnalezienie sprzętu ratunkowego i dróg ewakuacyjnych. Są czytelne niezależnie od języka, co ma duże znaczenie w sytuacji zagrożenia.

Co należy sprawdzić po założeniu dziecku kamizelki ratunkowej?

Trzeba sprawdzić, czy wszystkie pasy są zapięte, kamizelka dobrze przylega i nie zsuwa się z ciała dziecka. Ważne jest też upewnienie się, że dziecko może swobodnie oddychać.

Do czego służy kolumna sygnalizacyjna w siłowni okrętowej?

Służy do świetlnego i często akustycznego informowania mechanika o alarmach oraz ważnych sygnałach eksploatacyjnych w siłowni.

Co oznacza podświetlenie symbolu koła zębatego na kolumnie sygnalizacyjnej?

Oznacza alarm związany z parametrem pracy maszyn lub urządzeń siłowni, np. temperaturą, ciśnieniem albo poziomem cieczy.

Dlaczego symbol płomienia nie oznacza alarmu parametru pracy siłowni?

Symbol płomienia jest standardowo kojarzony z alarmem pożarowym, a nie z przekroczeniem parametrów technicznych maszyn.

Jakie parametry pracy siłowni mogą wywołać alarm?

Mogą to być m.in. zbyt wysokie lub niskie ciśnienie oleju, zbyt wysoka temperatura wody chłodzącej, niski poziom paliwa lub nieprawidłowe obroty urządzenia.

Co powinien zrobić mechanik po zauważeniu alarmu parametru pracy siłowni?

Powinien sprawdzić szczegóły alarmu na panelu monitoringu, ustalić przyczynę i podjąć działania zgodne z instrukcją obsługi oraz procedurami wachtowymi.

Czym różni się alarm parametru pracy od przesterowania telegrafu maszynowego?

Alarm parametru pracy dotyczy stanu technicznego urządzeń, natomiast przesterowanie telegrafu maszynowego dotyczy komunikacji poleceń manewrowych między mostkiem a siłownią.

Czym jest kocioł utylizacyjny na statku?

Kocioł utylizacyjny to urządzenie odzyskujące ciepło ze spalin silnika głównego. Wykorzystuje energię odpadową do wytwarzania pary lub podgrzewania wody.

Dlaczego kocioł utylizacyjny jest związany z silnikiem głównym?

Ponieważ jego źródłem ciepła są gorące spaliny opuszczające silnik główny. Nie spala on własnego paliwa w normalnej pracy, lecz odzyskuje energię z procesu spalania zachodzącego w silniku.

Jaka jest różnica między kotłem utylizacyjnym a kotłem wolnostojącym opalanym?

Kocioł wolnostojący opalany ma własny palnik i spala paliwo bezpośrednio w kotle. Kocioł utylizacyjny wykorzystuje ciepło spalin z silnika głównego.

Do czego wykorzystuje się parę wytworzoną w kotle utylizacyjnym?

Para może służyć do podgrzewania paliwa ciężkiego, oleju, wody użytkowej, zbiorników oraz do celów technologicznych i hotelowych na statku.

Dlaczego kocioł utylizacyjny poprawia sprawność energetyczną statku?

Odzyskuje ciepło, które normalnie zostałoby stracone ze spalinami do atmosfery. Dzięki temu zmniejsza zużycie paliwa przez inne urządzenia grzewcze.

Czy podgrzewacz oleju smarnego jest urządzeniem pozyskującym ciepło ze spalania w silniku głównym?

Nie. Podgrzewacz oleju smarnego jest odbiornikiem ciepła, np. pary lub energii elektrycznej, a nie urządzeniem odzyskującym energię ze spalin silnika.

Po czym rozpoznać ponton ratowniczy na rysunku egzaminacyjnym?

Najczęściej ma pomarańczowy kolor, elastyczne burty wypornościowe, silnik zaburtowy i otwarty pokład. Często jest pokazywany podczas opuszczania na wodę za pomocą zawiesi.

Czym ponton ratowniczy różni się od tratwy ratunkowej?

Ponton ratowniczy jest małą jednostką pływającą z napędem, używaną aktywnie przez załogę. Tratwa ratunkowa służy głównie do biernego utrzymania rozbitków na wodzie i zwykle rozwija się z pojemnika.

Czym ponton ratowniczy różni się od szalupy ratunkowej?

Szalupa ratunkowa ma sztywny kadłub, większą pojemność i jest podstawowym środkiem ewakuacji. Ponton ratowniczy jest mniejszy, szybszy w użyciu i służy głównie do działań ratowniczych oraz podejmowania ludzi z wody.

Do czego służy ponton ratowniczy na statku?

Służy do szybkiego podejmowania ludzi z wody, przewozu ratowników i wsparcia akcji ratunkowych. Może być używany np. podczas alarmu „człowiek za burtą”.

Jakie elementy są ważne podczas wodowania pontonu ratowniczego?

Należy sprawdzić mocowanie zawiesi, stan urządzenia opuszczającego, gotowość silnika i bezpieczeństwo osób znajdujących się w pobliżu. Wodowanie powinno odbywać się zgodnie z procedurą statkową.

Dlaczego środki ratunkowe na statkach mają zwykle jaskrawy pomarańczowy kolor?

Kolor pomarańczowy poprawia widoczność na wodzie, szczególnie przy złej pogodzie, z dużej odległości lub z powietrza. Ułatwia to odnalezienie rozbitków i sprzętu ratunkowego.

Do czego służy zawór indykatorowy w silniku okrętowym?

Służy do uzyskania dostępu do przestrzeni cylindra, głównie w celu pomiaru ciśnienia, wykonania wykresu indykatorowego oraz kontroli pracy cylindra.

Dlaczego zawór indykatorowy montuje się w głowicy cylindra?

Głowica cylindra ma bezpośrednie połączenie z komorą spalania, dlatego umożliwia pomiar rzeczywistego ciśnienia panującego w cylindrze.

Czym różni się zawór indykatorowy od indykatora silnikowego?

Zawór indykatorowy jest elementem silnika, przez który uzyskuje się dostęp do cylindra. Indykator silnikowy jest przyrządem pomiarowym podłączanym do tego zaworu.

Jakie informacje można uzyskać z pomiaru przez zawór indykatorowy?

Można ocenić ciśnienie sprężania, przebieg spalania, obciążenie cylindra oraz wykryć nieprawidłowości, np. złą pracę wtryskiwacza lub nieszczelności.

Dlaczego zawór indykatorowy nie znajduje się w przelotni powietrza?

Przelotnia powietrza nie jest komorą spalania i nie umożliwia pomiaru ciśnienia indykowanego w cylindrze.

Jakie zagrożenia występują przy otwieraniu zaworu indykatorowego?

Przez zawór mogą wydostawać się gorące gazy spalinowe pod wysokim ciśnieniem, dlatego należy zachować ostrożność i stać poza kierunkiem wylotu.

Po co przed podłączeniem indykatora przedmuchuje się zawór indykatorowy?

Przedmuch usuwa sadzę, olej lub inne zanieczyszczenia z kanału zaworu, co chroni przyrząd pomiarowy i poprawia wiarygodność pomiaru.

Po czym rozpoznać pompę wirową odśrodkową na rysunku?

Charakterystyczna jest spiralna obudowa, tzw. korpus ślimakowy, oraz króciec ssawny umieszczony osiowo i króciec tłoczny wyprowadzony stycznie lub promieniowo z korpusu.

Jak działa pompa odśrodkowa?

Wirnik nadaje cieczy prędkość obrotową, a siła odśrodkowa przemieszcza ją od środka wirnika ku obwodowi. W korpusie część energii prędkości zamienia się na ciśnienie.

Czym pompa odśrodkowa różni się od pompy tłokowej?

Pompa odśrodkowa jest pompą wirową i daje przepływ prawie ciągły, zależny od prędkości obrotowej i oporów instalacji. Pompa tłokowa jest pompą wyporową i przetłacza określoną porcję cieczy ruchem tłoka.

Czym pompa odśrodkowa różni się od pompy śrubowej?

Pompa śrubowa jest pompą wyporową i dobrze nadaje się do cieczy lepkich, np. oleju. Pompa odśrodkowa najczęściej tłoczy wodę i ciecze o małej lepkości.

Gdzie na statku stosuje się pompy odśrodkowe?

Stosuje się je m.in. w instalacjach wody chłodzącej, zęzowych, balastowych, pożarowych i sanitarnych. Są popularne ze względu na prostą budowę i dużą wydajność.

Dlaczego pompa odśrodkowa zwykle wymaga zalania przed uruchomieniem?

Pompa odśrodkowa słabo zasysa powietrze, dlatego korpus i przewód ssawny powinny być wypełnione cieczą. Praca na sucho może doprowadzić do uszkodzenia uszczelnień i przegrzania.

Jakie są typowe objawy nieprawidłowej pracy pompy odśrodkowej?

Typowe objawy to spadek wydajności, drgania, hałas, przegrzewanie się, wycieki oraz kawitacja. Przyczyną mogą być zapowietrzenie, zatkany filtr, zużyty wirnik lub zbyt małe ciśnienie na ssaniu.

Dlaczego w systemie centralnym tuleję cylindryczną chłodzi woda słodka, a nie morska?

Woda morska powoduje korozję, osadzanie soli i zanieczyszczanie kanałów chłodzących. Woda słodka w obiegu zamkniętym jest bezpieczniejsza dla elementów silnika.

Jaką rolę pełni woda morska w centralnym systemie chłodzenia?

Woda morska nie chłodzi bezpośrednio tulei cylindrowej. Odbiera ciepło od wody słodkiej w chłodnicy centralnej i odprowadza je za burtę.

Co oznacza określenie „woda pitna” w kontekście chłodzenia silnika okrętowego?

W pytaniach egzaminacyjnych zwykle oznacza wodę słodką, czyli wodę pozbawioną zasolenia typowego dla wody morskiej. W praktyce jest ona uzdatniana i często zawiera dodatki antykorozyjne.

Jakie elementy silnika głównego są chłodzone wodą słodką?

Najczęściej chłodzone są tuleje cylindrowe, głowice cylindrów, korpus silnika oraz inne elementy narażone na wysoką temperaturę pracy.

Dlaczego olej smarowy nie jest prawidłową odpowiedzią jako czynnik chłodzący tuleję cylindryczną?

Olej smarowy głównie zmniejsza tarcie i odprowadza część ciepła z elementów smarowanych. Nie jest podstawowym czynnikiem chłodzącym płaszcz wodny tulei cylindrowej.

Jaką funkcję pełni chłodnica centralna w systemie chłodzenia?

Chłodnica centralna jest wymiennikiem ciepła. Przekazuje ciepło z obiegu wody słodkiej do obiegu wody morskiej.